ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 160
Αντικείμενο
Με το παρόν Μέρος θεσπίζονται τα εθνικά μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L της 22.5.2024).
Άρθρο 161
Αρμόδιες αρχές
1. Ως «αποφαινόμενες αρχές» ορίζονται τα Περιφερειακά Γραφεία Ασύλου, τα Αυτοτελή Κλιμάκια Ασύλου της Υπηρεσίας Ασύλου και τα Κινητά Κλιμάκια Ασύλου, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο π.δ. 106/2020 (Α’ 255). Το Τμήμα Ανακλήσεων και Αποκλεισμού της Υπηρεσίας Ασύλου είναι αποφαινόμενη αρχή για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας κατά τη διοικητική διαδικασία σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 106/2020.
2. Αρμόδιες αρχές απόφασης ορίζονται η αποφαινόμενη αρχή και οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών της Αρχής Προσφυγών.
3. Για τους σκοπούς εφαρμογής του παρόντος, η Υπηρεσία Ασύλου ορίζεται ως υπεύθυνη επεξεργασίας, κατά την έννοια της παρ. 7 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται με σκοπό την εξέταση αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Άρθρο 162
Αποκλεισμός από το καθεστώς πρόσφυγα
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης των παρ. 4 και 5 του άρθρου 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, εφόσον ο αιτών είναι ανήλικος, εφαρμόζονται τα άρθρα 121 και 126 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄ 95).
Άρθρο 163
Ανάκληση καθεστώτος πρόσφυγα
1. H αποφαινόμενη αρχή ανακαλεί το καθεστώς πρόσφυγα ενός υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς, όταν συντρέχει ένας ή περισσότεροι από τους λόγους παύσης του καθεστώτος αυτού, οι οποίοι προβλέπονται στο άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
2. H αποφαινόμενη αρχή ανακαλεί το καθεστώς πρόσφυγα ενός υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς, όταν ο εν λόγω θα έπρεπε να είχε αποκλειστεί ή αποκλείεται από το καθεστώς πρόσφυγα σύμφωνα με το άρθρο 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
3. Ως ιδιαιτέρως σοβαρό έγκλημα της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 μπορεί να χαρακτηριστεί κακούργημα ή πλημμέλημα που τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών, καθώς και τα αδικήματα του άρθρου 324, περί αρπαγής ανηλίκων, του άρθρου 310, περί βαριάς σωματικής βλάβης, του άρθρου 312, περί σωματικής βλάβης αδύναμων ατόμων, του άρθρου 336, περί βιασμού, των παρ. 2 έως 4 του άρθρου 337, περί προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας, του άρθρου 339, περί γενετήσιας πράξης με ανηλίκους ή ενώπιόν τους, του άρθρου 342, περί κατάχρησης ανηλίκων, του άρθρου 348Α, περί πορνογραφίας ανηλίκων, του άρθρου 348Β, περί προσέλκυσης παιδιών για γενετήσιους λόγους, του άρθρου 349, περί μαστροπείας, του άρθρου 351Α, περί γενετήσιας πράξης με ανήλικο έναντι αμοιβής, του άρθρου 380, περί ληστείας, και του άρθρου 385, περί εκβίασης, του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95).
4. Δικαιούχος καθεστώτος πρόσφυγα συνιστά κίνδυνο για την κοινωνία της χώρας εφόσον έχει καταδικαστεί τελεσίδικα για τη διάπραξη ιδιαίτερα σοβαρού εγκλήματος της παρ. 3.
5. Στις περ. δ) και ε) της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, η αποφαινόμενη αρχή δεν χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα όταν δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση σχετικά με την αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας.
6. Σε περίπτωση ανάκλησης του καθεστώτος πρόσφυγα λόγω του ότι δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε χορηγηθεί, ο χρόνος που έχει διανυθεί με το καθεστώς αυτό δεν υπολογίζεται για τη θεμελίωση δικαιωμάτων νόμιμης διαμονής στη Χώρα και κοινωνικών παροχών.
