ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΡΟΥΣ Α΄
Άρθρο 362
Σκοπός
Σκοπός του Μέρους Α΄ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι η ενοποίηση και αναμόρφωση του συνολικού θεσμικού πλαισίου κατάρτισης του προϋπολογισμού των δήμων και των περιφερειών.
Άρθρο 363
Αντικείμενο
Αντικείμενο του Μέρους Α΄ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι ο προσδιορισμός του προϋπολογισμού των δήμων και των περιφερειών και των διαδικασιών κατάρτισης, ψήφισης, ελέγχου, δημοσιοποίησης και αναμόρφωσής του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
Άρθρο 364
Έννοια και περιεχόμενο προϋπολογισμού
1. Προϋπολογισμός είναι η διοικητική πράξη με την οποία προσδιορίζονται τα έσοδα που προβλέπονται να εισπραχθούν και καθορίζονται τα έξοδα για το οικονομικό έτος αναφοράς. Το οικονομικό έτος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
2. Τα έσοδα και τα έξοδα ταξινομούνται κατά τον ενιαίο τύπο που καθορίζεται από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
3. Οι προϋπολογισμοί των δήμων και περιφερειών καταρτίζονται με βάση τις κοινές αρχές του ν. 4270/2014 (Α΄143) για τους προϋπολογισμούς όλων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Κατ’ εξαίρεση, ο κανόνας του μη ειδικού προορισμού των εσόδων δεν έχει εφαρμογή στα έσοδα των δήμων και περιφερειών με ειδικό προορισμό, νομοθετικά προσδιορισμένο. Τυποποιημένη ανάλυση πέραν του πέμπτου βαθμού και πρόσθετη ταξινόμηση δύνανται να ορίζονται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.
4. Στον προϋπολογισμό εγγράφονται έσοδα και έξοδα που προβλέπονται από τον νόμο. Εγγράφονται επίσης έξοδα που δεν προβλέπονται μεν ρητά από τον νόμο, εξυπηρετούν όμως τις λειτουργικές ανάγκες του δήμου ή της περιφέρειας ή συντελούν στην εκπλήρωση της αποστολής τους. Δαπάνες που δεν πληρούν τις ανωτέρω προϋποθέσεις δεν νομιμοποιούνται με την εγγραφή τους στον προϋπολογισμό, έστω και αν ο τύπος του προϋπολογισμού περιλαμβάνει αντίστοιχους αναλυτικούς λογαριασμούς.
5. Οι ετήσιοι προϋπολογισμοί καταρτίζονται σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο και τις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Κατά την παροχή των οδηγιών κατάρτισης των ετήσιων προϋπολογισμών λαμβάνεται μέριμνα ώστε αυτοί να εντάσσονται στο συνολικό πλαίσιο επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου ή της πορείας προσαρμογής προς αυτόν. Το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 535, το οποίο είναι αρμόδιο για τη συμμόρφωση των προϋπολογισμών με τους ετήσιους στόχους οικονομικών αποτελεσμάτων, αξιολογεί και διατυπώνει γνώμη επί των σχεδίων των προϋπολογισμών και μέσω της μηνιαίας παρακολούθησης διασφαλίζει την ορθή εκτέλεσή τους.
6. Η εκτός προϋπολογισμού διαχείριση δεν επιτρέπεται. Έσοδα που εισπράττονται ή πληρωμές που διενεργούνται χωρίς να εμφανίζονται στον προϋπολογισμό, συνιστούν έλλειμμα που καταλογίζεται σε βάρος των υπαιτίων, ανεξαρτήτως αν επήλθε ή όχι θετική ζημία σε βάρος του δήμου και της περιφέρειας.
Άρθρο 365
Έσοδα
1. Έσοδα του ετήσιου προϋπολογισμού είναι τα ποσά που προβλέπεται ότι θα εισπραχθούν κατά τη διάρκεια του αντίστοιχου οικονομικού έτους, ανεξαρτήτως της χρονικής περιόδου από την οποία προέρχονται.
