ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΣΚΟΠΟΣ, ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΜΕΡΟΥΣ Β’

Άρθρο 184
Σκοπός
Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η καταγραφή, η κωδικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει την οργάνωση και λειτουργία των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Άρθρο 185
Αντικείμενο
Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι:
α) η ενιαία και ομοιογενής ρύθμιση, ανά κατηγορία, θεμάτων οργάνωσης και λειτουργίας των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης,
β) ο καθορισμός του τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, με εξειδικευμένο σκοπό, όπως οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), οι αναπτυξιακοί οργανισμοί και τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης.

Άρθρο 186
Ορισμοί
Ως «νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης» νοούνται όσα περιγράφονται, κατά κατηγορία, στα άρθρα 187, περί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης και 188, περί νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα νομικά πρόσωπα του πρώτου εδαφίου νοούνται ως «φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 187
Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Στους δήμους συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου:
α) τα υφιστάμενα δημοτικά ιδρύματα και κληροδοτήματα,
β) οι υφιστάμενοι διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι,
γ) τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου τα οποία διατηρήθηκαν με:
γα) την υπ’ αρ. 103036/29.11.2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών «Εξαίρεση Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού, από την αυτοδίκαιη κατάργηση/λύση των άρθρων 27 και 29 του ν. 5056/2023 (Α’ 163)» (Β’ 6719) και
γβ) την υπ’ αρ. 108912/19.12.2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών «Εξαίρεση Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, από την αυτοδίκαιη κατάργηση του άρθρου 27 του ν. 5056/2023» (Β’ 7549),
δ) η «Επιτροπή Εγχώριας Περιουσίας Κυθήρων και Αντικυθήρων», η οποία λειτουργεί σύμφωνα με το π.δ. 272/1985 (Α΄101),
ε) η «Πανταζοπούλειος Λαϊκή και Άπορων Παίδων Σχολή» δήμου Καλαμάτας, της οποίας το καταστατικό εγκρίθηκε και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Α΄252/8.9.1911), και
στ) τα υφιστάμενα δημοτικά ή διαδημοτικά λιμενικά ταμεία, τα οποία συστάθηκαν με προεδρικά διατάγματα, κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 2738/1999 (Α’ 180). Ειδικά για τα διαδημοτικά λιμενικά ταμεία εφαρμόζονται αναλογικά οι προβλέψεις του Κεφαλαίου Ε’ του παρόντος μέρους και Βιβλίου, περί διαδημοτικών και διαβαθμιδικών συνδέσμων.
2. Στις περιφέρειες συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου:
α) τα υφιστάμενα περιφερειακά ιδρύματα και κληροδοτήματα, με την επιφύλαξη του άρθρου 290, περί τελικών διατάξεων του Κεφαλαίου Δ’.
β) οι υφιστάμενοι διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι,
γ) οι φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.
3. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, δεν είναι δυνατή η σύσταση νέου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης.

Άρθρο 188
Νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Στους δήμους συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου:
α) οι υφιστάμενοι αναπτυξιακοί οργανισμοί, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 207, περί της διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς,
β) οι υφιστάμενες Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), καθώς και οι υφιστάμενες Δημοτικές Επιχειρήσεις Τηλεθέρμανσης οι οποίες διέπονται από τις διατάξεις που διέπουν τις Δ.Ε.Υ.Α.,
γ) οι υφιστάμενοι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), με τη μορφή ανωνύμων εταιρειών,
δ) τα υφιστάμενα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα (ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.), που συστάθηκαν ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου,
ε) οι υφιστάμενες δημοτικές επιχειρήσεις, με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού,
στ) οι κοινωφελείς επιχειρήσεις, οι οποίες διατηρήθηκαν με την υπ’ αρ. 103036/29.11.2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών «Εξαίρεση Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού, από την αυτοδίκαιη κατάργηση/λύση των άρθρων 27 και 29 του ν. 5056/2023 (Α’ 163)» (Β’ 6719),
ζ) η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο Α.Ε.», η οποία λειτουργεί σύμφωνα με τα άρθρα 100 έως 104 του ν. 4674/2020 (Α’ 53),
η) η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «Ξινό Νερό Μονομετοχική Α.Ε. Ο.Τ.Α.», η οποία λειτουργεί σύμφωνα με το καταστατικό της και, συμπληρωματικά, με το Κεφάλαιο Ζ’, περί αναπτυξιακών οργανισμών του Μέρους Β’ του παρόντος Βιβλίου,
2. Στις περιφέρειες συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου:
α) οι υφιστάμενοι αναπτυξιακοί οργανισμοί, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 207, περί της διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς,
β) τα υφιστάμενα περιφερειακά ταμεία ανάπτυξης,
γ) οι υφιστάμενοι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), με τη μορφή ανωνύμων εταιρειών,
δ) το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου «Φορέας Διαχείρισης Μητροπολιτικού Πάρκου Περιβαλλοντικών και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων και Ανάπτυξης Κοινωνικής Οικονομίας «Αντώνης Τρίτσης» το οποίο λειτουργεί σύμφωνα με το Μέρος Τέταρτο του ν. 4414/2016 (Α΄149).
3. Συνεχίζουν να λειτουργούν, επίσης, τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου: η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), η Ένωση Περιφερειών (ΕΝ.ΠΕ.) και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (Π.Ε.Δ.).
4. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, κάθε δήμος δύναται να συστήσει ή να συμμετέχει μόνο στα εξής νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης:
α) αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» σύμφωνα με το άρθρο 283, περί σύστασης εταιρείας για τον θεσμό «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης»,
β) δημοτική επιχείρηση ύδρευσης και αποχέτευσης, σύμφωνα με το άρθρο 250, περί ίδρυσης, νομικής μορφής, σκοπού και αρμοδιοτήτων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Από τη δυνατότητα αυτή εξαιρούνται οι δήμοι της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας,
γ) αναπτυξιακό οργανισμό, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Ζ΄, περί των αναπτυξιακών οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και το άρθρο 207, περί της διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς.
5. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος κάθε περιφέρεια δύναται να συστήσει ή να συμμετέχει μόνο σε αναπτυξιακό οργανισμό, σύμφωνα με το παρόν Μέρος.

Άρθρο 189
Λοιπά νομικά πρόσωπα στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες
1. Δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 186, περί ορισμών, τα εξής:
α) οι υφιστάμενες αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαϊκών Ομίλων Εδαφικής Συνεργασίας (Ε.Ο.Ε.Σ.), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο εθνικό και ενωσιακό δίκαιο και ειδικότερα στα άρθρα 108 έως 114 του ν. 4483/2017 (Α’ 107) και το άρθρο 342 του παρόντος, περί διεθνών συνεργασιών,
β) οι υφιστάμενες κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα αυτών, και οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με τον ν. 3468/2006 (Α΄129),
γ) οι υφιστάμενες ενεργειακές κοινότητες, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι ή περιφέρειες, και οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με τον ν. 4513/2018 (Α’ 9) και τον ν. 4843/2021 (Α΄ 193),
δ) οι υφιστάμενες εταιρείες μεικτής οικονομίας, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι ή περιφέρειες, και οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 947/1979 (Α’ 169),
ε) οι υφιστάμενες ναυτικές εταιρείες, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα αυτών, και οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με τον ν. 959/1979 (Α’ 192),
στ) οι υφιστάμενες ανώνυμες εταιρείες και οι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, τις οποίες έχουν ιδρύσει ή στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, η Ένωση Περιφερειών και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, με την επιφύλαξη του άρθρου 207, περί διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν επιτρέπεται να συμμετάσχουν σε άλλα νομικά πρόσωπα τα οποία δεν εντάσσονται στο άρθρο 186, περί ορισμών, με εξαίρεση τη συμμετοχή τους στις ενεργειακές κοινότητες, σύμφωνα με τον ν. 4513/2018 και σε Ε.Ο.Ε.Σ., σύμφωνα με τα άρθρα 108 έως 113 του ν. 4483/2017, περί της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας και των Ευρωπαϊκών Ομίλων Εδαφικής Συνεργασίας και το άρθρο 342 του παρόντος, περί διεθνών συνεργασιών.
3. Τα νομικά πρόσωπα του παρόντος άρθρου, στα οποία ο δήμος ή η περιφέρεια κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών ή των μεριδίων, οφείλουν να εντάσσονται στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534.
4. Οι ναυτικές εταιρείες του ν. 959/1979 που διεξάγουν θαλάσσιες συγκοινωνίες και μεταφορές και οι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, στις οποίες συμμετέχουν κατά πλειοψηφία οι δήμοι και οι περιφέρειες, επιχορηγούνται από αυτούς σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 198, περί πόρων και χρηματοδότησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 190
Γενικές ρυθμίσεις
1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν δύνανται να μεταβιβάζουν στα νομικά τους πρόσωπα αρμοδιότητες που συνιστούν αποστολή του κράτους, κατά το άρθρο 316, περί αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του κράτους.
2. Όλα τα νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών:
α) εντάσσονται στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534,
β) υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4765/2021 (Α’ 6),
γ) υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4727/2020 (Α’ 184),
δ) υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016 (Α΄147),
ε) εκπροσωπούνται στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου και, όταν αυτός κωλύεται ή απουσιάζει, από τον αντιπρόεδρο.
3. Τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου των δήμων και των περιφερειών έχουν διακριτή νομική υποστήριξη, σε σχέση με τον δήμο και την περιφέρεια.
4. Η ευθύνη του δήμου ή της περιφέρειας, η οποία συμμετέχει σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, περιορίζεται κατά το τμήμα της συμμετοχής τους στο κεφάλαιο της επιχείρησης. Ο δήμος ή η περιφέρεια δεν ευθύνεται για οφειλές ή οποιεσδήποτε υποχρεώσεις έχει αναλάβει το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου έναντι τρίτων.
5. Το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεταιστα νομικά πρόσωπα της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, κατά το μέρος που δεν υφίσταται ειδικότερη διάταξη στο παρόν Μέρος. Ειδικά για τα ιδρύματα, το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στην ιδρυτική τους πράξη και τον οργανισμό τους.

Άρθρο 191
Συγκρότηση διοικητικών συμβουλίων
1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187 διοικούνται από το διοικητικό συμβούλιο και τον πρόεδρο αυτού, με την επιφύλαξη των συνδέσμων, οι οποίοι διοικούνται από το διοικητικό συμβούλιο, τον πρόεδρό του και την εκτελεστική επιτροπή. Το διοικητικό συμβούλιο, με την επιφύλαξη του άρθρου 210, περί διαδημοτικών και διαβαθμιδικών συνδέσμων, και της παρ. 9 του παρόντος, αποτελείται από πέντε (5) έως δεκαπέντε (15) μέλη, με ισάριθμα αναπληρωματικά μέλη, όπως καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα.
2. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της παρ. 1 δύνανται να ορίζονται μεταξύ των ακόλουθων προσώπων:
α) δημάρχου ή περιφερειάρχη,
β) δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων,
γ) δημοτών ή κατοίκων που είναι χρήστες των υπηρεσιών του νομικού προσώπου ή έχουν ανάλογη επαγγελματική ή κοινωνική δράση ή ειδικές γνώσεις, ανάλογα με τον σκοπό του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου.
3. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, είναι τα οριζόμενα στο καταστατικό τους ή αυτά που προβλέπονται στις ειδικότερες κατηγορίες νομικών προσώπων του παρόντος Μέρους.
4. Μετά από πρόσκληση του προέδρου του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, οι παρατάξεις ορίζουν τους εκπροσώπους τους στο διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των μελών του διοικητικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και αφαιρουμένων τυχόν μελών που ορίζονται εκ της θέσης τους ή υποδεικνύονται από φορείς με τους αναπληρωτές τους, ορίζονται από την παράταξη της πλειοψηφίας του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, με τους αναπληρωτές τους. Τα υπόλοιπα μέλη, με τους αναπληρωτές τους, ορίζονται από τις παρατάξεις της μειοψηφίας του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου, με προηγούμενη μεταξύ τους ψηφοφορία.
5. Ο υπολογισμός της ποσόστωσης του ενός τρίτου (1/3) από κάθε φύλο εφαρμόζεται διακριτά για τους εκπροσώπους που ορίζονται από την πλειοψηφία και από τη μειοψηφία του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου.
6. Μετά από τον ορισμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων, το δημοτικό ή αντίστοιχα το περιφερειακό συμβούλιο εκλέγει από τα μέλη αυτά τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο. Αν ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης έχει ορισθεί ως μέλος, καθίσταται, εφόσον το επιθυμεί, αυτοδικαίως και πρόεδρος του αντίστοιχου διοικητικού συμβουλίου.
7. Με απόφαση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη συγκροτείται το διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων του παρόντος. Η απόφαση του πρώτου εδαφίου αποκτά νόμιμη υπόσταση για όλες τις έννομες συνέπειες από τη δημοσίευσή τους στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια».
8. Τα μη αιρετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, πριν από την εγκατάστασή τους, ορκίζονται ενώπιον του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα.
9. Τα δημοτικά λιμενικά ταμεία γεωγραφικής περιοχής ευθύνης ενός δήμου, διατηρούν τον υφιστάμενο αριθμό και τις ιδιότητες των μελών του διοικητικού τους συμβουλίου.

Άρθρο 192
Ιδιότητες και θητεία μελών διοικητικού συμβουλίου
1. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών και, σε όσα από αυτά προβλέπεται, της εκτελεστικής επιτροπής, πρέπει να είναι Έλληνες πολίτες ή πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της παρ. 1 έχουν τα ασυμβίβαστα των δημοτικών ή των περιφερειακών συμβούλων, αντίστοιχα. Ειδικά για τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο ισχύουν, επιπλέον, τα οριζόμενα στο άρθρο 70 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), περί των ασυμβιβάστων, τα οποία αφορούν την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 68 του ίδιου νόμου.
3. Δεν επιτρέπεται να ορισθούν ή να είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της παρ. 1 ιδιώτες οι οποίοι έχουν στερηθεί τη διαχείριση της περιουσίας τους, με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, ή στους οποίους έχει επιβληθεί αποστέρηση δημόσιας θέσης ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού αξιώματος, με αμετάκλητη δικαστική απόφαση και για όσο διάστημα διαρκεί η στέρηση αυτή, καθώς και όσοι έχουν καταδικαστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ως αυτουργοί ή συμμέτοχοι σε κακούργημα ή σε κάποιο από τα πλημμελήματα που αναφέρονται στην περ. γ) της παρ. 1 του άρθρο 717, περί του διοικητικού μέτρου έκπτωσης λόγω καταδίκης.
4. Ο ορισμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της παρ. 1, με εξαίρεση τους συνδέσμους, διεξάγεται ανά τριάντα (30) μήνες και λήγει σε κάθε περίπτωση με την εγκατάσταση των νέων μελών. Μέσα σε έναν (1) μήνα από την εκλογή των μελών του προεδρείου του, το δημοτικό ή το περιφερειακό συμβούλιο συνεδριάζει και ορίζει τα νέα μέλη του διοικητικού συμβουλίου που θα το εκπροσωπούν.

Άρθρο 193
Αναπλήρωση και αντικατάσταση μελών διοικητικού συμβουλίου
1. Τα αναπληρωματικά μέλη αναπληρώνουν τα τακτικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, όταν απουσιάζουν ή κωλύονται ή η θέση τους μείνει κενή, λόγω παραίτησης ή θανάτου ή έκπτωσης ή απώλειας της ιδιότητας βάσει της οποίας ορίστηκαν, καθώς και λόγω ανεξαρτητοποίησης ή διαγραφής από την παράταξή τους, αν πρόκειται για δημοτικούς ή περιφερειακούς συμβούλους. Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, αναπληρώνεται από τον αντιπρόεδρο.
2. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου δύνανται να αντικατασταθούν κατά τη διάρκεια της θητείας τους, κατ’ εφαρμογή των παρ. 4 και 7 του άρθρου 191, περί συγκρότησης διοικητικών συμβουλίων.
Τα λοιπά μέλη αντικαθίστανται, κατά τη διάρκεια της θητείας τους, από τους φορείς που τα όρισαν.
3. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου υποβάλλουν την παραίτησή τους από το αξίωμά τους στον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου. Η παραίτησή τους γίνεται αποδεκτή αυτοδίκαια από την επομένη της κατάθεσης στο πρωτόκολλο του νομικού προσώπου.
4. Μέλος του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που ανεξαρτητοποιήθηκε ή διαγράφηκε από την παράταξή του δεν δύναται να εξακολουθήσει να είναι ή να ορισθεί μέλος του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων δήμων και περιφερειών.

