Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού » ΜΕΡΟΣ ΣΤ’ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΑ ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΥΤΩΝ (άρθρα 61-70)

Άρθρο 61

Πεδίο εφαρμογής -Τροποποίηση παρ. 1 και 3 άρθρου 139 ν. 4763/2020

(άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 139 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί του πεδίου εφαρμογής του Μέρους Γ’ του νόμου αυτού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, μετά τις λέξεις «νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις» προστίθενται οι λέξεις «, καθώς και σε κάθε άλλο μέτρο που εκδίδεται από όργανα της διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών ενώσεων, οργανώσεων ή φορέων, και», β) στην παρ. 3 προστίθεται δεύτερο εδάφιο και το άρθρο 139, διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 139

Πεδίο εφαρμογής

(άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Οι διατάξεις του παρόντος Μέρους εφαρμόζονται στις νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις, καθώς και σε κάθε άλλο μέτρο που εκδίδεται από όργανα της διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών ενώσεων, οργανώσεων ή φορέων, και οι οποίες περιορίζουν την πρόσβαση σε ένα νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα ή την άσκησή του, ή έναν από τους τρόπους άσκησής του, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης επαγγελματικών τίτλων και των επαγγελματικών δραστηριοτήτων που επιτρέπονται στους κατόχους του σχετικού τίτλου, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78).
Οι διατάξεις του παρόντος Μέρους δεν εφαρμόζονται στις περιπτώσεις, στις οποίες έχουν θεσπιστεί ειδικές απαιτήσεις σχετικά με τη νομοθετική ρύθμιση ενός συγκεκριμένου επαγγέλματος σε διακριτή πράξη του ενωσιακού δικαίου, η οποία δεν παρέχει στα κράτη – μέλη ευχέρεια επιλογής ως προς τον ακριβή τρόπο μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο.
Κάθε κανονιστική απόφαση, η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Μέρους, νοείται ως κανονιστική απόφαση μείζονος οικονομικής και κοινωνικής σημασίας κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 62 και της παρ. 2 του άρθρου 63 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133). Η σύμφωνη γνώμη της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης της Αναλογικότητας, καθώς και η ανάλυση συνεπειών ρύθμισης, στις οποίες τεκμηριώνεται η αξιολόγηση της αναλογικότητας, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, μνημονεύονται υποχρεωτικά στο προοίμιο της κανονιστικής απόφασης του πρώτου εδαφίου.».

Άρθρο 62

Ορισμοί-Τροποποίηση άρθρου 140 ν. 4763/2020

(άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 140 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί των ορισμών του Μέρους Γ’ του νόμου αυτού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το περιεχόμενο του άρθρου αριθμείται ως παρ. 1, β) στην παρ. 1 προστίθενται περ. γ) και δ), γ) προστίθεται παρ. 2, και το άρθρο 140 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 140

Ορισμοί

(άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Για τους σκοπούς του παρόντος Μέρους, εφαρμόζονται οι ορισμοί του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78), καθώς και οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «προστατευόμενος επαγγελματικός τίτλος»: μορφή νομοθετικής ρύθμισης ενός επαγγέλματος, όπου για τη χρήση του τίτλου σε επαγγελματική δραστηριότητα ή ομάδα επαγγελματικών δραστηριοτήτων απαιτείται, άμεσα ή έμμεσα, δυνάμει νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων συγκεκριμένο επαγγελματικό προσόν, και όπου η αθέμιτη χρήση αυτού του τίτλου υπόκειται σε κυρώσεις,

β) «αποκλειστικές δραστηριότητες»: μορφή νομοθετικής ρύθμισης ενός επαγγέλματος, όπου η πρόσβαση σε επαγγελματική δραστηριότητα ή ομάδα επαγγελματικών δραστηριοτήτων περιορίζεται, άμεσα ή έμμεσα, δυνάμει νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων, αποκλειστικά σε όσους ασκούν ένα νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα, οι οποίοι κατέχουν ειδικό επαγγελματικό προσόν, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης στην οποία η δραστηριότητα ασκείται από κοινού με άλλα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα,

γ) «επαγγελματικές ενώσεις, οργανώσεις ή φορείς»: νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, υπό την εποπτεία του Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία έχουν ως σκοπό την προαγωγή και ανάπτυξη ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος,

δ) «αρμόδιος υπουργός» ή «αρμόδιο υπουργείο»: ο Υπουργός ή το αντίστοιχο Υπουργείο που έχει την αρμοδιότητα για το νομοθετικώς ρυθμιζόμενο επάγγελμα και ασκεί την εποπτεία επί της οικείας επαγγελματικής ένωσης, οργάνωσης ή φορέα.