2. Έσοδα που προέρχονται από παρελθόντα οικονομικά έτη, εφόσον βεβαιώνονται και εισπράττονται για πρώτη φορά μετά τη λήξη του έτους από το οποίο προέρχονται, καταχωρούνται στους οικείους λογαριασμούς ανάλογα με την προέλευσή τους.
3. Τα έσοδα των δήμων και περιφερειών προέρχονται από:
α) θεσμοθετημένους υπέρ αυτών πόρους,
β) εισοδήματα της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους,
γ) ανταποδοτικά τέλη,
δ) φόρους, τέλη και εισφορές,
ε) τοπικά δυνητικά τέλη και εισφορές,
στ) δάνεια, δωρεές, κληροδοτήματα και κληρονομιές,
ζ) διάθεση, εκποίηση και εν γένει εκμετάλλευση περιουσιακών στοιχείων,
η) συμμετοχή σε επιχειρηματική δραστηριότητα κατά τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος Κώδικα,
θ) κάθε είδους πρόστιμα ή άλλες διοικητικές κυρώσεις,
ι) τέλη για χρήση έργων που γίνονται με δανεισμό και για παροχή υπηρεσιών και κατασκευή έργων και
ια) κάθε άλλη πηγή.
Άρθρο 366
Έξοδα
1. Έξοδα του προϋπολογισμού είναι οι δαπάνες που πρέπει να εξοφληθούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στο οποίο αφορά ο προϋπολογισμός, ανεξάρτητα από τον χρόνο κατά τον οποίο δημιουργήθηκε η υποχρέωση πληρωμής.
2. Στους προϋπολογισμούς εγγράφονται μόνο δαπάνες που δύναται να χρηματοδοτηθούν από το χρηματικό υπόλοιπο της προηγούμενης χρήσης και τα έσοδα που αναμένεται να εισπραχθούν.
3. Οι πιστώσεις για την πληρωμή οφειλών, οι οποίες έχουν ενταλματοποιηθεί και δεν έχουν εξοφληθεί μέχρι τη λήξη του προηγούμενου έτους ή για τις οποίες το προβλεπόμενο κατά περίπτωση φορολογικό στοιχείο εκδόθηκε μέχρι την ημερομηνία αυτή χωρίς η δαπάνη να έχει ενταλματοποιηθεί, εγγράφονται στον αναλυτικό λογαριασμό του προϋπολογισμού του επόμενου οικονομικού έτους και πληρώνονται κατά προτεραιότητα έναντι των ομοειδών υποχρεώσεων του έτους αυτού.
4. Υποχρεώσεις που ανάγονται σε προηγούμενα οικονομικά έτη και δεν εμπίπτουν στην παρ. 3, εγγράφονται στους οικείους λογαριασμούς του προϋπολογισμού, ανάλογα με το αντικείμενό τους. Οι πιστώσεις που αντιστοιχούν στις υποχρεώσεις αυτές δεσμεύονται εκ νέου με την έναρξη του έτους, ώστε νέες υποχρεώσεις να αναλαμβάνονται μόνον εάν απομένει υπόλοιπο της πίστωσης στον οικείο λογαριασμό.
Άρθρο 367
Γενικό και ειδικά αποθεματικά
1. Για την ενίσχυση των πιστώσεων που αποδεικνύονται κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού ανεπαρκείς ή για τη δημιουργία νέων πιστώσεων προς αντιμετώπιση δαπανών που δεν έχουν προβλεφθεί, εγγράφεται στον προϋπολογισμό του δήμου και της περιφέρειας ειδική πίστωση με τον τίτλο «Αποθεματικό» (Γενικό Αποθεματικό). Το ύψος των πιστώσεων που εγγράφονται ως γενικό αποθεματικό κεφάλαιο καθορίζεται από το δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο με την απόφαση ψήφισης του προϋπολογισμού.
2. Με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 368, περί κατάρτισης και ψήφισης του προϋπολογισμού, καθορίζεται το ελάχιστο ύψος των πιστώσεων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό ως ειδικό αποθεματικό, για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και την αποκατάσταση των επιπτώσεών τους.
3. Εγγραφή πίστωσης ειδικού αποθεματικού στους προϋπολογισμούς των δήμων και των περιφερειών δύναται να προβλέπεται για κάθε οικονομικό έτος με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.