Άρθρο 194
Αρμοδιότητες και λειτουργία οργάνων διοίκησης νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Το διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187, εξαιρουμένων των συνδέσμων, έχει αντίστοιχα τις αρμοδιότητες του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου του άρθρου 120, περί αρμοδιοτήτων δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, και επιπρόσθετα της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής του άρθρου 138, περί αρμοδιοτήτων της δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής.
2. Ειδικότερα στους συνδέσμους, το διοικητικό συμβούλιο έχει τις αρμοδιότητες του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου του άρθρου 120 και η εκτελεστική επιτροπή έχει τις αρμοδιότητες της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής του άρθρου 138 και όσες αρμοδιότητες της αναθέτει το διοικητικό συμβούλιο, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται αυτές που προβλέπονται για τη διάλυση του συνδέσμου.
3. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου έχει τις αρμοδιότητες του δημάρχου ή του περιφερειάρχη του άρθρου 109, περί αρμοδιοτήτων δημάρχου και περιφερειάρχη, και επιπρόσθετα τις αρμοδιότητες του προέδρου του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου. 4. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου δύναται, με απόφασή του, να αναθέτει την υπογραφή, με εντολή του, εγγράφων και πιστοποιητικών στον γενικό διευθυντή που τυχόν προβλέπεται από τον οργανισμό του νομικού προσώπου ή σε άλλο υπάλληλό του. Όσον αφορά τους συνδέσμους, ο πρόεδρος του συνδέσμου δύναται, επιπλέον, με απόφασή του, να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στον αντιπρόεδρο. Οι ανωτέρω αποφάσεις δημοσιεύονται αποκλειστικά με ανάρτηση στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια» και στην ιστοσελίδα του νομικού προσώπου.
5. Όταν ο πρόεδρος του συνδέσμου απουσιάζει ή κωλύεται, τα καθήκοντά του ασκεί ο αντιπρόεδρος και όταν απουσιάζει ή κωλύεται και αυτός, το μέλος της εκτελεστικής επιτροπής που έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους.
6. Ως προς τα θέματα σχετικά με τη λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και, όσον αφορά τους συνδέσμους, και της εκτελεστικής επιτροπής και, ιδίως:
α) την πρόσκληση των μελών σε συνεδρίαση,
β) τον τόπο και τρόπο σύγκλησης σε τακτική ή κατεπείγουσα συνεδρίαση,
γ) την απαιτούμενη πλειοψηφία για τη λήψη απόφασης,
δ) την τήρηση των πρακτικών,
ε) το κώλυμα συμμετοχής στις συνεδριάσεις,
στ) τις υποχρεώσεις των μελών,
ζ) το κώλυμα συμμετοχής στη συνεδρίαση,
η) την παραίτηση από τα αξιώματα του προέδρου και του αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου και της εκτελεστικής επιτροπής,
εφαρμόζονται αναλόγως οι σχετικές διατάξεις του Κεφαλαίου Γ΄ του Μέρους Α’ του παρόντος βιβλίου, που αφορούν στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο και τα μέλη του. Για τη διεξαγωγή της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου απαιτείται υποχρεωτικά η παρουσία του προέδρου ή ο αντιπροέδρου αυτού.
7. Το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου δήμων ή περιφερειών, ο οποίος υπάγεται σε περισσότερους νομούς, δύναται να συνεδριάζει και στην έδρα οποιουδήποτε δήμου ή περιφέρειας μέλους, αν αυτό το αποφασίσει το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου, με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται και για τις συνεδριάσεις της εκτελεστικής επιτροπής.
8. Με κανονισμό που καταρτίζει το διοικητικό συμβούλιο ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη λειτουργία του νομικού προσώπου. Ο κανονισμός λειτουργίας του πρώτου εδαφίου εγκρίνεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, με εξαίρεση αυτόν των συνδέσμων, ο οποίος καταρτίζεται από το διοικητικό του συμβούλιο.

Άρθρο 195
Κανονισμοί νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Το διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, συντάσσει τους ακόλουθους κανονισμούς:
α) Εσωτερικό κανονισμό υπηρεσιών, με τον οποίο καθορίζονται η οργάνωση, η διάρθρωση και οι αρμοδιότητες των υπηρεσιών του νομικού προσώπου, οι θέσεις του προσωπικού, κατά ειδικότητα, και το ανώτατο όριο αυτού,
β) Κανονισμό προσωπικού, ο οποίος καθορίζει την υπηρεσιακή κατάσταση αυτού, τα προσόντα πρόσληψης, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις πειθαρχικές ευθύνες,
γ) Κανονισμό οικονομικής διαχείρισης,
δ) Προαιρετικά, άλλους κανονισμούς, οι οποίοι κρίνονται απαραίτητοι για τη λειτουργία τους.
2. Στους κανονισμούς της παρ. 1 των νομικών προσώπων του παρόντος, τα οποία ανήκουν στον υποτομέα Ο.Τ.Α., όπως αυτός οριοθετείται στις περ. β) και δ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), προβλέπονται υποχρεωτικά οι αρμοδιότητες του προέδρου και των λοιπών οργάνων διοίκησης. Στους ίδιους κανονισμούς προβλέπεται ρητά ότι η αρμοδιότητα έγκρισης του προϋπολογισμού του νομικού προσώπου ανήκει στο διοικητικό συμβούλιο αυτού.

Άρθρο 196
Οικονομική διοίκηση νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Για τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187 εφαρμόζονται οι διατάξεις που ισχύουν για τους δήμους ή τις περιφέρειες αναφορικά με:
α) τον προϋπολογισμό,
β) τον απολογισμό,
γ) τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις,
δ) την ταμειακή υπηρεσία, και
ε) τα δάνεια.
2. Για τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, τα θέματα της οικονομικής τους διοίκησης διέπονται ως προς:
α) τις ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις, από τα εκάστοτε ισχύοντα, ελληνικά λογιστικά πρότυπα,
β) τον προϋπολογισμό τους, από τον τύπο που καθορίζεται με την περ. γ της παρ. 5 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 2/45253/ΔΠΓΚ/26.6.2025 απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Σχέδιο λογαριασμών του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης και κοινή οικονομική ταξινόμηση του Προϋπολογισμού των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης» (Β΄3364) και τις αποφάσεις της παρ. 4 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων. Το άρθρο 374, περί διάρκειας ισχύος προϋπολογισμού, ισχύει και για τα νομικά πρόσωπα της παρούσας,
γ) τα δάνεια, από το άρθρο 202, περί των αποφάσεων νομικών προσώπων για τις οποίες απαιτείται κοινοποίηση ή σύμφωνη γνώμη δήμων ή περιφερειών και τις διατάξεις που ισχύουν για τους δήμους ή τις περιφέρειες, αντίστοιχα.
3. Για τις ανάγκες τήρησης του λογιστικού σχεδίου, τα νομικά πρόσωπα του παρόντος δύνανται, σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας κάλυψης των σχετικών αναγκών λόγω έλλειψης προσωπικού με τα απαιτούμενα τυπικά ή και ουσιαστικά προσόντα, να αναθέτουν κάθε εργασία της τήρησης σε εξωτερικούς συνεργάτες που διαθέτουν τα κατά νόμο προβλεπόμενα προσόντα ή σε λογιστικά γραφεία που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις. Οι εξωτερικοί συνεργάτες λογιστές δεν υποκαθιστούν τους υπαλλήλους των οικονομικών υπηρεσιών ως προς τα καθήκοντα που κατά νόμο προβλέπονται για αυτούς.
4. Με την επιφύλαξη της παρ. 3, αν τα νομικά πρόσωπα του παρόντος δεν διαθέτουν ίδια οικονομική υπηρεσία, το σύνολο των αρμοδιοτήτων οικονομικής υπηρεσίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η ταμιακή υπηρεσία, ασκείται από την αρμόδια οικονομική υπηρεσία του δήμου ή της περιφέρειας που τα έχει συστήσει. Εάν πρόκειται για διαδημοτικό ή διαπεριφερειακό ή διαβαθμιδικό νομικό πρόσωπο, την υποστήριξη της παρούσας αναλαμβάνει υποχρεωτικά ο μεγαλύτερος από τους συμμετέχοντες σε πληθυσμό δήμος ή περιφέρεια, με βάση τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής. Σε αυτή την περίπτωση το σύνολο των απαιτούμενων σχετικών πράξεων υπογράφεται από τα αρμόδια κατά νόμο όργανα του δήμου ή της περιφέρειας. Για την εφαρμογή της παρούσας απαιτούνται υποβολή σχετικού αιτήματος από το διοικητικό συμβούλιο του νομικού προσώπου και αποδοχή αυτού από το οικείο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο.

Άρθρο 197
Διαχείριση περιουσίας νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Οι διατάξεις του Μέρους Ε’ του Βιβλίου Τέταρτου για τη διαχείριση της περιουσίας των δήμων και περιφερειών, εφαρμόζονται αναλόγως στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187.
2. Η διαχείριση της περιουσίας των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, γίνεται βάσει κανονισμού που συντάσσεται από το διοικητικό συμβούλιο, με εξαίρεση την εκποίηση, αγορά, εκμίσθωση και μίσθωση ακινήτων, καθώς και την εκποίηση κινητών πραγμάτων, για τα οποία απαιτείται δημοπρασία, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου Η΄ του Μέρους Ε΄ του Βιβλίου Τέταρτου, περί δημοπρασιών.

Άρθρο 198
Πόροι και χρηματοδότηση νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Πόροι των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187, είναι:
α) η ετήσια τακτική ή τυχόν έκτακτη επιχορήγηση του δήμου ή της περιφέρειας,
β) κάθε είδους εισφορές, επιχορηγήσεις, δωρεές, κληρονομίες και κληροδοσίες,
γ) εισπράξεις από το αντίτιμο των πραγμάτων ή των υπηρεσιών, που παρέχουν τα νομικά πρόσωπα,
δ) πρόσοδοι από τη δική τους περιουσία, καθώς και από τη συμμετοχή τους σε προγράμματα.
Τα λιμενικά ταμεία λαμβάνουν, επιπλέον, τους πόρους των περ. κ), κα), κβ) και λδ) της παρ. 3 του άρθρου 383, περί προσδιορισμού εσόδων των δήμων.
2. Πόροι των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188 είναι:
α) τα ίδια κεφάλαιά τους από την εισφορά των μετόχων ή μελών,
β) οι κάθε είδους χρηματοδοτήσεις ή συγχρηματοδοτήσεις στο πλαίσιο εθνικών ή ενωσιακών προγραμμάτων, δωρεές, κληρονομιές και κληροδοσίες,
γ) οι εισπράξεις από το αντίτιμο των πραγμάτων ή των υπηρεσιών, που παρέχουν τα νομικά πρόσωπα,
δ) οι πρόσοδοι από τη δική τους περιουσία.
3. Οι κοινωφελείς επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις ειδικού σκοπού ραδιοφωνίας- τηλεόρασης, στις οποίες συμμετέχουν κατά πλειοψηφία οι δήμοι και οι περιφέρειες, είναι δυνατόν να επιχορηγούνται από τον οικείο δήμο ή την οικεία περιφέρεια για τις δραστηριότητές τους, μετά από απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του. Προϋπόθεση για την επιχορήγηση αποτελεί η υποβολή τεκμηριωμένου αιτήματος από το οποίο προκύπτουν με σαφήνεια η οικονομική κατάσταση του νομικού προσώπου, η αναγκαιότητα της επιχορήγησης και οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή, οι δαπάνες που θα καλυφθούν από αυτή και κάθε άλλο στοιχείο που δύναται να ζητείται από το συμβούλιο, προκειμένου αυτό να λάβει απόφαση επιχορήγησης.

Άρθρο 199
Έλεγχος διαχείρισης νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Ο υποχρεωτικός διαχειριστικός έλεγχος των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, γίνεται από ελεγκτή που επιλέγεται και διορίζεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο στην αρχή κάθε οικονομικού έτους. Με την ίδια απόφαση ορίζεται και η αμοιβή του. Ως ελεγκτές ορίζονται ορκωτοί ελεγκτές ή πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να οριστούν ελεγκτές σε ανώνυμη εταιρεία. Ο ορισμός ορκωτών ελεγκτών είναι υποχρεωτικός στον έλεγχο του νομικού προσώπου, το οποίο έχει ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ.
2. Έκτακτος διαχειριστικός έλεγχος δύναται να διενεργείται και από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μετά από αίτημα του Υπουργού Εσωτερικών.
3. Εκθέσεις τακτικού ή έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές ή από υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου, που διενεργείται σύμφωνα με ειδικές διατάξεις νόμου ή Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, διαβιβάζονται υποχρεωτικά στον Γενικό Επόπτη, για την παρακολούθηση και υλοποίηση των σχετικών συστάσεων ή πορισμάτων.
4. Για την ευθύνη των μελών του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186 εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κεφαλαίου Γ’ του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πέμπτου του παρόντος Κώδικα και το άρθρο 49 του ν. 5104/2024 (Α’ 58). Ειδικά για τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας εφαρμόζεται συμπληρωματικά ο ν. 4548/2018 (Α’ 104).

Άρθρο 200
Αύξηση κεφαλαίου νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης
Αύξηση κεφαλαίου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188 επιτρέπεται μόνον για:
α) επενδυτικό πρόγραμμα ή
β) επέκταση των σκοπών του νομικού προσώπου ή
γ) για υποχρεωτική με νόμο μετατροπή του, για την οποία απαιτείται καταβολή κεφαλαίου, κατά την προσαρμογή του καταστατικού του στις σχετικές διατάξεις, αποκλειόμενης απολύτως της χρησιμοποίησής του για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών του.

Άρθρο 201
Διάθεση καθαρών κερδών νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, που εγκρίνεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τη διαχείριση, μετά από την έγκριση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων, την αφαίρεση των αποσβέσεων και τη δημιουργία του απαραίτητου αποθεματικού, δύναται να διατίθενται στον δήμο ή την περιφέρεια.
2. Με την ίδια διαδικασία το διοικητικό συμβούλιο του νομικού προσώπου, εκτιμώντας τους στόχους, την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητά του, δύναται να κρατήσει μέχρι δώδεκα τοις εκατό (12%) από τα καθαρά κέρδη, σε ιδιαίτερο λογαριασμό για την παροχή κινήτρων στους εργαζόμενους, με τη μορφή πρόσθετης αμοιβής. Τα κριτήρια και η διαδικασία καταβολής των αμοιβών αυτών και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια καθορίζονται στον κανονισμό προσωπικού του νομικού προσώπου.

Άρθρο 202
Αποφάσεις νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης για τις οποίες απαιτείται κοινοποίηση ή σύμφωνη γνώμη δήμων ή περιφερειών
1. Οι αποφάσεις του αρμόδιου οργάνου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, οι οποίες αφορούν στον προϋπολογισμό, την αποδοχή κληρονομιών και δωρεών που περιέχουν όρο, ή κληροδοσιών, καθώς και τη συνομολόγηση δανείων, κοινοποιούνται υποχρεωτικά στα οικεία δημοτικά ή περιφερειακά συμβούλια.
2. Για την εκποίηση ή ανταλλαγή ή σύσταση εμπράγματου βάρους επί ακινήτου απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου μόνο για τα ακίνητα που έχουν εισφερθεί από δήμο ή περιφέρεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 203
Λύση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων προβλέψεων του παρόντος Μέρους ανά κατηγορία νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, εξαιρούμενων και των ιδρυμάτων, για τη λύση τους, εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από απόφαση δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών.
2. Τα ιδρύματα λύονται με τον ίδιο τρόπο που συστάθηκαν και η περιουσία τους περιέρχεται στον δήμο ή την περιφέρεια που τα συνέστησε. Ο δήμος ή η περιφέρεια εξακολουθούν να διαθέτουν τις ιδιωτικές περιουσίες που έχουν περιέλθει στο ίδρυμα, με πράξεις εν ζωή ή αιτία θανάτου, αποκλειστικά για τον ειδικό σκοπό για τον οποίο αφιερώθηκαν, με την επιφύλαξη των διατάξεων που αφορούν την επωφελέστερη αξιοποίηση ή διάθεση του περιουσιακού στοιχείου που έχει καταληφθεί ή δωρηθεί για τον ίδιο ή άλλον κοινωφελή σκοπό.
3. Οι αρμοδιότητες των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που λύονται, ασκούνται από τον δήμο ή την περιφέρεια, υπό καθεστώς καθολικής διαδοχής ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί.
4. Με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, δύναται να καθορίζεται ο κανονισμός λειτουργίας για την άσκηση των αρμοδιοτήτων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που λύονται από τις υπηρεσίες του δήμου ή της περιφέρειας. Μέχρι την έκδοση του νέου κανονισμού, για την εύρυθμη άσκηση των ως άνω αρμοδιοτήτων, εφαρμόζεται ο υφιστάμενος κατά τη δημοσίευση του Κώδικα κανονισμός λειτουργίας του νομικού προσώπου.

