Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση για το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ)

Η πορεία των εκπομπών PM2.5, όπως και των εκπομπών PM 10, φαίνεται ότι παίρνει την ανιούσα ξανά, βάσει και των στοιχείων που παραθέτετε στο προς διαβούλευση κείμενο. Στη Θεσσαλία π.χ., όπου έχουν τοποθετηθεί τα τελευταία χρόνια σταθμοί μέτρησης αερίων ρύπων, οι υπερβάσεις -πολύ πάνω από τα ανώτερα επιτρεπόμενα όρια- τους χειμερινούς μήνες, λόγω καύσης ξύλων κυρίως, είναι καθημερινές. Πρόκειται για μία τεράστια υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων που αντανακλά και σε οικονομικό επίπεδο ποικιλοτρόπως.

Αναρωτιόμαστε τι μέτρα θα ληφθουν για τον περιορισμό αυτών των εκπομπών με δεδομένα ότι:

1) η ενεργεακή κρίση συνεχίζεται, οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος παραμένουν στα ύψη και τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν τζάκι αυξάνονται.

2)οι νεόδμητες οικοδομές στις θεσσαλικές πόλεις ενσωματώνουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό τζάκια στα διαμερίσματά τους, χωρίς περιορισμούς. Άρα, το πρόβλημα αναμένεται να διογκωθεί τα επόμενα χρόνια.

3) η ξυλεία, δε βρίσκεται τρόπος σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, να διοχετεύεται με πιο παραγωγικό και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο.

4) οι επιδοτήσεις ρεύματος σε ευάλωτα νοικοκυριά τους χειμερινούς μήνες -όπως ζητήθηκαν από τις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Ηπείρου- δεν έχουν εφαρμοστεί.

5)η καταγραφή των υπερβάσεων των ορίων σε καθημερινή βάση, στοιχειοθετεί πλέον αγωγές κατά του ελληνικού δημοσίου σε περιπτώσεις ιατρικών προβλημάτων ή πρόωρων θανάτων, βάσει επιστημονικών ερευνών & δεδομένων.

Σχολή Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας & Εφαρμοσμένων Οικονομικών

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΘΕΜΑ: Παρέμβαση στη Δημόσια Διαβούλευση για το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ) ΥΠΟΒΟΛΗ: Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών
________________________________________
Εισαγωγή: Η Ανάπτυξη που μας «Πνίγει»
Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών παρεμβαίνει στη διαβούλευση για το ΕΠΕΑΡ, όχι για να νομιμοποιήσει μια διαδικασία που συχνά αγνοεί τις τοπικές κοινωνίες, αλλά για να καταδείξει τις εγκληματικές αντιφάσεις του σχεδιασμού.
Το παρόν σχέδιο, ενώ επαγγέλλεται την «πράσινη μετάβαση», στην πραγματικότητα ομολογεί την αποτυχία του κράτους να προστατεύσει τη δημόσια υγεία και ανοίγει την κερκόπορτα για τη μονιμοποίηση της καύσης αποβλήτων. Για τους πολίτες του Βόλου, που ζουν καθημερινά με την οσμή του καμένου πλαστικού και τα υψηλά ποσοστά νοσηρότητας, οι παραδοχές του σχεδίου αποτελούν αιτία πολέμου και όχι εφησυχασμού.
Ακολουθούν οι θέσεις και τα αιτήματά μας:
1. Η Κρατική «Ομολογία Αδυναμίας» ως λόγος παύσης κάθε νέας ρύπανσης
Το ΕΠΕΑΡ παραδέχεται κυνικά ότι «θα είναι δύσκολη η προσαρμογή των επιπέδων συγκέντρωσης στις οριακές τιμές» σε περιοχές με βεβαρημένο ιστορικό (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλος). Παραδέχεται δηλαδή ότι το κράτος αδυνατεί να ελέγξει την υφιστάμενη ρύπανση.
• Η Θέση μας: Πώς τολμάτε να αδειοδοτείτε νέες πηγές ρύπανσης (νέες μονάδες SRF/RDF, αύξηση δυναμικότητας καύσης) όταν ομολογείτε ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε ούτε τους υπάρχοντες ρύπους;
• Απαιτούμε: Την άμεση εφαρμογή της «Αρχής της Προφύλαξης». Εφόσον η πολιτεία δηλώνει αδυναμία συμμόρφωσης με τα όρια υγείας, κάθε νέα άδεια για καύση αποβλήτων ή συναποτέφρωσης είναι παράνομη και καταχρηστική. Ζητάμε μορατόριουμ σε κάθε ρυπογόνο δραστηριότητα μέχρι να επιτευχθούν οι στόχοι ποιότητας αέρα.
2. Το Σκάνδαλο των NMVOCs και η «τυφλή» καύση
Το σχέδιο αναφέρει ότι οι εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων (NMVOC) από τα απόβλητα παραμένουν αυξημένες. Παρόλα αυτά, προωθεί την καύση ως «λύση», αγνοώντας ότι η καύση απορριμματογενών καυσίμων είναι εργοστάσιο παραγωγής εξαιρετικά επικίνδυνων ρύπων.
• Η Θέση μας: Η στροφή στην καύση δεν εξαφανίζει τα απόβλητα, τα μετατρέπει σε τοξική τέφρα και αέρια ρύπανση. Το σχέδιο αναφέρεται γενικόλογα σε «άλλους ρύπους», αποκρύπτοντας τον κίνδυνο από τις διοξίνες, τα φουράνια και τα βαρέα μέταλλα.
• Απαιτούμε:
o Να σταματήσει ο εμπαιγμός της «ενεργειακής αξιοποίησης».
o Να δημοσιευθούν ειδικές μελέτες διασποράς για τους βιοσυσσωρεύσιμους ρύπους (διοξίνες) στην ευρύτερη περιοχή του Βόλου. Δεν δεχόμαστε μέτρα ημίμετρα για ουσίες που μπαίνουν στην τροφική αλυσίδα μας.
3. Διαφάνεια τώρα: Micro-monitoring στην «πόρτα» της ΑΓΕΤ
Η γενική επέκταση του ΕΔΠΑΡ που εξαγγέλλεται είναι ανεπαρκής για βιομηχανικές πόλεις. Ο μέσος όρος ρύπανσης μιας πόλης δεν αποτυπώνει τι αναπνέει ο κάτοικος που ζει δίπλα στο φουγάρο.
• Απαιτούμε:
o Εγκατάσταση δικτύου Micro-monitoring (μικρο-παρακολούθησης) σε πραγματικό χρόνο, ακριβώς στην περίμετρο των βιομηχανιών που καίνε απόβλητα, και συγκεκριμένα της ΑΓΕΤ LafargeHOLCIM στον Βόλο και της Χαλυβουργίας και του λιμανιού.
o Τα δεδομένα (PM2.5, PM10, NOx, VOCs) να είναι ανοιχτά και προσβάσιμα online 24/7, χωρίς «διορθώσεις» και καθυστερήσεις. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι αναπνέουν τη στιγμή που το αναπνέουν.
4. Καύση vs Ανακύκλωση: Η Υπονόμευση της κυκλικής οικονομίας
Ενώ τίθεται στόχος 60% ανακύκλωσης, η επένδυση σε υποδομές καύσης (Waste-to-Energy) δημιουργεί μια «μαύρη τρύπα» που θα καταπίνει ανακυκλώσιμα υλικά.
• Η θέση μας: Αν φτιαχτούν ή επιδοτηθούν μονάδες καύσης, θα «πεινάνε» για σκουπίδια ώστε να είναι κερδοφόρες. Αυτό λειτουργεί ως το απόλυτο αντικίνητρο για τη Διαλογή στην Πηγή και τη Μείωση των αποβλήτων.
• Απαιτούμε: Καμία επένδυση σε καύση. Τα χρήματα να δοθούν αποκλειστικά σε προγράμματα Διαλογής στην Πηγή, Κομποστοποίησης και Επαναχρησιμοποίησης. Δεν θέλουμε να γίνουμε το καυστήριο της Ευρώπης για να πιάνουν οι βιομηχανίες τους στόχους «απανθρακοποίησης» εις βάρος των πνευμόνων μας.
5. Έλεγχοι: Το μεγάλο ψέμα των ΒΔΤ
Η αναφορά στις «Βέλτιστες Διαθέσιμες Τεχνικές» (ΒΔΤ) αποτελεί στάχτη στα μάτια του κόσμου, όταν δεν υπάρχει ελεγκτικός μηχανισμός.
• Η θέση μας: Στον Βόλο έχουμε χορτάσει από διαβεβαιώσεις εταιρειών ότι «τηρούν τα όρια», ενώ η πόλη μυρίζει καμένο πλαστικό. Η αυτο-παρακολούθηση των βιομηχανιών είναι σκάνδαλο.
• Απαιτούμε:
o Στελέχωση του Σώματος Επιθεωρητών με μόνιμο προσωπικό στη Μαγνησία.
o Αιφνιδιαστικούς ελέγχους (όχι κατόπιν ραντεβού) 365 μέρες τον χρόνο, μέρα και νύχτα.
o Θεσμοθέτηση της οριστικής ανάκλησης άδειας λειτουργίας και όχι απλά προστίμων-χάδια, όταν διαπιστώνονται υπερβάσεις ή καύση ακατάλληλων υλικών.
6. Κοινωνική δικαιοσύνη και Δημόσια υγεία
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα δεν μπορεί να είναι επιδότηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα των λίγων, ενώ οι πολλοί πεθαίνουν από καρκίνο.
• Απαιτούμε: Οι πόροι της «Δίκαιης Μετάβασης» να κατευθυνθούν στην πρόληψη και την υγεία. Να χρηματοδοτηθούν επιδημιολογικές μελέτες και εξοπλισμός στα νοσοκομεία των περιοχών που δέχονται το μεγαλύτερο ρυπαντικό φορτίο.
Συμπέρασμα
Η προσπάθεια του Υπουργείου να παρουσιάσει την καύση αποβλήτων ως μέρος της λύσης για την αέρια ρύπανση είναι σαν να προσπαθείς να καθαρίσεις ένα δωμάτιο από τη σκόνη, αφήνοντας την ηλεκτρική σκούπα να φυσάει τον αέρα προς τα έξω: Όση προσπάθεια κι αν κάνετε στα χαρτιά, η πραγματικότητα θα σας διαψεύδει όσο οι καμινάδες καπνίζουν.
Ως Επιτροπή Αγώνα, δηλώνουμε ότι δεν θα ανεχτούμε καμία έκπτωση στην υγεία των παιδιών μας. Το ΕΠΕΑΡ πρέπει να αποσύρει κάθε πρόβλεψη για καύση αποβλήτων.
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ – ΝΑΙ ΣΤΗ ΖΩΗ
Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου

Ο Σύλλογος Πολιτών για την Υγεία και το Περιβάλλον Μαγνησίας, με γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας και του φυσικού κεφαλαίου της περιοχής μας, καταθέτει τις ακόλουθες παρατηρήσεις και ενστάσεις επί του Επικαιροποιημένου Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ). Η προσέγγιση του σχεδίου εγείρει σοβαρές ανησυχίες καθώς φαίνεται να προκρίνει λύσεις που μεταθέτουν το πρόβλημα της ρύπανσης αντί να το εξαλείφουν.
Α. Γενικές παρατηρήσεις επί του Εθνικού Σχεδιασμού
1. Βιομηχανικής Κλίμακας ΑΠΕ και «Επιταχυνόμενο» Μοντέλο Αδειοδότησης Το σχέδιο θέτει στόχο 75,7% διείσδυση ΑΠΕ έως το 2030, προωθώντας την αύξηση ισχύος κατά 10 GW μέσω «απλοποίησης και επιτάχυνσης» των αδειοδοτήσεων.
• Η ένστασή μας: Η «απλοποίηση» συχνά ισοδυναμεί με παράκαμψη ουσιαστικών περιβαλλοντικών ελέγχων και αγνόηση της βούλησης των τοπικών κοινωνιών.
• Η πρότασή μας: Κατάργηση των εξπρές αδειοδοτήσεων για γιγαντιαία έργα σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές. Απαιτούμε στροφή σε μικρής κλίμακας ΑΠΕ (ενεργειακές κοινότητες, φωτοβολταϊκά στέγης) που σέβονται το τοπίο, αντί για τη δημιουργία «βιομηχανικών πάρκων» στα βουνά μας.
2. Απολιγνιτοποίηση: Η παγίδα του φυσικού αερίου Η βίαιη απολιγνιτοποίηση έως το 2028, χωρίς ώριμες τεχνολογίες αποθήκευσης, οδηγεί στην εξάρτηση από το φυσικό αέριο ως «ενδιάμεσο καύσιμο».
• Η ένστασή μας: Αντικαθιστούμε ένα ορυκτό καύσιμο με ένα άλλο, εγκλωβίζοντας τη χώρα σε εκπομπές ρύπων και διαρροές μεθανίου. Παρά την απόσυρση των ΑΗΣ, οι υπερβάσεις ρύπων στις πόλεις παραμένουν, αποδεικνύοντας την ανεπάρκεια του σχεδιασμού.
• Η πρότασή μας: Σύνδεση της απόσυρσης μονάδων με την πραγματική ενεργειακή αυτάρκεια και όχι με εισαγωγές αερίου. Αυστηρή παρακολούθηση των διαρροών μεθανίου από τις υποδομές αερίου.
3. Ηλεκτροκίνηση vs Μέσα Μαζικής Μεταφοράς Ο στόχος για 50% ηλεκτρικά νέα Ι.Χ. το 2030 αποτελεί ημίμετρο.
• Η ένστασή μας: Η απλή αντικατάσταση του κινητήρα δεν λύνει το κυκλοφοριακό, ενώ η ενέργεια φόρτισης θα προέρχεται εν μέρει από φυσικό αέριο. Το σχέδιο παραδέχεται ότι η συμμόρφωση με τα όρια ρύπων παραμένει «δύσκολη».
• Η πρότασή μας: Δραστική ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) και των μέσων σταθερής τροχιάς. Διεκδικούμε δωρεάν ή πολύ φθηνή πρόσβαση στα ΜΜΜ για ουσιαστική μείωση του στόλου οχημάτων.
4. Περιβαλλοντικές αντιφάσεις (Βιομάζα & Απόβλητα)
• Βιομάζα: Είναι οξύμωρο να προωθείται η βιοενέργεια όταν το ίδιο το σχέδιο παραδέχεται πως η καύση βιομάζας εκτινάσσει τα αιωρούμενα σωματίδια.
• Απόβλητα: Οι εκπομπές NMVOC από τα απόβλητα είναι αυξημένες σε σχέση με το 2005. Η καύση/επεξεργασία αποβλήτων δεν μπορεί να λογίζεται ως «καθαρή» λύση.
________________________________________
Β. Ειδικές Παρεμβάσεις για τη Μαγνησία και τον Βόλο
Ως περιοχή που πλήττεται σωρευτικά από βιομηχανική ρύπανση, λιμενικές δραστηριότητες και καύση αποβλήτων, απαιτούμε:
1. Άμεση ηλεκτροδότηση πλοίων (Cold Ironing) στο λιμάνι του Βόλου Εφόσον ο Βόλος αναφέρεται ρητά ως λιμένας με εκπονημένες μελέτες ηλεκτροδότησης:
• Απαιτούμε: Το μέτρο να μην μείνει στα χαρτιά. Άμεση υλοποίηση και λειτουργία του συστήματος Cold Ironing έως το 2025-2030. Η ηλεκτροδότηση κατά τον ελλιμενισμό είναι μονόδρομος για την προστασία του αστικού ιστού από τους αέριους ρύπους των πλοίων.
2. Όχι στην καύση αποβλήτων – Έλεγχος βιομηχανίας Το σχέδιο προωθεί την «ενεργειακή αξιοποίηση» αποβλήτων (Waste-to-Energy).
• Η θέση μας: Ζητάμε την αναστολή χρήσης απορριμματογενών καυσίμων (RDF/SRF) από τη βιομηχανία (π.χ. τσιμεντοβιομηχανίες) στην περιοχή μας. Οι εκπομπές NMVOC, διοξινών και βαρέων μετάλλων εγκυμονούν κινδύνους που το σχέδιο αφήνει αδιευκρίνιστους.
• Έλεγχοι: Εφαρμογή των Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών (ΒΔΤ) με εντατικούς ελέγχους και αυστηρές κυρώσεις (έως και ανάκληση αδειών) για τις βιομηχανίες που παρανομούν.
3. Επέκταση και διαφάνεια του Δικτύου Παρακολούθησης (ΕΔΠΑΡ)
• Απαιτούμε: Εγκατάσταση νέων, μόνιμων σταθμών μέτρησης στη Μαγνησία, ειδικά στις ζώνες επιρροής του λιμανιού και της βιομηχανίας. Τα δεδομένα πρέπει να είναι διαθέσιμα online σε πραγματικό χρόνο στους πολίτες, για πλήρη διαφάνεια.
4. Προστασία από τη νιτρορύπανση
• Απαιτούμε: Πλήρη εφαρμογή του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής στις ευπρόσβλητες ζώνες της Μαγνησίας, αυστηρή απαγόρευση καύσης γεωργικών υπολειμμάτων και ενίσχυση των αγροτών για φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους.
Γ. Συμπεράσματα και κεντρικά αιτήματα
Το παρόν σχέδιο μοιάζει με προσπάθεια «να σώσεις ένα δάσος κόβοντας τα δέντρα του για να βάλεις τεχνητά φυτά». Η κατάσταση στη Μαγνησία θυμίζει ένα σπίτι που οι ένοικοι προσπαθούν να αερίσουν, ενώ η καμινάδα του γείτονα και η μηχανή ενός πλοίου συνεχίζουν να το «πνίγουν» στον καπνό. Το κράτος οφείλει να σταματήσει απλώς να μετρά τον καπνό και να κλείσει τις πηγές που τον παράγουν.
Συνοψίζοντας, διεκδικούμε:
1. Δημοκρατικό ενεργειακό μοντέλο: Προτεραιότητα στην αυτοπαραγωγή και όχι στη βιομηχανική κατοχή των ΑΠΕ και την καταστροφή των βουνών.
2. Πραγματική ανακύκλωση: Αντικατάσταση της καύσης αποβλήτων με διαλογή στην Πηγή.
3. Υγεία πάνω από τους αριθμούς: Επανασχεδιασμό των μέτρων για πόλεις όπως ο Βόλος, με βάση τα αυστηρά όρια του ΠΟΥ και όχι μόνο της ΕΕ.
4. Κοινωνική δικαιοσύνη: Πόροι του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα να κατευθυνθούν στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών ευάλωτων νοικοκυριών και όχι στην επιδότηση ακριβών ηλεκτρικών Ι.Χ.
Για τον Σύλλογο Πολιτών για την Υγεία και το Περιβάλλον Μαγνησίας

Λέγομαι Βασίλειος Γκουζάνης και υποβάλλω σχόλια τόσο ατομικά όσο και για λογαριασμό διαφόρων μη οργανωμένων ομάδων ιδιοκτητών ιστορικών οχημάτων.

Εισφέρω τις απόψεις τις δικιές μου και αυτών των ανθρώπων, οι οποίοι δεν ωθούνται από κάποιο οικονομικό συμφέρον ή πολιτική ατζέντα.

Όπως γνωρίζετε το ελληνικό Κράτος έχει ρυθμίσει την κυκλοφορία των ιστορικών οχημάτων με το Ν. 4850/2021 (ΦΕΚ 208 τ. Α΄ της 5-11-2021) και σύμφωνα με το άρθρο 37 § 2 του νόμου αυτού, τα οχήματα ιστορικού ενδιαφέροντος επιτρέπεται
να κυκλοφορούν εντός του μικρού δακτυλίου. Αυτή η ρύθμιση είναι συμβατή και με την από Απριλίου 2017 Λευκή Βίβλο (white paper) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις UVAR, Urban Vehicle Access Regulations, όπου ρητά συνίσταται η εξαίρεση των ιστορικών οχημάτων από ζώνες χαμηλών εκπομπών καυσαερίων (LEZ, Low Emission Zones) λόγω του ότι α/ ελάχιστη είναι η χρήση που γίνεται σε τέτοια οχήματα, β/ είναι «κινητά ιστορικά μνημεία» τα οποία εξάλλου και με ρητή νομοθετική πρόβλεψη προστατεύονται, βλ. το Ν. Ν. 4858/2021 (ΦΕΚ 220 τ. Α΄ της 19-11-2021), γ/ δεν είναι τεχνικά εφικτή η προσαρμογή τους σε νεώτερες προδιαγραφές, πέραν του ότι είναι και αντίθετη στον χαρακτήρα τους ως ιστορικών μνημείων, δ/ σύμφωνα με τα πορίσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι συμπεριφορά τιμωρητική για όσους κατέχουν ή επισκευάζουν τέτοια οχήματα.

Ορισμός των ιστορικών οχημάτων εμπεριέχεται τόσο στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2014/45/ΕΕ όσο και ήδη στο Ν. 4850/2021 (ΦΕΚ 208 τ. Α΄ της 5-11-2021) άν και, παρά την προτροπή μου όταν συμμετείχα στην διαβούλευση του Ν. 4850, ο νομοθέτης δεν συμπεριέλαβε και τα οχήματα replica παρότι αυτά συμπεριλαμβάνονται στις προβλέψεις των ευρωπαϊκών νομοθετικών κειμένων.

Ενώ περαιτέρω, τα ιστορικά οχήματα υποβάλλονται σε τεχνικό έλεγχο πιο συχνά από τα άλλα οχήματα και συγκεκριμένα σύμφωνα με την 358999 απόφαση του Υφυπουργού Υποδομών & Μεταφορών (ΦΕΚ 6029 τ. Β΄ της 28-11-2022) ελέγχονται σε ετήσια βάση (άρθρο 3 § 1). Ο έλεγχος αυτός περιλαμβάνει και τα εκπεμπόμενα καυσαέρια.

Το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ) δεν περιλαμβάνει ούτε μία λέξη για όλα αυτά. Θα πρέπει λοιπόν σε κάθε περίπτωση να λαμβάνονται υπόψη τα ανωτέρω κατά το σχεδιασμό και υλοποίηση, ούτως ώστε να αποτραπεί η κατά λάθος περικοπή δικαιωμάτων που σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο απολαμβάνουν ήδη οι κάτοχοι ιστορικών οχημάτων. Να τονίζεται δε σε κάθε περίπτωση, τόσο η εξαίρεση υπέρ των ιστορικών οχημάτων, όσο και η διευκόλυνση της χρήσης τους ιδίως όταν ο κάτοχος του Ι.Ο. διαμένει μόνιμα σε περιοχή όπου υλοποιούνται τέτοιες δράσεις, οι οποίες είναι καταρχήν ενάντια των Ι.Χ. αυτοκινήτων.