7. Εφόσον δεν απαγορεύεται από διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και τηρουμένων των σχετικών διαδικαστικών εγγυήσεων, οι αρμόδιες αρχές απομακρύνουν πρόσφυγα όταν:
α) ευλόγως θεωρείται ότι το εν λόγω πρόσωπο αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια του Κράτους ή
β) συνιστά κίνδυνο για την κοινωνία λόγω τελεσίδικης καταδίκης του για τη διάπραξη ιδιαίτερα σοβαρού εγκλήματος της παρ. 3.
Άρθρο 164
Καθεστώς επικουρικής προστασίας
1. Υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής δεν δικαιούται επικουρική προστασία εάν:
α) διέπραξε, πριν από την είσοδό του στη Χώρα, ένα ή περισσότερα εγκλήματα, εκτός από αυτά που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, τα οποία θα επέσυραν στερητική της ελευθερίας ποινή, εάν είχαν διαπραχθεί εντός της ελληνικής επικράτειας και
β) εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του αποκλειστικά και μόνο για να αποφύγει τις κυρώσεις συνεπεία των εγκλημάτων αυτών, εκτός εάν οι κυρώσεις στη χώρα καταγωγής είναι υπέρμετρα δυσανάλογες σε σχέση με την ποινή που προβλέπεται για το ίδιο έγκλημα στην Ελλάδα.
2. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης που αναφέρεται στις παρ. 4 και 5 του άρθρου 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, εφόσον ο αιτών είναι ανήλικος, εφαρμόζονται τα άρθρα 121 και 126 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄ 95).
3. Σε περίπτωση ανάκλησης του καθεστώτος επικουρικής προστασίας λόγω του ότι δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε χορηγηθεί, ο χρόνος που έχει διανυθεί με το καθεστώς αυτό δεν υπολογίζεται για τη θεμελίωση δικαιωμάτων νόμιμης διαμονής στη Χώρα και κοινωνικών παροχών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Άρθρο 165
Έγγραφα και πιστοποιητικά
Τα Περιφερειακά Γραφεία ή Αυτοτελή Κλιμάκια ή Κινητά Κλιμάκια Ασύλου χορηγούν στους δικαιούχους καθεστώτος πρόσφυγα έγγραφα ή πιστοποιητικά, κατά το άρθρο 25 της Σύμβασης της Γενεύης, το περιεχόμενο των οποίων σχετίζεται και προκύπτει από τα στοιχεία που διατηρεί η Υπηρεσία Ασύλου.
Άρθρο 166
Ενημέρωση δικαιούχων διεθνούς προστασίας
Τα Περιφερειακά Γραφεία ή Αυτοτελή Κλιμάκια ή Κινητά Κλιμάκια Ασύλου, κατά την επίδοση της απόφασης αναγνώρισης, χορηγούν στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας ενημερωτικό έντυπο, σύμφωνα με το άρθρο 22 και το Παράρτημα Ι του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, που τους παρέχει πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθεστώς διεθνούς προστασίας που τους χορηγήθηκε.
Άρθρο 167
Διατήρηση της οικογενειακής ενότητας
1. Οι διατάξεις περί οικογενειακής ενότητας του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 δεν εφαρμόζονται στις λοιπές συζύγους σε περιπτώσεις πολυγαμίας.
2. Ο Προϊστάμενος του αρμόδιου Περιφερειακού Γραφείου ή Αυτοτελούς Κλιμακίου ή Κινητού Κλιμακίου Ασύλου, με απόφασή του, χορηγεί τις άδειες διαμονής του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 στα μέλη της οικογένειας του δικαιούχου διεθνούς προστασίας, όπως ορίζονται στο άρθρο 17 του παρόντος. Το ίδιο όργανο αρνείται τη χορήγηση ή ανακαλεί τις ανωτέρω άδειες διαμονής στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 5 του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
Άρθρο 168
Άδειες διαμονής
1. Σε υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, ο οποίος αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας, χορηγείται δωρεάν από το αρμόδιο Περιφερειακό Γραφείο ή Αυτοτελές Κλιμάκιο ή Κινητό Κλιμάκιο Ασύλου άδεια διαμονής τριετούς διάρκειας, με απόφαση του Προϊσταμένου του οικείου Περιφερειακού Γραφείου ή Αυτοτελούς Κλιμάκιου ή Κινητού Κλιμάκιου Ασύλου. Η άδεια διαμονής ανανεώνεται, με όμοια απόφαση, για τρία (3) έτη μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, η οποία υποβάλλεται το αργότερο τριάντα (30) ημέρες πριν από τη λήξη της. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής καταβάλλεται τέλος ίσο με το τέλος που καταβάλλουν οι Έλληνες πολίτες για την έκδοση δελτίου ταυτότητας. Σε περίπτωση αναιτιολόγητης εκπρόθεσμης υποβολής της αίτησης ανανέωσης, επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο, το οποίο καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 180, επιπλέον πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ.