Άρθρο 204
Λύση κοινωφελών επιχειρήσεων
1. Για τη λύση κοινωφελών επιχειρήσεων εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του.
2. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, δύναται να καθορίζεται ο κανονισμός λειτουργίας για την άσκηση των αρμοδιοτήτων των κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται από τις υπηρεσίες των δήμων. Μέχρι την έκδοση των νέων κανονισμών, για την εύρυθμη άσκηση των ως άνω αρμοδιοτήτων εφαρμόζονται οι υφιστάμενοι κατά τη δημοσίευση του παρόντος Κώδικα κανονισμοί λειτουργίας των νομικών αυτών προσώπων.

Άρθρο 205
Θέματα προσωπικού νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται
1. Το πάσης φύσης προσωπικό, οι νομικοί σύμβουλοι και οι δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής, που απασχολούνται σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή σε κοινωφελείς επιχειρήσεις που λύονται, καθίστανται αυτοδικαίως προσωπικό του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας και παρέχουν τις υπηρεσίες τους με την ίδια σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής, λαμβανομένης υπόψη της προϋπηρεσίας τους. Συμβάσεις μίσθωσης έργου συνεχίζουν να υλοποιούνται από τον οικείο δήμο ή την οικεία περιφέρεια μέχρι τη λήξη τους.
2. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάσσεται σε κενές οργανικές θέσεις για τις οποίες έχει τα τυπικά προσόντα ή, αν δεν υφίστανται τέτοιες, σε προσωποπαγείς θέσεις που συνιστώνται για τον σκοπό αυτό αυτοδίκαια, με παράλληλη δέσμευση ισάριθμων οργανικών θέσεων. Επιπλέον, συστήνονται αυτοδικαίως οι οργανικές θέσεις των νομικών προσώπων, τα οποία λύονται, για την κάλυψη των οποίων έχει εκδοθεί προκήρυξη του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού. Οι προσωποπαγείς θέσεις, που τυχόν συστήνονται, καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου.
3. Η κατάταξη του προσωπικού στις οργανικές θέσεις διενεργείται με απόφαση του αρμοδίου προς διορισμό οργάνου του δήμου ή της περιφέρειας, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως σε χρονικό διάστημα ενός (1) μηνός από την έκδοση της απόφασης περί λύσης του νομικού προσώπου και ισχύει από την ημερομηνία λύσης του για όλες τις έννομες συνέπειες.
4. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο προγραμμάτων συνεχίζονται από τον καθολικό διάδοχο δήμο ή περιφέρεια και δύνανται να ανανεώνονται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α’ 28), περί της διάρκειας απασχόλησης προσωπικού με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου για κάλυψη παροδικών αναγκών. Οι συμβάσεις έργου στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων διέπονται από το άρθρο 30 του ν. 4314/2014 (Α’ 265), περί συμβάσεων μίσθωσης έργου σε συγχρηματοδοτούμενες πράξεις. Εγκρίσεις που έχουν χορηγηθεί στα νομικά πρόσωπα που λύονται, για την πρόσληψη προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή τη σύναψη συμβάσεων μίσθωσης έργου υλοποιούνται από τον οικείο δήμο ή την οικεία περιφέρεια.
5. Το προσωπικό που υπηρετεί με απόσπαση ή μετακίνηση δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α’ 93) στα νομικά πρόσωπα της παρ. 1 τα οποία λύονται, συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον οικείο δήμο μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης. Ομοίως, προσωπικό που έχει αποσπαστεί ή μετακινηθεί δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014, από τα ως άνω νομικά πρόσωπα, συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης.
6. Εντός έξι (6) μηνών από τη λύση των νομικών προσώπων της παρ. 1, οι οικείοι δήμοι ή περιφέρειες τροποποιούν τον οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας τους. Η γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου της παρ. 2 του άρθρου 10 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α’ 143) παρέχεται εντός είκοσι πέντε (25) ημερών, άλλως τεκμαίρεται ότι έχει παρασχεθεί. Μέχρι την τροποποίηση του πρώτου εδαφίου, με απόφαση του οικείου δημάρχου ή περιφερειάρχη ορίζεται ότι ο δήμος ή η περιφέρεια εκπληρώνει τους σκοπούς του νομικού προσώπου που λύεται και εξυπηρετεί τις δραστηριότητες που ασκούσε με τις υφιστάμενες οργανικές μονάδες του δήμου ή της περιφέρειας.
7. Συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγράμματα ή προγράμματα που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και υλοποιούνται από τα νομικά πρόσωπα που λύονται δύνανται να μεταφέρονται στον οικείο δήμο ή την οικεία περιφέρεια, εφόσον προβλέπονται ως δυνητικοί φορείς υλοποίησης των σχετικών υπηρεσιών, από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την υλοποίηση εκάστου προγράμματος. Η μεταφορά των προγραμμάτων γίνεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλιου, αντίστοιχα. Τα μεταφερόμενα προγράμματα συνεχίζουν να υλοποιούνται από τους ανωτέρω φορείς, οι οποίοι θεωρούνται καθολικοί διάδοχοι, ως προς τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από τα προγράμματα αυτά, στα οποία περιλαμβάνονται όσα απορρέουν από τις συμβάσεις έργου ή από τις συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, οι οποίες συνεχίζονται μέχρι τη λήξη τους.
8. Είναι δυνατή η συνέχιση όλων των υλοποιούμενων προγραμμάτων επιχορήγησης της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) για τους ωφελούμενους που απασχολούνται ή προεργάζονται σε νομικά πρόσωπα του παρόντος που λύονται, σε κάθε έναν εξυπηρετούμενο δήμο ή περιφέρεια που αναλαμβάνει την εκπλήρωση των σκοπών του φορέα που καταργείται.
Οι ανωτέρω φορείς, οι οποίοι πρόκειται να συνεχίσουν την υλοποίηση των προγραμμάτων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης:
α) επιχορηγούνται από την ημερομηνία μεταφοράς των απασχολουμένων και για το υπόλοιπο διάστημα, σύμφωνα με την ισχύουσα απόφαση ένταξης υπαγωγής και με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, μέχρι και τη συμπλήρωση του συνολικού επιχορηγούμενου διαστήματος,
β) απασχολούν τους προεργαζόμενους, μέχρι και τη συμπλήρωση του συνολικού διαστήματος, και για το υπόλοιπο διάστημα σύμφωνα με την ισχύουσα απόφαση ένταξης υπαγωγής και με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, μέχρι και τη συμπλήρωση του συνολικού επιδοτούμενου διαστήματος.

Άρθρο 206
Θέματα περιουσιακών και οικονομικών στοιχείων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται
1. Από τη λύση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή των κοινωφελών επιχειρήσεων, τα κινητά και ακίνητα περιουσιακά τους στοιχεία περιέρχονται αυτοδικαίως στον δήμο ή την περιφέρεια, αντίστοιχα, που υπεισέρχεται ως καθολικός διάδοχος σε όλα τα εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον καθολικό διάδοχο ή κατά του καθολικού διαδόχου, χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους του για τη συνέχιση και χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης.
2. Εντός ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση των αποφάσεων περί λύσης, με απόφαση του οικείου δημάρχου ή περιφερειάρχη, συστήνεται Επιτροπή Καταγραφής και Απογραφής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάζονται στον δήμο από το νομικό πρόσωπο που λύεται, που αποτελείται από:
α) τον Προϊστάμενο ή ένα (1) στέλεχος των Οικονομικών Υπηρεσιών του δήμου ή της περιφέρειας, ως πρόεδρο,
β) τον αντιδήμαρχο ή αντιπεριφερειάρχη οικονομικών ή άλλον αντιδήμαρχο, ή αντιπεριφερειάρχη σε περίπτωση που δεν έχει οριστεί αντιδήμαρχος ή αντιπεριφερειάρχης οικονομικών,
γ) έναν (1) σύμβουλο της παράταξης της πλειοψηφίας,
δ) τον απερχόμενο πρόεδρο του νομικού προσώπου που λύεται.
Για την υποβοήθηση του έργου της Επιτροπής δύναται να ανατίθεται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αντίστοιχα, η διεκπεραίωση συγκεκριμένων διαδικασιών και ενεργειών σε ορκωτούς λογιστές. Η Επιτροπή ολοκληρώνει το έργο της καταγραφής και απογραφής μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από τη σύστασή της. Η έκθεση καταγραφής και απογραφής εγκρίνεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα. Η απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, η οποία συνοδεύεται από απόσπασμα της έκθεσης του τέταρτου εδαφίου που περιγράφει τα αποκτώμενα κατά κυριότητα από τον δήμο ή την περιφέρεια ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, αποτελεί τον τίτλο για την καταχώρισή τους στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια κτηματολογικά γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου.
3. Ταμειακά υπόλοιπα και υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών των νομικών προσώπων που λύονται μεταφέρονται με απόφαση της οικείας δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής σε λογαριασμό του δήμου ή της περιφέρειας. Με την ίδια ή όμοια απόφαση κλείνουν οι προαναφερθέντες τραπεζικοί λογαριασμοί των νομικών προσώπων που λύονται.

Άρθρο 207
Διαδικασία μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς
1. Τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου των ακόλουθων κατηγοριών μετατρέπονται σε αναπτυξιακούς οργανισμούς του άρθρου 224 ή συγχωνεύονται σε υπάρχοντες, διατηρώντας τον σκοπό τους, ή λύονται:
α) οι μονομετοχικές εταιρείες νησιωτικών δήμων, οι οποίες είχαν συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 184 του ν. 4555/2018 (Α’ 133), περί σύστασης δημοτικών μονομετοχικών Α.Ε. λειτουργίας πρατηρίου καυσίμων, για την κάλυψη των αναγκών μικρών νησιωτικών δήμων,
β) οι κάθε είδους ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 252 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α΄ 114), περί ορισμών και διακρίσεων των επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την επιφύλαξη της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 188 του παρόντος, περί των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης,
γ) οι αμιγείς επιχειρήσεις, οι οποίες είχαν συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 277 του π.δ. 410/1995 (Α’ 231), περί σύστασης και νομικής φύσης, και
δ) οι αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 194 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), περί επιχειρήσεων περιφερειών.
2. Τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, μέχρι τη μετατροπή ή συγχώνευση ή λύση τους, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με το καταστατικό τους.
3. Οι αρμοδιότητες των νομικών προσώπων της παρ. 1, καθώς και εκτελούμενα προγράμματα ή έργα ή υπηρεσίες, χρηματοδοτούμενα ή συγχρηματοδοτούμενα από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους ή διεθνείς οργανισμούς, συνεχίζουν να υλοποιούνται από τον διάδοχο αναπτυξιακό οργανισμό, υπό καθεστώς καθολικής διαδοχής ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί.
4. Σε κάθε δήμο:
α) με πληθυσμό, έως εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους, δύναται να λειτουργεί ένας (1) μονομετοχικός αναπτυξιακός οργανισμός μετά από μετατροπή ή συγχώνευση νομικών προσώπων της παρ. 1,
β) με πληθυσμό, άνω των εκατό χιλιάδων (100.000) κατοίκων, δύνανται να λειτουργούν έως δύο (2) μονομετοχικοί αναπτυξιακοί οργανισμοί, και ειδικά στον δήμο Αθηναίων έως τρεις (3) μετά από μετατροπή ή συγχώνευση νομικών προσώπων της παρ. 1.
Επιπλέον, κάθε δήμος δύναται να συμμετέχει σε έναν (1) αναπτυξιακό οργανισμό.
Σε κάθε περιφέρεια δύναται να λειτουργεί ένας (1) μονομετοχικός αναπτυξιακός οργανισμός. Επιπλέον, κάθε περιφέρεια δύναται να συμμετέχει σε άλλον έναν (1) αναπτυξιακό οργανισμό. Ο αναπτυξιακός οργανισμός «Αττικός Πολιτισμός – Μητροπολιτικό Κέντρο Πολιτιστικής Δημιουργίας και Καινοτομίας» εξαιρείται από τους αριθμητικούς περιορισμούς της παρούσας και συνεχίζει να λειτουργεί σύμφωνα με το άρθρο 110 του ν. 5225/2025 (Α’ 152).
5. Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2026:
α) τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, τα οποία λειτουργούν αποκλειστικά σε έναν (1) δήμο ή περιφέρεια, λαμβάνοντας υπόψη τις προϋποθέσεις της παρ. 4:
αα) λύονται και τίθενται σε εκκαθάριση ή
αβ) μετατρέπονται ή συγχωνεύονται:
i) σε μονομετοχικό αναπτυξιακό οργανισμό, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου ή
ii) σε υφιστάμενο αναπτυξιακό οργανισμό, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, μετά από αποδοχή του διοικητικού συμβουλίου του αναπτυξιακού οργανισμού.
β) τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1 στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι από ένας δήμοι ή περιφέρειες λύονται ή μετατρέπονται ή συγχωνεύονται σε υφιστάμενο αναπτυξιακό οργανισμό, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, μετά από αποδοχή του διοικητικού συμβουλίου του αναπτυξιακού οργανισμού.
6. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, τα οποία δεν λύθηκαν, συγχωνεύτηκαν ή μετατράπηκαν σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, λύονται αυτοδίκαια, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Τμήματος Ενδέκατου του ν. 4548/2018 (Α’ 104).
7. Εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, διαδικασίες λύσης και εκκαθάρισης νομικών προσώπων της παρ. 1 συνεχίζουν, χωρίς να απαιτείται έκδοση νέας διοικητικής πράξης.

Άρθρο 208
Θέματα προσωπικού μετατρεπόμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς
Το πάσης φύσης προσωπικό, οι νομικοί σύμβουλοι και οι δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής που απασχολούνται σε νομικά πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 207, περί διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, τα οποία μετατρέπονται ή συγχωνεύονται σε αναπτυξιακό οργανισμό, καθίστανται αυτοδικαίως προσωπικό αυτού. Συμβάσεις μίσθωσης έργου συνεχίζουν να υλοποιούνται από τον διάδοχο αναπτυξιακό οργανισμό μέχρι τη λήξη τους. Το άρθρο 205, περί των θεμάτων προσωπικού νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται, εφαρμόζεται αναλογικά.

Άρθρο 209
Καταγραφή νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Ο Υπουργός Εσωτερικών, εντός δύο (2) μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 5 του άρθρου 207, περί διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, εκδίδει απόφαση, κατόπιν υποβολής σχετικών στοιχείων από τον δήμαρχο, περιφερειάρχη ή τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), της Ένωσης Περιφερειών (ΕΝ.ΠΕ.) ή των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (Π.Ε.Δ.) κατά περίπτωση, στην οποία καταγράφονται:
α) το σύνολο των πάσης φύσης νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών,
β) το σύνολο των πάσης φύσης νομικών προσώπων στα οποία συμμετέχουν δήμοι ή περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 189, περί λοιπών νομικών προσώπων στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες, καθώς και
γ) όσα νομικά πρόσωπα των περ. α) και β) έχουν τεθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Για την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου, οι δήμοι, οι περιφέρειες, η Κ.Ε.Δ.Ε., η ΕΝ.ΠΕ. και οι Π.Ε.Δ. διαβιβάζουν στο Υπουργείο Εσωτερικών τα σχετικά με τη σύσταση, μετατροπή, συγχώνευση ή λύση των νομικών προσώπων έγγραφα.
2. Η παράλειψη τήρησης των υποχρεώσεων της παρ. 1 συνιστά σοβαρή παράβαση καθήκοντος για τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη ή τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της Κ.Ε.Δ.Ε., της ΕΝ.ΠΕ. ή των Π.Ε.Δ. κατά περίπτωση.
3. Η απόφαση της παρ. 1 επικαιροποιείται ετησίως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Άρθρο 210
Διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι
Συνεχίζουν να λειτουργούν οι υφιστάμενοι διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι οι οποίοι έχουν συσταθεί με τη μορφή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, με ειδικό σκοπό τη μελέτη και εκτέλεση έργων των συμμετεχόντων δήμων ή την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών ή την άσκηση των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών, καθώς και τον σχεδιασμό και την κατάρτιση προγραμμάτων και μεθόδων για την ανάπτυξη του ευρύτερου χώρου τους.

