Άρθρο 13
Συνολικός χρόνος αδειοδότησης, σύνδεσης και ανανέωσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και σταθμών αποθήκευσης εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης – Προσθήκη άρθρου 4Α στον ν. 4951/2022
(παρ. 7 άρθρου 1 Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413)
Στον ν. 4951/2022 (Α΄129) προστίθεται άρθρο 4Α ως εξής:
«Άρθρο 4Α
Συνολικός χρόνος αδειοδότησης, σύνδεσης και ανανέωσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και σταθμών αποθήκευσης εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης – Προσθήκη άρθρου 4Α στον ν. 4951/2022
(παρ. 7 άρθρου 1 Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413)
- Η διάρκεια αδειοδότησης και σύνδεσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.), συμπεριλαμβανομένων των εξαιρούμενων σταθμών, που εγκαθίστανται εκτός περιοχών επιτάχυνσης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη από την υποβολή της αίτησης για την έκδοση της βεβαίωσης ή της βεβαίωσης ειδικών έργων έως και την έκδοση της άδειας λειτουργίας. Για τους εξαιρούμενους σταθμούς η προθεσμία των δύο (2) ετών άρχεται από την υποβολή της αίτησης περιβαλλοντικής αδειοδότησης έως και τη σύνδεση των σταθμών από τον αρμόδιο Διαχειριστή και την έκδοση της βεβαίωσης ηλέκτρισης.
Σε περίπτωση υπεράκτιων σταθμών, η διαδικασία αδειοδότησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από την υποβολή της αίτησης για τη χορήγηση βεβαίωσης παραγωγού ειδικών έργων έως και την άδεια λειτουργίας, με την επιφύλαξη του τετάρτου εδαφίου, καθώς και των παρ. 2 και 3.
Οι προθεσμίες του τρίτου εδαφίου δύνανται να παρατείνονται κατά έξι (6) μήνες, όταν δικαιολογείται δεόντως λόγω έκτακτων περιστάσεων, ιδίως όταν αυτές απαιτούν παρατεταμένες περιόδους που απαιτούνται για αξιολογήσεις, βάσει του περιβαλλοντικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και για τις οποίες έκτακτες περιστάσεις ενημερώνονται σχετικά ο κάτοχος του σταθμού και η Υπηρεσία μίας Στάσης του άρθρου 41.
- Η διάρκεια αδειοδότησης και σύνδεσης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. με μέγιστη ισχύ παραγωγής μικρότερη ή ίση των εκατό πενήντα (150) κιλοβάτ (kW), που εγκαθίστανται εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες από την υποβολή της αίτησης για την έκδοση της βεβαίωσης ή της βεβαίωσης ειδικών έργων έως και την έκδοση της άδειας λειτουργίας.
Για τους εξαιρούμενους σταθμούς με μέγιστη ισχύ παραγωγής μικρότερη ή ίση των εκατόν πενήντα (150) κιλοβάτ (kW), η προθεσμία των δώδεκα (12) μηνών αρχίζει από την υποβολή της αίτησης περιβαλλοντικής αδειοδότησης έως και τη σύνδεση των σταθμών από τον αρμόδιο Διαχειριστή και την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης ηλέκτρισης.
Σε περίπτωση υπεράκτιων σταθμών με μέγιστη ισχύ παραγωγής μικρότερη ή ίση των εκατόν πενήντα (150) κιλοβάτ (kW), η συνολική διάρκεια αδειοδότησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους εικοσι τέσσερις (24) μήνες, είτε από την υποβολή της αίτησης για τη χορήγηση βεβαίωσης παραγωγού ειδικών έργων έως και την άδεια λειτουργίας είτε, σε περίπτωση εξαιρούμενων σταθμών, από την υποβολή της αίτησης περιβαλλοντικής αδειοδότησης, έως και τη σύνδεση των σταθμών από τον αρμόδιο Διαχειριστή και την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης ηλέκτρισης.
Οι προθεσμίες της παρούσας δύναται να παρατείνονται κατά τρεις (3) μήνες, όταν δικαιολογείται δεόντως λόγω έκτακτων περιστάσεων, ιδίως όταν καθυστερεί η ολοκλήρωση της απαιτούμενης περιβαλλοντικής αξιολόγησης, βάσει του περιβαλλοντικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε κάθε περίπτωση, ο κάτοχος του σταθμού και η Υπηρεσία μίας Στάσης του άρθρου 41 ενημερώνονται για τις έκτακτες περιστάσεις.
- Στη διάρκεια της διαδικασίας αδειοδότησης ή ανανέωσης των σταθμών, καθώς και στις προθεσμίες απόκρισης του φορέα που συμμετέχει στην αδειοδοτική διαδικασία προς τον ενδιαφερόμενο, δεν συνυπολογίζονται:
α) ο χρόνος κατασκευής ή ανανέωσης των σταθμών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές,
β) ο χρόνος για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο και τις σχετικές υποδομές του δικτύου, που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της σταθερότητας, της αξιοπιστίας και της ασφάλειας του δικτύου,
γ) ο χρόνος για την εκπλήρωση των διοικητικών σταδίων υλοποίησης σημαντικών αναβαθμίσεων του δικτύου, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της σταθερότητας, της αξιοπιστίας και της ασφάλειας του δικτύου, και
δ) ο χρόνος που απαιτείται για την εκδίκαση των δικαστικών προσφυγών, των ένδικων μέσων, ή άλλων διαδικασιών που σχετίζονται με την αδειοδοτική διαδικασία, καθώς και ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της διάρκειας των εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών, περιλαμβανομένων διαδικασιών προσφυγής και εξωδικαστικών προσφυγών και βοηθημάτων.».
Άρθρο 14
Διάρκεια χορήγησης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης – Τροποποίηση παρ. 11 άρθρου 5 ν. 4951/2022
Στην παρ. 11 του άρθρου 5 του ν. 4951/2022 (Α΄ 129), περί οριστικής προσφοράς σύνδεσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται, β) στο τέταρτο εδάφιο, μετά τις λέξεις «ο αρμόδιος Διαχειριστής γνωστοποιεί» προστίθενται οι λέξεις «, εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος,» και η παρ. 11 διαμορφώνεται ως εξής:
«11. Εντός δύο (2) μηνών από την παρέλευση, είτε της προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών της παρ. 7, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε από την ημερομηνία υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων της παρ. 7, ο αρμόδιος Διαχειριστής χορηγεί την Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, την αποστέλλει στον ενδιαφερόμενο και την κοινοποιεί στον φορέα αδειοδότησης. Η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης συνοδεύεται από σκαρίφημα του προτεινόμενου τρόπου σύνδεσης. Ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει γνώση, κατόπιν αιτήματός του, της μελέτης για τη χορήγηση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης. Αν προκύπτει αδυναμία σύνδεσης του σταθμού, ο αρμόδιος Διαχειριστής γνωστοποιεί, εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος, την αδυναμία σύνδεσης στον ενδιαφερόμενο, καθώς και τους λόγους της.».
Άρθρο 15
Διάρκεια αδειοδότησης και σύνδεσης φωτοβολταϊκών σταθμών – Προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 33 του ν. 4951/2022
Στο άρθρο 33 του ν. 4951/2022 (Α΄129), περί σταθμών που εξαιρούνται από τη Βεβαίωση Παραγωγού ή τη Βεβαίωση Ειδικών Εργων, προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
«8. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς της περ. ιστ) της παρ. 1, η διαδικασία αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τις ενενήντα (90) ημέρες, και ειδικότερα:
α) η χορήγηση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες από την υποβολή της σχετικής αίτησης,
β) η σύναψη της Σύμβασης Σύνδεσης, ως ενιαίου κειμένου, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες από την υποβολή της σχετικής αίτησης,
γ) η σύναψη Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης ή η έκδοση βεβαίωσης απευθείας συμμετοχής στην αγορά από την εταιρεία «Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.» δεν μπορεί να υπερβαίνει τις πέντε (5) ημέρες από την υποβολή της σχετικής αίτησης,
δ) η σύνδεση των σταθμών από τον αρμόδιο Διαχειριστή, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 27, και η έκδοση της βεβαίωσης ηλέκτρισης δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις πέντε (5) ημέρες από την υποβολή της σχετικής αίτησης.».
Άρθρο 16
Διάρκεια χορήγησης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης για Εξαιρούμενους Σταθμούς με μέγιστη ισχύ παραγωγής μικρότερη ή ίση των εκατόν πενήντα κιλοβάτ – Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 34 ν. 4951/2022
Στην παρ. 4 του άρθρου 34 του ν. 4951/2022 (Α΄129), περί οριστικής προσφοράς σύνδεσης για Εξαιρούμενους Σταθμούς, διαγράφονται οι λέξεις «, καθώς και φωτοβολταϊκούς σταθμούς της περ. ιστ) της παρ. 1 του άρθρου 33» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης, με μέγιστη ισχύ παραγωγής μικρότερη ή ίση των εκατό πενήντα κιλοβάτ (150 kW) η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης χορηγείται εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της αίτησης.».
Άρθρο 17
Διάρκεια αδειοδότησης γνωστοποιούμενων σταθμών – Τροποποίηση παρ. 3 και προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 38 του ν. 4951/2022
- Στην παρ. 3 του άρθρου 38 του ν. 4951/2022 (Α΄ 129), περί απλής γνωστοποίησης εγκαταστάσεων για τη σύνδεση σταθμών στο δίκτυο, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «δεκαπέντε (15) ημερών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πέντε (5) ημερών», β) στην περ. α’, βα) το τέταρτο εδάφιο αντικαθίσταται, ββ) στο πέμπτο εδάφιο, οι λέξεις «εντός δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση του ενδιαφέροντος για τη σύνδεση του σταθμού» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εντός της ως άνω προθεσμίας» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Ο αρμόδιος Διαχειριστής, εντός πέντε (5) ημερών από την ημερομηνία εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο σχετικά με την αποδοχή ή απόρριψη της αιτηθείσας σύνδεσης. Ακολούθως:
α. Σε περίπτωση αποδοχής της αιτηθείσας σύνδεσης, ο αρμόδιος Διαχειριστής αποστέλλει στον ενδιαφερόμενο τη Σύμβαση Σύνδεσης, στην οποία αναγράφονται οι όροι σύνδεσης, το κόστος σύνδεσης, τα απαιτούμενα έργα σύνδεσης, ο χρόνος υλοποίησης αυτών, καθώς και κάθε στοιχείο που απαιτείται για την τεκμηρίωση της ανάγκης υλοποίησης των συγκεκριμένων έργων σύνδεσης και του κόστους αυτών.
Ο ενδιαφερόμενος οφείλει, εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών, να υπογράψει τη Σύμβαση Σύνδεσης καταβάλλοντας αντίστοιχα και τη σχετική δαπάνη, προκειμένου να τεθεί σε ισχύ η Σύμβαση.
Η κατασκευή των έργων σύνδεσης ολοκληρώνεται από τον αρμόδιο Διαχειριστή:
αα) εντός ενός (1) μηνός από την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης, εφόσον δεν απαιτούνται νέα έργα δικτύου διανομής, ή
αβ) εντός τεσσάρων (4) μηνών για σταθμούς που συνδέονται στη χαμηλή τάση, ή
αγ) εντός οκτώ (8) μηνών για σταθμούς που συνδέονται στη Μέση Τάση (Μ.Τ.), εφόσον δεν απαιτούνται εργασίες σε Υποσταθμούς (Υ/Σ) Υψηλής Τάσης (Υ.Τ.) και Μ.Τ., ή
αδ) εντός δεκαοκτώ (18) μηνών, εφόσον απαιτούνται εργασίες κατασκευής νέου Υ/Σ Υ.Τ./Μ.Τ. ή επέκτασης Υ/Σ Υ.Τ./Μ.Τ..