Όπου στο παρόν Μέρος γίνεται αναφορά σε αρμόδια αρχή, νοείται το ανώτατο όργανο της αρμόδιας επαγγελματικής ένωσης, οργάνωσης ή φορέα.».

Άρθρο 63

Αξιολόγηση των μέτρων και έλεγχος αναλογικότητας- Τροποποίηση παρ. 1 και 7 και προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 141 του ν. 4763/2020

(άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 141 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί της εκ των προτέρων αξιολόγησης των νέων μέτρων και του ελέγχου αναλογικότητας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο, διαγράφονται οι λέξεις «Εκ των προτέρων» και η λέξη «νέων», β) στην παρ. 1 βα) μετά από τις λέξεις «αρχή» προστίθενται οι λέξεις «, ανάλογα με την αρμοδιότητα έκδοσης της τελικής πράξης», ββ) οι λέξεις «νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139», γ) στην παρ. 7, γα) στο υφιστάμενο μόνο εδάφιο, i) μετά από τις λέξεις «από το αρμόδιο υπουργείο» προστίθενται οι λέξεις «ή αρχή» ii) οι λέξεις «νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139» και iii) στο τέλος διαγράφονται οι λέξεις «με τη διαδικασία του άρθρου 56 του ν. 4622/2019, η οποία εφαρμόζεται αναλόγως όταν η αξιολόγηση διενεργείται από αρμόδια αρχή», γβ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, δ) προστίθεται παρ. 8 και το άρθρο 141 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 141

Αξιολόγηση των μέτρων και έλεγχος αναλογικότητας

(άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Το εκάστοτε αρμόδιο υπουργείο ή αρχή, ανάλογα με την αρμοδιότητα έκδοσης της τελικής πράξης, διενεργεί προκαταρκτική αξιολόγηση της αναλογικότητας, σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο παρόν Μέρος πριν από τη θέσπιση νέων ή την τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139 για τον περιορισμό της πρόσβασης σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή της άσκησης των επαγγελμάτων αυτών.
Η έκταση της αξιολόγησης κατά την παρ. 1 είναι αναλογική προς τη φύση, το περιεχόμενο και τον αντίκτυπο της διάταξης.
Κάθε διάταξη της παρ. 1 συνοδεύεται από επεξήγηση αρκούντως λεπτομερή, ώστε να καθιστά δυνατή την εκτίμηση της συμμόρφωσης με την αρχή της αναλογικότητας.
Οι λόγοι βάσει των οποίων μια διάταξη της παρ. 1 θεωρείται δικαιολογημένη και αναλογική τεκμηριώνονται με ποιοτικά και, όπου είναι εφικτό και σκόπιμο, ποσοτικά στοιχεία.
Το εκάστοτε αρμόδιο Υπουργείο ή αρχή μεριμνά, ώστε η αξιολόγηση που αναφέρεται στην παρ. 1 να διενεργείται με αντικειμενικό και ανεξάρτητο τρόπο.
Η τήρηση της αναλογικότητας υπό την έννοια της παρ. 1 ελέγχεται στο πλαίσιο της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας κατά τα άρθρα 63 και 64 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133), από την αρμόδια νομοπαρασκευαστική επιτροπή και την Επιτροπή Αξιολόγησης Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας.
Το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή, ελέγχει την εφαρμογή των νέων ή τροποποιημένων διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139, που περιορίζουν την πρόσβαση σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή την άσκηση των επαγγελμάτων αυτών, με βάση την αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν εξελίξεις που έχουν προκύψει μετά από τη θέσπιση των υπό εξέταση διατάξεων. Ο έλεγχος του πρώτου εδαφίου διενεργείται ανά διετία ή σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή λόγω ουσιώδους μεταβολής των συνθηκών στο νομοθετικώς ρυθμιζόμενο επάγγελμα.
Οι ενώσεις, οργανώσεις ή φορείς διενεργούν την αξιολόγηση της παρ. 1 αυτοτελώς, εφόσον είναι οι ίδιοι αρμόδιοι για την έκδοση των τελικών πράξεων με τις οποίες ρυθμίζονται τα σχετικά ζητήματα. Δύνανται να υποβάλουν αίτημα διενέργειας αξιολόγησης της παρ. 1 προς το υπουργείο, το οποίο ασκεί την εποπτεία τους.».