Σε γενικώτερη θεώρηση τώρα, το Πρόγραμμα που έχει αναρτηθεί απηχεί απόψεις που ήδη από τις εξελίξεις έχουν καταστεί παρωχημένες. Επιτρέψτε μου να αναδείξω τα εξής σημεία:

1. Για το ζήτημα των αιωρουμένων σωματιδίων: Τα αιωρούμενα σωματίδια δεν προέρχονται από εξατμίσεις αυτοκινήτων ή καυστήρες κεντρικής θέρμανσης ή βιομηχανίες. Αιωρούμενα σωματίδια είναι και η πανταχού παρούσα ΣΚΟΝΗ η οποία εισπνεόμενη προκαλεί βλάβη στον ανθρώπινο οργανισμό και ιδίως στο αναπνευστικό. Μάλιστα σε μελέτες που έγιναν κατά και μετά την Πανδημία του Κορωνοϊού, CoVID 19, διαπιστώθηκε ότι παρά την καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας οχημάτων, τα επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα δεν μειώθηκαν σχεδόν καθόλου. Αυτό μας υποδεικνύει πως η κυκλοφορία των τροχοφόρων δεν εισφέρει σε σημαντικό βαθμό στο πρόβλημα των σωματιδίων. Από την άλλη πλευρά, το ότι σε μεγάλο ποσοστό, η χώρα μας έχει ασφαλτοστρωμένους δρόμους (και δεν γίνεται πια διαβροχή των δρόμων από βυτιοφόρα των Δήμων, όπως πάλαι ποτέ) δεν σημαίνει ότι δεν σηκώνεται μπουχός από σκόνη όταν και όποτε φυσά αέρας. Σε χώρες με μικρή βροχόπτωση και ξερά κλίματα, όπως είναι και η Ελλάδα, η άκριτη υιοθέτηση δογμάτων που προσήκουν σε άλλες, υγρές χώρες και μελετών που δε λαμβάνουν υπόψη την γεωγραφική μας τοποθεσία, νομοτελειακά θα οδηγήσει σε δαιμονοποίηση της ιδιωτικής κυκλοφορίας, χωρίς εντούτοις, να προσδοκάται βελτίωση της κατάστασης.

2. Η απόδοση μαγικών ιδιοτήτων πανάκειας στην ποδηλατική κυκλοφορία και στα μέσα μαζικής μεταφοράς, όπως υιοθετείτει στο Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα, παραβλέπει και περιθωριοποιεί σημαντικά τμήματα του πληθυσμού. Μελετήστε τα ακόλουθα παραδείγματα και άν θέλετε, απαντήστε μου με αιτιολογημένες προτάσεις πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν αυτά.

Παράδειγμα 1: Έχετε σκύλο βάρους 28 κιλών και από την Γλυφάδα όπου μένετε, και πρέπει να τον μεταφέρετε στον κτηνίατρο στους Αμπελόκηπους για τον ετήσιο εμβολιασμό του (Σύμφωνα με την απόφαση οικ. Α27733/2213, ΦΕΚ 1181 τ. Β΄ της 19-6-2015 αλλά και το άρθρο 10 §§ 2 & 3 του Ν. 4039/2012 ως τροπ. με το Ν. 4235/2014, δεν επιτρέπεται να βάλετε τέτοιου μεγέθους σκύλο σε μετρό, λεωφορείο ή τρόλλεϋ, ούτε μέσα σε κλουβί ή κουτί διότι λόγω διαστάσεων εμπίπτει στην απαγόρευση μεταφοράς ογκωδών αποσκευών με τα ΜΜΜ. Ένας σκύλος 28 κιλών δε μπορεί να μεταφερθεί επάνω στο ποδήλατο. Κάποιοι τον μεταφέρουν επάνω σε μηχανάκι ή βέσπα, πράγμα που συνιστά ωστόσο βαρειά παράβαση του Κ.Ο.Κ.). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η χρήση Ι.Χ. είναι ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ και δεν υπάρχει ΚΑΜΜΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ.

Παράδειγμα 2: Μένετε στην Πλάκα ή στο Κουκάκι. Πρέπει να στείλετε στο παιδί σας που σπουδάζει στην Κομοτηνή ένα δέμα με ρούχα, βιβλία και τρόφιμα βάρους 22 κιλών. Το δέμα πρέπει να το πάτε στο Ταχυδρομείο ΕΛΤΑ Συντάγματος (όπως είπαμε στο Παράδειγμα 1, δεν επιτρέπεται να μεταφέρετε τέτοιο φορτίο με μετρό, λεωφορείο ή τρόλλεϋ. Ούτε χωράει σε ποδήλατο ή μηχανάκι. Αναγκάζεστε να πάτε με το αυτοκίνητο στο Ταχυδρομείο ΕΛΤΑ Συντάγματος, όπου πρέπει να παρκάρετε το αυτοκίνητο για να πάτε και να στείλετε το δέμα. Όπως διαπίστωσα σήμερα 6/1/2026, δεν υπάρχει θέση στάθμευσης με την ώρα. Οι θέσεις που υπήρχαν στην οδό Ξενοφώντος καταργήθηκαν και έγιναν θέσεις στάθμευσης μοτοσυκλετών. Όλες οι διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης στην περιοχή 4 οικοδομικών τετραγώνων γύρω από το Ταχυδρομείο είναι: θέσεις για υπηρεσίες (Υπουργείο Οικονομικών), θέσεις μονίμων κατοίκων, θέσεις για ενοίκους ξενοδοχείων, θέσεις για φορτωεκφόρτωση. Υπάρχουν σταθμοί αυτοκινήτων που χρεώνουν την 1η ώρα στάθμευσης από 13,50 € έως 15 €. Πράγμα που σε συνδυασμό με την εσκεμμένη κατάργηση από το Δήμο Αθηναίων, θέσεων στάθμευσης «για το κοινό», ισοδυναμεί με μονοπώλιο υπέρ των δημόσιων σταθμών αυτοκινήτων). Παρακαλώ πολύ, όποιος μπορεί να υλοποιήσει αυτήν την άσκηση παρκάροντας νόμιμα χωρίς να πληρώσει 15 €, να με ενημερώσει.

Παράδειγμα 3: Είστε 61 ετών γυναίκα και σπάσατε το πόδι σας. Πρέπει να μεταβείτε σε μία από τις υπηρεσίες του κέντρου.

Παράδειγμα 4: Δεν έχετε πιστωτική κάρτα (η χρήση ηλεκτροκίνητου πατινιού, μισθωμένου ποδηλάτου, κ.λπ. δεν είναι δυνατή διότι πρέπει να είσαι κάτοχος πιστωτικής κάρτας για να μπορέσεις να το ενεργοποιήσεις)

Παράδειγμα 5: Πηγαίνετε με το ποδήλατο για τη δουλειά σας στο κέντρο. Δεν υπάρχουν ειδικές θέσεις που να μπορείτε να κλειδώσετε το ποδήλατό σας ούτε δημόσιοι σταθμοί παρκαρίσματος που να δέχονται ποδήλατα. Μετά από μισή ώρα πάτε να το πάρετε και δεν το βρίσκετε διότι το έκλεψαν. Ο Δήμος ωστόσο έχει ξοδέψει δεκάδες χιλιάδες € για να εγκαταστήσει ειδικές θέσεις εκμίσθωσης για 5 ποδήλατα, τα οποία δεν παίρνει κανείς ή άν τα πάρει δεν έρχονται ποτέ πίσω (οι εγκαταστάσεις αυτές είναι η τελευταία μόδα, είναι πανάκριβες και βανδαλίζονται σχεδόν αμέσως). Την ίδια στιγμή, ο Δήμος δεν επιτρέπει σε ιδιωτικές επιχειρήσεις εκμίσθωσης ποδηλάτων, να έχουν χώρο στο πεζοδρόμιο ή στο δρόμο όπου να σταθμεύουν και να φορτίζουν τα προς εκμίσθωση ποδήλατα. Και όσα κιγκλιδώματα για πρόσδεση ποδηλάτων υπάρχουν, έχουν τοποθετηθεί (παράνομα φυσικά διότι δεν τα επιτρέπει ο Δήμος) με ιδιωτική πρωτοβουλία εμπόρων και καταστημάτων.

Παράδειγμα 6: Δώσατε δεκάδες χιλιάδες ευρώ και αγοράσατε ένα αμιγώς ηλεκτρικό όχημα. Για το οποίο επιδοτηθήκατε και από το Ελληνικό Δημόσιο. Όμως δε μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε στο κέντρο της πόλης Σας, διότι το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ) επιβάλλει την γενική περιστολή χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ.

Ευχαριστώ για την ακρόαση των απόψεων και σχολίων.