Ο αρμόδιος Διαχειριστής ολοκληρώνει τα έργα σύνδεσης και στη συνέχεια, εντός πέντε (5) ημερών από την υποβολή της αίτησης από τον ενδιαφερόμενο, προβαίνει στη σύνδεση του σταθμού και εκδίδει τη Βεβαίωση Ηλέκτρισης, στην οποία αναφέρεται η ημερομηνία σύνδεσης.
Σε περίπτωση μη απόκρισης του αρμόδιου Διαχειριστή εντός της ως άνω προθεσμίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προχωρήσει στη σύνδεση του εν λόγω σταθμού στην εσωτερική ηλεκτρολογική εγκατάσταση, έχοντας την υποχρέωση να ενημερώσει προηγουμένως και εγγράφως τον αρμόδιο Διαχειριστή για την πρόθεση σύνδεσής του. Κατόπιν, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει τον αρμόδιο Διαχειριστή για την ενεργοποίηση του σταθμού.
β. Σε περίπτωση απόρριψης της αιτηθείσας σύνδεσης, ο αρμόδιος Διαχειριστής ενημερώνει για τους λόγους της απόρριψης και δύναται να προτείνει αιτιολογημένα στον ενδιαφερόμενο εναλλακτικό σημείο σύνδεσης για λόγους ασφαλείας ή τεχνικής ασυμβατότητας των στοιχείων του συστήματος.».
- Στο άρθρο 38 του ν. 4951/2022 προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
«8. Η διαδικασία αδειοδότησης για τους γνωστοποιούμενους σταθμούς, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τις τριάντα (30) ημέρες.».
Άρθρο 18
Διαδικασία και διάρκεια αδειοδότησης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ υπό ριζική ανανέωση -Τροποποίηση άρθρου 42 ν. 4951/2022
Στο άρθρο 42 του ν. 4951/2022 (Α΄ 129), περί ριζικής ανανέωσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, προστίθενται δεύτερο, τρίτο και τέταρτο εδάφιο, β) προστίθεται παρ. 3Α, γ) στην παρ. 4, μετά τις λέξεις «λοιπών αιτήσεων» οι λέξεις «και η νέα Οριστική Προσφορά Σύνδεσης χορηγείται εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου» διαγράφονται, δ) προστίθενται παρ. 5Α, 5Β, 5Γ και 8 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 42 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 42
Ριζική ανανέωση
- Ο κάτοχος σταθμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) μπορεί να προβαίνει σε ριζική ανανέωση του σταθμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
- Για τους σταθμούς με άδεια παραγωγής ή βεβαίωση ή βεβαίωση ειδικών έργων εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 18 του Κανονισμού Βεβαιώσεων του άρθρου 18 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92). Στις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου είτε εκδίδεται βεβαίωση είτε απορρίπτεται η σχετική αίτηση, εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αντιρρήσεων, εφόσον δεν έχουν υποβληθεί αντιρρήσεις για το εν λόγω έργο. Αν υποβληθούν αντιρρήσεις για το εν λόγω έργο, ο αιτών υποβάλλει απόψεις εντός δέκα (10) ημερών από το πέρας της προθεσμίας υποβολής αντιρρήσεων ή εντός της προθεσμίας της παρ. 4 του άρθρου 11 του ν. 4685/2020, περί βεβαίωσης παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συμπαραγωγής ηλεκτρισμού θερμότητας υψηλής απόδοσης, οπότε μετά το πέρας των προθεσμιών αυτών είτε εκδίδεται βεβαίωση, είτε απορρίπτεται η αίτηση. Αν οι σταθμοί εγκαθίστανται σε περιοχή επιτάχυνσης του άρθρου 7Α του ν. 3468/2006 (Α’ 129), περί περιοχών επιτάχυνσης των Α.Π.Ε., η προθεσμία για την έκδοση ή την απόρριψη της σχετικής αίτησης ορίζεται σε πέντε (5) ημέρες.
- Για τους εξαιρούμενους σταθμούς, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση για χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, ενημερώνοντας για την πρόθεσή του να προβεί σε ριζική ανανέωση του σταθμού.
3A. Για τη χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης σε σταθμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που προβαίνει σε ριζική ανανέωση, ο αρμόδιος Διαχειριστής δύναται να ζητήσει συμπληρωματικά έγγραφα και στοιχεία, καθώς και διευκρινίσεις επί των ήδη υποβληθέντων εγγράφων, εντός είκοσι (20) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, άλλως η αίτηση τεκμαίρεται πλήρης. Η μη προσκόμιση των συμπληρωματικών στοιχείων και εγγράφων, καθώς και των διευκρινίσεων από τον αιτούντα, εντός της τεθείσας προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των είκοσι (20) ημερών, καθιστά απαράδεκτη την αίτηση. Ο αρμόδιος Διαχειριστής, με την επιφύλαξη της παρ. 4, χορηγεί τη νέα Οριστική Προσφορά Σύνδεσης εντός δύο (2) μηνών από την παρέλευση, είτε της προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών του πρώτου εδαφίου, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε από την ημερομηνία υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων. Αν ο σταθμός εγκαθίσταται σε περιοχή επιτάχυνσης του άρθρου 7Α του ν. 3468/2006, η προθεσμία για την υποβολή των συμπληρωματικών εγγράφων και στοιχείων ορίζεται σε δέκα (10) ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και η νέα Οριστικη Προσφορά Σύνδεσης χορηγείται από τον αρμόδιο διαχειριστή είτε εντός δέκα (10) ημερών από την παρέλευση αυτής, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων.
- Η αίτηση για χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης εξετάζεται κατά προτεραιότητα από τον αρμόδιο Διαχειριστή έναντι λοιπών αιτήσεων, εφόσον δεν προκύπτει:
α) αύξηση της μέγιστης ισχύος παραγωγής, μεγαλύτερη από δεκαπέντε τοις εκατό (15%), και
β) ότι τα νέα τεχνικά χαρακτηριστικά επιβαρύνουν περισσότερο το δίκτυο, συγκρινόμενα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά βάσει των οποίων χορηγήθηκε αρχικά η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης.
- Η αίτηση για έκδοση νέας άδειας εγκατάστασης σταθμού που προβαίνει σε ριζική ανανέωση σύμφωνα με το παρόν, εξετάζεται κατά προτεραιότητα έναντι λοιπών αιτήσεων, εφόσον δεν προκύπτει απαίτηση για εκ νέου τεκμηρίωση του δικαιώματος χρήσης του γηπέδου εγκατάστασης των μονάδων του σταθμού ή του γηπέδου ασφαλείας.
5Α. Για την έκδοση νέας άδειας εγκατάστασης σε σταθμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που προβαίνει σε ριζική ανανέωση σύμφωνα με το παρόν, η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή, εντός είκοσι (20) ημερών από την υποβολή της αίτησης, δύναται να ζητήσει διευκρινίσεις ή συμπληρώσεις επί των ήδη υποβληθέντων εγγράφων και στοιχείων εντός τακτής προθεσμίας, άλλως η αίτηση θεωρείται πλήρης. Η νέα άδεια εγκατάστασης εκδίδεται εντός δέκα (10) ημερών από την παρέλευση είτε της προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε από την πάροδο της προθεσμίας υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων.
Αν ο σταθμός εγκαθίσταται σε περιοχή επιτάχυνσης του άρθρου 7Α του ν. 3468/2006, η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή εντός δέκα (10) ημερών από την υποβολή της αίτησης, δύναται να ζητήσει διευκρινίσεις ή συμπληρώσεις και η νέα άδεια εγκατάστασης χορηγείται είτε εντός δέκα (10) ημερών από την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων.
5Β. Στη περίπτωση ριζικής ανανέωσης του σταθμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., ο αρμόδιος διαχειριστής συνάπτει νέα Σύμβαση Σύνδεσης, που περιέχει κύριο τεύχος και συμπλήρωμα σε ενιαίο κείμενο, εντός προθεσμίας σαράντα πέντε (45) ημερών από την υποβολή της αίτησης.
Αν ο σταθμός εγκαθίσταται σε περιοχή επιτάχυνσης του άρθρου 7Α του ν. 3468/2006, ο αρμόδιος διαχειριστής συνάπτει νέα Σύμβαση Σύνδεσης εντός τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της αίτησης.
5Γ. Η νέα άδεια λειτουργίας σε σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α που προβαίνουν σε ριζική ανανέωση σύμφωνα με το παρόν, εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 28 του παρόντος. Αν ο σταθμός εγκαθίσταται σε περιοχή επιτάχυνσης του άρθρου 7Α του ν. 3468/2006, η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή, εντός δέκα (10) ημερών από την υποβολή της αίτησης, δύναται να ζητήσει διευκρινίσεις ή συμπληρώσεις, και η νέα άδεια λειτουργίας χορηγείται είτε εντός δέκα (10) ημερών από την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, σε περίπτωση που δεν ζητηθούν συμπληρωματικά ή διευκρινιστικά στοιχεία, είτε εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία υποβολής των συμπληρωματικών ή διευκρινιστικών στοιχείων.
- Στην περίπτωση ριζικής ανανέωσης του σταθμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., επιτρέπεται η εγκατάσταση μονάδας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με την αντίστοιχη τροποποίηση της βεβαίωσης ή βεβαίωσης ειδικών έργων ή της άδειας παραγωγής.
- Σταθμοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που προβαίνουν σε ριζική ανανέωση από την 31η Οκτωβρίου 2024, ήτοι υποβάλλουν αίτηση για ανανέωση της βεβαίωσης ή βεβαίωσης ειδικών έργων ή της άδειας παραγωγής ή σε περίπτωση εξαιρούμενων σταθμών, αίτηση για νέα Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, συμμετέχουν αποκλειστικά στην αγορά και δεν δύναται να λάβουν λειτουργική ενίσχυση καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας των νέων σταθμών.
- Η διαδικασία αδειοδότησης και σύνδεσης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., συμπεριλαμβανομένων των εξαιρούμενων σταθμών, που εγκαθίστανται εκτός περιοχών επιτάχυνσης και προβαίνουν σε ριζική ανανέωση, δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες από την υποβολή της αίτησης για την έκδοση νέας βεβαίωσης ή βεβαίωσης ειδικών έργων έως και την έκδοση της νέας άδειας λειτουργίας. Για τους εξαιρούμενους Σταθμούς η διαδικασία αδειοδότησης και σύνδεσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες από την υποβολή της αίτησης για περιβαλλοντική αδειοδότηση έως και τη σύνδεση των σταθμών από τον αρμόδιο Διαχειριστή και την έκδοση της Βεβαίωσης Ηλέκτρισης.
Σε περίπτωση υπεράκτιων σταθμών, η διαδικασία αδειοδότησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες.
Οι προθεσμίες του πρώτου εδαφίου δύνανται να παρατείνονται κατά τρείς (3) μήνες, όταν δικαιολογείται δεόντως λόγω έκτακτων περιστάσεων, ιδίως όταν αυτές απαιτούν παρατεταμένες περιόδους για αξιολογήσεις βάσει του εφαρμοστέου περιβαλλοντικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και για τις οποίες έκτακτες περιστάσεις ενημερώνονται σχετικά ο κάτοχος του σταθμού και η Υπηρεσία μίας Στάσης του άρθρου 41.».
Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα Στο "ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΤΑΘΜΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Ν. 4951/2022 (άρθρα 13-18)"
#1 Σχόλιο Από Ανδρέας Στις 2 Απρίλιος, 2026 @ 13:08
Άρθρο 14
Η προτεινόμενη αλλαγή δεν αναφέρεται καθόλου πλέον στην «υπουργική απόφαση που εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 89», όπως συμβαίνει στην παράγραφο ως ισχύει σήμερα.