2. Σε υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, ο οποίος αναγνωρίζεται ως δικαιούχος επικουρικής προστασίας, χορηγείται δωρεάν από το αρμόδιο Περιφερειακό Γραφείο ή Αυτοτελές Κλιμάκιο ή Κινητό Κλιμάκιο Ασύλου άδεια διαμονής ενός (1) έτους, με απόφαση του Προϊσταμένου του οικείου Περιφερειακού Γραφείου ή Αυτοτελούς Κλιμάκιου ή Κινητού Κλιμάκιου Ασύλου. Η άδεια ανανεώνεται, με όμοια απόφαση, για δύο (2) έτη μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, η οποία υποβάλλεται το αργότερο τριάντα (30) ημέρες πριν από τη λήξη της. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής καταβάλλεται τέλος ίσο με το τέλος που καταβάλλουν οι Έλληνες πολίτες για την έκδοση δελτίου ταυτότητας. Σε περίπτωση αναιτιολόγητης εκπρόθεσμης υποβολής της αίτησης ανανέωσης επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο, το οποίο καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 180, επιπλέον πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ.
3. Η απόφαση χορήγησης αρχικής άδειας διαμονής συνιστά και βεβαίωση της παρ. 3 του άρθρου 20 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Ο κάτοχος της ως άνω βεβαίωσης έχει το δικαίωμα να διαμένει νομίμως στη Χώρα και απολαύει των δικαιωμάτων του Κεφαλαίου VII του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, με εξαίρεση τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρθρα 25 και 27 περί ταξιδιωτικών εγγράφων και μετακίνησης στο εσωτερικό της Ένωσης, αντίστοιχα. Η βεβαίωση παύει να ισχύει αυτοδικαίως όταν παραδοθεί η άδεια διαμονής.
4. Οι αρμόδιες υπηρεσίες για την παραλαβή των αιτήσεων των δικαιούχων διεθνούς προστασίας για ανανέωση αδειών διαμονής χορηγούν βεβαίωση κατάθεσης αίτησης. Ο κάτοχος βεβαίωσης κατάθεσης αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής διαμένει νομίμως στη Χώρα για όσο χρόνο αυτή ισχύει και απολαμβάνει των δικαιωμάτων που παρείχε η προηγούμενη άδεια διαμονής, της οποίας την ανανέωση αιτείται. Με την έκδοση απορριπτικής απόφασης επί της αίτησης ανανέωσης, η βεβαίωση παύει αυτοδικαίως να ισχύει. Η εκπρόθεσμη χωρίς αιτιολογία υποβολή της αίτησης ανανέωσης δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε απόρριψή της.
5. Με απόφαση του Προϊσταμένου του αρμόδιου Περιφερειακού Γραφείου ή Αυτοτελούς Κλιμακίου Ασύλου, χορηγείται άδεια διαμονής στα ανήλικα τέκνα του δικαιούχου διεθνούς προστασίας που δεν θεωρούνται μέλη οικογένειας σύμφωνα με την περ. 9 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, μετά από αίτηση του δικαιούχου και την προσκόμιση ληξιαρχικής πράξης γέννησης ή πράξης αναγνώρισης τέκνου και για όσο χρόνο ισχύει η άδεια διαμονής του δικαιούχου. Η άδεια δεν χορηγείται και δεν ανανεώνεται αν αυτό δεν είναι συμβατό με άλλο καθεστώς που ήδη απολαμβάνουν.