Άρθρο 211
Συμμετοχή, αποχώρηση μελών και οικονομική διοίκηση συνδέσμου
1. Η συμμετοχή νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο ή η αποχώρηση από αυτόν επιτρέπεται, εάν το αποφασίσει το δημοτικό συμβούλιο του ενδιαφερομένου δήμου και αποδεχθεί την απόφαση το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου, με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. Σε κάθε περίπτωση, για τη συμμετοχή νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο ή για την αποχώρηση από αυτόν, λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του τοπικού πληθυσμού και οι εναλλακτικές δυνατότητες που υπάρχουν, ενόψει των ειδικών συνθηκών κάθε περίπτωσης, για την κατά το δυνατόν πληρέστερη εκπλήρωση του σκοπού του συνδέσμου. Άρνηση αποδοχής της συμμετοχής νέου δήμου ή της αποχώρησης δήμου ή περιφέρειας από σύνδεσμο, εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου, αιτιολογείται ειδικά.
Αν το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου δεν αποδέχεται, χωρίς ειδική αιτιολογία, τη συμμετοχή δήμου ή την αποχώρηση δήμου ή περιφέρειας από τον σύνδεσμο, η συμμετοχή ή η αποχώρηση αποφασίζεται από τον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, αν οι ανάγκες των κατοίκων δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν διαφορετικά και δεν παρεμποδίζεται η εκπλήρωση του σκοπού του συνδέσμου.
Με απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας ελέγχεται υποχρεωτικά η νομιμότητα της απόφασης συμμετοχής ή αποχώρησης και ακολούθως εκδίδεται σχετική απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η τροποποίηση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του συνδέσμου εγκρίνεται από τον Γραμματέα αποκεντρωμένης διοίκησης, ύστερα από γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου.
2. Τα συμβούλια των δήμων και περιφερειών που μετέχουν στον σύνδεσμο δύνανται, με απόφασή τους, να παρατείνουν τη διάρκεια, να μεταφέρουν την έδρα του συνδέσμου, να επεκτείνουν ή περιορίσουν τους σκοπούς του, καθώς και να αναπροσαρμόσουν τις εισφορές των μελών του πέρα από τα όρια της συστατικής πράξης.
3. Η αναπροσαρμογή της εισφοράς δήμων ή περιφερειών, οι οποίοι είναι μέλη συνδέσμου, στον οποίο συμμετέχουν άνω των τριών (3) δήμων και περιφερειών, γίνεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του συνδέσμου που λαμβάνεται με πλειοψηφία των τριών πέμπτων (3/5) του συνόλου των μελών του. Η πληρωμή των εισφορών αυτών γίνεται χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη έκδοση χρηματικού εντάλματος, από τους ταμίες των δήμων και των περιφερειών στην αρχή του οικονομικού έτους.
4. Η συνομολόγηση δανείων από τους συνδέσμους, για την εκπλήρωση σκοπών της αρμοδιότητας ή της δράσης τους, συμπεριλαμβανομένης και της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων ή μη οφειλών, γίνεται ύστερα από απόφαση των διοικητικών τους συμβουλίων, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη συναίνεση των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων των δήμων και των περιφερειών, που είναι μέλη τους. Οι ρυθμίσεις του Κεφαλαίου ΙΖ΄ του Μέρους Β΄ του Βιβλίου Τέταρτου, περί πιστοληπτικής πολιτικής, εφαρμόζονται, αναλόγως, για τη συνομολόγηση των ανωτέρω δανείων.
5. Ειδικά ως προς τα διαδημοτικά λιμενικά ταμεία:
α) Η συμμετοχή δήμου σε υφιστάμενο διαδημοτικό λιμενικό ταμείο δεν είναι δυνατή.
β) Σε περίπτωση αποχώρησης δήμου από διαδημοτικό λιμενικό ταμείο, η αρμοδιότητα του λιμενικού ταμείου επί της εδαφικής περιφέρειας του δήμου που αποχωρεί, ασκείται υποχρεωτικά από αυτόν. Πριν από την έκδοση της απόφασης του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης του πέμπτου εδαφίου της παρ. 1, ακολουθείται η διαδικασία των παρ. 3 και 4 του άρθρου 214, περί λύσης συνδέσμου, οι οποίες εφαρμόζονται αναλογικά. Δεν είναι δυνατή η αποχώρηση του μεγαλύτερου σε πληθυσμό δήμου από το δημοτικό λιμενικό ταμείο.
γ) Η παρ. 2 δεν εφαρμόζεται ως προς την επέκταση ή τον περιορισμό των σκοπών τους, καθώς και τις εισφορές των μελών.

Άρθρο 212
Συγκρότηση διοικητικού συμβουλίου συνδέσμου
1. Το διοικητικό συμβούλιο συγκροτείται από συμβούλους του κάθε δήμου ή περιφέρειας, οι οποίοι εκλέγονται από τα συμβούλιά τους, ανάλογα με τον πληθυσμό τους, με βάση τον πληθυσμό του μικρότερου δήμου, που εκπροσωπείται με έναν (1) εκπρόσωπο. Ο αριθμός των εκπροσώπων του καθενός από τους λοιπούς δήμους, που μετέχουν στον σύνδεσμο, βρίσκεται με τη διαίρεση του πληθυσμού του δια του πληθυσμού του μικρότερου από αυτούς.
2. Αν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του συνδέσμου, σύμφωνα με τον υπολογισμό της παρ. 1, είναι περισσότερα από είκοσι πέντε (25), κάθε δημοτικό συμβούλιο εκλέγει εκπροσώπους για το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου ως εξής:
α) δήμοι με πληθυσμό από έναν (1) έως δέκα χιλιάδες (10.000) κατοίκους εκλέγουν έναν (1) εκπρόσωπο,
β) δήμοι με πληθυσμό από δέκα χιλιάδες έναν (10.001) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) κατοίκους εκλέγουν δύο (2) εκπροσώπους,
γ) δήμοι με πληθυσμό από τριάντα χιλιάδες έναν (30.001) έως εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους εκλέγουν τρεις (3) εκπροσώπους,
δ) δήμοι με πληθυσμό από εκατό χιλιάδες έναν (100.001) έως τριακόσιες χιλιάδες (300.000), κατοίκους εκλέγουν τέσσερις (4) εκπροσώπους και
ε) δήμοι με πληθυσμό από τριακόσιες χιλιάδες έναν (300.001) κατοίκους και άνω εκλέγουν πέντε (5) εκπροσώπους.
3. Αν, με τον υπολογισμό που προβλέπει η παρ. 2, ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου υπερβαίνει τα εβδομήντα πέντε (75), κάθε δημοτικό συμβούλιο εκλέγει εκπροσώπους για το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου ως εξής:
α) δήμοι έως τριάντα χιλιάδες (30.000) κατοίκους εκλέγουν έναν (1) εκπρόσωπο,
β) δήμοι από τριάντα χιλιάδες έναν (30.001) και μέχρι ογδόντα χιλιάδες (80.000) κατοίκους εκλέγουν δύο (2) εκπροσώπους,
γ) δήμοι από ογδόντα χιλιάδες έναν (80.001) και μέχρι εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) κατοίκους εκλέγουν τρεις (3) εκπροσώπους,
δ) δήμοι από εκατόν πενήντα χιλιάδες έναν (150.001) και μέχρι τριακόσιες χιλιάδες (300.000) κατοίκους εκλέγουν τέσσερις (4) εκπροσώπους,
ε) δήμοι από τριακόσιες χιλιάδες έναν (300.001) και μέχρι πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) κατοίκους εκλέγουν πέντε (5) εκπροσώπους και
στ) δήμοι από πεντακόσιες χιλιάδες έναν (500.001) και άνω κατοίκους εκλέγουν έξι (6) εκπροσώπους.
4. Σε συνδέσμους δύο (2) έως και τεσσάρων (4) δήμων, αν ο αριθμός των εκπροσώπων, σύμφωνα με τον υπολογισμό που προβλέπει η παρ. 1, είναι μεγαλύτερος από είκοσι πέντε (25) ή μικρότερος από πέντε (5), το διοικητικό συμβούλιο συγκροτείται σύμφωνα με την παρ. 2.
Αν τυχόν, και κατά τον υπολογισμό που προβλέπει η παρ. 2, ο αριθμός των εκπροσώπων είναι μικρότερος από πέντε (5), το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου συγκροτείται πάλι από πέντε (5) εκπροσώπους. Για να συμπληρωθούν οι κενές θέσεις ορίζεται από ένας (1) εκπρόσωπος των δήμων που έχουν τον μεγαλύτερο πληθυσμό κατά σειρά. Σε συνδέσμους δύο (2) δήμων, αν δεν συμπληρώνεται ο αριθμός πέντε (5) εκπροσώπων ούτε με τον υπολογισμό αυτόν, το συμβούλιο του συνδέσμου συγκροτείται από δύο (2) εκπροσώπους του δήμου που έχει τον μικρότερο πληθυσμό και από τρεις (3) εκπροσώπους του δήμου που έχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό.
5. Σε περίπτωση συμμετοχής της περιφέρειας στον σύνδεσμο, ο αριθμός των μελών του προσαυξάνεται, με εκπροσώπους της περιφέρειας, στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού αριθμού των εκπροσώπων των μελών των δήμων στον σύνδεσμο.
6. Ένα (1) από τα μέλη που εκπροσωπούν κάθε δήμο ή περιφέρεια στο διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου είναι υποχρεωτικά ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα.
7. Το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου, εφόσον έχει περισσότερα από είκοσι πέντε (25) μέλη, έχει απαρτία, όταν παρίσταται το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών του.
8. Η συμμετοχή νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο είναι δυνατή, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 211, περί συμμετοχής, αποχώρησης μελών και οικονομικής διοίκησης συνδέσμου, διαρκούσης της αυτοδιοικητικής περιόδου. Η εκπροσώπησή του στα όργανα διοίκησης του συνδέσμου γίνεται αμέσως μετά την εκλογή του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου της παρ. 4 του άρθρου 117, περί συγκρότησης και θητείας προεδρείου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.
9. Ειδικά ως προς τα διαδημοτικά λιμενικά ταμεία, διατηρούνται ο υφιστάμενος αριθμός και οι ιδιότητες των μελών του διοικητικού τους συμβουλίου. Σε περίπτωση αποχώρησης δήμου, ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου ορίζεται:
α) σε εννέα (9) στην περίπτωση που η γεωγραφική περιοχή του ταμείου εκτείνεται στα όρια δύο (2) δήμων,
β) σε έντεκα (11) στα όρια τριών (3) δήμων και
γ) μέχρι δεκαπέντε (15) στα όρια περισσοτέρων των τριών (3) δήμων, στον οποίο περιλαμβάνεται υποχρεωτικά και ο προϊστάμενος της λιμενικής αρχής της έδρας του νομικού προσώπου και, όπου δεν υπάρχει τέτοια αρχή στην έδρα, ο προϊστάμενος της πλησιέστερης προς αυτήν λιμενικής αρχής.
Ο αριθμός των αιρετών εκπροσώπων καθενός από τους συμμετέχοντες δήμους προσδιορίζεται από το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης του αριθμού των μελών του διοικητικού συμβουλίου, δια του αριθμού των μετεχόντων δήμων.
Σε περίπτωση κατά την οποία προκύπτει υπόλοιπο προς συμπλήρωση του αριθμού των μελών, οι αντίστοιχες θέσεις του διοικητικού συμβουλίου κατανέμονται ανά μία (1) στους συμμετέχοντες δήμους με το μεγαλύτερο πληθυσμό.

Άρθρο 213
Εκλογή προέδρου διοικητικού συμβουλίου και μελών εκτελεστικής επιτροπής συνδέσμου
1. Στην πρώτη συνεδρίασή του το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου εκλέγει από τα μέλη του τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρό του, καθώς και τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής για όλη τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής θητείας. Για τη διεξαγωγή της εκλογής το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου έχει νόμιμη συγκρότηση, εφόσον έχει ορισθεί αριθμός εκπροσώπων ίσος με τα τρία πέμπτα (3/5) του συνολικού αριθμού των μελών του. Η απαρτία υπολογίζεται με βάση τον συνολικό αριθμό των μελών.
2. Το διοικητικό συμβούλιο συγκαλείται στην έδρα του συνδέσμου, μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την εκλογή των εκπροσώπων, ύστερα από γραπτή πρόσκληση του δημάρχου του δήμου της έδρας του συνδέσμου. Αν ο δήμαρχος της έδρας του συνδέσμου δεν συγκαλέσει το διοικητικό συμβούλιο μέσα στην παραπάνω προθεσμία, η πρόσκληση γίνεται από τον εκπρόσωπο του δήμου μέλους του συνδέσμου που έχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό.
3. Στη συνεδρίαση προεδρεύει αυτός που συγκάλεσε το διοικητικό συμβούλιο και, αν δεν παρίσταται, άλλος εκπρόσωπος του ίδιου δήμου κατά τη σειρά που είναι γραμμένοι στην απόφαση του άρθρου 72, περί επικύρωσης της εκλογής, ή ο εκπρόσωπος του μεγαλύτερου κατά σειρά σε πληθυσμό, δήμου, από αυτούς που οι εκπρόσωποί τους παρίστανται στη συνεδρίαση, σύμφωνα με τη σειρά που είναι γραμμένοι στην ίδια απόφαση.
4. Η εκτελεστική επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του συνδέσμου, ως πρόεδρο, και δύο (2) μέλη, σε συμβούλια έως και είκοσι πέντε (25) μελών. Σε συμβούλια από είκοσι έξι (26) έως εβδομήντα πέντε (75) μέλη, η εκτελεστική επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο και τέσσερα (4) μέλη και, σε πολυμελέστερα συμβούλια, από τον πρόεδρο και έξι (6) μέλη. Από τα μέλη αυτά το ένα (1) εκλέγεται αντιπρόεδρος. Σε περίπτωση συμμετοχής της περιφέρειας στον σύνδεσμο, ο αριθμός των μελών της εκτελεστικής επιτροπής προσαυξάνεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών της κατά τα ανωτέρω.
5. Για την εκλογή των μελών της εκτελεστικής επιτροπής, καταρτίζεται ενιαία λίστα υποψηφίων, από την οποία εκλέγονται τα μέλη που έχουν συγκεντρώσει τη σχετική πλειοψηφία, όπως προβλέπονται στην παρ. 4 ανά περίπτωση.
6. Τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής δύνανται να αντικατασταθούν κατά τη διάρκεια της θητείας τους για σοβαρό λόγο σχετικό με τη λειτουργία του συνδέσμου, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) των μελών του.