Με εκτίμηση

Προφανώς οι συντάκτες του παρόντος νόμου ζούνε σε μια χρονική φούσκα ευδαιμονικών ψευδαισθήσεων και δεν έχουν αντιληφθεί την τρέχουσα κατάσταση της χώρας και της ΕΕ γενικότερα.
Είναι λες και γράφτηκε το 2004 όταν ακόμα υπήρχαν οι ψευδαισθήσεις της «πράσινης ανάπτυξης» και της «Δανίας του νότου», οι οποίες αρρώστησαν βαριά με το πρώτο μνημόνιο και εξέπνευσαν όταν έπεσε η πρώτη οβίδα στο Κίεβο.
Τι να πρωτοσχολιάσω:
1.Την αυτοκτονική εμμονή στην μεγέθυνση της διείσδυσης των ΑΠΕ αν και έχουμε υπερκαλύψει τον στόχο μας.
2.Την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ (Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας) βιομηχανικής κλίμακας σε ευαίσθητες ορεινές περιοχές, μεγάλων υψομέτρων, μεγάλης φυσικής αξίας και σε προστατευόμενες περιοχές NATURA. Υποτίθεται πως η λειτουργία των ΑΣΠΗΕ με τα οφέλη της από την παραγωγή «πράσινης ενέργειας» θα συμβάλει στο μετριασμό των επιπτώσεων της επαπειλούμενης κλιματικής αλλαγής από εκπομπές CO2,. Η όποια κλιματική αλλαγή θα δημιουργήσει μεγάλες πιέσεις και επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον. Όπως όμως φαίνεται, από την εγκατάσταση και λειτουργία τους προκύπτουν άμεσες σημαντικές πιέσεις καθαυτού στη βιοποικιλότητα και στο φυσικό περιβάλλον μέσω του κατακερματισμού των οικοτόπων, τις αλλαγές χρήσεων γης (που είναι σημαντικός παράγοντας πίεσης της βιοποικιλότητας) κλπ. Δεν ξέρουμε πού ακριβώς έγκειται ο αειφορικός χαρακτήρας μιας δραστηριότητας που η εγκατάσταση και λειτουργία της προκαλεί άμεσα σημαντικές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον ενώ υποτίθεται ότι υλοποιείται ακριβώς για να το προστατέψει μελλοντικά ενδεχομένως από παρόμοιες επιπτώσεις. Δε βλέπουμε κανένα ισοζύγιο και καμία αειφορία στην εν λόγω θεώρηση.
3.Δηλαδή έχουμε υπερκαλύψει το στόχο με ΑΠΕ, έχουμε κάνει νταμάρι τον ορεινό όγκο της Πίνδου παρά την κάθετη αντίθεση των τοπικών κοινωνιών, με αντιεπιστημονικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σκέτα σκουπίδια, που εγκρίνονται χωρίς καμία περίσκεψη, και το πρόβλημα που βλέπει το σχέδιο και πρέπει να λυθεί είναι η.. απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης
4.Η χωρίς ουσιαστικό σχεδιασμό διείσδυση που γίνεται στην χώρα μας αυξάνει τις πιέσεις στα υφιστάμενα δίκτυα υποδομής. Τα σχεδιαζόμενα ΑΣΠΗΕ (και τα πολυαριθμα μικρά υδροηλεκτρικά) στον ορεινό όγκο απαιτούν χιλιάδες χιλιόμετρα νέα δίκτυα που αυξάνουν την τρωτότητα του συστήματος μεταφοράς , δημιουργούν άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα (πχ, πυρκαγιές σε δασικές εκτασεις).
5.Οι ΑΠΕ για να δουλέψουν χρειάζονται ως εφεδρεία θερμικές μονάδες (δηλαδή φυσικό αέριο, άλλος υδρογονάνθρακας δηλαδή εισαγόμενος απλά).
6.Η στοχαστική φύση των ΑΠΕ αυξάνει την αστάθεια του συστήματος . Νομίζω πως σε κανέναν δεν έγινε μάθημα το μεγάλο μπλακάουτ του περασμένου καλοκαιριού στην ΙΒΗρικής χερσόνησο και στην Γαλλία εξαιτίας των ΑΠΕ.
7.Όλα τα παραπάνω είναι απλή φυσική λυκείου που γνωρίζει ο κάθε τεχνολόγος των ΚΑΤΕ της ΔΕΗ αλλά οι επιστήμονες του υπουργείου τα αγνοούν
8.Σαν απόδειξη για τα παραπάνω: Το σύστημα είναι τόσο άσχημα διαστασιολογημένο που ακόμα και το καλοκαίρι που τα κλιματιστικά δούλευαν στο φουλ και με τόσο τουρισμό, τα μισά χερσαία φωτοβολταϊκά τα έκλειναν, με απειλή προστίμου στους ιδιοκτήτες, γιατί θα τίναζαν το σύστημα στον αέρα και καίγαμε εισαγόμενο φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή. Ο ορισμός της παρανοϊκής αναποτελεσματικότητας.
9.Το κόστος της ενέργειας λόγω του αισχρού target model και των γεωπολιτικών εξελίξεων –που τις αγνοεί παντελώς το παρόν.
10.Πολύ αστείος ο ισχυρισμός ότι ο λιγνίτης έχει απαγορευτικό κόστος επειδή αυξήθηκαν τα (αισχρά) τέλη εκπομπών, από την στιγμή που το κόστος της ενέργειας έχει τετραπλασιαστεί χωρίς όμως αυτό να οφείλεται στον λιγνίτη.
11.Όπως αστείο είναι και το γεγονός ότι ακόμα γίνεται εξόρυξη λιγνίτη αλλά τον εξάγουμε στις γειτονικές χώρες για να παράξουν ρεύμα το οποίο μετά εμείς εισάγουμε με τεράστιο κόστος. Προφανώς η κλιματική αλλαγή σταματάει με κάποιο μαγικό τρόπο στα σύνορα.
12.Με τι χρήματα θα αγοράσει ο Έλληνας τα πανάκριβα ηλεκτρικά οχήματα (όταν δεν μπορεί ούτε service στο παλιό αμάξι να κάνει πλέον; Αυτήν την στιγμή τα μόνα που είναι κάτω από 20,000€ (μαζί με την επιδότηση) είναι κάποια μικρά αυτοκίνητα πόλης στην ουσία.
13.Αλλά ας πούμε ότι με κάποιο μαγικό τρόπο αύριο το πρωί είχαμε όχι όλοι οι Έλληνες αλλά οι μισοί, ηλεκτρικά. Είχαμε τις υποδομές και το ρεύμα να τα φορτίσουμε;
14.Έχει σκεφτεί κάποιος το περιβαλλοντικό αποτύπωμα από τα απόβλητα των μπαταριών. Δεν μιλάω καν για τις εξορύξειε που απαιτούν. Αυτές αγνοούνται παντελώς από την αφήγηση των «πράσινων μπαταριών» που όλες όμως είναι ΕΠΙΚΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ.
15.Έχει σκεφτεί κάποιος τι θα γίνει-που είναι βέβαιο ότι θα γίνει- εάν πάρει φωτιά κάποιος από τα τεράστιους σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας που είναι το καινούριο «ιερό δισκοπότηρο» που αναζητούμε ; Να σας απαντήσω εγώ. Το SEVESO θα μοιάζει βόλτα στον κήπο.
16.Οι πόλεις το χειμώνα, μετά το πρώτο μνημόνιο, θυμίζουν Λονδίνο του 1950. Η κάπνα από τα τζάκια και τις σόμπες και τις διάφορες πατέντες θέρμανσης είναι αποπνικτική. Ο κόσμος δεν το κάνει από βίτσιο αλλά από ανέχεια. Στο 90% των πολυκατοικιών οι κεντρικοί λέβητες έχουν κλείσει. Με τον νέο κλιματικό νόμο απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων καυστήρων πετρελαίου και το σχέδιο είναι να απαγορευτούν και αυτοί του φυσικού αερίου ως το 2040. Όλα αυτά σε μια εποχή που η ροή του (ρωσικού) φυσικού αερίου (που από ορυκτό βδέλυγμα έγινε πράσινο για να εξυπηρετηθεί η πράσινη φούσκα και τώρα ξαναέγινε βδέλυγμα) ήταν δεδομένη. Τώρα που δεν είναι πλέον και το κόστος της έχει εκτιναχτεί εμείς κάνουμε σαν μην έγινε τίποτα.
17.Στις πόλεις της επαρχίας που διαθέτουν σταθμούς μέτρησης αερίων ρύπων και δεν έχουν σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες, τα PM10 και PM2,5 είναι πολύ κάτω από τα όρια, ενώ το χειμώνα χτυπάνε κόκκινα. Η θέρμανση είναι ο αποκλειστικός υπεύθυνος και όχι η κυκλοφορία.
18.Το ερώτημα το πώς θα θερμανθεί ο κόσμος παραμένει και το σχέδιο δεν απαντά σε αυτό σε καμία περίπτωση εφόσον το «όνειρο/παραδοχή» του παρόντος σχεδίου είναι ότι με κάποιο υπερφυσικό τρόπο θα παράξουμε άφθονη πράσινη ηλεκτρική ενέργεια σε λογικές τιμές, όλοι θα χρησιμοποιούμε ρεύμα για τα πάντα και οι πόλεις θα γίνουν πάρκα. Κάτι σαν την «παγκόσμια ειρήνη» ας πούμε.
19.To σχέδιο περί επιδότησης αντλιών θερμότητας κλπ είναι καλό σαν ιδέα αλλά στην πράξη όχι. Αφενός τα περισσότερα νοικοκυριά δεν μπορούν να διαθέσουν κανένα κεφάλαιο αφετέρου και να μπορούν με τις τόσο υψηλές τιμές ρεύματος το κόστος χρήσης/απόσβεσης είναι ασύμφορο. Για βορειοευρωπαίους με τα τα τετραπλάσια εισοδήματα είναι μια χαρά. Για τους φτωχοποιημένους Έλληνες όχι. Μόνο οι πολύ εύποροι θα ευνοηθούν, όπως και με τα προηγούμενα προγράμματα. Τα φτωχότερα στρώματα έχουν γυρίσει στην δεκαετία του 50 και εκεί θα μείνουν.
20.Το σχέδιο μιλάει για προώθηση του σιδηρόδρομου και ολοκλήρωση της ηλεκτροκίνησης. Η δυτική Θεσσαλία εδώ και 3 χρόνια δεν έχει τραίνο (απουσιάζει από τις μεγάλες προσδοκίες του σχεδίου) και τα μεγάλα όνειρα του σιδηροδρόμου κάηκαν μαζί με τα παιδιά στα Τέμπη.

Δεν έχει νόημα η συνέχεια. Το σχέδιο είναι ουτοπικό και αγνοεί την πραγματικότητα και την οικονομική κατάσταση της χώρας. Είναι καλό μόνο στα όνειρα κάποιων γραφειοκρατών στις Βρυξέλλες και στα μυαλά κάποιων αντίστοιχων εδώ που τους παίρνουν δυστυχώς στα σοβαρά.

Ο κατωτέρω σχολιασμός εστιάζει σε σημεία που δεν συμπεριλαμβάνονται στο ανωτέρω σχέδιο ή δεν απαντώνται αν και σε τοπικό επίπεδο εκτιμώνται ως αρκετά σημαντικά χωρίς να έχουν ληφθεί έως σήμερα υπόψη (κυρίως σε ότι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση).Συγκεκριμένα:

Α) ατμοσφαιρικοί ρύποι και ρύπανση προερχόμενη από τη γεωργική εργασία της φυτοπροστασίας των καλλιεργειών η οποία αν και εποχιακή επηρεάζει μικρά ή μεγαλύτερα αστικά κέντρα που βρίσκονται πλησίον τους (καλλιεργειών) αναλόγως και των εκάστοτε κλιματικών αλλαγών. Θα ήταν κατά την άποψη μας σημαντικό ειδικά για αγροτικές περιοχές και γενικότερα περιφερειακές ενότητας να εκπονηθεί μία μελέτη που ν’ αφορά αρχικά την καταγραφή των σκευασμάτων και των συστατικών τους που χρησιμοποιούνται ανά καλλιέργεια (κυρίως μεγάλων εκτάσεων)κατά την περίοδο ραντισμάτων, οι περίοδοι ραντισμάτων ανά καλλιέργεια σε συνδυασμό με την εγγύτατα σε μικρά ή μεγάλα αστικά κέντρα και τέλος οι εν δυνάμει εκπεμπόμενοι ατμοσφαιρικοί ρύποι. Σε συνέχεια να εκπονηθεί ένα σχετικό σχέδιο παρακολούθησης των συγκεκριμένων εκπομπών και οι πιθανές επιδράσεις τους στη συνολική ποιότητα ατμόσφαιράς των κατοικήσιμων περιοχών που βρίσκονται σε εγγύτητα με έμφαση στα αστικά και την επίδραση τους στον πληθυσμό ανθρώπων, φυτών και ζώων. Εκτιμάται ότι ειδικά σε αγροτικές περιοχές και περιόδους ραντίσματος υπάρχει σημαντική επιβάρυνση της ατμόσφαιρας κοντινών αστικών κέντρων και μάλιστα με ατμοσφαιρικούς ρύπους που δεν είναι εντός των βασικών και πιθανών να είναι επικινδυνότεροι αυτών για την ανθρώπινη υγεία.

Β) Σε ότι αφορά τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται από τους αγρότες και τα οποία συμβάλλον και στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στην κλιματική αλλαγή σημαντικά αυτά θα μπορούσαν ν’ αντικατασταθούν από καθαρά βιοκαύσιμα στο σύνολο τους που μάλιστα θα παράγονται από αγροτικά απόβλητα και γενικότερα από βιοαπόβλητα. Μάλιστα η συγκεκριμένη πρακτική η οποία προϋποθέτει δημιουργία συγκεκριμένων βιοτεχνικών εγκαταστάσεων σε περιοχές που αναπτύσσονται γεωργικές δραστηριότητες και αντίστοιχα πρατήρια ή προσαρμογές στα υφιστάμενα εφαρμόζεται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά οφέλη πέραν την βελτίωσης της ποιότητας της ατμόσφαιρας και της ενίσχυσης της μετάβασης σε ένα μοντέλο Κυκλικής οικονομίας, όπως αυτό της ενίσχυσης της απασχόλησης και της μείωσης του κόστους αγροτικής παραγωγής.