6. Οι άδειες διαμονής του παρόντος ανανεώνονται κατόπιν επανεξέτασης και η ισχύς τους ανατρέχει στον χρόνο λήξης της προηγούμενης ισχύουσας άδειας, εφόσον η αίτηση ανανέωσης υποβληθεί εμπρόθεσμα.
7. Η άδεια διαμονής, η οποία αποδεικνύει την ταυτοπροσωπία των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, εκτυπώνεται από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας.
8. Στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας δεν χορηγείται άλλου τύπου εθνική άδεια νόμιμης διαμονής για όσο χρονικό διάστημα αυτοί είναι κάτοχοι άδειας διαμονής του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 169
Ταξιδιωτικά έγγραφα
1. Τα ταξιδιωτικά έγγραφα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, χορηγούνται στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας κατόπιν αιτήσεώς τους, με την επιφύλαξη επιτακτικών λόγων εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης που σχετίζονται με αυτούς.
2. Τα ως άνω ταξιδιωτικά έγγραφα εκτυπώνονται από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας.
3. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και στους αιτούντες διεθνή προστασία, εφόσον υφίστανται αποδεδειγμένα σοβαροί λόγοι υγείας που απαιτούν τη μετάβασή τους στο εξωτερικό, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης.
Άρθρο 170
Ελεύθερη κυκλοφορία
1. Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας δηλώνουν, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ιστοσελίδας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο, κάθε μεταβολή της διεύθυνσης κατοικίας τους εντός εξήντα (60) ημερών από τότε που επήλθε η μεταβολή. Στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, οι οποίοι δεν εκπληρώνουν την υποχρέωση αυτή, επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο, το οποίο ορίζεται με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 180, διοικητικό πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ και σε περίπτωση υποτροπής, ύψους διακοσίων (200) ευρώ.
2. Οι επιφυλάξεις που προβλέπονται στο άρθρο 26 της Σύμβασης της Γενεύης και αφορούν τη Χώρα μας δεν θίγονται.
Άρθρο 171
Πρόσβαση στην απασχόληση
Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας δεν μπορούν να ασκούν δραστηριότητα όσον αφορά θέσεις που περιλαμβάνουν την άσκηση δημόσιας εξουσίας καθώς και την ευθύνη για τη διαφύλαξη του γενικού συμφέροντος του κράτους ή άλλων δημόσιων αρχών. Ομοίως, εξαιρούνται από τη συμμετοχή στη διαχείριση οργανισμών και από αξιώματα που διέπονται από το δημόσιο δίκαιο.
Άρθρο 172
Πρόσβαση στην εκπαίδευση
1. Κάθε ανήλικος, στον οποίο έχει χορηγηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας, υποχρεούται να εντάσσεται στις μονάδες παροχής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υποχρεωτικής εκπαίδευσης του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος με τους όρους που ισχύουν για τους Έλληνες πολίτες. Σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης αυτής, επιβάλλονται σε βάρος των ενηλίκων μελών της οικογένειας του ανηλίκου οι κατά τις κείμενες διατάξεις κυρώσεις που προβλέπονται και για τους Έλληνες πολίτες.
2. Όσον αφορά την πρόσβαση στο τυπικό γενικό εκπαιδευτικό σύστημα, την επιμόρφωση ή την επανακατάρτιση, οι αρμόδιες αρχές μπορούν αιτιολογημένα να αρνούνται τη χορήγηση επιδοτήσεων και δανείων σε ενήλικες στους οποίους έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία.
Άρθρο 173
Πρόσβαση σε διαδικασίες για την αναγνώριση τίτλων
Δικαιούχοι διεθνούς προστασίας, οι οποίοι δεν μπορούν να παράσχουν τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία των τίτλων τους, διευκολύνονται ως προς την πλήρη πρόσβασή τους σε κατάλληλα προγράμματα για την αξιολόγηση, την επικύρωση και την πιστοποίηση της προηγούμενης μάθησής τους. Προς τον σκοπό αυτόν εφαρμόζονται τα άρθρα 2 και 3 του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78).