Άρθρο 64

Σύσταση Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης Αναλογικότητας-Προσθήκη άρθρου 141Α στον ν. 4763/2020

Στον ν. 4763/2020 (Α’ 254) προστίθεται άρθρο 141Α ως εξής:

«Άρθρο 141Α

Σύσταση Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης Αναλογικότητας

Συστήνεται σε κάθε Υπουργείο, το οποίο εποπτεύει τη λειτουργία νομοθετικώς ρυθμιζόμενου επαγγέλματος, άμισθη Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Αναλογικότητας (Επιτροπή). Η Επιτροπή είναι τριμελής, υπάγεται στον αρμόδιο Υπουργό, και αποτελείται από εκπρόσωπο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ως Πρόεδρο, τον Προϊστάμενο της αρμόδιας διεύθυνσης ανά Υπουργείο και εκπρόσωπο της οικείας επαγγελματικής οργάνωσης, με τα αναπληρωματικά τους μέλη. Αρμοδιότητα της Επιτροπής είναι η παροχή σύμφωνης γνώμης ως προς τη συμβατότητα των κανονιστικών πράξεων με το παρόν Μέρος και την Οδηγία (ΕΕ) 2018/958 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2018, σχετικά με τον έλεγχο αναλογικότητας πριν από τη θέσπιση νέας νομοθετικής κατοχύρωσης των επαγγελμάτων (L 173) και η άσκηση κάθε άλλης αρμοδιότητας που προβλέπεται στο παρόν Μέρος.
Με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού συγκροτείται η Επιτροπή σε κάθε Υπουργείο, ύστερα από πρόταση του Προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και του Προέδρου της οικείας επαγγελματικής ένωσης, για τους εκπροσώπους τους, αντίστοιχα.
Κάθε επαγγελματική ένωση δύναται να ζητεί τη γνώμη της Επιτροπής του Υπουργείου, στην εποπτεία του οποίου υπάγεται.».

Άρθρο 65

Απαγόρευση των διακρίσεων – Τροποποίηση άρθρου 142 ν. 4763/2020

(άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 142 του ν. 4763/2020 (Α΄ 254), περί απαγόρευσης διακρίσεων, οι λέξεις «νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139», και το άρθρο 142 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 142

Απαγόρευση των διακρίσεων

(Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Κατά τη θέσπιση νέων ή την τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139 για τον περιορισμό της πρόσβασης σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή της άσκησης των επαγγελμάτων αυτών, εξασφαλίζεται ότι αυτές οι διατάξεις δεν εισάγουν, είτε άμεσα είτε έμμεσα, διακρίσεις λόγω ιθαγένειας ή τόπου διαμονής.»

Άρθρο 66

Αιτιολόγηση βάσει σκοπών δημόσιου συμφέροντος – Τροποποίηση άρθρου 143 ν. 4763/2020 (άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 143 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί αιτιολόγησης βάσει σκοπών δημόσιου συμφέροντος, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 οι λέξεις «νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεις ή μέτρα της παρ. 1 του άρθρου 139», β) στο τέλος της παρ. 5 προστίθενται οι λέξεις «σε περίπτωση νομοθετικής ρύθμισης ή από την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Αναλογικότητας του άρθρου 63 σε περίπτωση κανονιστικής διάταξης» και το άρθρο 143 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 143