Γ) σε ότι τις αρμοδιότητες των περιφερειών προφανώς και πρέπει ν υπάρχουν σε ότι αφορά το σύνολο των αναφερομένων για το σύνολο του σχετικού νομοθετικού πλαισίου αλλά σε κάθε περίπτωση αυτό προϋποθέτει ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού το οποίο αν και οι αρμοδιότητες αυξάνονται αυτό μειώνεται διαρκώς.

Επίσης σε σχέση με τις υπάρχουσες αρμοδιότητες και τη εμπειρία που έχει προκύψει από αυτές θα θέλαμε να ενσωματώσουμε και τα παρακάτω ως σχόλια προκειμένου να ληφθούν υπόχη:

Α)Την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ (Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας) βιομηχανικής κλίμακας σε ευαίσθητες ορεινές περιοχές, μεγάλων υψομέτρων, μεγάλης φυσικής αξίας και σε προστατευόμενες περιοχές NATURA. Υποτίθεται πως η λειτουργία των ΑΣΠΗΕ με τα οφέλη της από την παραγωγή «πράσινης ενέργειας» θα συμβάλει στο μετριασμό των επιπτώσεων της επαπειλούμενης κλιματικής αλλαγής από εκπομπές CO2,. Η όποια κλιματική αλλαγή θα δημιουργήσει μεγάλες πιέσεις και επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον. Όπως όμως φαίνεται, από την εγκατάσταση και λειτουργία τους προκύπτουν άμεσες σημαντικές πιέσεις καθαυτού στη βιοποικιλότητα και στο φυσικό περιβάλλον μέσω του κατακερματισμού των οικοτόπων, τις αλλαγές χρήσεων γης (που είναι σημαντικός παράγοντας πίεσης της βιοποικιλότητας) κλπ.

Β) Η χωρίς ουσιαστικό σχεδιασμό διείσδυση που γίνεται στην χώρα μας αυξάνει τις πιέσεις στα υφιστάμενα δίκτυα υποδομής. Τα σχεδιαζόμενα ΑΣΠΗΕ (και τα πολυαριθμα μικρά υδροηλεκτρικά) στον ορεινό όγκο απαιτούν χιλιάδες χιλιόμετρα νέα δίκτυα που αυξάνουν την τρωτότητα του συστήματος μεταφοράς , δημιουργούν άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα (πχ, πυρκαγιές σε δασικές εκτασεις).

Γ) Οι ΑΠΕ για να δουλέψουν χρειάζονται ως εφεδρεία θερμικές μονάδες (δηλαδή φυσικό αέριο, άλλος υδρογονάνθρακας. 6. Η στοχαστική φύση των ΑΠΕ αυξάνει την αστάθεια του συστήματος .

Δ) Στις πόλεις της επαρχίας που διαθέτουν σταθμούς μέτρησης αερίων ρύπων και δεν έχουν σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες, τα PM10 και PM2,5 είναι πολύ κάτω από τα όρια, ενώ το χειμώνα χτυπάνε κόκκινα. Η θέρμανση είναι ο αποκλειστικός υπεύθυνος και όχι η κυκλοφορία.

Ε) Τέλος η καύση RDF όπως έχει ξεκινήσει να ενσωματώνεται στον σχετικό σχεδιασμό για την παραγωγή ενέργειας από απόβλητα στο πλαίσιο και της κυκλικής οικονομίας και μείωσης των ορυκτών καυσίμων δεν θα έπρεπε να ενσωματώνεται ως κεντρική στρατηγική καθώς δύναται να προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που θα λύσει και κυρίως στο επίπεδο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης πέραν που από ότι φαίνεται δεν συμβαδίζει στο επίπεδο της κεντρικής Eυρωπαϊκής πολιτικής για τα απόβλητα και την παραγωγή ενέργειας.

Δ/νση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας Θεσσαλίας

Ο κατωτέρω σχολιασμός εστιάζει σε σημεία που δεν συμπεριλαμβάνονται στο ανωτέρω σχέδιο ή δεν απαντώνται αν και σε τοπικό επίπεδο εκτιμώνται ως αρκετά σημαντικά χωρίς να έχουν ληφθεί έως σήμερα υπόψη (κυρίως σε ότι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση).Συγκεκριμένα:

Α) ατμοσφαιρικοί ρύποι και ρύπανση προερχόμενη από τη γεωργική εργασία της φυτοπροστασίας των καλλιεργειών η οποία αν και εποχιακή επηρεάζει μικρά ή μεγαλύτερα αστικά κέντρα που βρίσκονται πλησίον τους (καλλιεργειών) αναλόγως και των εκάστοτε κλιματικών αλλαγών. Θα ήταν κατά την άποψη μας σημαντικό ειδικά για αγροτικές περιοχές και γενικότερα περιφερειακές ενότητας να εκπονηθεί μία μελέτη που ν’ αφορά αρχικά την καταγραφή των σκευασμάτων και των συστατικών τους που χρησιμοποιούνται ανά καλλιέργεια (κυρίως μεγάλων εκτάσεων)κατά την περίοδο ραντισμάτων, οι περίοδοι ραντισμάτων ανά καλλιέργεια σε συνδυασμό με την εγγύτατα σε μικρά ή μεγάλα αστικά κέντρα και τέλος οι εν δυνάμει εκπεμπόμενοι ατμοσφαιρικοί ρύποι. Σε συνέχεια να εκπονηθεί ένα σχετικό σχέδιο παρακολούθησης των συγκεκριμένων εκπομπών και οι πιθανές επιδράσεις τους στη συνολική ποιότητα ατμόσφαιράς των κατοικήσιμων περιοχών που βρίσκονται σε εγγύτητα με έμφαση στα αστικά και την επίδραση τους στον πληθυσμό ανθρώπων, φυτών και ζώων. Εκτιμάται ότι ειδικά σε αγροτικές περιοχές και περιόδους ραντίσματος υπάρχει σημαντική επιβάρυνση της ατμόσφαιρας κοντινών αστικών κέντρων και μάλιστα με ατμοσφαιρικούς ρύπους που δεν είναι εντός των βασικών και πιθανών να είναι επικινδυνότεροι αυτών για την ανθρώπινη υγεία.

Β) Σε ότι αφορά τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται από τους αγρότες και τα οποία συμβάλλον και στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στην κλιματική αλλαγή σημαντικά αυτά θα μπορούσαν ν’ αντικατασταθούν από καθαρά βιοκαύσιμα στο σύνολο τους που μάλιστα θα παράγονται από αγροτικά απόβλητα και γενικότερα από βιοαπόβλητα. Μάλιστα η συγκεκριμένη πρακτική η οποία προϋποθέτει δημιουργία συγκεκριμένων βιοτεχνικών εγκαταστάσεων σε περιοχές που αναπτύσσονται γεωργικές δραστηριότητες και αντίστοιχα πρατήρια ή προσαρμογές στα υφιστάμενα εφαρμόζεται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά οφέλη πέραν την βελτίωσης της ποιότητας της ατμόσφαιρας και της ενίσχυσης της μετάβασης σε ένα μοντέλο Κυκλικής οικονομίας, όπως αυτό της ενίσχυσης της απασχόλησης και της μείωσης του κόστους αγροτικής παραγωγής.

Γ) σε ότι τις αρμοδιότητες των περιφερειών προφανώς και πρέπει ν υπάρχουν σε ότι αφορά το σύνολο των αναφερομένων για το σύνολο του σχετικού νομοθετικού πλαισίου αλλά σε κάθε περίπτωση αυτό προϋποθέτει ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού το οποίο αν και οι αρμοδιότητες αυξάνονται αυτό μειώνεται διαρκώς.

Επίσης σε σχέση με τις υπάρχουσες αρμοδιότητες και τη εμπειρία που έχει προκύψει από αυτές θα θέλαμε να ενσωματώσουμε και τα παρακάτω ως σχόλια προκειμένου να ληφθούν υπόχη:

Α)Την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ (Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας) βιομηχανικής κλίμακας σε ευαίσθητες ορεινές περιοχές, μεγάλων υψομέτρων, μεγάλης φυσικής αξίας και σε προστατευόμενες περιοχές NATURA. Υποτίθεται πως η λειτουργία των ΑΣΠΗΕ με τα οφέλη της από την παραγωγή «πράσινης ενέργειας» θα συμβάλει στο μετριασμό των επιπτώσεων της επαπειλούμενης κλιματικής αλλαγής από εκπομπές CO2,. Η όποια κλιματική αλλαγή θα δημιουργήσει μεγάλες πιέσεις και επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον. Όπως όμως φαίνεται, από την εγκατάσταση και λειτουργία τους προκύπτουν άμεσες σημαντικές πιέσεις καθαυτού στη βιοποικιλότητα και στο φυσικό περιβάλλον μέσω του κατακερματισμού των οικοτόπων, τις αλλαγές χρήσεων γης (που είναι σημαντικός παράγοντας πίεσης της βιοποικιλότητας) κλπ.

Β) Η χωρίς ουσιαστικό σχεδιασμό διείσδυση που γίνεται στην χώρα μας αυξάνει τις πιέσεις στα υφιστάμενα δίκτυα υποδομής. Τα σχεδιαζόμενα ΑΣΠΗΕ (και τα πολυαριθμα μικρά υδροηλεκτρικά) στον ορεινό όγκο απαιτούν χιλιάδες χιλιόμετρα νέα δίκτυα που αυξάνουν την τρωτότητα του συστήματος μεταφοράς , δημιουργούν άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα (πχ, πυρκαγιές σε δασικές εκτασεις).

Γ) Οι ΑΠΕ για να δουλέψουν χρειάζονται ως εφεδρεία θερμικές μονάδες (δηλαδή φυσικό αέριο, άλλος υδρογονάνθρακας. 6. Η στοχαστική φύση των ΑΠΕ αυξάνει την αστάθεια του συστήματος .

Δ) Στις πόλεις της επαρχίας που διαθέτουν σταθμούς μέτρησης αερίων ρύπων και δεν έχουν σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες, τα PM10 και PM2,5 είναι πολύ κάτω από τα όρια, ενώ το χειμώνα χτυπάνε κόκκινα. Η θέρμανση είναι ο αποκλειστικός υπεύθυνος και όχι η κυκλοφορία.

Ε) Τέλος η καύση RDF όπως έχει ξεκινήσει να ενσωματώνεται στον σχετικό σχεδιασμό για την παραγωγή ενέργειας από απόβλητα στο πλαίσιο και της κυκλικής οικονομίας και μείωσης των ορυκτών καυσίμων δεν θα έπρεπε να ενσωματώνεται ως κεντρική στρατηγική καθώς δύναται να προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που θα λύσει και κυρίως στο επίπεδο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης πέραν που από ότι φαίνεται δεν συμβαδίζει στο επίπεδο της κεντρικής Eυρωπαϊκής πολιτικής για τα απόβλητα και την παραγωγή ενέργειας.

