ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 243
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι η θέσπιση των εθνικών μέτρων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή βιομετρικών δεδομένων προκειμένου να εφαρμόζονται αποτελεσματικά οι κανονισμοί (ΕΕ) 2024/1351 και (ΕΕ) 2024/1350 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και η Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου και να ταυτοποιούνται οι παρανόμως διαμένοντες υπήκοοι τρίτων χωρών και οι ανιθαγενείς και σχετικά με τις αιτήσεις αντιπαραβολής με τα δεδομένα Eurodac που υποβάλλουν οι Αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών και η Ευρωπόλ για σκοπούς επιβολής του νόμου καθώς και η ρύθμιση κάθε άλλου συναφούς ζητήματος που απαιτείται για την πλήρη εφαρμογή του ανωτέρω Κανονισμού στην ελληνική έννομη τάξη.
Άρθρο 244
Ενιαίο Εθνικό Σημείο Πρόσβασης
1. Ως Ενιαίο Εθνικό Σημείο Πρόσβασης κατά την παρ. 4 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 ορίζεται το ενιαίο εθνικό ηλεκτρονικό σύστημα που επικοινωνεί με το Eurodac σύμφωνα με την περ. ια) της παρ. 1 του άρθρου 2 του ίδιου Κανονισμού και το οποίο διαχειρίζονται από κοινού η Γενική Διεύθυνση Πληροφορικής και Επικοινωνιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και η Διεύθυνση Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας (Αρχές Διαχείρισης).
2. Το Ενιαίο Εθνικό Σημείο Πρόσβασης είναι κατανεμημένο σε δύο κόμβους, έναν για το Κέντρο Δεδομένων εκάστης Αρχής Διαχείρισης της παρ. 1, προκειμένου αυτές να συνδιαχειρίζονται τις κοινές πληροφορίες του συστήματος Eurodac.
Άρθρο 245
Εντεταλμένη αρχή και επιχειρησιακές μονάδες για σκοπούς επιβολής του νόμου
1. Ως εντεταλμένη αρχή κατά το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 ορίζεται η Διεύθυνση Προστασίας Συνόρων της Ελληνικής Αστυνομίας.
2. Αιτήσεις αντιπαραβολής δύνανται να υποβάλλονται από τις ακόλουθες επιχειρησιακές μονάδες της Ελληνικής Αστυνομίας:
α) τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας,
β) τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος,
αποκλειστικά για την πρόληψη, ανίχνευση ή διερεύνηση τρομοκρατικών ή άλλων σοβαρών εγκλημάτων στο πλαίσιο του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 και εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων τους.
Άρθρο 246
Αρχή ελέγχου για αιτήματα πρόσβασης στο Eurodac για σκοπούς επιβολής του νόμου
1. Ως αρχή ελέγχου του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 ορίζεται η Διεύθυνση Διαχείρισης και Ανάλυσης Πληροφοριών της Ελληνικής Αστυνομίας.
2. Η αρχή ελέγχου εγκρίνει ή απορρίπτει τα αιτήματα που της υποβάλλονται μέσω του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης, από την εντεταλμένη αρχή και τις επιχειρησιακές μονάδες σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 32 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358. Για την έγκριση αιτήματος από την Αρχή Ελέγχου απαιτείται η τήρηση των όρων και προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358. Τα εγκεκριμένα αιτήματα διαβιβάζονται στο Ενιαίο Εθνικό Σημείο Πρόσβασης αποκλειστικά από την αρχή ελέγχου.
Άρθρο 247
Αρμόδιες αρχές και οργανικές μονάδες για σκοπούς εφαρμογής του Eurodac
1. Για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, πλην των σκοπών επιβολής του νόμου, αρμόδιες εθνικές αρχές είναι:
α) η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,
β) η Υπηρεσία Ασύλου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,
γ) το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, κατά τη διενέργεια επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης,
δ) το Υπουργείο Εξωτερικών,
ε) η Ελληνική Αστυνομία, κατά τον έλεγχο διαλογής του Μέρους Α΄ του Πρώτου Βιβλίου του παρόντος,
2. Οι αρχές της παρ. 1 περιλαμβάνονται σε επικαιροποιημένο κατάλογο, ο οποίος διαβιβάζεται αμελλητί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στον eu-LISA, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 40 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
3. Οι αρχές αυτές ενεργούν ως υπεύθυνοι επεξεργασίας, ή από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας ή εκτελούντες την επεξεργασία, όπως προσδιορίζονται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 26 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 περί συλλογής, διαβίβασης, καταχώρησης και επεξεργασίας των βιομετρικών δεδομένων αιτούντων διεθνή προστασία, προσώπων που προορίζονται για επανεγκατάσταση και εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους, υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στη χώρα, υπηκόων τρίτων χωρών που αποβιβάστηκαν έπειτα από επιχείρηση έρευνας και διάσωσης και δικαιούχων προσωρινής προστασίας.
4. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων των βιομετρικών δεδομένων, που διενεργείται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στο πλαίσιο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, ερείδεται στις περ. γ) και ε) της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, ως αναγκαία για τη συμμόρφωση με έννομη υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας και για την εκτέλεση καθήκοντος που ασκείται προς το δημόσιο συμφέρον ή κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στις αρμόδιες αρχές. Η επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ιδίως βιομετρικών δεδομένων, τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία για σκοπούς ταυτοποίησης προσώπων επιτρέπεται σύμφωνα με την περ. ζ) της παρ. 2 του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, ως αναγκαία για ουσιώδεις λόγους δημόσιου συμφέροντος, βάσει του ενωσιακού και εθνικού δικαίου που διέπει τη λειτουργία του συστήματος Eurodac.
5. Τα δεδομένα και τα αρχεία καταγραφής τηρούνται για χρονικό διάστημα σύμφωνα με το άρθρο 29 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 και διαγράφονται ή ανωνυμοποιούνται αυτομάτως μετά την παρέλευση αυτού.
Άρθρο 248
Εθνικά διοικητικά μέτρα για τη λήψη βιομετρικών δεδομένων
1. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του προσώπου προς την υποχρέωση παροχής βιομετρικών δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, οι αρμόδιες αρχές λήψης των βιομετρικών δεδομένων προβαίνουν:
α) σε καταγραφή της συμπεριφοράς του ενδιαφερομένου στο εκάστοτε υπηρεσιακό έγγραφο ή το έντυπο ελέγχου διαλογής,
β) σε επανάληψη της ενημέρωσης σχετικά με την υποχρέωση παροχής βιομετρικών δεδομένων και τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης,
γ) σε περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας, σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος.
2. Εφόσον δεν επιτυγχάνεται η παροχή βιομετρικών δεδομένων αφότου έχουν ληφθεί τα διοικητικά μέτρα της παρ. 1, η υποβληθείσα αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας τεκμαίρεται ως σιωπηρώς ανακληθείσα σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 41 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348.
Άρθρο 249
Ειδικές διατάξεις για ανηλίκους
1. Η επιμόρφωση των υπαλλήλων για τη λήψη βιομετρικών δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 πραγματοποιείται με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
2. Στην περίπτωση του πέμπτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, ο υπάλληλος που είναι αρμόδιος για τη λήψη των βιομετρικών δεδομένων του ανηλίκου ενημερώνει αρμοδίως τη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας για τις δικές της ενέργειες σύμφωνα με το Μέρος Γ΄ του Πρώτου Βιβλίου του παρόντος.
Άρθρο 250
Διαχείριση σοβαρών τεχνικών προβλημάτων κατά τη συλλογή και διαβίβαση βιομετρικών δεδομένων
1. Με αιτιολογημένη πράξη των Αρχών Διαχείρισης του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης, διαπιστώνεται η ύπαρξη σοβαρού τεχνικού προβλήματος που επηρεάζει τη συλλογή ή τη διαβίβαση βιομετρικών δεδομένων στο σύστημα Eurodac, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15, την παρ. 2 του άρθρου 22, την παρ. 2 του άρθρου 23, την παρ. 2 του άρθρου 24 και την παρ. 2 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 και εφαρμόζονται οι παρεκκλίσεις από τις σχετικές προθεσμίες που προβλέπονται στις ανωτέρω διατάξεις.
2. Με την πράξη της παρ. 1 ενεργοποιείται το εθνικό σχέδιο αδιάλειπτης λειτουργίας που διαμορφώνεται και εφαρμόζεται από τις Αρχές Διαχείρισης και καθορίζονται τα αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για τη συνέχιση της διαδικασίας.
3. Η εφαρμογή του παρόντος άρθρου δεν θίγει την υποχρέωση ολοκλήρωσης της συλλογής και διαβίβασης των βιομετρικών δεδομένων σύμφωνα με τον παρόντα νόμο.
Άρθρο 251
Παρέκκλιση από τις προθεσμίες λόγω αιφνίδιας εισροής
Σε περίπτωση αιφνίδιας εισροής προσώπων που διαπιστώνεται με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, ικανής να επηρεάσει ουσιωδώς τη δυνατότητα έγκαιρης συλλογής ή διαβίβασης βιομετρικών δεδομένων που εμπίπτουν στο άρθρο 24 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, στο σύστημα Eurodac, εφαρμόζονται οι παρεκκλίσεις της παρ. 6 του άρθρου 24 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358. Η σχετική πράξη κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα λοιπά κράτη μέλη μέσω των Αρχών Διαχείρισης του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης.