Άρθρο 214
Λύση συνδέσμου
1. Ο σύνδεσμος λύεται:
α) Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του, που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνολικού αριθμού των μελών του όταν:
αα) έχει εκπληρωθεί ο σκοπός του ή
αβ) λήξει το χρονικό διάστημα για το οποίο έχει συσταθεί.
β) Με απόφαση των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των συμβουλίων των δήμων και της περιφέρειας που μετέχουν σε αυτόν, αν διαπιστώσουν αδυναμία για την εκπλήρωση του σκοπού του.
γ) Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν έχουν συγκροτηθεί τα όργανά του για διάστημα μεγαλύτερο από τρεις (3) μήνες.
2. Με την απόφαση της περ. α) της παρ. 1 ρυθμίζονται, επίσης, θέματα σχετικά με την κατανομή του ενεργητικού και των υποχρεώσεων του συνδέσμου που λύεται, καθώς και κάθε άλλη έννομη σχέση, ανάλογα με το ύψος της ετήσιας εισφοράς κάθε δήμου ή περιφέρειας που συμμετέχει, καθώς και των τυχόν ακινήτων ή οχημάτων που έχει εισφέρει. Τυχόν επιχορήγηση του συνδέσμου που λύεται για εξόφληση οφειλών του προς τρίτους, περιέρχεται στον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, ο οποίος και προβαίνει, απευθείας, σε αυτήν.
3. α) Στις περ. β) και γ) της παρ. 1 με απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης συστήνεται Επιτροπή Καταγραφής και Κατανομής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων του συνδέσμου, αποτελούμενη:
αα) από τον Γενικό Διευθυντή Εσωτερικής Λειτουργίας ή έναν (1) Διευθυντή της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης στον νομό ως Πρόεδρο,
αβ) έναν (1) υπάλληλο της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, κατά προτίμηση νομικό ή πολιτικό μηχανικό, ο οποίος ορίζεται με την απόφαση του Γραμματέα,
αγ) τον Πρόεδρο του συνδέσμου,
αδ) έναν (1) εκπρόσωπο από κάθε δήμο που συμμετέχει στον σύνδεσμο, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου και
αε) τους Προϊστάμενους Οικονομικών Υπηρεσιών των συμμετεχόντων δήμων.
Εφόσον προκύπτουν ειδικότερα ζητήματα νομικής, τεχνικής ή οικονομικής φύσης, η Επιτροπή δύναται να ζητά τη συνδρομή των υπηρεσιών των δήμων ή εξωτερικών συνεργατών κατά την κρίση της. Η Επιτροπή συνεδριάζει σε χώρο που ορίζεται από τον Πρόεδρο αυτής και ολοκληρώνει το έργο της καταγραφής μέσα σε προθεσμία ενός (1) μηνός από τη σύστασή της, εκδίδοντας σχετική απόφαση κατανομής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων στους δήμους. Η ανωτέρω απόφαση διαβιβάζεται στον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, ο οποίος εκδίδει αμελλητί διαπιστωτική πράξη λύσης του συνδέσμου και περιέλευσης των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων αυτών στους οικείους δήμους. Η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Τυχόν κινήσεις ή πράξεις που συντελούνται μετά από το πέρας της καταγραφής και κατανομής των περιουσιακών στοιχειών του συνδέσμου και μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης του Γραμματέα, καταγράφονται σε συμπληρωματική έκθεση από την Επιτροπή. Εφόσον προκύπτει ανάγκη ανακατανομής της περιουσίας, η Επιτροπή επιλαμβάνεται άμεσα με τροποποιητική- συμπληρωματική πράξη της. Ομοίως, εκδίδεται συμπληρωματική απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Οι δήμοι που συνιστούσαν τον σύνδεσμο υπεισέρχονται αυτοδικαίως σε όλα τα ενοχικά και εμπράγματα δικαιώματα, τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις αυτών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διαπιστωτική πράξη, από την ημέρα δημοσίευσής της. Η αναδοχή τυχόν οφειλών των λυόμενων συνδέσμων από τους δήμους είναι στερητική. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωμα επί των ακινήτων και δικτύων του συνδέσμου μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στον δήμο, εντός των διοικητικών ορίων του οποίου βρίσκονται. Τα κινητά και ο κάθε είδους εξοπλισμός που εξυπηρετεί ή συνδέεται λειτουργικά με τα ακίνητα που μεταβιβάζονται, μεταφέρονται κατά προτεραιότητα στον κύριο του ακινήτου ή των δικτύων.
β) Τυχόν ρυθμίσεις οφειλών συνεχίζουν να εξυπηρετούνται από τον δήμο που αποτελούσε την έδρα του συνδέσμου. Οι δήμοι υπεισέρχονται αυτοδικαίως από τη δημοσίευση της απόφασης του Γραμματέα στις ενεργές συμβάσεις μίσθωσης των ακινήτων που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους ορίων και τα οποία εκμισθώνει ή μισθώνει ο σύνδεσμος. Λοιπές ενεργές συμβάσεις υλοποιούνται από τον δήμο που αποτελούσε την έδρα του συνδέσμου, προκειμένου να εισπράξει και να καταβάλλει όλες τις απαιτήσεις και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις. Πράξεις, έργα και δράσεις που έχουν ενταχθεί και προτάσεις που έχουν υποβληθεί για χρηματοδότηση από οποιαδήποτε πηγή με δικαιούχο τον σύνδεσμο δύναται να συνεχιστούν από τον δήμο της έδρας αυτού ή από τους δήμους που αυτά αφορούν. Για την εφαρμογή των ανωτέρω συνάπτονται προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ των εμπλεκομένων δήμων, στις οποίες καθορίζονται, ιδίως, οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις τους, ο τρόπος καταβολής και είσπραξης των ποσών που τους αφορούν, ο τρόπος απασχόλησης του προσωπικού αυτών εφόσον απαιτείται, καθώς και οι επιτροπές παρακολούθησης για την υλοποίηση των όρων της σύμβασης. Εφόσον προκύπτει οικονομική επιβάρυνση ή έσοδο για τους δήμους που δεν συνυπολογίσθηκαν στην κατανομή των περιουσιακών στοιχείων, αυτά επιμερίζονται από τον Προϊστάμενο της Οικονομικής Υπηρεσίας του δήμου της έδρας του συνδέσμου με μοναδικό κριτήριο το μέγεθος του πληθυσμού τους.
γ) Για την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων, συντάσσεται πρωτόκολλο παράδοσης – παραλαβής.
δ) Η απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και απόσπασμα της έκθεσης απογραφής, η οποία περιγράφει τα ακίνητα που αποκτώνται κατά κυριότητα καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα, καταχωρούνται ατελώς στα οικεία κτηματολογικά γραφεία.
ε) Από τη λύση του συνδέσμου, οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή τους και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη για καθεμία από αυτές, από τον διάδοχο δήμο επί του αντικειμένου της δίκης.
4. Το προσωπικό που υπηρετεί στους συνδέσμους που λύονται, μεταφέρεται αυτοδικαίως και κατανέμεται με την ίδια σχέση εργασίας, με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης στους δήμους και τις περιφέρειες, που αποτελούσαν τον σύνδεσμο ανάλογα με τον πληθυσμό τους ή τις οικονομικές τους δυνατότητες, βάσει των προϋπολογισμών των τριών (3) τελευταίων ετών.

Άρθρο 215
Απαλλοτριώσεις συνδέσμων
Επιτρέπεται να απαλλοτριωθούν αναγκαστικά υπέρ των συνδέσμων δήμων και περιφερειών, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, αστικά ή αγροτικά ακίνητα ή να συσταθεί δουλεία σε βάρος τους, για την υλοποίηση κάθε σκοπού που βρίσκεται μέσα στις αρμοδιότητές τους, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Το Κεφάλαιο Ζ’ του Μέρους ΣΤ΄ του Βιβλίου Τέταρτου, περί απαλλοτριώσεων και επεμβάσεων στην ιδιοκτησία, υπέρ των δήμων και των περιφερειών εφαρμόζεται ανάλογα στο παρόν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΦΟΡΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΛΑΪΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Άρθρο 216
Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης
1. Συνεχίζουν να λειτουργούν με τη μορφή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας οι ακόλουθοι φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών, οι οποίοι συστάθηκαν με το άρθρο 40 του ν. 5003/2022 (Α’ 230):
α) «Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής», για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών που βρίσκονται εντός των γεωγραφικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και
β) «Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης», για τις λαϊκές αγορές που βρίσκονται εντός των γεωγραφικών ορίων της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.
2. Ο Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής έχει έδρα τον Δήμο Αθηναίων και ο Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης έχει έδρα τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Άρθρο 217
Διοίκηση Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης
1. Κάθε φορέας λειτουργίας λαϊκών αγορών διοικείται από δεκαπενταμελές (15μελές) διοικητικό συμβούλιο, τα μέλη του οποίου, με τους αναπληρωτές τους, ορίζονται με απόφαση του οικείου περιφερειάρχη, με τριετή θητεία.
Το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από:
α) έναν (1) απόφοιτο ανώτατης εκπαίδευσης πανεπιστημιακού ή τεχνολογικού τομέα, ως πρόεδρο με πενταετή τουλάχιστον διοικητική εμπειρία σε ιδιωτικούς ή δημόσιους φορείς,
β) επτά (7) εκπροσώπους της Περιφέρειας Αττικής για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής, πέντε (5) εκ των οποίων είναι περιφερειακοί σύμβουλοι και οκτώ (8) εκπροσώπους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, έξι (6) εκ των οποίων είναι περιφερειακοί σύμβουλοι,
γ) έναν (1) εκπρόσωπο της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και έναν (1) εκπρόσωπο της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Θεσσαλονίκης για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης,
δ) δύο (2) εκπροσώπους της Παναττικής Ομοσπονδίας Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών, δύο (2) εκπροσώπους της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών και Παραγωγών Πωλητών Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και δύο (2) εκπροσώπους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Παραγωγών Πωλητών Λαϊκών Αγορών για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και δύο (2) εκπροσώπους της Ομοσπονδίας Συλλόγων Παραγωγών Λαϊκών Αγορών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Θράκης, δύο (2) εκπροσώπους της Ομοσπονδίας Σωματείων Επαγγελματιών Παραγωγών και Επαγγελματιών Πωλητών Λαϊκών Αγορών Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Θράκης και έναν (1) εκπρόσωπο του Σωματείου Παραγωγών και Επαγγελματιών Πωλητών Λαϊκών Αγορών δραστηριοποιούμενων εκτός του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης για τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.
Με την απόφαση του πρώτου εδαφίου ορίζεται ως αντιπρόεδρος ένας (1) εκ των περιφερειακών συμβούλων της περ. β).
2. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των περ. γ) και δ) της παρ. 1 προτείνονται αντιστοίχως, από τον φορέα από τον οποίο προέρχονται.
3. Στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου δύναται να μετέχει χωρίς δικαίωμα ψήφου, ως εισηγητής, ανάλογα με το θέμα που συζητείται, ο προϊστάμενος της καθ’ ύλην αρμόδιας διεύθυνσης του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών.
4. Χρέη γραμματείας του διοικητικού συμβουλίου εκτελεί υπάλληλος του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών, κατηγορίας ΠΕ ή ΔΕ, ο οποίος ορίζεται με τον αναπληρωτή του από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου.
5. Το διοικητικό συμβούλιο συνέρχεται στην έδρα του οικείου φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών, τακτικά, σε ημέρα και ώρα που ορίζονται από τον πρόεδρο, κατόπιν πρόσκλησης που αποστέλλεται στα μέλη του με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Το διοικητικό συμβούλιο συνέρχεται έκτακτα όταν ο πρόεδρος κρίνει σκόπιμη ή αναγκαία τη σύγκλησή του ή όποτε το ζητήσουν εγγράφως τουλάχιστον έξι (6) από τα μέλη του. Οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου δύνανται να λαμβάνουν χώρα και μέσω τηλεδιάσκεψης.
6. Το διοικητικό συμβούλιο βρίσκεται σε απαρτία όταν είναι παρόντα περισσότερα από τα μισά μέλη του και λαμβάνει έγκυρα τις αποφάσεις του με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου. Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου, αυτός αναπληρώνεται από τον αντιπρόεδρο. Στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου τηρούνται πρακτικά, τα οποία υπογράφονται από το σύνολο των παρόντων μελών με φυσική ή εγκεκριμένη ψηφιακή υπογραφή.
7. Για θέματα λειτουργίας του διοικητικού συμβουλίου των φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις του Δεύτερου Κεφαλαίου του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄ 45), περί συλλογικών οργάνων της διοίκησης.

Άρθρο 218
Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών
Το διοικητικό συμβούλιο του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α) αποφασίζει την έκδοση της προκήρυξης για τη χορήγηση αδειών και θέσεων στις λαϊκές αγορές,
β) αποφασίζει, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας οργανικής μονάδας, τη μεταβίβαση της άδειας και των θέσεων δραστηριοποίησης πωλητή, για το σύνολο των λαϊκών αγορών στις οποίες δραστηριοποιείται, σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 4849/2021 (Α΄ 207), περί της μεταβίβασης άδειας παραγωγού και επαγγελματία πωλητή, μεταβίβασης θέσεων δραστηριοποίησης παραγωγού και επαγγελματία πωλητή και μεταβίβασης δικαιώματος δραστηριοποίησης στο πλανόδιο εμπόριο,
γ) αποφασίζει την αμοιβαία ανταλλαγή και αλλαγή θέσης δραστηριοποίησης στην ίδια λαϊκή αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4849/2021, περί αμοιβαίας ανταλλαγής και αλλαγής θέσης δραστηριοποίησης στο υπαίθριο εμπόριο,
δ) καταρτίζει και ψηφίζει τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, μετά από σύμφωνη γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα,
ε) εισηγείται στην οικεία περιφέρεια τον κανονισμό λειτουργίας λαϊκής αγοράς,
στ) αποφασίζει την ανάθεση υπηρεσιών ελέγχου της καθαριότητας και υγιεινής, της φύλαξης, της διαγράμμισης και άλλων αντίστοιχων υπηρεσιών, σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α΄ 147), καθώς και τη σύναψη οποιουδήποτε άλλου είδους συμβάσεων,
ζ) ψηφίζει τον ετήσιο προϋπολογισμό και τον οικονομικό απολογισμό,
η) αποφασίζει για θέματα εύρυθμης λειτουργίας και ελέγχου των λαϊκών αγορών, σύμφωνα με τον ν. 4849/2021,
θ) εγκρίνει τα επιχειρησιακά σχέδια δράσης του φορέα λειτουργίας,
ι) αποφασίζει την πραγματοποίηση ερευνών, την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και σεμιναρίων για την ασφάλεια και υγιεινή των προϊόντων, τον τρόπο προώθησής τους, διαφημιστικές ενέργειες και ενέργειες επικοινωνίας και γενικά προβαίνει σε κάθε δραστηριότητα για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των λαϊκών αγορών.

Άρθρο 219
Καθήκοντα προέδρου διοικητικού συμβουλίου φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών ασκεί τα ακόλουθα καθήκοντα:
α) συγκαλεί σε συνεδρίαση το διοικητικό συμβούλιο και εισηγείται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης,
β) παρακολουθεί και κατευθύνει τη λειτουργία του φορέα λειτουργίας, σύμφωνα με τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου.
γ) εκδίδει τις διοικητικές πράξεις που αφορούν στο προσωπικό του φορέα,
δ) αποφασίζει για την έγκριση των δαπανών και τη διάθεση όλων των εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό πιστώσεων, με την έκδοση απόφασης ανάληψης υποχρέωσης,
ε) εκπροσωπεί τον φορέα σε κάθε δημόσια αρχή και στα δικαστήρια και
στ) υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο φορέας.

Άρθρο 220
Αρμοδιότητες Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης
Τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 216, περί Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, έχουν τις εξής αρμοδιότητες:
α) την έκδοση προκήρυξης για τη χορήγηση αδειών και θέσεων στις λαϊκές αγορές,
β) την έκδοση, τη χορήγηση και την ανανέωση αδειών παραγωγού και επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή αγορά και την παραχώρηση των νέων θέσεων δραστηριοποίησης σε κάθε λαϊκή αγορά, σύμφωνα με τα άρθρα 14 έως 17 του ν. 4849/2021 (Α’ 207),
γ) τη μεταβίβαση της άδειας και των θέσεων δραστηριοποίησης πωλητή, για το σύνολο των λαϊκών αγορών στις οποίες δραστηριοποιείται, σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 4849/2021,
δ) τη διαπίστωση της αυτοδίκαιης απώλειας της θέσης πωλητή σε λαϊκή αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4849/2021,
ε) την αμοιβαία ανταλλαγή και αλλαγή θέσης δραστηριοποίησης στην ίδια ή σε διαφορετική λαϊκή αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4849/2021,
στ) την επιβολή κυρώσεων και προστίμων στους πωλητές λαϊκών αγορών, σε περιπτώσεις παραβάσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 58 έως 65 του ν. 4849/2021,
ζ) την εποπτεία της διαδικασίας αναπλήρωσης υποβοήθησης πωλητή και πρόσληψης υπαλλήλου, για το σύνολο των λαϊκών αγορών, στις οποίες δραστηριοποιείται ο πωλητής, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν. 4849/2021,
η) την ίδρυση, την κατάργηση, τη μετακίνηση, την επέκταση και τη χωροθέτηση των λαϊκών αγορών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 27 του ν. 4849/2021, καθώς και την εύρυθμη λειτουργία τους, και ιδίως τη μέριμνα για την καθαριότητα του χώρου κατά τη διάρκεια λειτουργίας τους και αντιστοίχως την καταχώρηση στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αγροτικής Ανάπτυξης (Ο.Π.Σ.Α.Α.), για κάθε λαϊκή αγορά, των ακόλουθων στοιχείων: της απόφασης ίδρυσης, μετακίνησης ή επέκτασης της λαϊκής αγοράς, του Κανονισμού Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών και του τοπογραφικού διαγράμματος της λαϊκής αγοράς, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 25 του ν. 4849/2021,
θ) την έκδοση Κανονισμού Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών, με τον οποίο ρυθμίζεται κάθε ζήτημα που σχετίζεται με τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, που δεν ορίζεται με τον παρόντα νόμο, και ιδίως το ύψος του ημερήσιου ανταποδοτικού τέλους και ο τρόπος καταβολής του.