Αιτιολόγηση βάσει σκοπών δημόσιου συμφέροντος

(άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Το εκάστοτε αρμόδιο υπουργείο ή αρχή μεριμνά ώστε οι διατάξεις ή μέτρα της παρ. 1 του άρθρου 139 για τον περιορισμό της πρόσβασης σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή της άσκησης των επαγγελμάτων αυτών, με τις οποίες επιδιώκεται η θέσπιση νέων ή η τροποποίηση υφιστάμενων ρυθμίσεων, να δικαιολογούνται βάσει σκοπού δημόσιου συμφέροντος.
Το εκάστοτε αρμόδιο υπουργείο ή αρχή εξετάζει, ειδικότερα, αν οι διατάξεις της παρ. 1 δικαιολογούνται αντικειμενικά προς τον σκοπό της διασφάλισης της δημόσιας τάξης, της δημόσιας ασφάλειας ή της δημόσιας υγείας, ή βάσει επιτακτικών λόγων δημόσιου συμφέροντος, όπως η διαφύλαξη της χρηματοοικονομικής ισορροπίας του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος, η προστασία των καταναλωτών, των αποδεκτών των υπηρεσιών και των εργαζομένων, η διασφάλιση της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, η διασφάλιση της δικαιοσύνης των εμπορικών συναλλαγών, η καταπολέμηση της απάτης και η πρόληψη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, καθώς και η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών ελέγχων, η ασφάλεια των μεταφορών, η προστασία του περιβάλλοντος, περιλαμβανομένου του αστικού περιβάλλοντος, η υγεία των ζώων, η διανοητική ιδιοκτησία, η διασφάλιση και διατήρηση της εθνικής ιστορικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς, οι στόχοι κοινωνικής πολιτικής και οι στόχοι πολιτιστικής πολιτικής.
Λόγοι αμιγώς οικονομικής φύσης ή αμιγώς διοικητικοί λόγοι δεν αποτελούν επιτακτικούς λόγους δημόσιου συμφέροντος που δικαιολογούν τον περιορισμό της πρόσβασης σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή της άσκησης των επαγγελμάτων αυτών.
Η αιτιολόγηση βάσει σκοπών δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με το παρόν, περιλαμβάνεται στην αιτιολογική έκθεση της περ. (α) της παρ. 2 του άρθρου 62 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
Η τήρηση του παρόντος διασφαλίζεται από τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή και την Επιτροπή Αξιολόγησης Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας των άρθρων 63 και 64 του ν. 4622/2019 σε περίπτωση νομοθετικής ρύθμισης ή από την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Αναλογικότητας του άρθρου 63 σε περίπτωση κανονιστικής διάταξης.».

Άρθρο 67

Αναλογικότητα-Τροποποίηση άρθρου 144 ν. 4763/2020

(άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 144 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί αναλογικότητας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, οι λέξεις «νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεις ή τα μέτρα της παρ. 1 του άρθρου 139» β) στο τέλος της παρ. 8 προστίθενται οι λέξεις «ως προς τις νομοθετικές ρυθμίσεις ή από την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Αναλογικότητας ως προς τις κανονιστικές διατάξεις», γ) στην παρ. 9 μετά από τις λέξεις «ειδική έκθεση» οι λέξεις «ύστερα από εισήγηση του συντονιστή (εθνικού εκπροσώπου) της παρ. 2 του άρθρου 59 του π.δ. 38/2010 και» αντικαθίστανται από τις λέξεις «από το αρμόδιο υπουργείο μετά» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 144 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 144

Αναλογικότητα

(άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Το εκάστοτε αρμόδιο υπουργείο ή αρχή μεριμνά, ώστε οι διατάξεις ή τα μέτρα της παρ. 1 του άρθρου 139 που θεσπίζονται για τον περιορισμό της πρόσβασης σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή της άσκησης των επαγγελμάτων αυτών, συμπεριλαμβανομένων και των τροποποιήσεων υφιστάμενων διατάξεων, να είναι κατάλληλες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να μην υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξή του.
Πριν από την πρόταση ή τη θέσπιση διατάξεων που αναφέρονται στην παρ. 1, το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή εξετάζει:

α) τη φύση των κινδύνων που σχετίζονται με τους επιδιωκόμενους σκοπούς δημόσιου συμφέροντος, ιδίως των κινδύνων για τους αποδέκτες των υπηρεσιών, περιλαμβανομένων των καταναλωτών, των επαγγελματιών ή τρίτων, β) κατά πόσον οι υφιστάμενοι κανόνες ειδικού ή γενικότερου χαρακτήρα, όπως αυτοί που περιέχονται στη νομοθεσία για την ασφάλεια των προϊόντων ή στη νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών, δεν επαρκούν για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, γ) την καταλληλότητα της διάταξης όσον αφορά το εάν είναι ενδεδειγμένη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, την ανταπόκριση σε αυτόν με τρόπο συνεπή και συστηματικό και, ως εκ τούτου, την αντιμετώπιση των κινδύνων που εντοπίζονται σε συγκρίσιμες δραστηριότητες κατά τρόπο παρόμοιο,