Δ/νση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας Θεσσαλίας

Δεν είναι επαρκές να εστιάζεται η αέρια ρύπανση μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα ή σε βιομηχανικές περιοχές. Η επαρχία, εκεί όπου παράγεται η τροφή μας, έχει πολύ σοβαρά προβλήματα και αέριας ρύπανσης, αποτέλεσμα των καλλιεργητικών μεθόδων. Οι πλαστικές συσκευασίες (περιέκτες) των φυτοφαρμάκων, δεν υφίστανται διαχείριση όπως ο νόμος ορίζει, ούτε και υπάρχει μηχανισμός ελέγχου της διαδικασίας αυτής. Χιλιάδες τόνοι αυτών των πλαστικών που περιέχουν και υπολείμματα φυτοφαρμάκων, καίγονται συστηματικά σε πολλές δεκάδες σημεία πλήρωσης των βυτίων. Την ίδια τύχη έχουν και το πλήθος (χιλιάδες τόνοι) αναλωσίμων αγροτικών πλαστικών ( Θερμοκηπιακά πλαστικά, σωλήνες στάγδην άρδευσης κλπ). Οι τοξικοί και αέριοι ρύποι, έχουν πολύ σοβαρή επίπτωση σωρευτικά, στην Δημόσια υγεία. Επι πλέον κάθε χωριό, έχει τουλάχιστον και μια, ανεξέλεγκτη χωματερή αστικών αποβλήτων , η οποία τακτικότατα καίγεται και όχι τυχαία. Οι τοξικοί αέριοι ρύποι της καύσης των πλαστικών των αστικών αποβλήτων, προστίθενται στους προηγούμενους τοξικούς. Και αυτό συμβαίνει χρόνια τώρα διότι, η Τοπική Αυτοδιοίκηση απλά αδιαφορεί.

Δημοτική παράταξη στον Δήμο Βέροιας
«ΙΣΧΥΡΟΣ ΔΉΜΟΣ»

1. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

α. η ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις της Θεσσαλίας εμφανίζει τα εξής χαρακτηριστικά:

– παρουσιάζει συγκεκριμένη εποχικότητα, δηλ. εμφανίζεται με υψηλές τιμές συγκεντρώσεων ΡΜ10 & ΡΜ2,5 κατά κύριο λόγο από 01 – 11 μέχρι 31 – 03 του επομένου έτους, ενώ κατά την υπόλοιπη χρονική περίοδο του έτους εμφανίζει τιμές οι οποίες μπορούν να ικανοποιούν τους στόχους της κοινοτικής οδηγίας 2881/2024/ΕΕ , τόσο για το έτος 2026, όσο και για την ημερομηνία – στόχο 01 – 01 – 2030. Ως εκ τούτου, η επίκληση των μέσων όρων – είτε ημερήσιων, είτε ετήσιων – αλλά και των ημερολογιακών ημερών, όπου υπάρχει δυνατότητα υπέρβασης των ορίων στα 50μg/m3 & 25μg/m3 είναι αδόκιμος, δεδομένου ότι ο γενικός πληθυσμός εισπνέει αέρα ιδιαίτερα επιβαρυμένο για τουλάχιστον 5 μήνες τον χρόνο.

– εμφανίζει σχεδόν συγκεκριμένη ημερήσια διακύμανση·

((α) κατά τις πρωϊνές ώρες 7.30 – 11.00 π.μ, γεγονός που οφείλεται αφενός στην αυξημένη κίνηση των οχημάτων και αφετέρου στη λειτουργία της θέρμανσης που σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στα στερεά καύσιμα.

(β) κατά τις ώρες 17.00 – 01.00 , ως συνδυασμός της θέρμανσης και της κίνησης των οχημάτων, εφόσον λειτουργεί η αγορά, όπου και εμφανίζονται οι υψηλότερες τιμές συγκεντρώσεων των επικίνδυνων ΡΜ2,5 και λιγότερο των ΡΜ10 . Ειρήσθω εν παρόδω ότι σε εποχές που δεν λειτουργεί η θέρμανσης των κατοικιών, η αναλογία των δύο παραμέτρων κυμαίνεται μεταξύ 1: 4 & 1: 5, ενώ κατά την περίοδο καύσης της στερεάς βιομάζας( καυσόξυλα) η αναλογία αυξάνεται υπέρ των ΡΜ2,5 κατά συνέπεια και η επικινδυνότητα. Σε μικρό ποσοστό συμμετέχει και η εστίαση που χρησιμοποιεί στερεά καύσιμα( ξύλα & κάρβουνα).

(γ) από έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και για τις πόλεις που διαθέτουν και ιδιαίτερα οργανωμένες βιομηχανικές υποδομές, όπως ο Βόλος, η ρύπανση κατά τους χειμερινούς μήνες μπορεί να αποδοθεί κατά το 1/3 περίπου για κάθε τομέα· βιομηχανία, θέρμανση, κυκλοφορία. Στις υπόλοιπες θεσσαλικές πόλεις, κυρίως Τρίκαλα και Καρδίτσα η συνεισφορά της θέρμανσης είναι πολύ μεγαλύτερη.

– η κατάσταση επιδεινώνεται σε σημαντικό βαθμό όταν υπάρχει άπνοια, υψηλή σχετική υγρασία και κυρίως όταν αναπτύσσονται φαινόμενα θερμοκρασιακών αναστροφών, κυρίως στον Βόλο λόγω και της γεωμορφολογίας της περιοχής.

Κατά συνέπεια, θεωρούμε την ατμόσφαιρα των αστικών κέντρων ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατά τους χειμερινούς μήνες, οπότε σημειώνεται έξαρση των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα( βρογχίτιδες, ΧΑΠ κλπ) και ίσως και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Άρα, η χρήση των μέσων όρων για τις δύο αυτές παραμέτρους των σωματιδιακής ρύπανσης αλλά και άλλων, όπως ΝΟ2 , Ο3 είναι αδόκιμη και καταχρηστική και δε μπορεί να αποδώσει την εικόνα και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης αλλά και των δυνητικών βλαβών της υγείας των πολιτών. Και επειδή κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών οι πολίτες κινούνται σε εξωτερικούς χώρους μετέχοντας σε πολλές δραστηριότητες είτε εργασίας, είτε αναψυχής, είτε άθλησης, τα εκδιδόμενα δελτία( με βάση την υπάρχουσα νομοθεσία( Η.Π 14122/549/2011), είναι μεν υποχρεωτικά πλην όμως ατελέσφορα, καθώς με τέτοιες υψηλές τιμές ρυπαντών, δεν παραβλάπτεται υγεία των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού αλλά και των υγιών ατόμων, κυρίως των μικρών παιδιών.

2. ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ:

το πρόβλημα της αιθαλομίχλης έκανε έντονα την εμφάνισή του από τις αρχές της δεκαετίας 2010, λόγω της οικονομικής κρίσης. Στην περίοδο αυτή·

– σχεδόν διαλύθηκε κάθε έννοια κεντρικής θέρμανσης στις πολυκατοικίες, με όλα τα συμπαρομαρτούντα: ποιότητα καυσίμου/ πετρέλαιο, φυσικό αέριο , τακτική συντήρηση του κεντρικού καυστήρα, δυνατότητες στοιχειωδών ελέγχων.

– διοχετεύτηκε στην αγορά, είτε ως προϊόν παράνομης υλοτόμησης αδιευκρίνιστης ποιότητας στερεό καύσιμο( καυσόξυλα, πέλλετ), είτε χρησιμοποιήθηκε ως καύσιμο κάθε απόβλητο ΑΕΚΚ, κυρίως από τις αδύναμες οικονομικά οικογένειες. Ακόμα, όμως, και τα νομίμως διακινούμενα στερεά καύσιμα αποθηκεύονται στην πλειονότητα των περιπτώσεων με τρόπο( υπαίθρια, σε χώρους με υψηλή υγρασία, με τρόπο που δεν διευκολύνει τον αερισμό τους κλπ), ώστε αυτό να συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στις αυξημένες συγκεντρώσεις σωματιδιακής ρύπανσης.

– οι ιδιοκτήτες οχημάτων – βενζινοκίνητων & πετρελαιοκίνητων – λόγω οικονομικής στενότητας ασκούν πλημμελή συντήρησή τους, ενώ σπανίζουν οι περιπτώσεις αλλαγής καταλύτη μετά το ΤΚΖ.

Και το ζήτημα των ελέγχων όλων των παραπάνω χωλαίνει σε υπερβολικό βαθμό λόγω της υποστελέχωσης των Υπηρεσιών Ελέγχου.

Συνεπώς, τίθεται το ερώτημα·

Μπορεί η κατάσταση αυτή όπως διαμορφώθηκε και παγιώθηκε, μέσα σε μια δεκαετία, στην Ελληνική κοινωνία, να αναστραφεί και να εξισορροπηθεί μέσα στα επόμενα τέσσερα(4) χρόνια, δηλ. μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2030, όπου:

(1) για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, προβλέπονται ετήσιοι μέσοι όροι, όπως παρακάτω·

ΡΜ2,5: 5 μg/m3,
PM10: 15 μg/m3,
ΝΟ2: 10 μg/m3,
SO2 (*): 40 μg/m3.

* o μόνος στόχος που φαίνεται εφικτός.
Υπό τις σημερινές συνθήκες το ίδιο διαφαίνεται και για το όζον( Ο3)/ 100 μg/m3 , μέγιστος μέσος όρος 8 ωρών.

(2) Ομοίως ισχύει και για την προστασία της βλάστησης και των οικοσυστημάτων, για ετήσιους μέσους όρους:

SO2 8 μg/m3, για την περίοδο από 01/10 – 31/03

ΝΟ2 , 19,5 μg/m3

Για τις μικρές πόλεις της υπαίθρου, οι οποίες επίσης παρουσιάζουν έντονα φαινόμενα ρύπανσης, λόγω καύσης βιομάζας, και γειτνιάζουν με προστατευόμενες περιοχές, δάση, ευαίσθητα οικοσυστήματα κλπ το πρόταγμα είναι επίσης σημαντικό για την προστασία τους και επιβάλλει αφενός συνεχή παρακολούθηση των παραπάνω δύο παραμέτρων( θα προσθέταμε και του όζοντος) και αφετέρου ένα καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Θεωρούμε, επομένως, ότι η υφιστάμενη κατάσταση δύσκολα αναστρέφεται στο τετραετές διάστημα συμμόρφωσης.

3. ΣΤΟΧΟΙ

(α) υπό την προϋπόθεση ότι η κατάσταση της χρήσης βιομάζας ως καυσίμου δεν μπορεί να ανατραπεί σύντομα, απαιτείται σοβαρός και αποφασιστικός έλεγχος για την τήρηση των κανόνων που αφορούν ·

α.1: την εφαρμογή του Κανονισμού Ξυλείας της ΕΕ, EUTR, αριθ. 995/2010, που τέθηκε σε εφαρμογή και στη χώρα μας με την ΚΥΑ 134627/5835/23 – 12 – 2015

α.2 τον κανονισμό FLEGT που αφορά την εισαγωγή ξυλείας, τομέας όπου σημειώνεται πληθώρα παραβάσεων σε ό,τι αφορά την ποιότητα των εισαγόμενων δασικών πρώτων υλών.

α.3 τον έλεγχο των συνθηκών αποθήκευσης της ξυλείας στις εμπορικές αποθήκες, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες που αφορούν στη μείωση της υγρασίας των καυσόξυλων αλλά και τον αερισμό των αποθηκευτικών χώρων. Οι συνθήκες αποθήκευσης, στην περιφέρεια Θεσσαλίας, απέχουν πολύ από του να χαρακτηριστούν καλές.

α.4 να γίνεται συστηματικός έλεγχος σε ό,τι αφορά·

– τη διαχείριση των ΑΕΚΚ, ώστε η απομακρυνόμενη ξυλεία να μην καταλήγει ως καύσιμη ύλη ( Υπηρεσίες Περιβάλλοντος)

– παράνομη υλοτόμηση, διακίνηση φορτίων ξυλείας( Δασικές Υπηρεσίες)

β. παροχή φτηνού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος στις οικονομικά ευάλωτες ομάδες ή και σε ορισμένες περιπτώσεις απαλλαγή, ώστε και με μικρή στην αρχή αλλά διαρκώς αυξανόμενη στροφή τους στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, να μειωθεί η συμμετοχή των φτωχών νοικοκυριών στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Για να είναι όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο θα πρέπει να έχει συγκεκριμένη χρονική περίοδο εφαρμογής – προτείνουμε 01/11 – 31/03 του επομένου έτους – και όχι περιστασιακά.