Άρθρο 221
Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών
1. Με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) καθορίζονται ιδίως η εσωτερική διάρθρωση των υπηρεσιών, οι αρμοδιότητες κάθε οργανικής μονάδας, οι θέσεις κατά κατηγορίες, κλάδους και ειδικότητες προσωπικού, καθώς και οι κατηγορίες και οι κλάδοι των οποίων οι υπάλληλοι κρίνονται για την κάλυψη θέσεων προϊσταμένων, ανάλογα με την ειδικότητα του κλάδου και το αντικείμενο των συγκεκριμένων οργανικών μονάδων.
2. Ο Ο.Ε.Υ. ψηφίζεται από το διοικητικό συμβούλιο του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών, μετά από σύμφωνη γνώμη του περιφερειακού συμβουλίου εγκρίνεται από τον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
3. Για την τροποποίηση του Ο.Ε.Υ. ακολουθείται η διαδικασία της παρ. 2.
4. Δεν επιτρέπεται τροποποίηση του Ο.Ε.Υ. κατά το τελευταίο εξάμηνο της θητείας των αιρετών οργάνων της οικείας περιφέρειας.

Άρθρο 222
Θέματα προσωπικού φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών
1. Η πλήρωση των θέσεων προσωπικού των φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών πραγματοποιείται ως εξής:
α) Με πρόσληψη προσωπικού, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 (Α΄ 6), εφόσον οι εν λόγω προσλήψεις έχουν ενταχθεί στον ετήσιο προγραμματισμό προσλήψεων, σύμφωνα με το άρθρο 51 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133), περί ετήσιου προγραμματισμού ανθρώπινου δυναμικού του δημόσιου τομέα και το άρθρο 25 του ν. 4829/2021 (Α΄ 166), περί επιλογής χώρου λειτουργίας υπαίθριων οργανωμένων αγορών,
β) με απόσπαση ή μετάταξη προσωπικού, σύμφωνα με τον ν. 4440/2016 (Α΄ 224),
γ) ειδικά για την κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών, είναι δυνατή η απόσπαση υπαλλήλων από την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα, για χρονικό διάστημα έως δύο (2) έτη, που δύναται να παραταθεί για δύο (2) ακόμα έτη, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η υπηρεσιακή ανάγκη. Οι αποδοχές των αποσπασμένων υπαλλήλων καταβάλλονται από τον φορέα υποδοχής. Η απόσπαση διενεργείται με απόφαση του οικείου περιφερειάρχη, μετά από αίτημα του φορέα υποδοχής, κατά παρέκκλιση του ν. 4440/2016. Το προσωπικό αποσπάται με την ίδια σχέση εργασίας και εξακολουθεί να διέπεται από το υπηρεσιακό, μισθολογικό, ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς, στο οποίο υπαγόταν πριν από την απόσπασή του. Ο χρόνος της απόσπασης λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για όλες τις συνέπειες.
2. Για την υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά ή διεθνή προγράμματα ο φορέας λαϊκών αγορών δύναται να απασχολεί προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση μίσθωσης έργου για όσο χρονικό διάστημα διαρκούν τα ανωτέρω έργα, συμπεριλαμβανομένων και παρατάσεών τους, κατ’ αναλογία με το άρθρο 87 του ν. 4605/2019 (Α΄ 52), περί της διαδικασίας πρόσληψης προσωπικού σε χρηματοδοτούμενα, από ευρωπαϊκούς πόρους, προγράμματα Life.

Άρθρο 223
Πόροι φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών
1. Οι πόροι του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης προέρχονται από:
α) το ημερήσιο ανταποδοτικό τέλος που καταβάλλουν οι επαγγελματίες και παραγωγοί πωλητές που προσέρχονται στις λαϊκές αγορές της αρμοδιότητάς τους και εισπράττεται από τον φορέα λαϊκών αγορών,
β) πρόστιμα που επιβάλλονται με αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου του,
γ) δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες, χρηματοδοτήσεις, επιδοτήσεις, ενισχύσεις, χορηγίες ή επιχορηγήσεις και κάθε είδους εισφορές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, της ημεδαπής ή αλλοδαπής, περιλαμβανομένων των οργάνων και οργανισμών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων ευρωπαϊκών ή διεθνών οργανισμών, ιδίως για τα έργα που αναλαμβάνει να υλοποιήσει,
δ) έσοδα από την αξιοποίηση στοιχείων της κινητής ή ακίνητης περιουσίας του και από δάνεια κάθε μορφής, και
ε) έσοδα από κάθε άλλη νόμιμη πηγή.
2. Ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) του ημερήσιου ανταποδοτικού τέλους που καταβάλλουν οι επαγγελματίες και παραγωγοί πωλητές που προσέρχονται στις λαϊκές αγορές της αρμοδιότητάς τους, και εισπράττεται από τον φορέα λαϊκών αγορών, περιέρχεται στους δήμους στα γεωγραφικά όρια των οποίων λειτουργούν οι λαϊκές αγορές και ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) περιέρχεται στον οικείο φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών με την επιφύλαξη του άρθρου 23 του ν. 4849/2021 (Α΄ 207), περί καθορισμού τέλους θέσης και δικαιώματος δραστηριοποίησης στο υπαίθριο εμπόριο. Από το τέλος που εισπράττει ο φορέας λειτουργίας λαϊκών αγορών, πριν από την απόδοσή του στους δικαιούχους, παρακρατείται ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) που εμφανίζεται στα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού σε διακριτό Αναλυτικό Λογαριασμό Εσόδου (Α.Λ.Ε.).
3. α) Οι αναγκαίες πιστώσεις για τη λειτουργία του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης εγγράφονται στον ετήσιο προϋπολογισμό τους.
β) Οι φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης τηρούν τα απαραίτητα παραστατικά και δικαιολογητικά, τα οποία θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων οργάνων, όποτε ζητηθούν. Οι επαληθεύσεις, επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι των προγραμμάτων και των έργων που έχουν χρηματοδοτηθεί διενεργούνται για την παρακολούθηση των πραγματοποιούμενων δράσεων και τη διασφάλιση ότι τα ποσά που διατίθενται από τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης επενδύονται, σύμφωνα με τους στόχους και τα προβλεπόμενα στο παρόν και τις αποφάσεις των οργάνων τους.
γ) Μέχρι το τέλος Μαρτίου κάθε έτους ο Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και ο Φορέας Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης συντάσσουν ετήσια έκθεση, που περιλαμβάνει τον οικονομικό απολογισμό και τον απολογισμό πεπραγμένων του φορέα, η οποία αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο του φορέα. Ο οικονομικός απολογισμός περιλαμβάνει ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης και τις χρηματοροές του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Μέχρι το τέλος Απριλίου κάθε έτους υποβάλλεται στο περιφερειακό συμβούλιο Αττικής και στο περιφερειακό συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα, η ετήσια έκθεση που αφορά στο προηγούμενο έτος.
δ) Ο τακτικός έλεγχος της οικονομικής διαχείρισης των πόρων του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και ο έλεγχος των ετήσιων οικονομικών καταστάσεών τους γίνονται από δύο (2) ορκωτούς ελεγκτές λογιστές που ορίζονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Οι δαπάνες του ελέγχου βαρύνουν τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και τον Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Οι ορκωτοί ελεγκτές λογιστές που ασκούν τον τακτικό διαχειριστικό έλεγχο υποβάλλουν μέχρι την 30ή Ιουνίου κάθε έτους στα διοικητικά συμβούλια του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης έκθεση για τη διαχείριση και τον απολογισμό του διαχειριστικού έτους που έληξε. Οι εκθέσεις γνωστοποιούνται από τον Πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης στο περιφερειακό συμβούλιο Αττικής και στο περιφερειακό συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα. Με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου Αττικής και του περιφερειακού συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας δύναται να διατάσσεται οποτεδήποτε έκτακτος έλεγχος του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα.
ε) Το διαχειριστικό έτος του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης συμπίπτει με το ημερολογιακό έτος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 224
Αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης
1. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού των δήμων και των περιφερειών, οι οποίες λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Σκοπός των αναπτυξιακών οργανισμών, επιπλέον του αρχικού σκοπού που έχουν οι εταιρείες της παρ. 1 του άρθρου 207, είναι:
α) η υποστήριξη των δήμων και των περιφερειών για την άσκηση αυτοδιοικητικών αρμοδιοτήτων και για την παροχή υπηρεσιών προς όφελος της τοπικής κοινωνίας, σύμφωνα με το άρθρο 646, περί προγραμματικών συμβάσεων με αναπτυξιακούς οργανισμούς,
β) η ωρίμανση και εκτέλεση έργων υποδομής,
γ) η υλοποίηση δράσεων και έργων που εντάσσονται στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης της Ατζέντας 2030 του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών,
δ) η εκτέλεση έργων και η παροχή υπηρεσιών ψηφιακής σύγκλισης,
ε) η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, η συμμετοχή τους σε αντίστοιχα προγράμματα και η εφαρμογή των σχετικών πολιτικών και
στ) η λειτουργία τους ως Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4875/2021 (Α’ 250), περί Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού.
2. Η περιοχή παρέμβασης των αναπτυξιακών οργανισμών καθορίζεται με το οικείο καταστατικό.
3. Για την επίτευξη των σκοπών τους, οι αναπτυξιακοί οργανισμοί αναλαμβάνουν την εκτέλεση δράσεων κρατικών ενισχύσεων, αξιοποιούν χρηματοδοτικά εργαλεία και διαχειρίζονται αναπτυξιακά, επενδυτικά και ειδικά προγράμματα, χρηματοδοτούμενα από εθνικούς ή ενωσιακούς πόρους.
4. Στο μετοχικό κεφάλαιο των αναπτυξιακών οργανισμών μετέχουν είτε περισσότεροι του ενός (1) οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης ή περιφερειακές ενώσεις δήμων, είτε τουλάχιστον ένας (1) οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή μία (1) περιφερειακή ένωση δήμων και τουλάχιστον ένα (1) από τα εξής: Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης, Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, Ένωση Περιφερειών, Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. και σύνδεσμοι δήμων, υπό την προϋπόθεση ότι οι δήμοι, οι περιφέρειες και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων κατέχουν την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου. Στο μετοχικό κεφάλαιο δύνανται να συμμετέχουν και φορείς του δημόσιου τομέα, επιστημονικοί φορείς, επιμελητήρια, φορείς συλλογικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών και οικονομικών συμφερόντων, συνεταιρισμοί και ενώσεις αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι εκπροσωπούν αθροιστικά ποσοστό μικρότερο του τρία τοις εκατό (3%).
5. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί δεν επιχορηγούνται άμεσα ή έμμεσα από τους δήμους και τις περιφέρειες ή τον κρατικό προϋπολογισμό. Η λειτουργία των αναπτυξιακών οργανισμών διέπεται από τον ν. 4548/2018 (Α’ 104), υπό την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων του παρόντος ή τυχόν συναφών νόμων. Οι εταιρείες του άρθρου αυτού:
α) εμπίπτουν στα νομικά πρόσωπα της περ. γ’ της παρ. 5 του άρθρου 13 του ν. 4314/2014 (Α’ 265), περί ενδιάμεσων φορέων,
β) δύνανται να συστήσουν ή να συμμετέχουν σε ομάδες τοπικής δράσης, σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 32 και το άρθρο 34 του Κανονισμού ΕΕ 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) 1083/2006 (L 347),
γ) δύνανται να ορίζονται τεχνικοί σύμβουλοι Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης για την παροχή εξειδικευμένης τεχνικής, επιστημονικής και διοικητικής υποστήριξης,
δ) δύνανται να παρέχουν τεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης και αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των μετόχων δήμων και των περιφερειών,
ε) δύνανται να προτείνουν προς τους αρμόδιους φορείς και να υλοποιούν για λογαριασμό των δήμων και των περιφερειών Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (Ο.Χ.Ε.) χωρικών στρατηγικών, με βάση τα πρωτόκολλα συγκρότησης της κατά περίπτωση προβλεπόμενης Αρχής Διακυβέρνησης της ΟΧΕ, υπό την επιφύλαξη των ειδικών προϋποθέσεων του ισχύοντος Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του εκάστοτε προγράμματος, καθώς και να υλοποιούν από κοινού με τους δήμους και τις περιφέρειες Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.),
στ) δύνανται να συμπράττουν στην αξιοποίηση τοπικών φυσικών πόρων ή περιοχών ή εγκαταστάσεων σημαντικής τουριστικής ή αναπτυξιακής αξίας,
6. Για τις προϋποθέσεις σύστασης, μετατροπής ή συγχώνευσης των αναπτυξιακών οργανισμών ισχύει η παρ. 4 του άρθρου 207.
7. Για τη σύσταση, μετατροπή, συγχώνευση ή λύση των αναπτυξιακών οργανισμών εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι ν. 4601/2019 (Α΄44) και 4548/2018 (Α’ 104).