Συνάγεται πως καταργούνται οι προτεραιότητες και επανερχόμαστε στη χρονική προτεραιότητα. Να διευκρινισθεί περαιτέρω.
#2 Σχόλιο Από Στρατης Τελλογλου Στις 3 Απρίλιος, 2026 @ 12:15
Η εισαγωγή πλαισίου για plug-in φωτοβολταϊκά πρέπει να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα της ασφάλειας και λειτουργίας του δικτύου χαμηλής τάσης.
Τα συστήματα αυτά:
* έχουν εξαιρετικά μικρή ισχύ (≤800W–1kW ανά παροχή)
* λειτουργούν μέσω πιστοποιημένων microinverters
* συμμορφώνονται με πρότυπα όπως VDE-AR-N 4105 και EN 50549-1
* διαθέτουν υποχρεωτική προστασία anti-islanding
Από τεχνική σκοπιά:
1. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ
Η συνολική έγχυση ανά παροχή είναι μικρότερη από τυπικές οικιακές καταναλώσεις (π.χ. θερμοσίφωνες, κλιματιστικά), συνεπώς:
→ δεν δημιουργεί αντίστροφη ροή σημαντικής κλίμακας
→ δεν επηρεάζει την τάση δικτύου σε μετρήσιμο βαθμό
2. ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Οι microinverters:
→ αποσυνδέονται αυτόματα σε διακοπή δικτύου
→ αποτρέπουν νησιδοποίηση
→ συμμορφώνονται με ευρωπαϊκά grid codes
3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ
Η υποχρεωτική δήλωση σε μητρώο:
→ επιτρέπει στον Διαχειριστή να έχει πλήρη εικόνα
→ δεν δημιουργεί διοικητικό φόρτο
4. ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
Η εφαρμογή σε χώρες όπως η Γερμανία βασίζεται ακριβώς στα πρότυπα VDE, τα οποία αποτελούν de facto τεχνική αναφορά για τη διασύνδεση μικρών παραγωγών.
Συμπέρασμα:
Τα plug-in φωτοβολταϊκά δεν συνιστούν κίνδυνο για τη σταθερότητα του δικτύου, αλλά αντιθέτως:
* μειώνουν τοπικά φορτία
* εξομαλύνουν αιχμές
* ενισχύουν τη διάχυση παραγωγής
Η ρύθμισή τους μπορεί να γίνει με καθαρά τεχνικά κριτήρια (standards-based approach) χωρίς την επιβολή αδειοδοτικών διαδικασιών.
Οποιαδήποτε απαίτηση πέραν:
* πιστοποιημένου εξοπλισμού
* anti-islanding
* απλής δήλωσης
δεν τεκμηριώνεται τεχνικά και δημιουργεί δυσανάλογο διοικητικό βάρος.
#3 Σχόλιο Από ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΟΥΚΟΥΤΣΗ Στις 7 Απρίλιος, 2026 @ 16:47
Κύριοι,
Η παρούσα πρόταση τροποποίησης της παραγράφου 5 του άρθρου 19 για την διάρκεια ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης του ν.4951/2022, υποβάλλεται στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου νόμου του ΥΠΕΝ, με τίτλο «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του», όπως είναι αναρτημένη στο opengov.gr, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής σχολίων την 14 Απριλίου 2026.
Από την έως τώρα εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου σχετικά με την διάρκεια ισχύος της άδειας εγκατάστασης (άρθρο 19 ν. 4951/2022), αναδεικνύεται κρίσιμο κενό, ειδικότερα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει διαταχθεί δικαστικά η αναστολή εκτέλεσης των εργασιών εγκατάστασης του σταθμού.
Η μη ρητή πρόβλεψη της περίπτωσης αυτής, δημιουργεί κίνδυνο απώλειας ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης για λόγους που ανάγονται αποκλειστικά σε δικαστικές υποθέσεις. Κατά συνέπεια, έργα που τελούν υπό καθεστώς πλήρους αδειοδοτικής ωριμότητας δύναται να ματαιωθούν, όχι λόγω ουσιαστικών ελλείψεων, αλλά λόγω του περιορισμού της διάρκειας ισχύος της άδειας εγκατάστασης.
Με την προτεινόμενη προσθήκη, εξομοιώνεται ρητά η περίπτωση δικαστικής αναστολής εκτέλεσης εργασιών με την ήδη προβλεπόμενη αναστολή ισχύος διοικητικών πράξεων, διασφαλίζοντας ενιαία αντιμετώπιση και αποτρέποντας ερμηνευτικές αμφιβολίες.
Δεδομένων των ανωτέρω, προτείνουμε την εξής τροποποίηση:
1. Αντικατάσταση της παραγράφου 5 του άρθρου 19 του ν. 4951/2022:
5. Κατά τον υπολογισμό της διάρκειας ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και τυχόν παρατάσεων αυτής, δεν λαμβάνεται υπόψη το χρονικό διάστημα κατά το οποίο υφίσταται δικαστική αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης ή οποιασδήποτε Βεβαίωσης, άδειας ή έγκρισης που απαιτείται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης του σταθμού, εφόσον κατά την ημερομηνία άρσης της αναστολής είναι σε ισχύ οι λοιπές απαιτούμενες Βεβαιώσεις, άδειες ή εγκρίσεις που απαιτούνται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στον οικείο Κανονισμό. Στην περίπτωση αυτή, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει την αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή περί της αναστολής ισχύος και ιδίως περί της ημερομηνίας έναρξης αυτής. Η αδειοδοτούσα αρχή, εφόσον απαιτηθεί, εκδίδει διαπιστωτική πράξη σχετικά με την αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και την ημερομηνία έναρξης αυτής. Αντιστοίχως, σε περίπτωση άρσης της αναστολής, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει την αδειοδοτούσα αρχή και αυτή με τη σειρά της, εφόσον ο ενδιαφερόμενος το αιτηθεί, εκδίδει διαπιστωτική πράξη σχετικά με τη νέα διάρκεια ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης.
Ως εξής:
5. Κατά τον υπολογισμό της διάρκειας ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και τυχόν παρατάσεων αυτής δεν λαμβάνεται υπόψη το χρονικό διάστημα κατά το οποίο υφίσταται είτε δικαστική αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης ή οποιασδήποτε Βεβαίωσης, άδειας ή έγκρισης που απαιτείται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης του σταθμού είτε δικαστική αναστολή εκτελέσεως των εργασιών εγκατάστασης του σταθμού, εφόσον α) κατά την ημερομηνία χορήγησης της αναστολής, υφ΄ οιανδήποτε ανωτέρω εκδοχή, πληρούνται σωρευτικώς οι προϋποθέσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 3 της Υπουργικής Απόφασης ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/117674/3622/2024 (ΦΕΚ Β 6285 14.11.2024) και β) κατά την ημερομηνία άρσης της αναστολής δεν έχουν ανακληθεί ή ακυρωθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση οι λοιπές απαιτούμενες Βεβαιώσεις, άδειες ή εγκρίσεις που απαιτούνται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στον οικείο Κανονισμό. Στην περίπτωση αυτή, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει την αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή περί της αναστολής ισχύος και ιδίως περί της ημερομηνίας έναρξης αυτής. Η αδειοδοτούσα αρχή, εφόσον απαιτηθεί, εκδίδει διαπιστωτική πράξη σχετικά με την αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και την ημερομηνία έναρξης αυτής. Αντιστοίχως, σε περίπτωση άρσης της αναστολής, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει την αδειοδοτούσα αρχή και αυτή με τη σειρά της, εφόσον ο ενδιαφερόμενος το αιτηθεί, εκδίδει διαπιστωτική πράξη σχετικά με τη νέα διάρκεια ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης.
Αιτιολογική έκθεση της ανωτέρω πρότασης τροποποίησης:
Με την προωθούμενη ρύθμιση τροποποιείται η διάταξη του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 5 του άρθρου 19 του ν. 4951/2022 (Α΄129), ώστε στο χρονικό διάστημα ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και των τυχόν παρατάσεων αυτής να μην προσμετράται ο χρόνος αναστολής εκτελέσεως εργασιών, συνεπεία σχετικής προσωρινής διαταγής ή δικαστικής απόφασης πολιτικού δικαστηρίου. Το γράμμα της ισχύουσας διάταξης καλύπτει μόνον τη συνήθη περίπτωση της αναστολής ισχύος της άδειας εγκατάστασης σταθμού ή οποιασδήποτε, βεβαίωσης , έγκρισης κατατείνουσας στην έκδοση άδειας εγκατάστασης σταθμού με απόφαση διοικητικού δικαστηρίου (στην οποία απέβλεψε ο νομοθέτης), αλλά δεν φέρεται να καλύπτει την περίπτωση αναστολής εκτελέσεως εργασιών (υλικών ενεργειών) εγκατάστασης σταθμού με απόφαση πολιτικού δικαστηρίου. Η τροποποίηση κρίνεται αναγκαία, ώστε στη διατύπωση της διάταξης να συμπεριληφθεί ρητά και η περίπτωση αναστολής εκτέλεσης εργασιών, λόγω προσωρινής διαταγής ή απόφασης πολιτικού δικαστηρίου, η οποία επιφέρει στην πραγματικότητα το ίδιο κατ’ ουσία ανασταλτικό αποτέλεσμα με μία απόφαση διοικητικού δικαστηρίου περί αναστολής εκτέλεσης αδείας, βεβαίωσης ή έγκρισης.
Εξάλλου, η προωθούμενη τροποποίηση της δεύτερης (ως κατέληξε) προϋπόθεσης για τον μη συνυπολογισμό στη διάρκεια ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης και τυχόν παρατάσεων αυτής του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο υφίσταται αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης ή οποιασδήποτε Βεβαίωσης, άδειας ή έγκρισης που απαιτείται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης του σταθμού ή αναστολή εκτελέσεως των εργασιών εγκατάστασης του σταθμού, κρίνεται αναγκαία για την εξυπηρέτηση του σκοπού της βασικής ρύθμισης, η οποία θα κατέληγε να καταστεί απρόσφορη ως μη δυνάμενη να εφαρμοσθεί εν τοις πράγμασι, από τη στιγμή που η διάρκεια της εκάστοτε χορηγηθείσας δικαστικής αναστολής είναι εκ των πραγμάτων άδηλου περιεχομένου και κατά τούτο ασύνδετη με τον χρόνο ισχύος των λοιπών απαιτούμενων Βεβαιώσεων, αδειών ή εγκρίσεων που απαιτούνται για την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στον οικείο Κανονισμό.
Με την προσθήκη της υποχρέωσης (σωρευτικής) πλήρωσης και των όρων της παραγράφου 2 του άρθρου 3 της Υπουργικής Απόφασης ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/117674/3622/2024 (Β΄6285/14.11.2024), η οποία. αν και εφαρμοστέα κατ΄ αρχήν στις περιπτώσεις υδροηλεκτρικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με εγκατεστημένη ισχύ (P) μικρότερη ή ίση των (<=) 15 MW (Μικρών Υδροηλεκτρικών Σταθμοί – ΜΥΗΣ) (βλ. άρθρο 1 αυτής), δύναται να εφαρμοστεί κατά παραπομπή και εν προκειμένω, προστίθεται μεταξύ άλλων, και το κριτήριο της κατασκευαστικής ωριμότητας, αφού ειδικά στην υποπερίπτωση ε) της ανωτέρω διατάξεις απαιτούνται συμβάσεις παραγγελιών εξοπλισμού και τιμολόγια πληρωμών. Αυτά θα πρέπει χρονικά να τεκμηριώνονται κατά την ημερομηνία ενεργοποίησης της αναστολής – παύσης των εργασιών.