Άρθρο 368
Κατάρτιση και ψήφιση προϋπολογισμού
1. Ο προϋπολογισμός των δήμων και των περιφερειών καταρτίζεται, εκτελείται και αναμορφώνεται σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται με τις αποφάσεις της παρ. 4 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.
2. Έως το τέλος Σεπτεμβρίου, ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης καταρτίζουν το σχέδιο του προϋπολογισμού με τη συνοδευτική αιτιολογική έκθεση, μέσω της οικονομικής υπηρεσίας του δήμου και της περιφέρειας. Η δαπάνη των προς εκτέλεση έργων εκτιμάται, σύμφωνα με προκαταρκτικές εκθέσεις, προμελέτες, μελέτες ή άλλα στοιχεία. Σε ειδικό παράρτημα του προϋπολογισμού των δήμων, αναφέρονται οι δράσεις που αφορούν στις δημοτικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των έργων και των υπηρεσιών τους και σε ειδικό παράρτημα του προϋπολογισμού των περιφερειών αναφέρονται οι δράσεις, καθώς και οι λειτουργικές και επενδυτικές δαπάνες, που αφορούν τις περιφερειακές ενότητες κάθε περιφέρειας. Το σχέδιο του προϋπολογισμού δύναται να συνοδεύεται από χρηματοοικονομικούς και άλλους δείκτες κατά την κρίση της υπηρεσίας.
3. Η οικονομική υπηρεσία, έως την ημερομηνία του πρώτου εδαφίου της παρ. 2, ενσωματώνει το σχέδιο του προϋπολογισμού στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534, προκειμένου το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Παρατηρητήριο) να παράσχει τη γνώμη του επ’ αυτού, ώστε αυτός να καταστεί ρεαλιστικός, βάσει κριτηρίων που καθορίζονται με απόφασή του, τα οποία υποχρεωτικά παραπέμπουν στις οδηγίες της απόφασης της παρ. 1. Στη γνώμη, εφόσον συντρέχει περίπτωση, περιλαμβάνονται και τα ποσά που πρέπει να εγγραφούν σε επιμέρους αναλυτικούς λογαριασμούς ή ομάδες αναλυτικών λογαριασμών του σχεδίου του προϋπολογισμού, ώστε αυτός να καταστεί ρεαλιστικός. Η γνώμη του Παρατηρητηρίου κοινοποιείται στους δήμους και τις περιφέρειες, στις επιλεγείσες Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας (Α.Υ.Ε.) Ο.Τ.Α. και στους Υπουργούς Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
3. Το Υπουργείο Εσωτερικών παρέχει οδηγίες για την ανάλογη διαμόρφωση του σχεδίου του προϋπολογισμού. Κατόπιν της κατάλληλης διαμόρφωσής του, το σχέδιο υποβάλλεται από τον δήμαρχο και τον περιφερειάρχη στο δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, προς συζήτηση και ψήφιση το αργότερο έως το τέλος Οκτωβρίου και υποχρεωτικά συνοδεύεται από τη γνώμη του Παρατηρητηρίου, τις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών και από την αιτιολογική έκθεση, στην οποία συμπεριλαμβάνονται και οι τυχόν προσαρμογές που επήλθαν μετά τις ως άνω οδηγίες.
4. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, έως τη 15η Νοεμβρίου, ψηφίζει τον προϋπολογισμό σε μία ειδική γι’ αυτόν τον σκοπό συνεδρίαση, στην οποία παρίσταται ο προϊστάμενος οικονομικών υπηρεσιών του δήμου ή της περιφέρειας. Η συζήτηση και η ψήφιση του προϋπολογισμού διεξάγονται επί της εισήγησης του δημάρχου και του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και επί των εναλλακτικών προτάσεων του άρθρου 369 που τυχόν υποβλήθηκαν στο δημοτικό και στο περιφερειακό συμβούλιο.