Άρθρο 225
Διοίκηση αναπτυξιακών οργανισμών
1. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί διοικούνται από διοικητικό συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων, κατά τις διατάξεις του ν. 4548/2018 (Α’ 104). Το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει τον προϋπολογισμό του οργανισμού και ασκεί κάθε αρμοδιότητα που προβλέπεται για αυτό από τον σχετικό κανονισμό του άρθρου 195, περί κανονισμών των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου.
Εξαιρουμένου του Προέδρου, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας και τα εκτελεστικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, όπως ορίζονται στο οικείο καταστατικό, δεν δύναται να είναι αιρετοί εκπρόσωποι των δημοτικών ή περιφερειακών συμβουλίων των μετόχων δήμων και περιφερειών. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, πλην του προέδρου, του αντιπροέδρου και των εκτελεστικών μελών, δεν δικαιούνται απολαβών ή άλλων παροχών.
2. Τα εκτελεστικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, όπως ορίζονται στο οικείο καταστατικό, και ο γενικός διευθυντής κατέχουν υποχρεωτικά αποδεδειγμένη εργασιακή εμπειρία στον σχεδιασμό, την εκτέλεση και εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων και την επιχειρηματική, οικονομική και γενικότερα βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

Άρθρο 226
Προσωπικό αναπτυξιακών οργανισμών
1. Το τακτικό προσωπικό των αναπτυξιακών οργανισμών προσλαμβάνεται, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 (Α’ 6) για την κάλυψη θέσεων, βάσει κανονισμού εσωτερικής υπηρεσίας (Κ.Ε.Υ.), που εγκρίνεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων, με τον οποίο καθορίζονται η εσωτερική διάρθρωση των υπηρεσιών σε Γενική Διεύθυνση και επιμέρους Διευθύνσεις και Τμήματα, οι αρμοδιότητές τους και οι θέσεις κατά κατηγορίες, κλάδους και ειδικότητες προσωπικού.
2. Το έκτακτο προσωπικό προσλαμβάνεται σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ασκεί τις αποφασιστικές αρμοδιότητες που προβλέπονται από τα καθήκοντα που του ανατίθενται. Για τον υπολογισμό της αμοιβής των συμβάσεων έργου του άρθρου 38 του ν. 4765/2021, εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 114947/29.11.2022 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Εθνικοί κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών για τα προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027» (Β΄ 6132).
3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου είναι επίσης δυνατή, κατ’ εξαίρεση, εφόσον δεν επαρκεί το προσωπικό του αναπτυξιακού οργανισμού, η συνεργασία με ιδιώτες επαγγελματίες, με καθεστώς έκδοσης από αυτούς δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους. Η συνεργασία με τους ανωτέρω πραγματοποιείται κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 του ν. 2527/1997 (Α’ 206), περί συμβάσεων μίσθωσης έργου, καθώς και της περ. α’ της παρ. 20 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α’ 54), περί θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, μετά από πλήρως αιτιολογημένη έκθεση του φορέα και έγκριση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.
4. Οι επαγγελματίες της παρ. 3 δύνανται να συντάσσουν μελέτες έργων και υπηρεσιών, καθώς και τεύχη δημοσίων διαγωνισμών, υπό τη διεύθυνση του Προϊσταμένου της οικείας υπηρεσίας του αναπτυξιακού οργανισμού. Οι επαγγελματίες της παρ. 4 δεν επιτρέπεται να συμβάλλονται με οποιοδήποτε άλλο τρόπο με τον αναπτυξιακό οργανισμό, πέραν της άσκησης των δραστηριοτήτων τις οποίες έχουν ήδη συμβατικά αναλάβει.
5. Η κάλυψη κενών θέσεων που προβλέπονται στον Κ.Ε.Υ., δύναται να γίνεται σύμφωνα με τις παρ. 1 έως 6 του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α` 93), καθώς και με απόσπαση υπαλλήλων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, οι οποίοι κατέχουν τουλάχιστον τριετή αποδεδειγμένη προϋπηρεσία σε θέματα οικονομικής και λογιστικής διαχείρισης, στη διαχείριση, παρακολούθηση και διοικητική υποστήριξη συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ή σε τεχνική υπηρεσία φορέα που ασχολείται με την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων, κατόπιν πρόσκλησης του ενδιαφερόμενου αναπτυξιακού οργανισμού, με την οποία προσδιορίζονται ο αριθμός των θέσεων και τα προσόντα των υποψηφίων. Η απόσπαση έχει διάρκεια δύο (2) ετών με δυνατότητα ανανέωσης και πραγματοποιείται με κοινή απόφαση των αρμοδίων για τον διορισμό οργάνων του φορέα προέλευσης και του φορέα υποδοχής, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου και σύμφωνη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Η μισθοδοσία του αποσπώμενου προσωπικού βαρύνει τον φορέα υποδοχής. Για την απόσπαση υπαλλήλων της Μονάδας Οργάνωσης Διαχείρισης ΑΕ (Μ.Ο.Δ. ΑΕ) εφαρμόζονται οι ειδικότερες διατάξεις του Καταστατικού της Μ.Ο.Δ. Α.Ε., που κωδικοποιήθηκε με το άρθρο 33 του ν. 3614/2007 (Α’ 267), περί της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης – Μ.Ο.Δ. Α.Ε..
6. Ο γενικός διευθυντής και ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών, εφόσον υφίσταται τέτοια, ορίζονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. Η θητεία τους ακολουθεί τη θητεία του διοικητικού συμβουλίου και δύναται να ανανεώνεται. Ως προϊστάμενοι Διευθύνσεων Τεχνικών Υπηρεσιών ορίζονται υπάλληλοι ειδικοτήτων του κλάδου ΠΕ Μηχανικών και ΤΕ Μηχανικών με ελάχιστη προϋπηρεσία πέντε (5) ετών στο γνωστικό τους αντικείμενο. Με όμοια απόφαση, ορίζονται οι προϊστάμενοι των λοιπών διευθύνσεων, καθώς και οι προϊστάμενοι των υποκείμενων οργανικών μονάδων του συνόλου των διευθύνσεων, όπως προβλέπονται στον Κ.Ε.Υ. Στις θέσεις ευθύνης της παρούσας δύνανται να ορίζονται υπάλληλοι που έχουν μετακινηθεί ή αποσπασθεί στον αναπτυξιακό οργανισμό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5.
7. Ειδικά για περιπτώσεις υπαλλήλων που έχουν αποσπασθεί από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και τοποθετούνται σε θέσεις ευθύνης, η διάρκεια της απόσπασης δύναται να παρατείνεται μέχρι τη λήξη της θητείας του διοικητικού συμβουλίου, με κοινή απόφαση των αρμοδίων για τον διορισμό οργάνων του φορέα προέλευσης και του φορέα υποδοχής.
8. Ο χρόνος της απόσπασης κατά την παρ. 6 λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για όλες τις συνέπειες στην οργανική θέση του υπαλλήλου. Για τον υπάλληλο που αποσπάται και τοποθετείται σε θέση ευθύνης αναπτυξιακού οργανισμού σύμφωνα με την παρ. 6, ο χρόνος άσκησης καθηκόντων ευθύνης λογίζεται, κατά τη διαδικασία επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων σύμφωνα με τα άρθρα 87 έως 89 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α’ 143), ότι διανύθηκε σε θέση ευθύνης αντίστοιχου επιπέδου εφόσον, πριν από την απόσπασή του στον αναπτυξιακό οργανισμό, κατείχε θέση ευθύνης στον φορέα προέλευσής του.
9. Κατά παρέκκλιση γενικών προβλέψεων περί κινητικότητας εντός της Γενικής Κυβέρνησης, το προσωπικό των φορέων της παρ. 1 εξαιρείται από το ενιαίο σύστημα κινητικότητας.
10. Απαγορεύεται η συμμετοχή του προσωπικού των φορέων της παρ. 1 σε οποιασδήποτε μορφής εμπορική εταιρεία χωρίς χορήγηση της προβλεπόμενης άδειας σύμφωνα με ο άρθρο 38 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007).
11. Οι δήμοι και οι περιφέρειες για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με αναπτυξιακό οργανισμό, σύμφωνα με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του άρθρου 647, περί προγραμματικών συμβάσεων με αναπτυξιακούς οργανισμούς. Κατά την εκτέλεση της ανάθεσης της αρμοδιότητας οι αρμόδιοι υπάλληλοι του αναπτυξιακού οργανισμού έχουν το δικαίωμα της υπογραφής όλων των διοικητικών εγγράφων, που εκδίδονται από αυτόν, και υπέχουν την αντίστοιχη πειθαρχική, αστική και ποινική ευθύνη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Άρθρο 227
Σκοπός – Αρμοδιότητες περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης
1. Τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.), τα οποία έχουν συσταθεί ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, συνεχίζουν να λειτουργούν στην έδρα κάθε περιφέρειας.
2. Σκοπός και αρμοδιότητες των Π.Τ.Α. είναι:
α) Η διαχείριση, σύμφωνα με τις αποφάσεις του περιφερειακού συμβουλίου, πιστώσεων του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, χρηματοδοτήσεων φορέων του δημόσιου τομέα και άλλων νομικών προσώπων, χρηματοδοτήσεων προερχομένων από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διεθνών οργανισμών και λοιπών φορέων του εξωτερικού, οι οποίες αφορούν τα περιφερειακά και τα ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα της περιοχής της περιφέρειας.
Το Π.Τ.Α. ορίζεται υπόλογος διαχειριστής για πληρωμές έργων σε βάρος του προϋπολογισμού δημόσιων επενδύσεων.
β) Η υποστήριξη του έργου της οικείας περιφέρειας, συμπεριλαμβανομένων των οργάνων της και των υπηρεσιών της, στην εκτέλεση των αρμοδιοτήτων της, αναλαμβάνοντας την επιστημονική, συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξή της, με ίδιους πόρους ή με χρηματοδότηση της περιφέρειας.
γ) Η υποστήριξη του αναπτυξιακού σχεδιασμού ευρύτερων της περιφέρειας χωρικών αναπτυξιακών ενοτήτων, με την παροχή αναγκαίων στοιχείων, στις οικείες υπηρεσίες.
Η υποστήριξη των δικαιούχων κατά τη διαδικασία ιεράρχησης των έργων προς υλοποίηση, προετοιμασία και ένταξή τους στα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα, καθώς και η υποστήριξη κατά την εκτέλεση έως και την ολοκλήρωσή τους.
δ) H υλοποίηση προγραμμάτων που αναθέτει στο Π.Τ.Α. η περιφέρεια για την αποδοτικότερη αξιοποίηση των πόρων.
ε) Η άσκηση της ταμειακής τους διαχείρισης.
στ) Η επιβολή, βεβαίωση και η είσπραξη τελών, δικαιωμάτων και εισφορών υπέρ του Π.Τ.Α., μετά από απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου και έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών.
ζ) Η συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
η) Η σύναψη δανείων με χρηματοδοτικούς φορείς του εσωτερικού και του εξωτερικού για την εκτέλεση έργων, την παροχή υπηρεσιών και την εφαρμογή προγραμμάτων.
θ) Η παροχή υπηρεσιών, η διεξαγωγή ερευνών και η εκπόνηση αναπτυξιακών, τεχνικοοικονομικών, οργανωτικών μελετών, καθώς και η επίβλεψη και υλοποίηση προγραμμάτων η διενέργεια των οποίων ανατίθεται στο Π.Τ.Α., από τα Υπουργεία, από την αποκεντρωμένη διοίκηση, από την περιφέρεια, από δήμους και από άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Στην πράξη της ανάθεσης προβλέπονται οι όροι διενέργειας και η αμοιβή του Π.Τ.Α.. Σε περίπτωση περαιτέρω ανάθεσης από το Π.Τ.Α. των ανωτέρω μελετών και υπηρεσιών, αυτή διενεργείται με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016 (Α’ 147).
ι) Η λειτουργία τους ως ενδιάμεσων φορέων για τη διαχείριση πράξεων κρατικών ενισχύσεων επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιφέρειας και άλλων φορέων.
ια) Η λειτουργία τους ως εκκολαπτηρίων νέων ιδεών, μεθόδων και εισαγωγής καινοτομιών για την οικεία περιφέρεια, με αξιοποίηση νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών προς όφελος της περιφέρειας, των δημοτών, των κατοίκων και των επιχειρήσεων.

Άρθρο 228
Διοίκηση – Όργανα – Αρμοδιότητες οργάνων διοίκησης περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης
1. Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) διοικείται από το διοικητικό συμβούλιο και τον πρόεδρο. Το διοικητικό συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του περιφερειάρχη για πενταετή θητεία και αποτελείται από:
α) τον περιφερειάρχη, ως πρόεδρο,
β) δύο (2) μέλη της περιφερειακής επιτροπής,
γ) έναν (1) εκπρόσωπο του πρώτου επιλαχόντος συνδυασμού που υποδεικνύεται από αυτόν,
δ) δύο (2) εκπροσώπους προερχόμενους από τις εργοδοτικές οργανώσεις και τα οικεία Επιμελητήρια,
ε) έναν (1) εκπρόσωπο προερχόμενο από τις ενώσεις εργαζομένων,
στ) δύο (2) προϊσταμένους υπηρεσιών της περιφέρειας, οριζόμενους από τον περιφερειάρχη, κατά προτίμηση από την οικεία διεύθυνση.
Τα μέλη των περ. β), δ), ε) και στ) ορίζονται με τους αναπληρωτές τους, από τον περιφερειάρχη. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ένα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, ως αντιπρόεδρος.
2. Το διοικητικό συμβούλιο επιμελείται των υποθέσεων και των συμφερόντων του Π.Τ.Α. και το διοικεί. Εγκρίνει τον προϋπολογισμό του Π.Τ.Α. και αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με τις αρμοδιότητές του, εκτός από τα θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα του προέδρου.
3. Ο πρόεδρος του Π.Τ.Α.:
α) Εκπροσωπεί το Π.Τ.Α. στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή και δίνει όρκους που επιβάλλονται σε αυτό.
β) Εκτελεί τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου.
γ) Είναι προϊστάμενος του προσωπικού του Π.Τ.Α., αποφασίζει για τον διορισμό, τις κάθε είδους υπηρεσιακές μεταβολές και την άσκηση του πειθαρχικού ελέγχου, σύμφωνα με τον οικείο κανονισμό και εκδίδει τις σχετικές πράξεις.
δ) Εισηγείται στο διοικητικό συμβούλιο τον προϋπολογισμό του Π.Τ.Α..
ε) Αποφασίζει, ως διατάκτης, για την έγκριση των δαπανών και τη διάθεση όλων των εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πιστώσεων που εγγράφονται με αναμόρφωση, με την έκδοση σχετικής απόφασης ανάληψης υποχρέωσης, αναπληρούμενος από τον νόμιμο αναπληρωτή του.
στ) Υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει το Π.Τ.Α..
ζ) Ασκεί τις αρμοδιότητες που του ανατίθενται από τον νόμο ή άλλες διατάξεις, από τον κανονισμό και με αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου.
η) Δύναται, με απόφασή του, να αναθέτει στον αντιπρόεδρο και σε στελέχη του Π.Τ.Α. την εξουσία να υπογράφουν, με εντολή αυτού, αποφάσεις, έγγραφα, εντάλματα ή άλλες πράξεις της αρμοδιότητάς του.
Τον περιφερειάρχη, ως πρόεδρο του Π.Τ.Α., όταν απουσιάζει ή κωλύεται ή η θέση είναι κενή, αναπληρώνει ο αντιπρόεδρος.