Με την εν λόγω ρύθμιση σκοπείται προεχόντως η αποτροπή μεταχείρισης καταχρηστικών πρακτικών παράτασης αδειών εγκατάστασης σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μέρους εταιρειών που δεν πληρούν τις απαιτήσεις κατασκευαστικής και ως εκ τούτου χρηματοοικονομικής ωριμότητας για την έγκαιρη ολοκλήρωση-εκτέλεση των σχετικών άδειων, σε βάρος, κατ΄ αποτέλεσμα, λοιπών ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων.
Παρακαλούμε για τις ενέργειές σας,
Με εκτίμηση,
Η δικηγόρος
#4 Σχόλιο Από Motoroil Renewables – Τμήμα Ανάπτυξης Στις 7 Απρίλιος, 2026 @ 19:34
Σύμφωνα με τον ν. 4951/2022 (Α΄ 129), ο νομοθέτης προβλέπει αυξημένες προθεσμίες για την υλοποίηση των Ειδικών Έργων, λαμβάνοντας υπόψη την εγγενή πολυπλοκότητα αυτών και τον αυξημένο χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωσή τους.
Κατά την εφαρμογή του ανωτέρω νόμου, έχει αναδειχθεί η ανάγκη αντιμετώπισης ειδικών αδειοδοτικών ζητημάτων, όπως, ενδεικτικά, η απαλλοτρίωση ή η παραχώρηση δημόσιων ή δημοτικών εκτάσεων, καθώς και η ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών μεταφοράς για τη διασύνδεση των έργων.
Οι ανωτέρω παράγοντες δύνανται να οδηγήσουν σε παράταση των προθεσμιών για την υποβολή πλήρους αιτήματος έκδοσης Άδειας Εγκατάστασης και σύναψηw Σύμβασης Σύνδεσης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 31 του ν. 4951/2022, καθώς και των συναφών διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 121 του ν. 5106/2024 (Α’ 63) και του άρθρου 60 παρ. 2 του ν. 5069/2023 (Α’ 193), κατά χρόνο μεγαλύτερο από την ισχύ της Οριστικής προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ), η οποία ορίζεται σε τρία (3) έτη από τη χορήγησή της και δεν προβλέπεται ρητώς ότι παρατείνεται αντιστοίχως, συνεπεία των ανωτέρω νομίμων παρατάσεων των προθεσμιών υλοποίησης.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω είναι απαραίτητη η σχετική νομοθετική τροποποίηση της παρ. 16 του άρθρου 5 του ν. 4951/2022, ώστε να προβλέπεται ρητώς ότι η διάρκεια ισχύος της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης για κατόχους Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων παρατείνεται αυτοδικαίως και αντιστοίχως με κάθε νόμιμη παράταση των προθεσμιών του άρθρου 31 του ίδιου νόμου για την υποβολή πλήρους αιτήματος για την έκδοση Άδειας Εγκατάστασης και τη σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης.
Είναι προφανές ότι η πρόβλεψη των εν λόγω παρατάσεων θα καθίστατο άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας, εάν δεν συνεπαγόταν, ως αναγκαία συνέπεια, και την αντίστοιχη παράταση της διάρκειας ισχύος της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, καθώς η βούληση του νομοθέτη προδήλως αποσκοπεί στη διασφάλιση της δυνατότητας υλοποίησης των έργων υπό τις ρητώς ως άνω προβλεπόμενες στον Νόμο συνθήκες.
Η παρούσα τροποποίηση είναι απαραίτητη αφενός για την άρση κάθε αμφισημίας αναφορικά με την απρόσκοπτη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31 του ν. 4951/2022. Αφετέρου αποσκοπεί στη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου, στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και στην προστασία των σχετικών επενδύσεων των Ειδικών Έργων, που έχουν ιδιαίτερη σημασία, μεταξύ άλλων, για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας και την επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ.
#5 Σχόλιο Από EDP Greece Στις 7 Απρίλιος, 2026 @ 20:16
Το νομοθετικό πλαίσιο του ν. 4951/2022 για τα Ειδικά Έργα αποτυπώνει τη σαφή βούληση του νομοθέτη να εξασφαλίσει επαρκή χρόνο για την υλοποίησή τους, λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη πολυπλοκότητα και τα αντικειμενικά εμπόδια που τα συνοδεύουν, όπως ενδεικτικά ζητήματα απαλλοτριώσεων, παραχωρήσεων εκτάσεων, καθυστερήσεις στην έκδοση διοικητικών πράξεων και ανάγκη ανάπτυξης κρίσιμων υποδομών διασύνδεσης.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών του άρθρου 31 για την υποβολή πλήρους αιτήματος Άδειας Εγκατάστασης και τη σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης. Ωστόσο, στο άρθρο 5 δεν υφίσταται ρητή πρόβλεψη για αντίστοιχη παράταση της διάρκειας ισχύος της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ), η οποία παραμένει τυπικά τριετής, με αποτέλεσμα να τίθεται εν αμφιβόλω η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων και να αναιρείται ουσιαστικά η βούληση του νομοθέτη για τη διασφάλιση της υλοποίησης των Ειδικών Έργων.
Κατόπιν τούτων, κρίνεται αναγκαία η ρητή πρόβλεψη ότι κάθε νόμιμη παράταση των προθεσμιών του άρθρου 31 και των συναφών διατάξεων συνεπάγεται αυτοδικαίως και ισόχρονη παράταση της ισχύος της ΟΠΣ, προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της αποτελεσματικής υλοποίησης των Ειδικών Έργων.
#6 Σχόλιο Από EDP Greece Στις 8 Απρίλιος, 2026 @ 08:56
Το νομοθετικό πλαίσιο του ν. 4951/2022 για τα Ειδικά Έργα αποτυπώνει τη σαφή βούληση του νομοθέτη να εξασφαλίσει επαρκή χρόνο για την υλοποίησή τους, λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη πολυπλοκότητα και τα αντικειμενικά εμπόδια που τα συνοδεύουν, όπως ενδεικτικά ζητήματα απαλλοτριώσεων, παραχωρήσεων εκτάσεων, καθυστερήσεις στην έκδοση διοικητικών πράξεων και ανάγκη ανάπτυξης κρίσιμων υποδομών διασύνδεσης.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών του άρθρου 31 για την υποβολή πλήρους αιτήματος Άδειας Εγκατάστασης και τη σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης. Ωστόσο, στο άρθρο 5 δεν υφίσταται ρητή πρόβλεψη για αντίστοιχη παράταση της διάρκειας ισχύος της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ), η οποία παραμένει τυπικά τριετής, με αποτέλεσμα να τίθεται εν αμφιβόλω η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων και να αναιρείται ουσιαστικά η βούληση του νομοθέτη για τη διασφάλιση της υλοποίησης των Ειδικών Έργων.
Κατόπιν τούτων, κρίνεται αναγκαία η ρητή πρόβλεψη ότι κάθε νόμιμη παράταση των προθεσμιών του άρθρου 31 και των συναφών διατάξεων συνεπάγεται αυτοδικαίως και ισόχρονη παράταση της ισχύος της ΟΠΣ, προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της αποτελεσματικής υλοποίησης των Ειδικών Έργων.
#7 Σχόλιο Από KATERINA PAPANIKOLOU Στις 8 Απρίλιος, 2026 @ 15:55
Προσθήκη παρ. 6 Α στο Άρθρο 97 Ν.4951/2022.
Προτείνεται όπως το σχετικό εδάφιο τροποποιηθεί ως κατωτέρω:
ΑΡΧΕΤΑΙ
Το νέο περιθώριο ισχύος που προκύπτει σύμφωνα με τα προηγούμενα εδάφια διατίθεται:
α. κατά μέγιστο έως πενήντα τοις εκατό (45%) σε αιτήσεις κ.λπ.
ΑΝΤΙ του ποσοστού είκοσι τοις εκατό που προβλέπεται στο Σχέδιο Νόμου.
ΛΗΓΕΙ
#8 Σχόλιο Από ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΛΟΥΔΑΣ Στις 8 Απρίλιος, 2026 @ 15:59
Προσθήκη παρ. 6 Α στο Άρθρο 97 Ν.4951/2022.
Προτείνεται όπως το σχετικό εδάφιο τροποποιηθεί ως κατωτέρω:
ΑΡΧΕΤΑΙ
Το νέο περιθώριο ισχύος που προκύπτει σύμφωνα με τα προηγούμενα εδάφια διατίθεται:
α. κατά μέγιστο έως πενήντα τοις εκατό (50%) σε αιτήσεις κ.λπ.
ΑΝΤΙ του ποσοστού είκοσι τοις εκατό που προβλέπεται στο Σχέδιο Νόμου.
ΛΗΓΕΙ
#9 Σχόλιο Από Principia – Τμήμα Ανάπτυξης Έργων Στις 9 Απρίλιος, 2026 @ 12:29
Είναι δεδομένο ότι ένα σημαντικό ποσοστό αδειοδοτούμενων έργων δεν καταλήγει στην υλοποίηση λόγω αστάθμητων παραγόντων. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να κάνει την εμφάνισή του και σε περιπτώσεις ριζικής ανανέωσης (repowering), καθώς η μετάβαση σε σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό συνεπάγεται νέο σχεδιασμό που συχνά προσκρούει σε περιορισμούς που δεν υπήρχαν κατά την αρχική αδειοδότηση. Ενδεικτικά, στα αιολικά πάρκα, η χρήση ανεμογεννητριών με αυξημένο συνολικό μέγεθος εγκατάστασης (tip height), ενδέχεται να εγείρει νέους περιορισμούς από υπηρεσίες όπως το ΓΕΕΘΑ ή η ΥΠΑ, καθιστώντας το νέο εγχείρημα μη υλοποιήσιμο.
Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένο η αδειοδότηση του repowering να αντιμετωπίζεται ως μια διακριτή και παράλληλη διαδικασία, η οποία εξελίσσεται ανεξάρτητα από τη λειτουργία του υφιστάμενου σταθμού. Η ισχύς των υφιστάμενων αδειών πρέπει να διαφυλάσσεται στο ακέραιο, διασφαλίζοντας στον επενδυτή το δικαίωμα υπαναχώρησης χωρίς δυσμενείς συνέπειες για τη λειτουργία του αρχικού έργου, στην περίπτωση που το νέο εγχείρημα κριθεί περιβαλλοντικά, αδειοδοτικά ή οικονομοτεχνικά μη βιώσιμο.
Υπό το παραπάνω πρίσμα προτείνονται οι παρακάτω προσθήκες/τροποποιήσεις στο παρόν Νομοσχέδιο.
Πρόταση 1:
Στο άρθρο 18 του Νομοσχεδίου το οποίο τροποποιεί το άρθρο 42 του Ν. 4951/2022, αναδιαμόρφωση της παρ. 1 σύμφωνα με τα παρακάτω:
1. Ο κάτοχος σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) δύναται να προβαίνει σε ριζική ανανέωση αυτού. Η διαδικασία της ριζικής ανανέωσης δεν θίγει την ισχύ των υφιστάμενων αδειών του σταθμού, οι οποίες παραμένουν σε ισχύ υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις έκδοσής τους. Σε περίπτωση υπαναχώρησης του κατόχου από τη διαδικασία ριζικής ανανέωσης, η Βεβαίωση Παραγωγού τροποποιείται προκειμένου να επανέλθει στα αρχικά στοιχεία του εν λειτουργία έργου.