Άρθρο 369
Εναλλακτικές προτάσεις επί του προϋπολογισμού
1. Εναλλακτικές προτάσεις παρατάξεων ή συμβούλων δύνανται να υποβάλλονται στο δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο, κατά τη συζήτηση και ψήφιση του προϋπολογισμού και γίνονται δεκτές προς συζήτηση μόνο εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) υπογράφονται από το σαράντα τοις εκατό (40%) του συνολικού αριθμού των μελών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα,
β) συνοδεύονται από αιτιολογική έκθεση, η οποία συντάσσεται από αυτούς που τις καταθέτουν και
γ) συνοδεύονται από εισήγηση της οικονομικής υπηρεσίας του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα.
2. Οι εναλλακτικές προτάσεις συντάσσονται από τις ενδιαφερόμενες παρατάξεις ή συμβούλους με τη συνδρομή ως προς την παροχή κάθε σχετικού στοιχείου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου και της περιφέρειας. Το αίτημα για την έκδοση της εισήγησης της περ. γ) της παρ. 1 υποβάλλεται στην οικονομική υπηρεσία τουλάχιστον μια (1) πλήρη εργάσιμη ημέρα πριν από την ημέρα της συνεδρίασης του συμβουλίου.
3. Οι εναλλακτικές προτάσεις συζητούνται διακριτά και τίθενται σε ψηφοφορία κατά την ίδια συνεδρίαση που συζητείται το σχέδιο του προϋπολογισμού. Η πρόταση που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου συνιστά τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό. Αν καμία πρόταση δεν συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του συμβουλίου, τότε η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται μεταξύ των δύο (2) πρώτων σε ψήφους προτάσεων και θεωρείται εγκεκριμένη η πρόταση που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους επί των παρόντων. Έγκυρες θεωρούνται οι ψήφοι υπέρ συγκεκριμένης πρότασης, είτε υπέρ της κατατεθείσας από τον δήμαρχο και τον περιφερειάρχη, είτε υπέρ εναλλακτικών προτάσεων. Οι λευκές ψήφοι δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της πλειοψηφίας.
Άρθρο 370
Έλεγχος προϋπολογισμού
1. Η απόφαση ψήφισης του προϋπολογισμού αναρτάται για έλεγχο νομιμότητας στο Πληροφοριακό Σύστημα Ελέγχου Νομιμότητας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 671, μέσα σε προθεσμία δέκα (10) ημερών από τη συνεδρίαση. Εντός της ίδιας προθεσμίας, η οικονομική υπηρεσία ενσωματώνει τον ψηφισμένο προϋπολογισμό στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534. Απαραίτητα συνοδευτικά στοιχεία της απόφασης του προϋπολογισμού αποτελούν η αιτιολογική έκθεση και οι αποφάσεις του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου που αφορούν την επιβολή των φόρων, τελών και εισφορών.
2. Κατά τον έλεγχο νομιμότητας, σύμφωνα με τα άρθρα 688, 689 και 690, εξετάζεται εάν:
α) οι δαπάνες αφορούν σε αρμοδιότητες των δήμων και των περιφερειών ή εξυπηρετούν τις λειτουργικές ανάγκες ή συντελούν στην εκπλήρωση της αποστολής τους,
β) τα έσοδα και οι δαπάνες προβλέπονται από τυπικό νόμο ή κανονιστική διοικητική πράξη,
γ) έχουν εγγραφεί οι δαπάνες και τα έσοδα που επιβάλλονται υποχρεωτικά από νόμο και
δ) τηρούνται οι οδηγίες κατάρτισης των προϋπολογισμών που παρασχέθηκαν με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 368, περί κατάρτισης και ψήφισης του προϋπολογισμού. Κατά την άσκηση του ελέγχου, η επιλεγείσα Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας (Α.Υ.Ε.) Ο.Τ.Α. έχει πρόσβαση σε αναφορές στοιχείων που αναπτύσσονται για αυτόν τον σκοπό στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης με μέριμνα του Υπουργείου Εσωτερικών.
Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται τα άρθρα 691 έως 703.