γ. να αυστηροποιηθούν οι έλεγχοι των πάσης φύσεως οχημάτων, σε ό,τι αφορά τα εκπεμπόμενα καυσαέρια αλλά και την κατάσταση των καταλυτών.

δ. να γίνεται συστηματικός έλεγχος των βιομηχανικών μονάδων σε ό,τι αφορά:

– τις χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες και τον τρόπο αποθήκευσής τους

– τα χρησιμοποιούμενα καύσιμα

– τη χρήση – συντήρηση – τακτική αλλαγή φίλτρων

– τη συντήρηση των καυστήρων

– την τήρηση των ΑΕΠΟ σε ό,τι αφορά τις συγκεντρώσεις των εκπεμπόμενων αερίων και σωματιδιακών ρύπων.

ε. να τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σταδιακής απομάκρυνσης των τζακιών από τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών και να απαγορευτεί η κατασκευή τζακιών σε νέα οικιστικά συγκροτήματα.

στ. να προωθηθεί ως επείγουσα προτεραιότητα κάθε μέτρο που θα αποσκοπεί σε προγράμματα θερμομόνωσης, εξοικονόμησης ενέργειας, αυτοπαραγωγή ενέργειας από επιχειρήσεις και νοικοκυριά, με χρήση ΑΠΕ.

ζ. να απαγορευτεί σταδιακά η χρήση στερεών καυσίμων από τις μονάδες εστίασης αλλά και να δοθεί κάθε δυνατή διευκόλυνση προς τις υφιστάμενες μονάδες για την τοποθέτηση φίλτρων.

Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί αντίστοιχα και για Εθνικό Πρόγραμμα ελέγχου θαλασσών.
Σήμερα οι έλεγχοι γίνονται μόνο για γαλάζιες σημαίες . Όμως οι έλεγχοι πρέπει να θεσμοθετηθούν και σε όλα τα λιμάνια της Χώρας (λόγω αποχετευτικού) και σε άλλες περιοχές (όπως βιομηχανικές κλπ περιοχές ).

Και μάλιστα πρέπει να θεσμοθετηθούν και τα άμεσα σχετικά ΜΈΤΡΑ σε περίπτωση διαρροών , μολύνσεων κλπ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΟΙΚΟ-ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Συμμετοχή στη διαβούλευση για το Σχέδιο Επικαιροποιημένου Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης:
1. Η επικαιροποίηση του Σχεδίου αφορά στην Οδηγία 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Όμως υπάρχει η νέα Οδηγία 2024/2881. Πιστεύουμε ότι η νέα ΚΥΑ θα έπρεπε να προσαρμοστεί στη νέα αυτή Οδηγία.
2. Η Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Μαγνησίας (ΠΠΜ) θεωρεί ότι τα σχέδια είναι καλά αλλά το θέμα είναι τί γίνεται στην πράξη; Σε πολλές πόλεις, ακόμα και χωριά στην Ελλάδα, κυρίως το Χειμώνα, δημιουργούνται συνθήκες ασφυξίας από τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κυρίως με τη μορφή αιωρούμενων σωματιδίων και καπνού. Παρόλα αυτά δεν υπάρχουν όρια επιφυλακής και συναγερμού όταν οι συνθήκες γίνονται δύσκολες και επικίνδυνες, κυρίως για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Θα έπρεπε, ανάλογα με το επίπεδο της ρύπανσης, να λαμβάνονται μέτρα, όπως: περιορισμοί στην κυκλοφορία των οχημάτων, τη λειτουργία βιομηχανιών, οικονομική ή δωρεάν μετακίνηση με δημόσιες συγκοινωνίες, αναστολή κατασκευαστικών εργασιών, καθαρισμοί δρόμων, ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, απαγόρευση χρήσης τζακιών κ.α.
3. Οι παραπάνω προτάσεις αφορούν έκτακτες καταστάσεις. Χρειάζονται όμως και μακροπρόθεσμα μέτρα για μονιμότερες λύσεις, όπως: η επιδότηση συστημάτων θέρμανσης, κυρίως για τις ομάδες του πληθυσμού που πλήττονται από την ακρίβεια και την ανεργία, ενεργειακή θωράκιση κτιρίων, λιγότερο ρυπογόνες μορφές ενέργειας στις βιομηχανίες, επέκταση πρασίνου πόλεων κ.α.
4. Υπάρχει σχεδόν παντελής έλλειψη ελέγχων, ενώ η δημόσια διοίκηση είναι εχθρική προς πολίτες και φορείς. Πολλές φορές απευθυνόμαστε για παροχή πληροφοριών ή εγγράφων και συναντάμε άρνηση, συχνά με επίκληση «προσωπικών δεδομένων» και αυτό μάλιστα με καθυστέρηση. Η προσφυγή μας στο Συνήγορο του Πολίτη είναι χρονοβόρα και πολλές φορές αναποτελεσματική.
5. Πολύ συχνά ξεσπούν πυρκαγιές σε ΚΔΑΥ, δημιουργώντας εφιαλτικές συνθήκες σε κοντινές περιοχές, από την απελευθέρωση διοξινών και άλλων επικίνδυνων ρύπων. Είναι τυχαίες αυτές οι πυρκαγιές; Πολύ αμφιβάλουμε. Γίνονται έλεγχοι; Προφανώς όχι. Υπάρχουν επαρκή μέτρα πυρόσβεσης; Προφανώς όχι. Υπάρχουν συνέπειες; Προφανώς όχι. Υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο παρόν Σχέδιο; Προφανώς όχι.
6. Οι θάνατοι από ατμοσφαιρική ρύπανση υπολογίζονται σε 10.000 περίπου στην Ελλάδα, 250.000 στην ΕΕ και 7 εκατομμύρια παγκοσμίως (αυτό σύμφωνα με τον ΠΟΥ). Αυτό θα έπρεπε να σημάνει συναγερμό για αλλαγή πολιτικών αλλά δεν βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Περισσεύουν τα λόγια όπως στο υπό κρίση Σχέδιο αλλά αγνοείται ή εξωραΐζεται η πραγματικότητα και δεν δίνονται ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα.
7. Η κατάσταση, σε επίπεδο Θεσσαλίας δεν είναι καλή. Ευτυχώς η Περιφέρεια Θεσσαλίας και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχουν αρκετούς σταθμούς παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να πληροφορείται για τις υπερβάσεις που τυχόν υπάρχουν. Στην Καρδίτσα, όπου δεν υπάρχουν μεγάλες βιομηχανίες, η κατάσταση είναι συχνά άσχημη. Πιθανόν να οφείλεται στην παράλογη πολιτική αντικατάστασης των κλασικών καυστήρων, με καυστήρες που καίνε πέλετ! Στη Λάρισα, παρόλο που απαγορεύεται η καύση πετ κοκ, μερικές φορές οι υπερβάσεις είναι ακόμα και μεγαλύτερες του Βόλου αλλά εκεί δεν υπάρχου οικολογικές οργανώσεις για να ασκήσουν πιέσεις. Ο Βόλος έχει διπλό πρόβλημα. Αφενός την ατμοσφαιρική ρύπανση από τα αιωρούμενα σωματίδια και αφετέρου διοξίνες, φουράνια και βαρέα μέταλλα από την καύση σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ, που βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό της πόλης. Για αυτό δεν κάνετε τίποτα. Ούτε αναφέρεται τίποτα το Σχέδιο. Πριν λίγες μέρες (02/01/2026, περίπου στις 21.30), οι υπερβάσεις στα επικίνδυνα σωματίδια PM2,5 ήταν πάνω από 380 μg/m3 (στο σταθμό του Βόλου που είναι εγκατεστημένος στο κτίριο της Αντιπεριφέρειας Θεσσαλίας), με όριο τα 15 μg/m3. Δηλαδή 25 φορές πιο πάνω από το όριο! Λήφθηκαν κάποια μέτρα για την προστασία του πληθυσμού; Και βέβαια όχι. Οι συνέπειες όμως στους πολίτες; Οι επιδημιολογικές μελέτες αξιόπιστων φορέων για το Βόλο, έχουν δώσει πολύ ανησυχητικά αποτελέσματα. Το ζητούμενο είναι όχι οι μετρήσεις, διαπιστώσεις και προειδοποιήσεις αλλά η λήψη ουσιαστικών μέτρων, που δεν τα βλέπουμε.
8. Δυστυχώς σε όλο αυτό το αρνητικό και επικίνδυνο σκηνικό, για τα επίπεδα αέριας ρύπανσης και τις επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών, η Κυβέρνηση έχει επιλέξει, αντί της ανακύκλωσης, τη δημιουργία έξη εργοστασίων καύσης σκουπιδιών ανά την Ελλάδα! Επομένως μας περιμένουν τα χειρότερα. Και τα Σχέδια θα συνεχίσουν να παραμένουν σχέδια ενώ η πραγματικότητα θα υποσκάπτει την υγεία μας.