Πρόταση 2:
Στο άρθρο 18 του Νομοσχεδίου το οποίο τροποποιεί το άρθρο 42 του Ν. 4951/2022, αναδιαμόρφωση της παρ. 5 σύμφωνα με τα παρακάτω:
5. Η αίτηση για έκδοση νέας άδειας εγκατάστασης σταθμού που προβαίνει σε ριζική ανανέωση σύμφωνα με το παρόν, εξετάζεται κατά προτεραιότητα έναντι λοιπών αιτήσεων, εφόσον δεν προκύπτει απαίτηση για εκ νέου τεκμηρίωση του δικαιώματος χρήσης του γηπέδου εγκατάστασης των μονάδων του σταθμού ή του γηπέδου ασφαλείας. Η υποβολή και η εξέταση της αίτησης για τη νέα άδεια εγκατάστασης δεν συνεπάγεται, ούτε προϋποθέτει, την παύση της λειτουργίας ή την απεγκατάσταση του υφιστάμενου σταθμού, η οποία συνεχίζεται απρόσκοπτα έως την υλοποίηση της ριζικής ανανέωσης.
#10 Σχόλιο Από ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Στις 9 Απρίλιος, 2026 @ 12:56
Ριζική ανανέωση (άρθρο 18 νομοσχεδίου)
Η ριζική ανανέωση (άρθρο 42 ν.4951/2022) είναι διαφορετική και διακριτή από την αναβάθμιση ενεργειακού εξοπλισμού φωτοβολταϊκών σταθμών (άρθρο 48 ν.4951/2022).
Ο νομοθέτης συνδέει την έννοια της ριζικής ανανέωσης σταθμού ΑΠΕ με τη λήξη της Βεβαίωσης Παραγωγού και την ανάγκη ανανέωσής της (άρθρο 18 Κανονισμού Βεβαιώσεων). Στην περίπτωση αυτή και εφόσον πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις, ο επενδυτής μπορεί να προχωρήσει η μη σε ριζική ανανέωση του εξοπλισμού του σταθμού.
Στην περίπτωση των εξαιρούμενων σταθμών κατ’ αντιστοιχία, ο σταθμός αιτείται νέα Προσφορά Όρων Σύνδεσης όταν λήξει η σύμβαση πώλησης που έχει με τον ΔΑΠΕΕΠ. Αν ο ιδιοκτήτης ενός φωτοβολταϊκού σταθμού επιθυμεί ή παραστεί ανάγκη να αντικαταστήσει τον εξοπλισμό πριν τη λήξη της σύμβασης πώλησης, τότε ο νομοθέτης του έδωσε την επιλογή της ενεργειακής αναβάθμισης (revamping), σύμφωνα με την οποία διατηρεί υπό όρους την λειτουργική ενίσχυση που λάμβανε και αμείβεται για τυχόν πλεονάζουσα (λόγω αναβάθμισης) ενέργεια με την Ειδική Τιμή Αγοράς (ΕΤΑ).
Η διατύπωση του νομοσχεδίου λέει: “Για τους εξαιρούμενους σταθμούς, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση για χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, ενημερώνοντας για την πρόθεσή του να προβεί σε ριζική ανανέωση του σταθμού”.
Και παρακάτω: “Σταθμοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που προβαίνουν σε ριζική ανανέωση από την 31η Οκτωβρίου 2024, ήτοι υποβάλλουν αίτηση για ανανέωση της βεβαίωσης ή βεβαίωσης ειδικών έργων ή της άδειας παραγωγής ή σε περίπτωση εξαιρούμενων σταθμών, αίτηση για νέα Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, συμμετέχουν αποκλειστικά στην αγορά και δεν δύναται να λάβουν λειτουργική ενίσχυση καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας των νέων σταθμών”.
Επειδή η ΡΑΑΕΥ έχει ορίσει ως ριζική ανανέωση εξοπλισμού φωτοβολταϊκών σταθμών την αλλαγή όλων των φωτοβολταϊκών πλαισίων και όλων των αντιστροφέων, απαιτείται μια διευκρίνιση ως προς το εξής. Εφόσον η ριζική ανανέωση πραγματοποιείται πριν λήξει η σύμβαση με τον ΔΑΠΕΕΠ (ή αντίστοιχα τον ΔΕΔΔΗΕ για τα ΜΔΝ) και δεν συνεπάγεται επαύξηση ισχύος, οι όροι σύνδεσης (έστω και τροποποιημένοι) ισχύουν και το έργο δεν χάνει την λειτουργική ενίσχυση. Αν λήξει η σύμβαση με τον ΔΑΠΕΕΠ (ή αντίστοιχα τον ΔΕΔΔΗΕ για τα ΜΔΝ), τότε δικαιολογείται η εφεξής συμμετοχή στην αγορά για τα έργα που υφίστανται ριζική ανανέωση.
Η διευκρίνιση αυτή είναι ιδιαίτερα απαραίτητη στην περίπτωση π.χ. φυσικών καταστροφών (βλέπε περίπτωση Daniel). Πολλοί φωτοβολταϊκοί σταθμοί πλημμύρησαν και χρειάστηκε να αντικαταστήσουν όλα τα πλαίσια και όλους τους αντιστροφείς. Θα τιμωρήσουμε τους επενδυτές οι οποίοι υπέστησαν μια καταστροφή, ή θα θεωρήσουμε την αποκατάσταση του σταθμού ως αναβάθμιση ενεργειακού εξοπλισμού προκειμένου να ξαναγίνει λειτουργικός;
#11 Σχόλιο Από Loukas Theofilou Στις 9 Απρίλιος, 2026 @ 22:24
Η προτεινόμενη ρύθμιση του Κεφαλαίου Δ΄ συνιστά μια ακραία και επικίνδυνη απορρύθμιση της περιβαλλοντικής και διοικητικής προστασίας, η οποία, υπό το πρόσχημα της «επιτάχυνσης», οδηγεί στην ουσιαστική κατάργηση κάθε έννοιας ουσιαστικού ελέγχου.
Οι προβλεπόμενες προθεσμίες (ιδίως των 90 ημερών, των 30 ημερών ή ακόμη και των 5 ημερών για κρίσιμα στάδια) δεν είναι απλώς φιλόδοξες, είναι εξωπραγματικές και επιστημονικά ατεκμηρίωτες. Αγνοούν πλήρως:
• τη φύση και την πολυπλοκότητα των έργων Α.Π.Ε.,
• τις πραγματικές δυνατότητες των διοικητικών αρχών και των διαχειριστών δικτύου,
• την ανάγκη ουσιαστικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης και τεχνικής τεκμηρίωσης.
Στην πράξη, το προτεινόμενο πλαίσιο δεν επιταχύνει αλλά ακυρώνει τον έλεγχο. Δημιουργεί ένα σύστημα «σιωπηρής έγκρισης» και τεκμαιρόμενης πληρότητας φακέλων, όπου η έλλειψη αντίδρασης της διοίκησης μετατρέπεται σε αυτοδίκαιη πρόοδο του έργου. Αυτό αποτελεί σοβαρή θεσμική εκτροπή.
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι:
• ο μη συνυπολογισμός κρίσιμων χρονικών διαστημάτων (δικαστικές διαδικασίες, έργα δικτύου κ.λπ.), που οδηγεί σε τεχνητή «συμπίεση» των προθεσμιών,
• η δυνατότητα προτεραιοποίησης έργων χωρίς ουσιαστικά περιβαλλοντικά ή χωροταξικά κριτήρια,
• η πλήρης αποσύνδεση της αδειοδότησης από τη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων και των δικτύων.
Το αποτέλεσμα είναι ένα καθεστώς μαζικής, ανεξέλεγκτης ανάπτυξης έργων, χωρίς επαρκή πρόληψη σωρευτικών επιπτώσεων. Το γεγονός ότι ακόμα και γνωστοποιούμενοι σταθμοί δύναται να ολοκληρώνουν την αδειοδότηση σε 30 ημέρες, ή ότι προβλέπεται σύνδεση εντός 5 ημερών, καταδεικνύει ότι ο νομοθέτης παραιτείται από κάθε έννοια ουσιαστικής αξιολόγησης.
Η επίκληση της ενεργειακής μετάβασης δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την κατάργηση του κράτους δικαίου και της περιβαλλοντικής προστασίας. Αντιθέτως, τέτοιες ρυθμίσεις:
• υπονομεύουν τη νομιμότητα των έργων,
• αυξάνουν τον κίνδυνο δικαστικών ακυρώσεων,
• εντείνουν τις κοινωνικές αντιδράσεις.
Πρόταση βελτίωσης (ουσιαστική και αναγκαία):
1. Ρεαλιστική αναθεώρηση προθεσμιών με βάση τεκμηριωμένα διοικητικά και τεχνικά δεδομένα (τουλάχιστον διπλασιασμός των προβλεπόμενων χρόνων για κρίσιμα στάδια).
2. Κατάργηση τεκμαιρόμενων εγκρίσεων και αντικατάστασή τους με υποχρεωτική αιτιολογημένη διοικητική πράξη.
3. Εισαγωγή υποχρεωτικής αξιολόγησης σωρευτικών επιπτώσεων για όλα τα έργα, ιδίως σε περιοχές υψηλής συγκέντρωσης Α.Π.Ε.
4. Σύνδεση αδειοδότησης με τη φέρουσα ικανότητα δικτύου και οικοσυστημάτων, ως προϋπόθεση και όχι ως μεταγενέστερο ζήτημα.
5. Ενίσχυση των αρμόδιων αρχών (στελέχωση, ψηφιακά εργαλεία) αντί της τεχνητής συμπίεσης των διαδικασιών.
6. Διασφάλιση ουσιαστικής συμμετοχής του κοινού, με ελάχιστες εγγυημένες προθεσμίες διαβούλευσης.
Χωρίς τις παραπάνω διορθώσεις, το προτεινόμενο πλαίσιο δεν αποτελεί μεταρρύθμιση αλλά απορρύθμιση, με σοβαρές και δυνητικά μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον, τη διοικητική νομιμότητα και την κοινωνική αποδοχή.
#12 Σχόλιο Από WWF Ελλάς Στις 10 Απρίλιος, 2026 @ 18:10
Κατά το άρθρο 17 του νομοσχεδίου (νέα παρ. 8 στο άρθ. 38 ν. 4951/2022), «η διαδικασία αδειοδότησης για τους γνωστοποιούμενους σταθμούς, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τις τριάντα (30) ημέρες». Οι γνωστοποιούμενοι σταθμοί έχουν πολύ μικρή ισχύ, και είναι απίθανο, από μόνοι τους, να έχουν σημαντικές επιπτώσεις (πρβλ. άρθ. 38 ν. 4951/2022, όπως ισχύει – ενδεικτικά για αιολικούς σταθμούς μικρότερη από 60 Kw). Παρόλα αυτά, σε ορισμένες περιπτώσεις – χωροθέτηση εντός τόπων Natura 2000, συνοδά έργα με σημαντικές επιπτώσεις (επενδύσεις εδαφών σε σημαντική έκταση, μεγάλοι αγωγοί μεταφοράς ύδατος κ.α.) μπορεί να υπάρχουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις, και είναι αναμενόμενο, και αναγκαίο, να απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση. Στις περιπτώσεις αυτές, η προθεσμία των 30 ημερών είναι ανεπαρκής: άλλωστε, στο ίδιο διάστημα, οι γνωστοποιούμενοι σταθμοί οφείλουν να λάβουν και Σύμβαση Σύνδεσης (38 παρ. 2 έως παρ. 4 ν. 4951/2022), με αποτέλεσμα η περιβαλλοντική αδειοδότηση να «συμπιέζεται» σε ελάχιστες ημέρες. Εφόσον απαιτείται διαβούλευση με το κοινό, τυχόν διάρκεια διαβούλευσης μικρότερη των 30 ημερών είναι αντίθετη στο ευρωπαϊκό κεκτημένο [άρθ. 6(7) οδηγίας 2011/92]. Κατά συνέπεια, είναι απολύτως απαραίτητο η προθεσμία της διαδικασίας αδειοδότησης των γνωστοποιούμενων σταθμών να μεγαλώσει.