Άρθρο 371
Ανάρτηση στο διαδίκτυο και δημοσίευση προϋπολογισμού
Μετά από την έκδοση της απόφασης περί της νομιμότητας του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το άρθρο 370, η οικονομική υπηρεσία του δήμου και της περιφέρειας, αντίστοιχα, αναρτά τον προϋπολογισμό και συνοπτική κατάσταση αυτού στην ιστοσελίδα του φορέα και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια». Η ίδια συνοπτική κατάσταση δημοσιεύεται από τον δήμο και την περιφέρεια σε εφημερίδα σύμφωνα με το άρθρο 134. Η παράλειψη δημοσίευσης σε εφημερίδα δεν επηρεάζει το κύρος της απόφασης του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, ο προϋπολογισμός όμως δεν ισχύει και δεν εκτελείται πριν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του φορέα και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια».
Άρθρο 372
Ανάρτηση στο διαδίκτυο της εκτέλεσης προϋπολογισμού
Οι οικονομικές υπηρεσίες του δήμου και της περιφέρειας, αναρτούν στην ιστοσελίδα τους, καθώς και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια», μηνιαία στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού τους, τα οποία αφορούν:
α) ως προς τα έσοδα, τα προϋπολογισθέντα, τα βεβαιωθέντα και εισπραχθέντα ποσά ανά αναλυτικό λογαριασμό εσόδου,
β) ως προς τα έξοδα, τα προϋπολογισθέντα, τα ενταλματοποιηθέντα και τα πληρωθέντα ποσά ανά αναλυτικό λογαριασμό εξόδου.
Η ανάρτηση γίνεται μέσα σε δέκα (10), το αργότερο, ημέρες από τη λήξη κάθε ημερολογιακού μήνα.
Άρθρο 373
Αναμόρφωση προϋπολογισμού
1. Για την αναμόρφωση του προϋπολογισμού εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 370, περί ελέγχου του προϋπολογισμού.
2. Αναμόρφωση του προϋπολογισμού δύναται να πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) όταν παραστεί ανάγκη εγγραφής εσόδου,
β) για τη μεταφορά πιστώσεων από το αποθεματικό ή από αναλυτικό λογαριασμό σε αναλυτικό λογαριασμό μέσω του «Αποθεματικού» (Γενικό Αποθεματικό), προκειμένου να δημιουργηθούν νέες πιστώσεις ή να ενισχυθούν πιστώσεις που αποδείχθηκαν ανεπαρκείς, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται ο ανταποδοτικός ή εξειδικευμένος χαρακτήρας των πιστώσεων και με την επιφύλαξη ειδικότερων προβλέψεων για τις πιστώσεις αυτές καθώς και αυτών του άρθρου 367, περί γενικού και ειδικών αποθεματικών,
γ) κατόπιν υπόδειξης του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 536, περί παρακολούθησης εκτέλεσης προϋπολογισμών από το Παρατηρητήριο,
δ) όταν διαπιστωθεί από τον προϊστάμενο οικονομικών υπηρεσιών και κατόπιν σχετικής εισήγησής του στον δήμαρχο και τον περιφερειάρχη, αντίστοιχα, ότι στον προϋπολογισμό έχουν εγγραφεί υπερεκτιμημένα έσοδα ή έσοδα που εκτιμάται ότι δεν θα εισπραχθούν έως το τέλος της χρήσης, ώστε να μην καταστεί σε καμία περίπτωση ελλειμματικός ο προϋπολογισμός. Σχετική εισήγηση για ανάγκη αναμόρφωσης ή μη του προϋπολογισμού υποβάλλεται, επίσης, στον δήμαρχο και τον περιφερειάρχη υποχρεωτικά από τον προϊστάμενο οικονομικών υπηρεσιών μετά το πέρας του δεύτερου και τρίτου τριμήνου κάθε οικονομικού έτους,
ε) σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 368, περί κατάρτισης και ψήφισης του προϋπολογισμού.
3. Στο πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του άρθρου 671 αναρτάται προς έλεγχο νομιμότητας ο προϋπολογισμός, όπως διαμορφώνεται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, ως αποτέλεσμα αναμορφώσεων.