Καταρχήν, θα εστιάσω στην ίδια τη διαβούλευση η οποία συνέπεσε κατά μεγάλο μέρος με την περίοδο των εορτών, έχει μικρή διάρκεια, χωρίς ευρεία πληροφόρηση του κοινού και συνεπώς εκτός των διατάξεων της Σύμβασης του Άαρχους, για ένα μείζονος σημασίας περιβαλλοντικό ζήτημα, όπως αυτό του ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ζω σε πόλη της χώρας όπου η αέρια ρύπανση κτυπάει κόκκινο το μεγαλύτερο διάστημα του έτους και μάλιστα πρόσφατες δημοσιεύσεις αναφέρονται σε υπερβάσεις των PM2,5 κατά είκοσι φορές των προβλεπόμενων ορίων του Π.Ο.Υ. Συνεπώς, έχω προφανείς λόγους αμφισβήτησης των αισιόδοξων προβλέψεων του Σχεδίου και μάλιστα με την εκτίμηση ότι αυτό θα επιτευχθεί σε συντομότερο του προβλεπόμενου χρονικού ορίου. Συνοπτικά, θα εστιάσω τους προβληματισμούς μου στα εξής σημεία:1) ΑΠΕ: Οι ανεμογεννήτριες τοποθετούνται χωρίς πληροφόρηση των πολιτών, πολλές φορές χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των κατοίκων, χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό και μάλιστα σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή κοντά σε περιοχές NATURA με σημαντικές παρεμβάσεις στο περιβάλλον και με ΜΠΕ που αμφισβητούνται εντόνως διότι δεν απεικονίζουν με ακρίβεια τους κινδύνους για τα οικοσυστήματα. Το ίδιο ισχύει με τα Φωτοβολταϊκά τα οποία δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που επιλύουν και τοποθετούνται σε εύφορα γεωργικά εδάφη με κινδύνους για την αγροτική παραγωγή. Επίσης, τα μικρά υδροηλεκτρικά φράγματα που έγιναν ή προγραμματίζονται θεωρώ ότι αποτελούν βιομηχανικές ζώνες που θα ανατρέψουν το ανάγλυφο των περιοχών επιλογής με αναρίθμητα προβλήματα στο γεωλογικό υπόβαθρο και στα οικοσυστήματα. 2) Μείωση των ποσοστών των αερίων του Θερμοκηπίου: Πράγματι, τα εικονιζόμενα διαγράμματα είναι ενθαρρυντικά και αισιόδοξα, αλλά η πραγματικότητα των μεγάλων πόλεων μάλλον τα διαψεύδει. Συχνά, στο Σχέδιο εμφανίζονται λέξεις, όπως προβλέψεις, εκτιμήσεις και βεβαίως τα διαγράμματα στηρίζονται στην Εθνική Απογραφή Ρύπων του 2025 για την οποία υπάρχουν ερωτήματα για την αξιοπιστία και ακρίβεια των στοιχείων, τα σημεία των μετρήσεων και τη γενικότερη προσέγγιση σε τεχνικά ζητήματα που αφορούν στη συμμόρφωση των ελεγχόμενων αλλά και στις δυνατότητες του ελεγκτικού μηχανισμού. 3) Όρια επικίνδυνων ρύπων και μέτρα προστασίας: Από το κείμενο λείπει η αναφορά σε επικίνδυνες χημικές ενώσεις, όπως οι διοξίνες και τα φουράνια, καθώς και οι μετρήσεις που γίνονται για τον έλεγχο αυτών σε περιοχές με βαριά βιομηχανική όχληση ή και καύση απορριμματογενών καυσίμων, όπως οι τσιμεντοβιομηχανίες. Επίσης, εκτιμώ ότι έπρεπε να γίνεται σαφής αναφορά με βάση και τον Π.Ο.Υ. και την γενικότερη σχετική νομοθεσία στα όρια των PM2,5 καθώς και στον χρόνο έκθεσης μιας περιοχής και στα μέτρα προστασίας τα οποία πρέπει να λειτουργούν αυτόματα και προληπτικά εμποδίζοντας την έκθεση των κατοίκων τόσο στα μικροσωματίδια όσο και στους υπόλοιπους ρύπους.4) Πολεοδομικός Σχεδιασμός: Κατά τη γνώμη μου, το όλο Σχέδιο Ελέγχου της ρύπανσης θα πρέπει να περιλαμβάνει τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες ενός τόπου και την πολεοδομική του εικόνα. Οι πολυόροφες οικοδομές που κτίζονται παντού στον πολεοδομικό ιστό και ματαιώνουν κάθε ελπίδα ανάσας για τις πόλεις με υψηλές τιμές ρύπανσης έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις πιθανής μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης; 5) Σε περιοχές όπου έχει επιτραπεί η καύση απορριμματογενών καυσίμων σε βιομηχανίες υπάρχουν εκτιμήσεις και μετρήσεις για τον ρόλο τους στη μείωση των αερίων του Θερμοκηπίου αλλά και στην πιθανή επιβάρυνση της ατμόσφαιρας με επικίνδυνους χημικούς ρύπους;
Επειδή τα Σχέδια πρέπει να επικαιροποιούνται, όχι γιατί το επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά, κυρίως, γιατί εμείς ανησυχούμε για το περιβάλλον και την ποιότητα της ζωής, θεωρώ ότι το Σχέδιο έπρεπε να διαπνέεται από την αγωνία των αρμοδίων να παρέχουν καθαρή ατμόσφαιρα στους πολίτες με σεβασμό στα οικοσυστήματα και στο φυσικό περιβάλλον γενικότερα παρά από τις εκτιμήσεις και τις προσδοκίες οι οποίες μπορεί και να ανατραπούν τελικά από πολλούς παράγοντες είτε της ίδιας της χώρας μας είτε από το παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Στο πλαίσιο της ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης, υπό την ιδιότητά μου ως Κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Επιστημονικά Υπεύθυνος της ανάπτυξης δικτύου αναλυτών μέτρησης PM2.5 (www.GreenYourAir.org), σας παραθέτω τις προτάσεις μου επί του Σχεδίου Επικαιροποιημένου Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, σε εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284.
1. Συμπερίληψη νέας ευρωπαϊκής οδηγίας
Προτείνεται η ρητή συμπερίληψη όλων των άρθρων της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2881 της 20.11.2024, με σαφείς δεσμεύσεις και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Η αναφορά επέκτασης του υφιστάμενου Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης της Ποιότητας της Ατμόσφαιρας (ΕΔΠΑΡ) σε περιοχές όπου μέχρι σήμερα δεν υπήρχε συστηματική παρακολούθηση θα προσφέρει περισσότερα δεδομένα, ωστόσο από μόνη της δεν θα οδηγήσει σε βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Τα ήδη διαθέσιμα στοιχεία είναι επαρκή τόσο για τη λήψη νέων μέτρων όσο και για την εφαρμογή των προβλέψεων της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2881.
2. Επέκταση εθνικών δεσμεύσεων μείωσης εκπομπών
Οι εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών, σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2005, θα μπορούσαν να επεκταθούν ώστε να περιλαμβάνουν, πέραν των υφιστάμενων ρύπων, και τους εξής: PM10, NO₂, O₃, βενζόλιο, CO, Pb, As, Cd, Ni και βενζο(a)πυρένιο.
3. Μέτρα και πολιτικές
Αυτονομία και χρηματοδότηση των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας
Κρίνεται σκόπιμο να διατεθούν συγκεκριμένα κονδύλια στις Περιφέρειες, προκειμένου να μπορούν να εφαρμόζουν τοπικές δράσεις βελτίωσης της ποιότητας του αέρα. Κάθε Περιφέρεια αντιμετωπίζει διαφορετικά προβλήματα όσον αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση και, κατά συνέπεια, απαιτούνται διαφοροποιημένες και στοχευμένες λύσεις.
Επιπλέον, οι Περιφέρειες, πέραν της ευθύνης, θα πρέπει να διαθέτουν και τη θεσμική δυνατότητα λήψης και εφαρμογής αποφάσεων, όπως ενδεικτικά: απαγόρευση χρήσης παραδοσιακών συστημάτων θέρμανσης συγκεκριμένες ημέρες, προσωρινή αναστολή λειτουργίας βιομηχανικών μονάδων, καθώς και περιορισμούς στην κυκλοφορία οχημάτων κατά τις περιόδους υψηλής ρύπανσης.
Μεταφορές – Ηλεκτροκίνηση
Να εφαρμοστούν αντίστοιχα μέτρα με αυτά του Κλιματικού Συμφώνου Αθήνας και Θεσσαλονίκης, τόσο στις οδικές μεταφορές όσο και στην ηλεκτροκίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, και στις λοιπές Περιφέρειες της Ελλάδας, με παράλληλη ουσιαστική στήριξη των παρόχων δημόσιων συγκοινωνιών.
Αναθεώρηση προσέγγισης αξιολόγησης ποιότητας αέρα
Επισημαίνεται ότι η απουσία υπερβάσεων σε σχέση με τα ισχύοντα εθνικά όρια δεν αποτυπώνει πλέον μια ρεαλιστική εικόνα της ποιότητας του αέρα. Τα όρια που εφαρμόζονται σήμερα στην ελληνική νομοθεσία υστερούν σε φιλοδοξία σε σχέση με τις νεότερες ευρωπαϊκές πολιτικές και είναι σημαντικά υψηλότερα από τα όρια που προτείνονται σε σύγχρονες ευρωπαϊκές οδηγίες. Για τον λόγο αυτό, η άμεση εφαρμογή του συνόλου των συστάσεων της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2881 δύναται να συμβάλει ουσιαστικά στη πραγματική βελτίωση της ποιότητας του αέρα.
Επιπρόσθετα, αρκετές από τις προτάσεις που κατατίθενται από φορείς και οργανώσεις αλλά και πολίτες στην περιοχή της Θεσσαλίας μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και κρίνεται σκόπιμο να μελετηθούν διεξοδικά, με στόχο την άμεση υιοθέτηση όσων κριθούν εφαρμόσιμες.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι το χρονικό διάστημα της διαβούλευσης, από 19/12 έως 9/1/2026, το οποίο συμπίπτει με την περίοδο των Χριστουγέννων, ενδεχομένως θα ήταν σκόπιμο να διευρυνθεί, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος τόσο στους οργανισμούς όσο και στους πολίτες, αφενός να ενημερωθούν επαρκώς για την ύπαρξη της διαβούλευσης και αφετέρου να τοποθετηθούν ουσιαστικά επί αυτής.

Με εκτίμηση,
Δρ. Γεώργιος Κ.Δ. Σαχαρίδης
Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Αναπληρωτής Καθηγητής
Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ (ΠΑΝΔΟΙΚΟ)
PAN-HELLENIC NETWORK OF ECOLOGICAL ORGANIZATIONS
Συμμετοχή στη διαβούλευση για το Σχέδιο Επικαιροποιημένου Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης:

Άραγε το Σχέδιο που τέθηκε στη διαβούλευση θεωρεί ότι, χωρίς εξοπλισμό, διοικητική επάρκεια και αξιόπιστη βούληση, μπορεί να υπάρξει οποιοσδήποτε αξιόπιστος έλεγχος και λύσεις; Η αέρια ρύπανση, δεν αφορά μόνον τα αστικά κέντρα, που συνήθως οι συνθήκες είναι χαώδεις και τη λειτουργία βιομηχανικών μονάδων. Το ζητούμενο είναι τί εργαλεία ή δυνατότητες έχει ο πολίτης στην καθημερινότητά του ώστε να μην επιβαρύνει την αέρια ρύπανση. Σε ό,τι αφορά τα αστικά κέντρα με ή χωρίς βιομηχανικές περιοχές κοντά, οι προτάσεις εδώ και πολλά χρόνια, είναι οι ίδιες ως θεσμικό απαιτούμενο όμως, η πράξη απέχει πολύ. Θα ήταν κουραστικό να επαναληφθούν τα ίδια και τα ίδια. Η κόπωση ενδιαφερομένων πολιτών και φορέων από την θεωρητική και μόνον προσέγγιση, φαίνεται και από την συμμετοχή στην διαβούλευση αυτή. Ελάχιστα σχόλια ανάλογα με το πρόβλημα, λες και δεν υφίσταται. Εμείς, για να μην επαναλάβουμε τα ίδια, θα εστιάσουμε σε ένα σοβαρότατο πρόβλημα αέριας ρύπανσης στον πρωτογενή αγροτικό τομέα που δεν είναι γενικά γνωστό και δεν έχει συζητηθεί. Στην ξεχασμένη επαρχία. Ας γίνει γνωστό λοιπόν ότι, για χιλιάδες τόνους πλαστικών που περιέχουν και χημικά ραντίσματος, δεν γίνεται ορθή διαχείριση. Απλά καίγονται σε εκατοντάδες σημεία. Κοντά ή μακριά από πόλεις ή χωριά και μέσα στην πρωτογενή παραγωγή της τροφής μας. Μαζί καίγονται και τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων των περιεκτών. Χιλιάδες επίσης είναι οι τόνοι αγροτικών πλαστικών που καίγονται ανεξέλεγκτα παντού (θερμοκηπιακά πλαστικά, αρδευτικά πλαστικά, πλαστικά εδαφοκάληψης, αναλώσιμα κλπ.). Είναι γεγονός. Σε κάθε θερμοκήπιο, υπάρχει μπροστά του ένα εξωτερικό σημείο για την καύση των πλαστικών! Επίσης η ανεξέλεγκτη διάθεση τεράστιων ποσοτήτων αστικών απορριμμάτων σε αυθαίρετους ΧΑΔΑ, έχει την ίδια συνέχεια. Καίγονται, «καθαρίζει» ο τόπος και πάλι από την αρχή. Θα συνεχίζουμε επ’ άπειρον τη διαβούλευση, χωρίς αποτέλεσμα, όσο δεν κατανοούμε ότι το κύριο ζητούμενο είναι οι αξιόπιστοι μηχανισμοί ελέγχων και ο όποιος κολασμός, όπως ορίζουν οι νόμοι.