#13 Σχόλιο Από Γιώργος Πράσινος Στις 11 Απρίλιος, 2026 @ 13:48
Οι προτάσεις για plug-in φωτοβολταϊκά θα βοηθήσουν στην σταθερότητα του δικτύου και θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τεχνολογίες διαχειρησιμότητας που θα επωφελήσουν τα Ελληνικά Δίκτυα.
Δεν είναι επικίνδυνα συστήματα μιας και συμμορφώνονται με όλα τα απαραίτητα πρότυπα και προσφέρουν ενίσχυση του δικτύου με τοπική μείωση φορτίων ή και αύξησης αν το δίκτυο το χρειάζεται και υπάρχει μαζί και εγκαταστημένω σύστημα αποθήκευσης ενέργειας.
Ο έλεγχος τους και ρυθμίσεις λειτουργίας μπορούν να γίνουν βάσει των αναγκών του δικτύου.
Απαραίτητο ο εξοπλισμός να τηρεί όλα τα certification standards.
Απαιτήσεις που πιθανότατα θα καθυστερήσουν κάποια εγκατάσταση δεν χρειάζονται.
#14 Σχόλιο Από Σοφία Α Στις 12 Απρίλιος, 2026 @ 15:57
Συνοπτικά μια γενική ένσταση: Οι προθεσμίες ελέγχου περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν πρέπει να ελαχιστοποιούνται, υπάρχουν πολλές επιπτώσεις στο περιβάλλον που ανακαλύπτουμε όταν είναι πια αργά. Μιλούμε για το φυσικό περιβάλλον άρα ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο οργανισμό που η βλάβη του έχει επιπτώσεις σε όλα τα μέλη του. Το κράτος οφείλει να διατηρεί έλεγχο προς όφελος των πολιτών κάτι που αποδεικνύεται ολοένα και πιο δύσκολο άρα επιβάλλεται να διαφυλάξει κάθε δυνατότητα μελέτης, οργάνωσης και ελέγχου και όχι να ευνοεί την ασυδοσία προς όφελος στιγμιαίου πλουτισμού.
#15 Σχόλιο Από ΦΡΥΝΗ ΠΑΠΑΛΗΜΝΑΙΟΥ Στις 13 Απρίλιος, 2026 @ 11:16
Φρύνη Κ.Παπαλημναίου, δημοτική σύμβουλος Δήμου Σκύρου, δικηγόρος.
Όχι στην ελαστικοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης των ΑΠΕ. Η εγκατάσταση ΑΠΕ με απλή γνωστοποίηση, με σιωπηρή έγκριση και χωρίς πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων παραβιάζει το Σύνταγμα (άρθρο 24).
Όχι στον αποκλεισμό των τοπικών κοινωνιών από τον έλεγχο των ΑΠΕ. Οι ζώνες επιτάχυνσης στην εγκατάσταση ΑΠΕ, η εξαίρεσή τους από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των Δημοτικών και των Περιφερειακών Συμβουλίων παραβιάζουν το Σύνταγμα (άρθρα 102 και 101).
#16 Σχόλιο Από ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΛΗΜΝΑΙΟΥ Στις 13 Απρίλιος, 2026 @ 16:02
Φρύνη Κ.Παπαλημναίου, δημοτική σύμβουλος Δήμου Σκύρου – δικηγόρος.
Όχι στην ελαστικοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης των ΑΠΕ. Η εγκατάσταση ΑΠΕ με απλή γνωστοποίηση, με σιωπηρή έγκριση και χωρίς πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων παραβιάζει το Σύνταγμα (άρθρο 24).
Όχι στον αποκλεισμό των τοπικών κοινωνιών από τον έλεγχο των ΑΠΕ. Οι ζώνες επιτάχυνσης στην εγκατάσταση ΑΠΕ, η εξαίρεσή τους από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των Δημοτικών και των Περιφερειακών Συμβουλίων παραβιάζουν το Σύνταγμα (άρθρα 102 και 101).
Η Σκύρος διαχρονικά, με ομόφωνες αποφάσεις και ψηφίσματα του Δημοτικού Συμβουλίου Σκύρου, όπως και το Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας με ομόφωνο ψήφισμά του τον Σεπτέμβριο του 2025, τάσσονται σταθερά και αταλάντευτα κατά της εγκατάστασης ανεμογεννητριών (ΑΣΠΗΕ) στο νησί μας.
#17 Σχόλιο Από ΕΛΕΤΑΕΝ Στις 13 Απρίλιος, 2026 @ 16:17
Άρθρο 13: Συνολικός χρόνος αδειοδότησης, σύνδεσης και ανανέωσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και σταθμών αποθήκευσης εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης – Προσθήκη άρθρου 4Α στον ν. 4951/2022
1] Ισχύουν όσα αναφέραμε ανωτέρω στο σχόλιο του άρ. 10 για τις προθεσμίες.
2] Ισχύουν όσα αναφέραμε στο σχόλιο του άρ. 12 για τις συνέπειες μιας εκκρεμοδικίας στις προθεσμίες για τη Διοίκηση.
#18 Σχόλιο Από Κωνσταντίνος Πασβάντης Στις 13 Απρίλιος, 2026 @ 23:36
ΜΠΕ σε δάση και δασικές εκτάσεις.
Πέρα από το γεγονός ότι σύμφωνα με το άρθρο 11 το ΠΔ 344/2000 είναι υποχρεωτική η απασχόληση δασολόγου στις μελέτες μαζί με άλλους συναρμόδιους επιστήμονες για εγκατάσταση μέσα σε δάση ή δασικές εκτάσεις έργων ή δραστηριοτήτων, είναι τραγικό να εκπονείται μια ΜΠΕ πχ για αιολικό πάρκο σε βουνό και να υπογράφουν κάθε λογής επιστήμονες μέχρι και ιχθυολόγοι και στην ομάδα μελέτης να μην υπάρχει δασολόγος. Μα οι επιπτώσεις στο δάσος είναι, όχι στη θάλασσα. Συνοψίζοντας ΜΠΕ σε δάση και δασικές εκτάσεις χωρίς υπογραφή Δασολόγου να επιστρέφονται στους ενδιαφερόμενους χωρίς να εξεταστούν, μέχρι να τηρηθούν τα προβλεπόμενα και για τυπικούς λόγους και για ουσιαστικούς.
#19 Σχόλιο Από Ανεξάρτητη Δημοτική Κίνηση «Κοινό Τηνίων» Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 00:19
Άρθρο 13 – Συνολικός χρόνος αδειοδότησης, σύνδεσης και ανανέωσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και σταθμών αποθήκευσης εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης – Προσθήκη άρθρου 4Α στον ν. 4951/2022
Η συνολική διάρκεια αδειοδότησης περιορίζεται σε μόλις δύο έτη, ακόμη και για τα έργα ΑΠΕ εκτός περιοχών επιτάχυνσης. Οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι δηλαδή ευτελίζονται και περιορίζονται ακόμη περισσότερο ενώ ήδη σήμερα, σε πολύ μεγαλύτερη διάρκεια αδειοδότησης, έργα καταστρεπτικά για το περιβάλλον καταφέρνουν να αδειοδοτούνται.
– Δεν πρέπει να οριστεί μέγιστη διάρκεια αδειοδότησης. Η αδειοδότηση πρέπει να γίνεται μόνον εφόσον έχουν ελεγχθεί εξονυχιστικά οι περιβαλλοντικές συνέπειες κάθε έργου και μετά από διαβούλευση με την τοπική κοινωνία.
#20 Σχόλιο Από Ε.Σ.Ε.Μ.Α Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 00:47
Στο πλαίσιο των τροποποιήσεων του ν. 4951/2022 για επιτάχυνση αδειοδότησης σταθμών ΑΠΕ, προτείνουμε την ρητή ρύθμιση:
Δυνατότητας κοινού αιτήματος ΟΠΣ για μικρές ανεμογεννήτριες.
Αύξησης του ορίου ανάπτυξης δικτύου Μέσης Τάσης από 1.000 μ. σε 1.500 μ., όταν η επέκταση είναι τεχνικά τεκμηριωμένη, οικονομικά αποδοτική και εντάσσεται σε ενιαίο σχεδιασμό σύνδεσης έργων ΑΠΕ.
Οι ρυθμίσεις αυτές είναι αναγκαίες για την άρση πρακτικών εμποδίων σε έργα μικρής κλίμακας, την προώθηση αποκεντρωμένης παραγωγής και την πλήρη εναρμόνιση με το άρθρο 16στ’ της RED III (υπέρτερο δημόσιο συμφέρον, στάθμιση κατά περίπτωση, αποφυγή ατεκμηρίωτων οριζόντιων αποκλεισμών).
#21 Σχόλιο Από ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΗΣ Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 03:50
Άρθρο 13
Το άρθρο 13 μεταφέρει εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης την ίδια βασική λογική που ήδη διατρέχει το νομοσχέδιο: η αδειοδοτική διαδικασία αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως ζήτημα χρονικής συμπίεσης και διοικητικής επιτάχυνσης. Έτσι, ακόμη και εκτός των ειδικά προνομιακών ζωνών, ο χώρος προσεγγίζεται ως πεδίο ταχείας διεκπεραίωσης και όχι ως πεδίο σύνθετης κοινωνικής και τοπιακής αξιολόγησης. Το γεγονός ότι ένα έργο βρίσκεται εκτός Περιοχής Επιτάχυνσης δεν σημαίνει ότι εγκαθίσταται σε τοπίο χαμηλής αξίας ή σε χώρο χωρίς ισχυρές κοινωνικές, πολιτισμικές και αναπτυξιακές λειτουργίες. Οι μεγάλες fast-track εγκαταστάσεις δεν αποτελούν τη μόνη βιώσιμη οδό ενεργειακής μετάβασης, εγείρουν ζητήματα βιωσιμότητας και απαιτείται ορθολογικός χωρικός σχεδιασμός με σεβασμό στην ποικιλομορφία, τον χαρακτήρα και την ταυτότητα του τοπίου.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι οι προθεσμίες του άρθρου παρουσιάζονται ως ουδέτερες, ενώ στην πράξη ιεραρχούν τον χρόνο έναντι της ουσιαστικής κρίσης. Όταν δε από τον συνολικό χρόνο εξαιρούνται ο χρόνος σύνδεσης, οι σημαντικές αναβαθμίσεις δικτύου και ο χρόνος δικαστικών προσφυγών, η επιτάχυνση γίνεται σε μεγάλο βαθμό λογιστική: εμφανίζεται ένας κλειστός χρόνος διοικητικής συμμόρφωσης, αλλά όχι ο πραγματικός χρόνος κοινωνικής, χωρικής και νομικής ωρίμανσης του έργου. Από τη σκοπιά της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο, η πολιτική τοπίου συνεπάγεται θεσμικά εργαλεία για προστασία, διαχείριση και σχεδιασμό όλων των τοπίων, καθώς και διατύπωση στόχων ποιότητας τοπίου μετά από δημόσια διαβούλευση. Το άρθρο 13 δεν λαμβάνει υπόψη αυτά τα στοιχεία.
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης:
Προτείνεται η αναδιατύπωση του πρώτου εδαφίου του νέου άρθρου 4Α ως εξής:
«Η διάρκεια αδειοδότησης και σύνδεσης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.), συμπεριλαμβανομένων των εξαιρούμενων σταθμών, που εγκαθίστανται εκτός περιοχών επιτάχυνσης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη, υπό την προϋπόθεση ότι έχει διασφαλισθεί η επαρκής περιβαλλοντική, χωρική και τοπιακή αξιολόγηση των έργων, καθώς και η ουσιαστική συμμετοχή του κοινού, όπου αυτή απαιτείται.»