4. Για την αποδοχή πάσης φύσεως χρηματοδοτήσεων, επιδοτήσεων, επιχορηγήσεων, συμπεριλαμβανομένων των κατανομών από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, δεν απαιτείται απόφαση μονομελούς ή συλλογικού οργάνου του δήμου και της περιφέρειας, εφόσον οι σχετικές πιστώσεις είναι ήδη εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό και δεν απαιτείται αναμόρφωσή του.
5. Εάν η χρηματοδότηση, επιδότηση και επιχορήγηση αφορά σε απόφαση ένταξης πράξης σε κάθε είδους προγράμματα, η οποία εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του δήμου και της περιφέρειας, αντίστοιχα, η εγγραφή των σχετικών πιστώσεων στον προϋπολογισμό του δήμου και της περιφέρειας γίνεται από την οικονομική υπηρεσία κατόπιν εντολής του δημάρχου και του περιφερειάρχη. Σε αυτήν την περίπτωση ο προϋπολογισμός εκτελείται άμεσα και το δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο ενημερώνεται για τις εγγραφές των πιστώσεων που διενεργήθηκαν.
Άρθρο 374
Διάρκεια ισχύος προϋπολογισμού
1. Μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου προϋπολογισμού και, πάντως, όχι αργότερα από την 31η Μαρτίου του επόμενου οικονομικού έτους ισχύει ο προϋπολογισμός του έτους που έχει λήξει, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, για την είσπραξη κάθε είδους εσόδου και για τη διενέργεια και την πληρωμή κάθε είδους δαπάνης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που γίνονται:
α) Για ειδικούς σκοπούς, βάσει διάταξης νόμου, κατόπιν αποφάσεων χρηματοδότησης από την κεντρική διοίκηση, καθώς και αυτών που γίνονται στο πλαίσιο της υλοποίησης εγκεκριμένων έργων ή δράσεων, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
β) Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων νομικών προσώπων που έχουν λυθεί ή καταργηθεί το προηγούμενο οικονομικό έτος.
2. Μετά την πάροδο της προθεσμίας της παρ. 1 απαγορεύεται να γίνει οποιαδήποτε δαπάνη με βάση τον προϋπολογισμό του περασμένου έτους, πλην των δαπανών που αφορούν σε:
α) Kάθε είδους προβλεπόμενες οικονομικές απολαβές, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων για υπερωριακή απασχόληση του προσωπικού, των συμβασιούχων έργου, του ιατρού εργασίας, του τεχνικού ασφαλείας, των πληρεξούσιων δικηγόρων, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για τον διορισμό ειδικών συμβούλων, ειδικών συνεργατών, επιστημονικών συνεργατών και γενικών γραμματέων, καθώς και οι προβλεπόμενες δαπάνες μετακίνησης εκτός έδρας,
β) παροχές σε είδος και σε χρήμα για την προστασία των εργαζομένων,
γ) γραφική ύλη, έντυπα και βιβλία των υπηρεσιών, κάθε είδους καύσιμο και ελαιολιπαντικό, ανταλλακτικά και συντήρηση των μηχανημάτων και των οχημάτων, κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και ύδρευσης, τέλη ταχυδρομικών και τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, καθώς και δαπάνες υποχρεωτικών δημοσιεύσεων,
δ) έξοδα υποχρεωτικής από τον νόμο ασφάλισης και διενέργειας τεχνικού ελέγχου σε Κέντρο Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων των οχημάτων, και τελών κυκλοφορίας και διοδίων.
ε) ποσά για την καταβολή επιδομάτων και την προμήθεια υλικών και τροφίμων για την άσκηση της αρμοδιότητας κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης,
στ) υλικά και κόστος επισκευής βλαβών στο οδικό δίκτυο και στο δίκτυο ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης και ηλεκτροφωτισμού,
ζ) επισκευή εξοπλισμού των παιδικών σταθμών και των παιδικών χαρών και εν γένει συντήρηση αυτών,
η) πάσης φύσεως δαπάνες των σχολικών μονάδων, περιλαμβανομένων των πάγιων προκαταβολών της παρ. 9 του άρθρου 487, περί σύστασης πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές των σχολικών μονάδων και
θ) δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος και την πολιτική προστασία.