Άρθρο 252
Δικαίωμα πληροφόρησης
Η ενημέρωση των προσώπων σε σχέση με τις πληροφορίες που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 42 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 πραγματοποιείται κατά τη διαδικασία λήψης των δακτυλικών αποτυπωμάτων από τις κατά περίπτωση αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 19 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351.
Άρθρο 253
Διαχείριση αιτημάτων υποκειμένων δεδομένων στο πλαίσιο του Eurodac
1. Η άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 διενεργείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137). Τα αιτήματα των υποκειμένων των δεδομένων υποβάλλονται εγγράφως ή με ηλεκτρονικά μέσα προς την αρμόδια αρχή που προέβη στην καταχώριση ή επεξεργασία των δεδομένων.
2. Η άσκηση των δικαιωμάτων δύναται να περιορίζεται, εν όλω ή εν μέρει, για τους σκοπούς του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και ιδίως για την πρόληψη, ανίχνευση, διερεύνηση ή δίωξη τρομοκρατικών ή άλλων σοβαρών εγκλημάτων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1358 και τον ν. 4624/2019.
Άρθρο 254
Διενέργεια αντιπαραβολών, διαβίβαση αποτελεσμάτων και ευθύνη επεξεργασίας
Κάθε στάδιο της διαδικασίας αντιπαραβολής και διαβίβασης αποτελεσμάτων καταγράφεται από τις αρχές διαχείρισης σε σύστημα καταγραφής ενεργειών σύμφωνα με το άρθρο 51 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, το οποίο διασφαλίζει τη δυνατότητα εκ των υστέρων ελέγχου της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις των άρθρων 35, 36, 47 και 48 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358.
Άρθρο 255
Γνωστοποίηση εντεταλμένων αρχών και αρχής ελέγχου
Η γνωστοποίηση των στοιχείων που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 61 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358, καθώς και κάθε μεταβολής αυτών, διενεργείται από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Άρθρο 256
Εποπτεία της επεξεργασίας δεδομένων Eurodac
1. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ασκεί την εποπτεία της νομιμότητας της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διενεργείται από εθνικές αρχές κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 και διενεργεί έλεγχο νομιμότητας της επεξεργασίας των δεδομένων για τους σκοπούς επιβολής του νόμου, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 47 του Κανονισμού.
2. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές υποχρεούνται να συνεργάζονται με τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων που έχουν ορίσει σύμφωνα με το άρθρο 37 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και τις οικείες διατάξεις του ν. 4624/2019 (Α’ 137), προκειμένου να διασφαλίζεται η συνεχής παρακολούθηση της συμμόρφωσης της επεξεργασίας με το εφαρμοστέο δίκαιο προστασίας δεδομένων.
3. Για τους σκοπούς της παρ. 2, οι αρμόδιες αρχές θεσπίζουν κατάλληλους μηχανισμούς εσωτερικής διακυβέρνησης και ελέγχου, οι οποίοι περιλαμβάνουν ιδίως την τακτική αξιολόγηση της συμμόρφωσης, τη διενέργεια εσωτερικών ελέγχων, την καταγραφή και παρακολούθηση περιστατικών που σχετίζονται με την προστασία δεδομένων και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εμπλοκής του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων σε όλα τα ζητήματα που άπτονται της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Eurodac.
Άρθρο 257
Ασφάλεια δεδομένων
1. Οι αρχές διαχείρισης του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης λαμβάνουν τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων, σύμφωνα με το άρθρο 48 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358 και τις οικείες Πολιτικές Ασφαλείας Πληροφοριών και Πληροφοριακών Συστημάτων.
2. Τα συμβάντα ασφάλειας που αφορούν τη λειτουργία του Eurodac γνωστοποιούνται από τις αρχές διαχείρισης του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης στον eu-LISA, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 48 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1358.
3. Από την εφαρμογή του παρόντος δεν θίγονται οι υποχρεώσεις γνωστοποίησης και κοινοποίησης παραβίασης δεδομένων που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 258
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζονται οι όροι και η διαδικασία υποβολής αιτημάτων μέσω του Ενιαίου Εθνικού Σημείου Πρόσβασης, οι εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου, καταγραφής και εποπτείας των αιτήσεων αντιπαραβολής, καθώς και επιπλέον επιχειρησιακές μονάδες της ΕΛ.ΑΣ ως αρμόδιες για την υποβολή αιτήσεως αντιπαραβολής της παρ. 2 του άρθρου 245.