Προτείνεται επίσης η προσθήκη νέας παραγράφου:
«Για έργα εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης, ιδίως σε περιοχές με ιδιαίτερο τοπιακό χαρακτήρα, έντονη κοινωνική προσκόλληση, παραγωγική πολυλειτουργικότητα ή πολιτισμική σημασία, η αρμόδια αρχή εξετάζει ειδικά τη συμβατότητα του έργου με τον χαρακτήρα, τη φέρουσα ικανότητα και τους στόχους ποιότητας του τοπίου, σύμφωνα με τον ν. 3827/2010.»
Και προσθήκη στο τελευταίο μέρος του άρθρου:
«Η εξαίρεση των δικαστικών προσφυγών από τον υπολογισμό της διάρκειας δεν απαλλάσσει τη διοίκηση από την υποχρέωση εξέτασης των αιτίων κοινωνικής και χωρικής σύγκρουσης που συνδέονται με την εγκατάσταση του έργου.»
Άρθρο 14
Η θέσπιση σαφέστερης προθεσμίας για την Οριστική Προσφορά Σύνδεσης απαντά σε υπαρκτό ζήτημα διοικητικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, ακριβώς επειδή η σύνδεση αποτελεί κρίσιμο βήμα στην ενεργοποίηση ενός έργου, δεν θα πρέπει να παρουσιάζεται ως ουδέτερο τεχνικό στάδιο, πλήρως αποσυνδεδεμένο από τη συνολική καταλληλότητα του έργου.
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης:
Προτείνεται η προσθήκη στο τέλος της παρ. 11 του άρθρου 5 ν. 4951/2022 του εξής εδαφίου:
«Η χορήγηση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης δεν υποκαθιστά τον έλεγχο χωρικής και τοπιακής συμβατότητας του έργου και των συνοδών έργων σύνδεσης, όπου αυτός απαιτείται από την κείμενη νομοθεσία.»
Άρθρο 15
Το άρθρο 15 είναι ιδιαίτερα προβληματικό, επειδή εισάγει ένα εξαιρετικά συμπιεσμένο χρονικό πλαίσιο ενενήντα ημερών για όλη τη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Με τον τρόπο αυτό, η αδειοδότηση προσεγγίζεται ως σχεδόν αυτοματοποιημένη διοικητική αλληλουχία, σαν να πρόκειται για εγγενώς χωρικά ουδέτερα έργα. Όμως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει δεκτό άκριτα. Το τοπίο δεν απειλείται μόνο από αιολικά έργα· απειλείται από κάθε μορφή μαζικής και χωρικά άκαμπτης ενεργειακής εγκατάστασης που επιβάλλει νέα οπτική, λειτουργική και κοινωνική γεωμετρία στον χώρο. Η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να σέβεται την ποικιλομορφία, τον χαρακτήρα και την ταυτότητα του και να θεμελιώνεται σε βασικές αρχές ορθολογικού χωρικού σχεδιασμού και δημόσιας διαβούλευσης . Μια διαδικασία ενενήντα ημερών, χωρίς πρόβλεψη για ειδική χωρική και τοπιακή κρίση, κινδυνεύει να λειτουργήσει αδιακρίτως.
Το πρόβλημα εντείνεται επειδή το άρθρο αφορά σταθμούς της περ. ιστ) της παρ. 1 του άρθρου 33, δηλαδή εξαιρούμενα έργα, για τα οποία ο νομοθέτης φαίνεται να θεωρεί ότι η μικρότερη τυπική βαρύτητα συνεπάγεται και μειωμένη ανάγκη ουσιαστικής αξιολόγησης. Όμως ούτε το μικρό μέγεθος ούτε η τεχνολογία από μόνα τους αρκούν ως τεκμήριο χωρικής αβλαβούς ένταξης. Η καταλληλότητα εξαρτάται από τη σχέση του έργου με την κλίμακα, τις χρήσεις, τις αξίες και τον χαρακτήρα του συγκεκριμένου τοπίου (Pavlis, 2025).
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης
Προτείνεται η αναδιατύπωση της νέας παρ. 8 του άρθρου 33 ως εξής:
«8. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς της περ. ιστ) της παρ. 1, η διαδικασία αδειοδότησης και σύνδεσης δύναται να επιταχύνεται, εφόσον δεν προκύπτουν ουσιώδεις περιβαλλοντικές, χωρικές ή τοπιακές επιπτώσεις και εφόσον τα έργα εγκαθίστανται σε τεχνητές ή ήδη έντονα ανθρωπογενώς μετασχηματισμένες επιφάνειες ή σε χώρους των οποίων η καταλληλότητα έχει προηγουμένως τεκμηριωθεί. Στις λοιπές περιπτώσεις εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.»
Εναλλακτικά, αν διατηρηθεί το 90ήμερο, να προστεθεί τουλάχιστον:
«Η προθεσμία της παρούσας δεν εφαρμόζεται όταν το έργο χωροθετείται σε περιοχή με ιδιαίτερο τοπιακό χαρακτήρα, σε περιοχή με ισχυρή παραγωγική, πολιτισμική ή κοινωνική λειτουργία ή όταν απαιτείται ειδική τεκμηρίωση χωρικής και τοπιακής συμβατότητας.»
Άρθρο 16
Δεν εντοπίζεται μείζον εννοιολογικό πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά, η οριζόντια ταχεία χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης για όλους τους εξαιρούμενους σταθμούς ≤150 kW ενδέχεται να δημιουργήσει την εσφαλμένη εντύπωση ότι τέτοια έργα είναι πάντοτε χωρικά ή τοπιακά αμελητέα. Εφόσον το νομοσχέδιο οικοδομεί γενικά μια λογική επιτάχυνσης, καλό είναι να παραμείνει σαφές ότι ούτε η χαμηλή ισχύς αναιρεί αυτομάτως την ανάγκη εξέτασης των τοπικών συνθηκών. Η παρατήρηση αυτή είναι χρήσιμη ακριβώς για να μη χαθεί η αρχή της site-specific αξιολόγησης.
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης
Προτείνεται η προσθήκη στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 34 του ν. 4951/2022 του εξής εδαφίου:
«Η ανωτέρω προθεσμία δεν θίγει την υποχρέωση ελέγχου της συμβατότητας του σταθμού με τυχόν ισχύοντες χωρικούς, περιβαλλοντικούς και τοπιακούς περιορισμούς της περιοχής εγκατάστασης.»
Άρθρο 17
Το άρθρο 17 είναι ίσως το πιο ακραίο παράδειγμα διοικητικής συμπίεσης, καθώς μειώνει την αρχική απόκριση του Διαχειριστή σε πέντε ημέρες και επιπλέον προβλέπει ότι η συνολική διαδικασία αδειοδότησης των γνωστοποιούμενων σταθμών, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τις τριάντα ημέρες. Εδώ η διοίκηση προσεγγίζει πλέον ορισμένες κατηγορίες έργων σχεδόν ως αντικείμενα αυτόματης διεκπεραίωσης. Όμως ακόμη και η απλούστευση πρέπει να έχει όρια, επειδή η χωρική και τοπιακή σημασία ενός έργου δεν εξαρτάται μόνο από το αν υπάγεται σε γνωστοποίηση. Oι κοινωνικές αντιδράσεις και οι συγκρούσεις γύρω από τα έργα ΑΠΕ συνδέονται με την κλίμακα, την τοπιακή φέρουσα ικανότητα, τις χρήσεις, τη δημόσια συμμετοχή και τη σημασία του τόπου για τις τοπικές κοινωνίες (Pavlis, 2025). Μια διαδικασία τριάντα ημερών είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνδυαστεί με ουσιαστική κρίση σε τέτοιες περιπτώσεις.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η πρόβλεψη ότι αν ο Διαχειριστής δεν απαντήσει εντός πέντε ημερών μετά την ολοκλήρωση των έργων σύνδεσης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προχωρήσει ο ίδιος στη σύνδεση του σταθμού στην εσωτερική ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Η ρύθμιση αυτή ενισχύει το πνεύμα αυτοματισμού και μετατοπίζει περαιτέρω το βάρος από τη διοικητική ευθύνη στην de facto ενεργοποίηση του έργου. Aυτό δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα γιατί κάθε τέτοιος θεσμικός αυτοματισμός μειώνει το περιθώριο ουσιαστικού ελέγχου της χωρικής συμβατότητας.
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης:
Προτείνεται η αναδιατύπωση της νέας παρ. 8 του άρθρου 38 ως εξής:
«8. Η διαδικασία αδειοδότησης για τους γνωστοποιούμενους σταθμούς δύναται να επιταχύνεται και να μην υπερβαίνει συνολικά τις τριάντα (30) ημέρες, μόνον εφόσον πρόκειται για έργα περιορισμένης χωρικής όχλησης, για τα οποία δεν προκύπτουν ουσιώδεις περιβαλλοντικές, χωρικές ή τοπιακές επιπτώσεις και δεν απαιτείται ειδική αξιολόγηση συμβατότητας με τον τοπιακό χαρακτήρα της περιοχής.»
Προτείνεται επίσης η αναδιατύπωση του εδαφίου περί μη απόκρισης του Διαχειριστή ως εξής:
«Σε περίπτωση μη απόκρισης του αρμόδιου Διαχειριστή εντός της ως άνω προθεσμίας, ο ενδιαφερόμενος δύναται να ζητήσει την αυτεπάγγελτη εξέταση του ζητήματος από ανώτερο αρμόδιο όργανο ή από την Υπηρεσία Μίας Στάσης• η μη απόκριση δεν τεκμαίρει αυτοδικαίως δυνατότητα σύνδεσης χωρίς προηγούμενο έλεγχο τήρησης των προβλεπόμενων όρων.»
Η τροποποίηση αυτή είναι σημαντική, γιατί αναστέλλει τον αυτοματισμό χωρίς να αναιρεί την ανάγκη διοικητικής ταχύτητας.
Άρθρο 18
Η ριζική ανανέωση μπορεί πράγματι, σε πολλές περιπτώσεις, να συνιστά εύλογη προτεραιότητα έναντι νέων έργων, ιδίως όταν δεν επεκτείνει ουσιωδώς το αποτύπωμα του σταθμού. Ωστόσο, το άρθρο όπως διατυπώνεται αντιμετωπίζει τη ριζική ανανέωση κυρίως ως διαδικαστικό και τεχνικό ζήτημα, με έμφαση στην προτεραιοποίηση, στις συντομευμένες προθεσμίες και στη γρήγορη έκδοση νέων προσφορών, αδειών και συμβάσεων. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η «ριζική ανανέωση» δεν είναι πάντοτε χωρικά αμελητέα. Αντίθετα, μπορεί να συνεπάγεται σημαντική μεταβολή ως προς τον όγκο, το ύψος, τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την ορατότητα, τη σχέση με την κλίμακα του τοπίου και τις σωρευτικές επιπτώσεις. Aυτά δεν μπορούν να υποβαθμίζονται σε δευτερεύον ζήτημα, επειδή η τοπιακή συμβατότητα δεν εξαρτάται μόνο από το αν το έργο είναι «παλαιό» ή «υφιστάμενο».
Το πρόβλημα οξύνεται από το κριτήριο της προτεραιότητας όταν η αύξηση της μέγιστης ισχύος δεν υπερβαίνει το 15% και δεν προκύπτει μεγαλύτερη επιβάρυνση του δικτύου. Αυτή η θεώρηση είναι αποκλειστικά ενεργειακο-τεχνική. Όμως μια αύξηση ισχύος, μια αντικατάσταση εξοπλισμού ή μια μεταβολή τεχνικών χαρακτηριστικών μπορεί να έχει δυσανάλογες τοπιακές συνέπειες ακόμη κι αν το δίκτυο δεν επιβαρύνεται σημαντικότερα. Η κρίσιμη παράμετρος δεν είναι μόνο το grid burden αλλά η μεταβολή στη σχέση του έργου με το τοπίο. Oι αξιολογήσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη γεωγραφία, το ιστορικό πλαίσιο, τις τοπικές χρήσεις γης και τις κοινωνικές διαστάσεις.