Άρθρο 174
Κοινωνική αρωγή δικαιούχων διεθνούς προστασίας
1. Προκειμένου οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας να έχουν πρόσβαση στα ευεργετήματα κοινωνικής αρωγής, συμμετέχουν υποχρεωτικά σε μέτρα κοινωνικής ένταξης.
2. Οι δικαιούχοι καθεστώτος επικουρικής προστασίας έχουν πρόσβαση αποκλειστικά στα ευεργετήματα της παρ. 2 του άρθρου 31 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
Άρθρο 175
Πρόσβαση σε μέτρα ένταξης
Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας παρακολουθούν υποχρεωτικά προγράμματα κοινωνικής ένταξης που καταρτίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 23 του π.δ. 106/2020 (Α΄ 255) περί της Διεύθυνσης Κοινωνικής Ένταξης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, σε συνδυασμό με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρο 180 του παρόντος, οι οποίες ορίζουν τις συνέπειες της μη συμμετοχής στα εν λόγω προγράμματα. Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 31 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο της παρ. 3 του άρθρου 180 τέλος συμμετοχής για ορισμένα υποχρεωτικά μέτρα ένταξης, όταν ο δικαιούχος διεθνούς προστασίας διαθέτει επαρκή μέσα και υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω τέλη δεν επιβαρύνουν υπέρμετρα τον δικαιούχο διεθνούς προστασίας.
Άρθρο 176
Ασυνόδευτοι ανήλικοι
1. Η Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου διασφαλίζει ότι κάθε ασυνόδευτος ανήλικος, στον οποίο χορηγείται καθεστώς διεθνούς προστασίας, διαθέτει επίτροπο.
2. Για την εφαρμογή και ερμηνεία του άρθρου 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ισχύουν αναλόγως τα άρθρα 38 έως 40 καθώς και τα άρθρα 50 έως 92 του παρόντος.
Άρθρο 177
Συνεργασία
1. Η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής ορίζεται ως Εθνικό Σημείο Επαφής για τη διοικητική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Εθνικό Σημείο Επαφής λαμβάνει, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα απαραίτητα μέτρα για την καθιέρωση άμεσης συνεργασίας και την ανταλλαγή πληροφοριών με τις αντίστοιχες αρχές των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Το Εθνικό Σημείο Επαφής διαβιβάζει εγκαίρως τις πληροφορίες που είναι κατάλληλες για την εκπόνηση της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 39 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
Άρθρο 178
Υποχρέωση εχεμύθειας
Το προσωπικό των αρμοδίων υπηρεσιών που εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, καθώς και κάθε άλλο πρόσωπο που εμπλέκεται στην εφαρμογή του, υποχρεούται να τηρεί εχεμύθεια για όλα τα στοιχεία και προσωπικά δεδομένα που περιέρχονται σε γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ή επ’ ευκαιρία αυτών.
Άρθρο 179
Προϋποθέσεις απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος – Τροποποίηση άρθρου 144 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 144 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α’ 81) επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο εισαγωγικό εδάφιο της παρ. 1, η λέξη «πολίτη» αντικαθίσταται από τη λέξη «υπήκοο», β) το τρίτο εδάφιο της παρ. 2 αντικαθίσταται, γ) προστίθεται παρ. 2Α και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 144 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 144
Προϋποθέσεις απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος (άδεια διαμονής τύπου «Μ1»)
(άρθρα 4 και 5 Οδηγίας 2003/109)
1. Στον υπήκοο τρίτης χώρας που διαμένει στην Ελλάδα, νόμιμα και αδιάλειπτα, κατά τα πέντε (5) έτη αμέσως πριν από την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης, υπό την επιφύλαξη της παρ. 3, χορηγείται το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) διαθέτει εισόδημα, επαρκές για τις ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του, το οποίο δεν προέρχεται από προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής της χώρας. Το εισόδημα αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τις ετήσιες αποδοχές του αμειβόμενου με τον κατώτατο μισθό, προσαυξημένο κατά δέκα τοις εκατό (10%) για το σύνολο των συντηρούμενων μελών της οικογένειάς του, συνυπολογιζομένου τυχόν ποσού που προέρχεται από επίδομα τακτικής επιδότησης ανεργίας. Στον υπολογισμό του εισοδήματος λαμβάνονται υπόψη οι συνεισφορές των μελών της οικογένειας. Ο τακτικός χαρακτήρας του ανωτέρω εισοδήματος αποδεικνύεται ιδίως από την εκπλήρωση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεών του.