δ) τον αντίκτυπο στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και των υπηρεσιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις επιλογές των καταναλωτών και στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών,

ε) τη δυνατότητα χρήσης λιγότερο περιοριστικών μέσων για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού δημόσιου συμφέροντος, όταν οι διατάξεις δικαιολογούνται μόνο με βάση την προστασία των καταναλωτών και όταν οι κίνδυνοι που εντοπίζονται περιορίζονται στη σχέση μεταξύ του επαγγελματία και του καταναλωτή και, ως εκ τούτου, δεν επηρεάζουν αρνητικά τρίτους, το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή αξιολογεί συγκεκριμένα κατά πόσον ο σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με λιγότερο περιοριστικά μέσα από τον περιορισμό της πρόσβασης στις δραστηριότητες,

στ) την επίπτωση των νέων ή τροποποιούμενων διατάξεων, σε συνδυασμό με άλλες απαιτήσεις που περιορίζουν την πρόσβαση στο επάγγελμα, ή την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, και ειδικότερα τον τρόπο με τον οποίο οι νέες ή τροποποιούμενες διατάξεις, σε συνδυασμό με άλλες απαιτήσεις, συμβάλλουν στον ίδιο σκοπό δημόσιου συμφέροντος και είναι αναγκαίες για την επίτευξή του.

Κατά περίπτωση, εφόσον ενδείκνυται λόγω της φύσης και του περιεχομένου της νέας ή τροποποιούμενης διάταξης, το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή εξετάζει, επίσης, τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τη σύνδεση μεταξύ του πεδίου των δραστηριοτήτων που αφορούν ένα επάγγελμα ή περιορίζονται αποκλειστικά σε αυτό και του απαιτούμενου επαγγελματικού προσόντος,

β) τη σύνδεση μεταξύ της πολυπλοκότητας των σχετικών δραστηριοτήτων και της ανάγκης να κατέχουν αυτοί που εκτελούν τις εν λόγω δραστηριότητες ειδικά επαγγελματικά προσόντα, ειδικότερα όσον αφορά στο επίπεδο, τη φύση και τη διάρκεια της κατάρτισης ή της

πείρας που απαιτείται,

γ) τη δυνατότητα να αποκτηθούν τα επαγγελματικά προσόντα μέσω εναλλακτικών οδών,

δ) αν και για ποιον λόγο οι αποκλειστικές δραστηριότητες που συνδέονται με ορισμένα επαγγέλματα μπορούν ή δεν μπορούν να ασκούνται από κοινού με άλλα επαγγέλματα,

ε) τον βαθμό αυτονομίας στην άσκηση ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος και τον αντίκτυπο των οργανωτικών και εποπτικών ρυθμίσεων στην επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, ειδικότερα όταν οι δραστηριότητες που σχετίζονται με ένα νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα ασκούνται υπό τον έλεγχο και την ευθύνη ενός κατάλληλα ειδικευμένου επαγγελματία και στ) τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις που ενδέχεται να μειώνουν ή να αυξάνουν την ασυμμετρία πληροφόρησης μεταξύ επαγγελματιών και καταναλωτών.

Κατά την εφαρμογή της περ. στ) της παρ. 2, το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή αξιολογεί το αποτέλεσμα της νέας ή τροποποιούμενης διάταξης, όταν συνδυάζεται με μία ή περισσότερες απαιτήσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι θετικό ή αρνητικό, και, συγκεκριμένα, τα ακόλουθα:

α) αποκλειστικές δραστηριότητες, προστατευόμενο επαγγελματικό τίτλο ή οποιαδήποτε άλλη μορφή ρύθμισης κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 3 του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78),

β) υποχρεώσεις υποβολής σε συνεχή επαγγελματική εξέλιξη, γ) κανόνες σχετικούς με την οργάνωση του επαγγέλματος, την επαγγελματική δεοντολογία και εποπτεία,