3. Μετά την πάροδο της προθεσμίας της παρ. 1 και έως την ψήφιση του προϋπολογισμού, οι κάθε είδους προβλεπόμενες οικονομικές απολαβές των αιρετών του Μέρους Γ΄ του Βιβλίου Δεύτερου, περί της καταστατικής θέσης αιρετών και οργάνων διοίκησης νομικών προσώπων δήμων και περιφερειών και των συνεργατών αυτών, καταβάλλονται κατά το ήμισυ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 375
Διακανονισμός οφειλών για ισοσκέλιση προϋπολογισμού
Σε περίπτωση αδυναμίας κατάρτισης ή αναμόρφωσης ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, παρέχεται η δυνατότητα στους δήμους και τις περιφέρειες, κατόπιν απόφασης του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, να προβαίνουν σε συμφωνία με πιστωτές τους για τον διακανονισμό οφειλών τους.
Άρθρο 376
Ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών
Αν η αδυναμία ισοσκέλισης του προϋπολογισμού του δήμου οφείλεται σε μη ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών, εξαιτίας χρεών ή πραγματοποίησης επενδύσεων, και υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο σε λογαριασμούς εσόδων αυτού, από λοιπά μη ειδικευμένα έσοδα ή και μη ειδικευμένο χρηματικό υπόλοιπο, παρέχεται η δυνατότητα πρόσκαιρης κάλυψης των δαπανών και ισοσκέλισης των ανταποδοτικών υπηρεσιών από τους εν λόγω λογαριασμούς. Το χρηματικό ποσό που απαιτείται κάθε φορά για την ισοσκέλιση των ανταποδοτικών υπηρεσιών, λογίζεται ως δαπάνη της οικείας ανταποδοτικής υπηρεσίας, κατά τη συζήτηση και ψήφιση των ετήσιων αποφάσεων επιβολής των σχετικών τελών προκειμένου να καλυφθεί, βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, το οποίο αποτελεί συστατικό στοιχείο των ως άνω αποφάσεων, το αργότερο εντός πέντε (5) ετών, αρχής γενομένης από το επόμενο οικονομικό έτος από αυτό της εφαρμογής του παρόντος. Τα επιπλέον εισπραττόμενα έσοδα της οικείας ανταποδοτικής υπηρεσίας, που αφορούν στο κάθε έτος της πενταετίας, προορίζονται να καλύψουν κάθε είδους δαπάνες, εξαιρουμένων των ανταποδοτικών δαπανών εν γένει. Οι προϋποθέσεις του παρόντος εξετάζονται κατά τον έλεγχο νομιμότητας της σχετικής πράξης.
Άρθρο 377
Ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών μικρών δήμων
1. Για την ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών κατά την κατάρτιση των προϋπολογισμών τους, οι δήμοι με πληθυσμό έως είκοσι χιλιάδες (20.000) κατοίκους δύνανται, όταν τα έσοδα των ανταποδοτικών τους υπηρεσιών δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αντίστοιχες δαπάνες, να τις καλύπτουν από κάθε είδους τακτικά και έκτακτα έσοδά τους, που δεν προορίζονται για ειδικό σκοπό.
2. Προϋπόθεση, η οποία εξετάζεται κατά τον έλεγχο νομιμότητας της οικείας πράξης, είναι να έχουν ληφθεί:
α) σχετική απόφαση επιβολής τελών, που να αφορά το έτος στο οποίο αναφέρεται ο προϋπολογισμός και
β) απόφαση αναπροσαρμογής των τελών για το επόμενο οικονομικό έτος.
Το ύψος των τελών σε αυτήν την περίπτωση δύναται να καθοριστεί, εάν απαιτείται, έως το ύψος των αντίστοιχων τελών του δήμου της έδρας του νομού.
Άρθρο 378
Συμψηφισμός λειτουργικών δαπανών δήμων και περιφερειών και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου αυτών
Τα χρηματικά ποσά που αφορούν δαπάνες κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και ύδρευσης των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187 τα οποία εξοφλούνται με οποιονδήποτε τρόπο σε βάρος του προϋπολογισμού του δήμου ή της περιφέρειας που τα έχει συστήσει, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, παρακρατούνται και συμψηφίζονται με τους προς απόδοση από τον δήμο ή την περιφέρεια προβλεπόμενους πόρους υπέρ αυτών.