Συγκεκριμένη πρόταση τροποποίησης
Προτείνεται η προσθήκη νέας παραγράφου μετά την παρ. 4 του άρθρου 42 ως εξής:
«4Α. Η προτεραιότητα εξέτασης αιτήσεων ριζικής ανανέωσης δεν εφαρμόζεται αυτομάτως όταν από τα νέα τεχνικά χαρακτηριστικά του σταθμού προκύπτει ενδεχόμενη ουσιώδης μεταβολή της οπτικής παρουσίας, της σχέσης κλίμακας έργου–τοπίου, της σωρευτικής επίδρασης ή του τοπιακού χαρακτήρα της περιοχής εγκατάστασης. Στις περιπτώσεις αυτές διενεργείται ειδικός έλεγχος τοπιακής συμβατότητα, βάσει των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων»
Προτείνεται επίσης η αναδιατύπωση της παρ. 4 ως εξής:
«Η αίτηση για χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης εξετάζεται κατά προτεραιότητα από τον αρμόδιο Διαχειριστή έναντι λοιπών αιτήσεων, εφόσον δεν προκύπτει: α) αύξηση της μέγιστης ισχύος παραγωγής μεγαλύτερη από δεκαπέντε τοις εκατό (15%), β) επιβάρυνση του δικτύου σε βαθμό μεγαλύτερο από τα αρχικά τεχνικά χαρακτηριστικά, και γ) ουσιώδης μεταβολή της χωρικής, οπτικής ή τοπιακής επίδρασης του σταθμού.»
Και προσθήκη νέας παραγράφου πριν από το τελευταίο εδάφιο του άρθρου 42:
«Για σταθμούς που προβαίνουν σε ριζική ανανέωση εξετάζεται, όπου απαιτείται, η συμβατότητα των νέων χαρακτηριστικών του έργου με τον χαρακτήρα, τη φέρουσα ικανότητα και τις κοινωνικές και αναπτυξιακές λειτουργίες του τοπίου της περιοχής εγκατάστασης.»
Συνολική παρατήρηση το Κεφάλαιο Δ:
Το Κεφάλαιο Δ΄ γενικεύει εκτός Περιοχών Επιτάχυνσης την ίδια λογική που έχει ήδη εγκαθιδρυθεί εντός αυτών: ταχύτερες διαδικασίες, στενότερα διοικητικά χρονοδιαγράμματα, προτεραιοποίηση, απλούστευση και σε ορισμένες περιπτώσεις σχεδόν αυτοματοποιημένη αδειοδοτική ροή. Από άποψη ενεργειακής διοίκησης, αυτό μπορεί να παρουσιαστεί ως εξορθολογισμός. Από την άλλη, όμως, το βασικό πρόβλημα παραμένει ότι η νομοθεσία επιταχύνει διαδικασίες χωρίς να εισάγει ισοβαρώς μηχανισμούς χωρικής/ τοπιακής κρίσης. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο βλέπει το τοπίο ως κοινό πόρο, ως πεδίο αντιληπτό από τον λαό της
οποίας ο χαρακτήρας είναι αποτέλεσµα της δράσης και αλληλεπίδρασης των φυσικών ή/και ανθρώπινων παραγόντων, και ως αντικείμενο προστασίας, διαχείρισης και σχεδιασμού, με συμμετοχή των πολιτών και διατύπωση στόχων ποιότητας.
Δρ. Ευάγγελος Παυλής
Επίκουρος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης
Μέλος ΔΣ Ένωσης Γεωγράφων Ελλάδας – Υπεύθυνος για θέματα Εκπαίδευσης
#22 Σχόλιο Από Foreign Investors Council / Koutalidis Law Firm Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 06:58
Σχόλιο για το άρθρο 13
Η προθεσμία των δύο (2) ετών που τίθεται και εκκινεί από την υποβολή της αίτησης για την έκδοση βεβαίωσης έως την άδεια λειτουργίας ενέχει τον κίνδυνο να στερηθεί ουσιαστικής σημασιας γιατί δεν προσδιορίζει (α) ποια από τις Αρχές που μεσολαβούν δεσμεύεται και σε πόσο χρόνο αντίστοιχα να προβεί εκάστη στην έκδοση της αντίστοιχης βεβαίωσης/άδειας (β) πώς καθορίζεται ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση μη τήρησης του εν λόγω χρονοδιαγράμματος (ο επενδυτής ή η αρμόδια Αρχή) και (γ) ποια θα είναι η συνέπεια σε περίπτωση που δεν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα των δύο ετών. Τα ανωτέρω σε συνδυασμό με το γεγονός ότι βάσει ΚΔΔιαδ, προθεσμία η οποια δεν καθοριζεται ρητα ως αποκλειστική θεωρειται ενδεικτική, δύνανται να καταστήσουν την ως άνω διάταξη πρακτικά ανεφάρμοστη σε αντίθεση προς την εκπεφρασμένη βούληση του Ενωσιακού νομοθέτη.
Για το Foreign Investors Council, Ευ. Ν. Κουράκης, Γεν Γραμματέας του ΔΣ, Εταίρος της Δικηγορικής Εταιρείας Κουταλίδη, Επικεφαλής Ενέργειας κ Υποδομών / Επιμέλεια σχολίων: Βαγγέλης Μυλωνάς Τσούμας, Μαριαντίνα Λίλλη-Κόκκορη και Βασιλική Ξυνού.
#23 Σχόλιο Από Foreign Investors Council / Koutalidis Law Firm Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 07:01
Σχόλια για άρθρο 13, παρ. 3 και ά. 14
Παρ. 3, ά 13: Δεν είναι σαφές πως θα προσδιορίζονται τα διαστήματα αυτά που αναφέρονται προκειμένου να αφαιρούνται κατά τον υπολογισμό του χρονοδιαγράμματος των δύο ετών. Ενδεχομένως, να βοηθούσε η εξειδίκευση των κριτηρίων μέσω κανονιστικής πράξης.
Θα πρέπει επίσης να διευκρινιστεί το τί γίνεται με το καθεστώς προτεραιότητας λήψης όρων σύνδεσης που ισχύει αυτή τη στιγμή. Το λεκτικό της εν λόγω εξαίρεσης φαίνεται να εξαιρεί μόνο τα έργα σύνδεσης.
Άρθρο 14: Στην τελική διαμόρφωση του κειμένου δεν γίνεται η παραπομπή στο άρθρο 89 του Ν. 4951/2022 περί χορήγησης οριστικής προσφοράς σύνδεσης βάσει του συστήματος προτεραιοποίησης. Οπότε θα πρέπει να διευκρινισθεί εάν συνεχίζει να εφαρμόζεται το α. 89 του Ν. 4951/2022 περί προτεραιοτήτων.
Για το Foreign Investors Council, Ευ. Ν. Κουράκης, Γεν Γραμματέας του ΔΣ, Εταίρος της Δικηγορικής Εταιρείας Κουταλίδη, Επικεφαλής Ενέργειας κ Υποδομών / Επιμέλεια σχολίων: Βαγγέλης Μυλωνάς Τσούμας, Μαριαντίνα Λίλλη-Κόκκορη και Βασιλική Ξυνού.
#24 Σχόλιο Από Foreign Investors Council / Koutalidis Law Firm Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 07:03
Σχόλια στο Άρθρο 18:
1. Προτείνεται να προστεθεί ρητή διάταξη που να εξειδικεύει τα κριτήρια χαρακτηρισμού μιας μεταβολής ως «ριζικής ανανέωσης», ιδίως σε περιπτώσεις αντικατάστασης εξοπλισμού ή μεταβολής τεχνικών χαρακτηριστικών χωρίς αύξηση της μέγιστης ισχύος, προκειμένου να αποφεύγονται ερμηνευτικές αβεβαιότητες και επικαλύψεις με άλλες κατηγορίες μεταβολών, όπως ιδίως: (α) η ανανέωση αδειών, (β) η ανανέωση αδειών με ουσιώδεις τροποποιήσεις, (γ) η βελτίωση ή αναβάθμιση (upgrading) κατά τη διάρκεια λειτουργίας του έργου, καθώς και (δ) ο υβριδισμός έργων (hybridization), όπως ενδεικτικά η προσθήκη μονάδας αποθήκευσης (BESS) σε υφιστάμενο σταθμό ΑΠΕ.
2. Προτείνεται να διευκρινιστεί ρητά εάν η χορήγηση νέας Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης συνεπάγεται υποχρεωτικά και σύναψη νέας Σύμβασης Σύνδεσης ή εάν δύναται να πραγματοποιείται τροποποίηση της υφιστάμενης, ιδίως σε περιπτώσεις όπου δεν μεταβάλλονται ουσιωδώς τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου.
3. Προτείνεται να προστεθεί ρητή παραπομπή ή διάταξη που να διευκρινίζει σε ποιες περιπτώσεις η ριζική ανανέωση συνεπάγεται υποχρέωση νέας ή τροποποιημένης περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ιδίως σε περιπτώσεις μεταβολής εξοπλισμού ή διάταξης εγκατάστασης.
4. Αναφορικά με την παράγραφο 7, προτείνεται να επανεξεταστεί η διάταξη της παρ. 7 περί αποκλειστικής συμμετοχής των σταθμών που προβαίνουν σε ριζική ανανέωση στην αγορά χωρίς δυνατότητα λήψης λειτουργικής ενίσχυσης, ή εναλλακτικά να προβλεφθούν μεταβατικές ή εξειδικευμένες ρυθμίσεις, ιδίως για έργα μικρής κλίμακας ή έργα με περιορισμένη οικονομική απόδοση, προκειμένου να μην αποθαρρύνεται η υλοποίηση επενδύσεων ανανέωσης.
5. Αναφορικά με την παράγραφο 6, προτείνεται να διευκρινιστεί η διαδικασία και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την ενσωμάτωση μονάδων αποθήκευσης στο πλαίσιο ριζικής ανανέωσης, ιδίως ως προς τη σχέση τους με την υφιστάμενη άδεια και τη σύνδεση με το δίκτυο.
Για το Foreign Investors Council, Ευ. Ν. Κουράκης, Γεν Γραμματέας του ΔΣ, Εταίρος της Δικηγορικής Εταιρείας Κουταλίδη, Επικεφαλής Ενέργειας κ Υποδομών / Επιμέλεια σχολίων: Βαγγέλης Μυλωνάς Τσούμας, Μαριαντίνα Λίλλη-Κόκκορη και Βασιλική Ξυνού.
#25 Σχόλιο Από Ελληνικός Σύνδεσμος Επενδυτών Μικρών Ανεμογεννητριών Στις 14 Απρίλιος, 2026 @ 07:27
Στο πλαίσιο των τροποποιήσεων του ν. 4951/2022 για επιτάχυνση αδειοδότησης σταθμών ΑΠΕ, προτείνουμε την ρητή ρύθμιση:
Δυνατότητας κοινού αιτήματος ΟΠΣ για μικρές ανεμογεννήτριες.
Αύξησης του ορίου ανάπτυξης δικτύου Μέσης Τάσης από 1.000 μ. σε 1.500 μ., όταν η επέκταση είναι τεχνικά τεκμηριωμένη, οικονομικά αποδοτική και εντάσσεται σε ενιαίο σχεδιασμό σύνδεσης έργων ΑΠΕ.
Οι ρυθμίσεις αυτές είναι αναγκαίες για την άρση πρακτικών εμποδίων σε έργα μικρής κλίμακας, την προώθηση αποκεντρωμένης παραγωγής και την πλήρη εναρμόνιση με το άρθρο 16στ’ της RED III (υπέρτερο δημόσιο συμφέρον, στάθμιση κατά περίπτωση, αποφυγή ατεκμηρίωτων οριζόντιων αποκλεισμών).