δ) υποχρεωτική εγγραφή σε επαγγελματική οργάνωση ή φορέα, συστήματα καταχώρισης ή αδειοδότησης, ειδικότερα όταν αυτές οι απαιτήσεις συνεπάγονται την κατοχή συγκεκριμένου επαγγελματικού προσόντος, ε) ποσοτικούς περιορισμούς, ειδικότερα απαιτήσεις που περιορίζουν τον αριθμό των αδειών άσκησης μιας δραστηριότητας ή καθορίζουν έναν ελάχιστο ή μέγιστο αριθμό υπαλλήλων, διευθυντών ή εκπροσώπων που διαθέτουν ειδικά επαγγελματικά προσόντα, στ) απαιτήσεις για συγκεκριμένη νομική μορφή ή απαιτήσεις που σχετίζονται με την εταιρική συμμετοχή ή τη διοίκηση μιας εταιρείας, στον βαθμό που αυτές οι απαιτήσεις συνδέονται άμεσα με την άσκηση του νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος,

ζ) εδαφικούς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες το επάγγελμα είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο σε τμήματα της επικράτειας με τρόπο διαφορετικό από αυτόν με τον οποίο είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο σε άλλα τμήματα, η) απαιτήσεις που περιορίζουν την άσκηση ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος από κοινού ή σε εταιρεία, καθώς και κανόνες περί ασυμβιβάστου,

θ) απαιτήσεις για ασφαλιστική κάλυψη ή άλλα μέσα προσωπικής ή συλλογικής προστασίας όσον αφορά την επαγγελματική ευθύνη,

ι) απαιτήσεις γλωσσικών γνώσεων, στον βαθμό που είναι αναγκαίες για την άσκηση του επαγγέλματος,

ια) απαιτήσεις για σταθερές ελάχιστες και/ή μέγιστες τιμολογήσεις και

ιβ) απαιτήσεις όσον αφορά τη διαφήμιση.

Πριν από τη θέσπιση νέων ή την τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων, το αρμόδιο υπουργείο ή αρχή διασφαλίζει, επιπλέον, τη συμμόρφωση με την αρχή της αναλογικότητας των απαιτήσεων που σχετίζονται συγκεκριμένα με την προσωρινή ή περιστασιακή

παροχή υπηρεσιών, οι οποίες προβλέπονται στον Τίτλο ΙΙ του π.δ. 38/2010, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται:

α) αυτόματη προσωρινή εγγραφή ή τυπική προσχώρηση σε επαγγελματική οργάνωση ή σε επαγγελματικό φορέα, σύμφωνα με την περ. α΄ του πρώτου εδαφίου

του άρθρου 6 του π.δ. 38/2010, β) προηγούμενη δήλωση, σύμφωνα με την παρ. 1 του

άρθρου 7 του π.δ. 38/2010, απαιτούμενα δικαιολογητικά, σύμφωνα με την παρ. 2 του ιδίου άρθρου, ή οποιαδήποτε άλλη αντίστοιχη απαίτηση και γ) τέλη ή άλλες χρεώσεις που επιβαρύνουν τον πάροχο των υπηρεσιών για τη διεκπεραίωση των διοικητικών

διαδικασιών που σχετίζονται με την πρόσβαση σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, ή την άσκησή των επαγγελμάτων αυτών.

Η παρ. 5 δεν εφαρμόζεται σε μέτρα τα οποία αποσκοπούν να διασφαλίσουν την τήρηση των ισχυόντων όρων και συνθηκών εργασίας, που εφαρμόζονται σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο.
Όταν οι διατάξεις που αναφέρονται στο παρόν αφορούν στη νομοθετική ρύθμιση επαγγελμάτων υγείας και έχουν επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών, το Υπουργείο Υγείας και κάθε αρμόδια αρχή λαμβάνουν υπόψη τον στόχο της διασφάλισης υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας του ανθρώπου.
Η τήρηση του παρόντος διασφαλίζεται και ελέγχεται από τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή και την Επιτροπή Αξιολόγησης Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας των άρθρων 63 και 64 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133) ως προς τις νομοθετικές ρυθμίσεις και από την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Αναλογικότητας ως προς τις κανονιστικές διατάξεις.
Για την αξιολόγηση της αναλογικότητας σύμφωνα με τις παρ. 1 έως 5 του άρθρου 141 και το παρόν, συντάσσεται ειδική έκθεση από το αρμόδιο υπουργείο μετά από γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η οποία περιλαμβάνεται στην Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης του άρθρου 62 του ν. 4622/2019.».