β) διαθέτει πλήρη ασφάλιση ασθενείας ως προς το σύνολο των παροχών που καλύπτονται για τις αντίστοιχες κατηγορίες ασφαλισμένων ημεδαπών, η οποία καλύπτει και τα μέλη της οικογένειάς του.
γ) πληροί τους όρους ένταξης στην ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 145.
2. Οι περίοδοι διαμονής που αναφέρονται στις περ. ε) και στ) της παρ. 2 του άρθρου 143 δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της πενταετούς περιόδου της παρ. 1 του παρόντος. Ειδικώς, περίοδοι διαμονής για λόγους σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης λαμβάνονται υπόψη μόνο κατά το ήμισυ για τον υπολογισμό της ίδιας περιόδου. Όσον αφορά τα πρόσωπα στα οποία έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία, το διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας κατάθεσης της αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας βάσει της οποίας χορηγήθηκε διεθνής προστασία και της ημερομηνίας χορήγησης της άδειας διαμονής που αναφέρεται στο άρθρο 24 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της περιόδου που αναφέρεται στην παρ. 1.
2Α. Αν ο δικαιούχος διεθνούς προστασίας εντοπίζεται σε άλλο κράτος μέλος, χωρίς να κατέχει δικαίωμα παραμονής ή διαμονής εκεί σύμφωνα με το σχετικό εθνικό, ενωσιακό ή διεθνές δίκαιο, η περίοδος προηγούμενης νόμιμης παραμονής στην Ελλάδα δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της πενταετούς περιόδου της παρ. 1.
3. Περίοδοι απουσίας, εφόσον είναι κατώτερες των έξι (6) διαδοχικών μηνών και δεν υπερβαίνουν συνολικά τους δέκα (10) μήνες εντός της πενταετίας, προσμετρώνται στον υπολογισμό της πενταετούς περιόδου.
4. Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και οι αρμόδιοι φορείς για την υποβολή και εξέταση της αίτησης, καθώς και για τη χορήγηση της άδειας διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος ενημερώνουν τους ενδιαφερόμενους, σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος, καθώς και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή. Η ενημέρωση πραγματοποιείται ιδίως μέσω ενημερωτικών φυλλαδίων, ανάρτησης πληροφοριακού υλικού στις ιστοσελίδες των ανωτέρω φορέων ή κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Το υλικό αυτό επικαιροποιείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Για την ενημέρωση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας μεριμνά και η Υπηρεσία Ασύλου.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 180
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζονται η διαδικασία έκδοσης, ανανέωσης, αντικατάστασης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και το περιεχόμενο των αδειών διαμονής, οι οποίες χορηγούνται στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας και στα μέλη της οικογένειάς τους, και ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 168.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζονται η διαδικασία έκδοσης, ανανέωσης και αντικατάστασης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, το περιεχόμενο ενδείξεων και η διάρκεια ισχύος του ταξιδιωτικού εγγράφου του άρθρου 169.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζονται το αρμόδιο όργανο και η διαδικασία βεβαίωσης των προστίμων των άρθρων 168 και 170, το ύψος του τέλους και τα κριτήρια οικονομικής επάρκειας για την επιβολή του, καθώς και εξαιρέσεις από το τέλος συμμετοχής στα προγράμματα ένταξης του άρθρου 175.
4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, μπορεί να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο θέμα που αναφέρεται στην εφαρμογή του άρθρου 175 του παρόντος και του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
5. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, μπορεί να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο θέμα που αναφέρεται στην εφαρμογή του άρθρου 36 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.