Άρθρο 379
Τήρηση λογιστικού πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης από δήμους και περιφέρειες
1. Για τις ανάγκες τήρησης του π.δ. 54/2018 (Α΄103), οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να αναθέτουν σε εξωτερικούς συνεργάτες που διαθέτουν τα απαιτούμενα από τον νόμο προσόντα ή σε λογιστικά γραφεία που πληρούν τις τυπικές προϋποθέσεις, τη διεξαγωγή κάθε εργασίας απαραίτητης για την εφαρμογή του ως άνω π.δ.
2. Ανάθεση των υπηρεσιών της παρ. 1 σε εξωτερικούς συνεργάτες επιτρέπεται σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας πλήρους και λυσιτελούς εφαρμογής του λογιστικού πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης, είτε επειδή δεν υπηρετεί στον δήμο ή την περιφέρεια προσωπικό με τα κατάλληλα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα είτε επειδή το υφιστάμενο προσωπικό δεν καλύπτει τις αντίστοιχες οργανικές θέσεις της οικείας υπηρεσίας. Τη σχετική αδυναμία διαπιστώνει η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, μετά από εισήγηση της αρμόδιας οικονομικής υπηρεσίας. Με την πρώτη τροποποίηση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, εφόσον δεν υπάρχουν αντίστοιχες θέσεις για την κάλυψη των σχετικών αναγκών, καθίσταται υποχρεωτική η συμπερίληψή τους σε αυτόν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤIΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Α΄
Άρθρο 380
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δύναται να ορίζεται τυποποιημένη ανάλυση πέραν του πέμπτου (5ου) βαθμού για μέρος ή το σύνολο των εσόδων και εξόδων του προϋπολογισμού των δήμων και των περιφερειών, όπως και πρόσθετη ταξινόμηση αυτών για την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 364, περί της έννοιας και του περιεχομένου του προϋπολογισμού.
2. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) και της Κεντρικής Ένωσης Περιφερειών (Ε.Ν.ΠΕ.), αντίστοιχα, καθορίζεται το ποσοστό επί των κεντρικών αυτοτελών πόρων για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών με τους οποίους επιχορηγήθηκαν ο δήμος και η περιφέρεια την προηγούμενη χρήση, τυχόν κριτήρια και κάθε άλλο ζήτημα που αφορά στον υπολογισμό των εισφορών που επιβάλλονται με ειδικούς νόμους.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δύναται να προβλέπεται για κάθε οικονομικό έτος η εγγραφή πίστωσης ειδικού αποθεματικού στους προϋπολογισμούς των δήμων και των περιφερειών. Από το αποθεματικό αυτό δεν μεταφέρονται πιστώσεις για ενίσχυση άλλων πιστώσεων εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό ή για εγγραφή νέων που δεν είχαν προβλεφθεί. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται το ύψος των ως άνω πιστώσεων, το οποίο δύναται να μεταβάλλεται εντός της χρήσης, ανάλογα με την επίτευξη των στόχων που αναλογούν στον ενοποιημένο προϋπολογισμό των δήμων και περιφερειών, στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού καθώς και κάθε σχετικό αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή της παρούσας.
4. Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι οποίες εκδίδονται τον Ιούλιο κάθε έτους, ύστερα από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε. και της Ε.Ν.ΠΕ., αντίστοιχα, παρέχονται οδηγίες για την κατάρτιση, εκτέλεση και αναμόρφωση του προϋπολογισμού των δήμων και των περιφερειών, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 187 καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 188. Με τις ίδιες αποφάσεις, δύνανται να καθορίζονται ανώτατα όρια για την εκτίμηση των ιδίων εσόδων ή επιμέρους ομάδων τους που εγγράφονται στον προϋπολογισμό, να ορίζονται τα ίδια έσοδα ή ομάδες αυτών και να ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή του άρθρου 368, περί κατάρτισης και ψήφισης του προϋπολογισμού.