Άρθρο 68

Πληροφόρηση και συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών-Τροποποίηση άρθρου 145 ν. 4763/2020

(άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 145 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί πληροφόρησης και συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών, επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1: αα) οι λέξεις «και οι αρμόδιοι φορείς» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή αρχές», αβ) οι λέξεις «νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139», β) στην παρ. 2, οι λέξεις «και οι αρμόδιοι φορείς» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή αρχές», και το άρθρο 145 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 145

Πληροφόρηση και συμμετοχή

των ενδιαφερόμενων μερών

(άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Τα αρμόδια υπουργεία ή αρχές θέτουν, με τα κατάλληλα μέσα, πληροφορίες στη διάθεση των πολιτών, των αποδεκτών των υπηρεσιών και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν ασκούν το συγκεκριμένο επάγγελμα, πριν από τη θέσπιση νέων ή την τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων ή μέτρων της παρ. 1 του άρθρου 139 που περιορίζουν την πρόσβαση σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ή την άσκηση των επαγγελμάτων αυτών.
Τα αρμόδια υπουργεία ή αρχές εξασφαλίζουν καταλλήλως τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών και τους παρέχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους. Οι σχεδιαζόμενες ρυθμίσεις υπόκεινται σε διαβούλευση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 61 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133).».

Άρθρο 69

Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών – Τροποποίηση άρθρου 146 ν. 4763/2020 (άρθρο 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 146 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών-μελών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1, αα) οι λέξεις «και οι αρμόδιοι φορείς» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή αρχές», αβ) διαγράφεται η λέξη «νομοθετικής», β) προστίθεται παρ. 3 και το άρθρο 146 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 146

Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών

(άρθρο 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Τα αρμόδια υπουργεία ή αρχές λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών με άλλα κράτη-μέλη για θέματα που καλύπτει το παρόν Μέρος, καθώς και για τον συγκεκριμένο τρόπο ρύθμισης ενός επαγγέλματος ή τα αποτελέσματα αυτής της ρύθμισης.

Για τον σκοπό αυτόν οφείλουν να συνεργάζονται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του συντονιστή της παρ. 2 του άρθρου 59 του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78).

Τα αρμόδια υπουργεία ενημερώνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του συντονιστή της παρ. 2 του άρθρου 59 του π.δ. 38/2010 σχετικά με τις δημόσιες αρχές που είναι

υπεύθυνες για τη διαβίβαση και λήψη πληροφοριών για τους σκοπούς της εφαρμογής της παρ. 1.

Όταν πρόκειται για αρχές, η επικοινωνία αυτών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή γίνεται μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου το οποίο ασκεί την εποπτεία τους.».

Άρθρο 70

Διαφάνεια – Τροποποίηση άρθρου 147 ν. 4763/2020 (άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Στο άρθρο 147 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), περί διαφάνειας επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, μετά από τις λέξεις «τα αρμόδια υπουργεία» προστίθενται οι λέξεις «ή αρχές», β) προστίθεται παρ. 3, και το άρθρο 147 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 147

Διαφάνεια

(άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958)

Οι λόγοι βάσει των οποίων θεωρείται ότι οι διατάξεις, που αξιολογούνται σύμφωνα με το παρόν Μέρος, είναι δικαιολογημένες και αναλογικές, και οι οποίοι, μαζί με τις διατάξεις, κοινοποιούνται από τον αρμόδιο υπουργό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της αρχής της παρ. 5 του άρθρου 59 Ε του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78), καταγράφονται με μέριμνα του αρμόδιου υπουργείου, μέσω της ίδιας αρχής, στη βάση δεδομένων για τα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα που τηρείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 59 της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (L 255).
Τα αρμόδια υπουργεία ή αρχές και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλλουν παρατηρήσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή στο κράτος-μέλος που έχει κοινοποιήσει τις διατάξεις και τους λόγους βάσει των οποίων θεωρείται ότι είναι δικαιολογημένες και αναλογικές.
Όταν πρόκειται για αρχές, η επικοινωνία αυτών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή γίνεται μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου το οποίο ασκεί την εποπτεία τους.».