Άρθρο 229
Πόροι – Οικονομική διαχείριση περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης
1. Οι πόροι του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) είναι:
α) Ποσοστό από τις χρηματοδοτήσεις τις οποίες διαχειρίζεται,
β) έσοδα από την επιβολή τελών, δικαιωμάτων και εισφορών,
γ) πόροι για τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
δ) έσοδα από τη σύναψη δανείων,
ε) έσοδα από την παροχή υπηρεσιών, την εκτέλεση εργασιών, τη διεξαγωγή ερευνών και την εκπόνηση μελετών και προγραμμάτων.
στ) έσοδα από κάθε είδους επιχορηγήσεις,
ζ) έσοδα από δωρεές, κληροδοτήματα, κληρονομιές,
η) έσοδα από την περιουσία του Π.Τ.Α.,
θ) έσοδα από κάθε άλλη πηγή.
2. Η οικονομική διαχείριση του Π.Τ.Α. γίνεται με τον δικό του προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων. Το οικονομικό έτος συμπίπτει με το ημερολογιακό. Το Π.Τ.Α. έχει τη δική του ταμειακή υπηρεσία.
3. Για τη χρήση σημαντικών έργων που εκτελούνται με δαπάνες του Π.Τ.Α. ή υπηρεσιών που παρέχονται με μέριμνα και δαπάνες του Π.Τ.Α., επιτρέπεται η επιβολή τελών ή δικαιωμάτων υπέρ αυτού, σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 2 του άρθρου 227, περί σκοπού και αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης, κατόπιν εισήγησης του διοικητικού συμβουλίου του.
4. Οι πόροι από κάθε πηγή του Π.Τ.Α., καθώς και οι μεταβιβαζόμενες κάθε φορά πιστώσεις προς διαχείριση στο πλαίσιο υλοποίησης των σκοπών και αρμοδιοτήτων αυτού, κατατίθενται έντοκα σε λογαριασμούς που ορίζει το διοικητικό του συμβούλιο στην Τράπεζα της Ελλάδος ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε άλλη τράπεζα.
5. Το διοικητικό συμβούλιο του Π.Τ.Α. καταρτίζει κανονισμό οικονομικής διοίκησης και διαχείρισης, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 286, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έκδοση αυτής. Ο κανονισμός κοινοποιείται υποχρεωτικά στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Άρθρο 230
Οργάνωση – Κανονισμοί – Προσωπικό περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης
1. Στον κανονισμό εσωτερικής υπηρεσίας του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) καθορίζονται η εσωτερική διάρθρωσή του, οι θέσεις του προσωπικού, οι θέσεις ειδικών επιστημόνων που δύναται να προσλαμβάνονται με θητεία και τα προσόντα αυτών.
2. Το τακτικό και έκτακτο προσωπικό του Π.Τ.Α. προσλαμβάνεται, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 (Α’ 6). Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ασκεί τις αποφασιστικές αρμοδιότητες που προβλέπονται από τα καθήκοντα που του ανατίθενται.
3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου είναι επίσης δυνατή, κατ’ εξαίρεση, εφόσον δεν επαρκεί το προσωπικό του Π.Τ.Α., η συνεργασία με ιδιώτες επαγγελματίες, με καθεστώς έκδοσης από αυτούς δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους. Η συνεργασία με τους ανωτέρω πραγματοποιείται κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 του ν. 2527/1997 (Α’ 206), περί των συμβάσεων μίσθωσης έργου, καθώς και της περ. α’ της παρ. 20 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α’ 54), περί θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, μετά από πλήρως αιτιολογημένη έκθεση του φορέα και απόφαση του περιφερειάρχη. Οι επαγγελματίες της παρούσας δύνανται να συντάσσουν μελέτες έργων και υπηρεσιών, καθώς και τεύχη δημοσίων διαγωνισμών, υπό τη διεύθυνση του προϊσταμένου της οικείας υπηρεσίας του Π.Τ.Α.. Οι επαγγελματίες της παρούσας δεν επιτρέπεται να συμβάλλονται με οποιοδήποτε άλλο τρόπο με το ταμείο, πέραν της άσκησης των δραστηριοτήτων τις οποίες έχουν ήδη συμβατικά αναλάβει.
4. α) Στο Π.Τ.Α. δύναται να αποσπώνται, με απόφαση του περιφερειάρχη, υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις στην οικεία περιφέρεια. Με την ίδια διαδικασία καλύπτονται η θέση γενικού διευθυντή και οι θέσεις διευθυντών των Π.Τ.Α. .
β) Οι αποσπάσεις της προηγούμενης περίπτωσης γίνονται για χρονικό διάστημα μέχρι τεσσάρων (4) ετών, το οποίο δύναται να ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα μία ή και περισσότερες φορές. Οι αποσπασμένοι υπάλληλοι λαμβάνουν τις αποδοχές τους από τον φορέα της οργανικής τους θέσης και εξακολουθούν να διέπονται από το υπηρεσιακό, μισθολογικό, ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπάγονταν πριν από την απόσπασή τους.
γ) Ο χρόνος υπηρεσίας των αποσπασμένων δημοσίων υπαλλήλων σε θέση γενικού διευθυντή ή διευθυντή ή προϊσταμένου τμήματος στο Π.Τ.Α. συνυπολογίζεται ως χρόνος άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης ή διεύθυνσης ή τμήματος, αντιστοίχως όπου κατά τις οικείες διατάξεις ή κανονισμούς εσωτερικής υπηρεσίας απαιτείται ως προϋπόθεση για την εξέλιξη σε προϊστάμενο γενικής διεύθυνσης ή την επιλογή σε αντίστοιχο επίπεδο καθηκόντων. Κατ’ όμοιο τρόπο συνυπολογίζεται ως χρόνος άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης ή διεύθυνσης ή τμήματος, αντιστοίχως και για τους αποσπασμένους υπαλλήλους που κατέχουν οργανικές θέσεις στην οικεία περιφέρεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Άρθρο 231
Γενικές ρυθμίσεις για τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες λειτουργούν Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) είτε ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με τη μορφή συνδέσμου είτε ως επιχειρήσεις με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, η οποία συστήνεται και λειτουργεί σύμφωνα με τον ν. 4548/2018 (Α΄104).
2. Οι Φο.Δ.Σ.Α., ανεξαρτήτως νομικής μορφής, έχουν κοινωφελή και μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και αποτελούν νομικά πρόσωπα ειδικού σκοπού.
3. Σε κάθε Φο.Δ.Σ.Α. συμμετέχουν, πλέον του ενός δήμου, οι όμοροι δήμοι και όσοι δήμοι ανήκουν είτε στην ίδια περιφερειακή ενότητα, είτε σε διαφορετικές, αλλά όμορες, περιφερειακές ενότητες της ίδιας περιφέρειας.
4. Σε κάθε Φο.Δ.Σ.Α. λειτουργεί τουλάχιστον ένας (1) Χώρος Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων (Χ.Υ.Τ.Α.). Επιπρόσθετα, λειτουργεί ή πρέπει να έχει προβλεφθεί στον οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕ.Σ.Δ.Α.) μία (1) μονάδα μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας, ώστε ο Φο.Δ.Σ.Α. να διαχειρίζεται τα τρία (3) κύρια ρεύματα αστικών αποβλήτων και συγκεκριμένα βιοαπόβλητα, ανακυκλώσιμα και υπολειμματικά αστικά απόβλητα.
5. Για τη συγκρότηση του διοικητικού συμβουλίου του Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή συνδέσμου εφαρμόζεται το άρθρο 212, περί συγκρότησης διοικητικού συμβουλίου συνδέσμου, για όλη τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου.
6. Για την εκλογή του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και της εκτελεστικής επιτροπής του Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή συνδέσμου εφαρμόζεται το άρθρο 213, περί εκλογής προέδρου διοικητικού συμβουλίου και μελών εκτελεστικής επιτροπής συνδέσμου.
7. Για τις αρμοδιότητες και τη λειτουργία των οργάνων διοίκησης των Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή συνδέσμου εφαρμόζεται, συμπληρωματικά με τα άρθρα του παρόντος Κεφαλαίου, το άρθρο 194, περί αρμοδιοτήτων και λειτουργίας οργάνων διοίκησης νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
8. Για θέματα που διέπουν την τροποποίηση, συγχώνευση και λύση των Φο.Δ.Σ.Α. που λειτουργούν με τη μορφή συνδέσμου και δεν ρυθμίζονται από ειδικές διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου, εφαρμόζονται αναλογικά οι σχετικές περί συνδέσμων διατάξεις του Κεφαλαίου Ε΄ του Μέρους Β ’ του παρόντος Βιβλίου, περί διαδημοτικών και διαβαθμιδικών συνδέσμων.

Άρθρο 232
Αρμοδιότητες Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
1. Οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) είναι αποκλειστικά αρμόδιοι για:
α) την κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων και σταθμών μεταφόρτωσης, σύμφωνα με το οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕ.Σ.Δ.Α.), πλην αυτών που υλοποιούνται από τους δήμους, σύμφωνα με το άρθρο 233, περί αρμοδιοτήτων των δήμων επί αστικών στερεών αποβλήτων. Είναι δυνατόν να μην γίνονται αποδεκτά απόβλητα, εξαιρουμένων των αστικών, τα οποία λόγω της σύνθεσης, του είδους ή της ποιότητας και ποσότητάς τους δεν καθιστούν, με τις υπάρχουσες δυνατότητες, εφικτή την επεξεργασία των αποβλήτων αυτών,
β) την υγειονομική ταφή της περ. δ’ και τη λειτουργία χώρων της περ. ε’ του άρθρου 2 της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/90439/1846/29.9.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών «Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων σε εναρμόνιση με την οδηγία 99/31/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999 «περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων», όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/850 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018» (Β’ 4514) για τα αστικά απόβλητα, με δυνατότητα αποδοχής και λοιπών στερεών μη επικινδύνων, καθώς και επικινδύνων αποβλήτων,
γ) τη μηχανική βιολογική επεξεργασία σύμμεικτων αστικών αποβλήτων, της παρ. 5 του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 56366/4351/4.12.2014 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Καθορισμός απαιτήσεων (προδιαγραφών) για εργασίες επεξεργασίας στο πλαίσιο της μηχανικής-βιολογικής επεξεργασίας των σύμμεικτων αστικών αποβλήτων και καθορισμός χαρακτηριστικών των παραγόμενων υλικών ανάλογα με τις χρήσεις τους, σύμφωνα με το εδάφιο β της παραγράφου 1 του άρθρου 38 του ν. 4042/2012 (Α΄/24)» (Β’ 3339),
δ) την παρακολούθηση και εξειδίκευση της υλοποίησης των στόχων και των δράσεων του ΠΕ.Σ.Δ.Α.,
ε) την εκπόνηση του επιχειρησιακού σχεδίου δράσης και τον προσδιορισμό της τιμολογιακής πολιτικής προς τους δήμους, σε ετήσια βάση σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔ Α/53457/780/2023/15.5.2023 κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών «Κανονισμός τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ)» (Β’ 3203),
στ) τη συλλογή των στοιχείων που επιβάλλεται σε εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) 2150/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2002 για τις στατιστικές των αποβλήτων (L 332) και την αποστολή αυτών στην αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και
ζ) τη διενέργεια ανάλυσης της σύστασης των αστικών στερεών αποβλήτων ανά τριετία και την καταχώρηση των σχετικών στοιχείων στην τυποποιημένη ηλεκτρονική φόρμα που τηρεί η Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
2. Αν λειτουργεί μόνο ένας (1) Φο.Δ.Σ.Α. εντός των ορίων μίας περιφέρειας, αυτός έχει την αρμοδιότητα της εκπόνησης και υλοποίησης του Π.Ε.Σ.Δ.Α. της εν λόγω περιφέρειας. Στην περιφέρεια Κρήτης, όπου λειτουργούν δύο Φο.Δ.Σ.Α., εκπονούνται και υλοποιούνται δύο (2) Π.Ε.Σ.Δ.Α. κατά λόγο χωρικής αρμοδιότητάς τους. Στη Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, μέχρι την ολοκλήρωση της συγχώνευσης του άρθρου 248, περί διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το Π.Ε.Σ.Δ.Α. υλοποιείται και εκπονείται από τον Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων νομού Αχαϊας.
3. Τις ακόλουθες αρμοδιότητες δύνανται να τις ασκούν αυτοτελώς, τόσο οι Φο.Δ.Σ.Α. όσο και οι δήμοι και οι περιφέρειες:
α) υλοποίηση μέτρων και έργων που προωθούν την ιεράρχηση των δράσεων και των εργασιών διαχείρισης αποβλήτων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί ιεράρχησης των αποβλήτων, και των προβλέψεων του Π.Ε.Σ.Δ.Α.,
β) εκπόνηση προγραμμάτων πρόληψης-μείωσης παραγωγής αποβλήτων,
γ) προετοιμασία των έργων και εκπόνηση των απαραίτητων μελετών, καθώς και υλοποίηση δράσεων για την επεξεργασία αποβλήτων της περιοχής ευθύνης τους σύμφωνα με το Π.Ε.Σ.Δ.Α. και υποβολή αιτήσεων σε επιχειρησιακά προγράμματα για χρηματοδότηση ως τελικός δικαιούχος,
δ) προώθηση δράσεων και υλοποίηση έργων που συμβάλλουν στην κυκλική οικονομία,
ε) καταχώρηση των σχετικών στοιχείων στην τυποποιημένη ηλεκτρονική φόρμα που τηρεί η Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
στ) επίτευξη των ποσοτικών στόχων προετοιμασίας για την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 του ν. 4819/2021, περί προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, και των προβλέψεων του οικείου Π.Ε.Σ.Δ.Α., σε συνεργασία με τους οικείους δήμους.
4. Οι Φο.Δ.Σ.Α. δύνανται να προβαίνουν:
α) στη διαχείριση ιλύος αστικού τύπου,
β) στην κατασκευή και λειτουργία πράσινων σημείων,
γ) στην υλοποίηση και λειτουργία Σταθμών Μεταφόρτωσης Αποβλήτων ανεξαρτήτως της κατάταξής τους στις κατηγορίες έργων και δραστηριοτήτων του ν. 4014/2011 (Α’ 209),
δ) στην υλοποίηση και λειτουργία Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών (Κ.Δ.Ε.Υ.) του άρθρου 18 του ν. 4819/2021 ανεξαρτήτως δυναμικότητας,
ε) στην υλοποίηση και λειτουργία Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών.
στ) στην επιστημονική και τεχνική υποστήριξη των δήμων στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη δημιουργία δράσεων και έργων, και
ζ) στην παροχή στους δήμους συνδρομής για την εξάλειψη του φαινομένου της ανεξέλεγκτης διάθεσης και την αποκατάσταση των υφιστάμενων Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (Χ.Α.Δ.Α.).

Άρθρο 233
Αρμοδιότητες δήμων επί αστικών στερεών αποβλήτων
1. Οι δήμοι έχουν τις εξής αρμοδιότητες επί των αστικών στερεών αποβλήτων:
α) την εκπόνηση και υλοποίηση Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (Τ.Σ.Δ.Α.) στα διοικητικά όρια του οικείου δήμου που αποτελεί τη βάση των συμβάσεων που συνάπτει ο δήμος με Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης και άλλους φορείς διαχείρισης αποβλήτων. Το Τ.Σ.Δ.Α. πρέπει να είναι σύμφωνο με το οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕ.Σ.Δ.Α.),
β) την εκπόνηση προγραμμάτων πρόληψης – μείωσης παραγωγής αποβλήτων και προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση,
γ) την οργάνωση και την εφαρμογή της διαλογής στην πηγή των αστικών αποβλήτων στα διοικητικά όριά τους σύμφωνα με τα οικεία Τ.Σ.Δ.Α. και ΠΕ.Σ.Δ.Α.,
δ) την οργάνωση και εφαρμογή χωριστής συλλογής για τέσσερα (4) τουλάχιστον διακριτά ρεύματα ανακυκλώσιμων αποβλήτων υλικών, ήτοι γυαλί, χαρτί, πλαστικά και μέταλλα από αστικά απόβλητα, οι ίδιοι ή σε συνεργασία με Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης,
ε) την οργάνωση και εφαρμογή χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων που προέρχονται ιδίως από χώρους εστίασης, νοικοκυριά, λοιπούς παραγωγούς και πράσινα απόβλητα πάρκων και κήπων, κατ` εφαρμογή του άρθρου 50 του ν. 4819/2021 (Α` 129), περί βιολογικών αποβλήτων (βιοαπόβλητων)
στ) τη συλλογή και μεταφορά των υπολειπόμενων σύμμεικτων αστικών αποβλήτων και των προδιαλεγμένων ύστερα από διαλογή στην πηγή σε κατάλληλες υποδομές ανακύκλωσης, ανάκτησης ή διάθεσης και με την επιφύλαξη των προβλέψεων του οικείου ΠΕ.Σ.Δ.Α.,
ζ) την εξάλειψη της ανεξέλεγκτης διάθεσης των αστικών στερεών αποβλήτων και την αποκατάσταση των υφισταμένων Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων,
η) την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και επιβράβευση των δημοτών και των επιχειρήσεων που λειτουργούν στα διοικητικά τους όρια,
θ) τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης – μείωσης αποβλήτων και γενικότερα μέτρων για την προώθηση της ιεράρχησης εργασιών και δράσεων διαχείρισης αποβλήτων που στοχεύουν στην ελαχιστοποίηση της τελικής διάθεσης των αστικών στερεών αποβλήτων,
ι) με την επιφύλαξη της περ. γ) την προετοιμασία έργων και δράσεων του Τ.Σ.Δ.Α. για την επεξεργασία των αστικών στερεών αποβλήτων, που παράγονται στα διοικητικά τους όρια, και την υποβολή τους για χρηματοδότηση από επιχειρησιακά προγράμματα ή ευρωπαϊκά προγράμματα με την ιδιότητα του τελικού δικαιούχου,
ια) την προώθηση δράσεων και την υλοποίηση έργων που συμβάλλουν στην κυκλική οικονομία,
ιβ) την καταχώρηση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (Η.Μ.Α.) στην ειδική ηλεκτρονική φόρμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατ` εφαρμογή του άρθρου 53 του ν. 4819/2021, περί καταχώρησης και Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων, πάσης φύσεως στοιχείων που απαιτούνται για την παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης των έργων διαχείρισης αποβλήτων και των ποιοτικών και ποσοτικών στόχων των Π.Ε.Σ.Δ.Α.,
ιγ) σε συνεργασία με τον οικείο Φο.Δ.Σ.Α., την επίτευξη των ποσοτικών στόχων προετοιμασίας για την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στα οικεία Τ.Σ.Δ.Α. και ΠΕ.Σ.Δ.Α., και
ιδ) την υλοποίηση και λειτουργία Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών (Κ.Δ.Ε.Υ.) του άρθρου 18 του ν. 4819/2021, περί δημιουργίας Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών, σε δήμους με πληθυσμό άνω των είκοσι χιλιάδων (20.000) κατοίκων.
2. Οι δήμοι, με την επιφύλαξη του οικείου ΠΕ.Σ.Δ.Α. και σύμφωνα με το οικείο Τ.Σ.Δ.Α., δύναται να προβαίνουν:
α) στην κατασκευή και λειτουργία γωνιών ανακύκλωσης,
β) στην κατασκευή και λειτουργία πράσινων σημείων,
γ) στην υλοποίηση και λειτουργία Κ.Δ.Ε.Υ. του άρθρου 18 του ν. 4819/2021, σε δήμους με πληθυσμό κάτω των είκοσι χιλιάδων (20.000) κατοίκων, και
δ) στην υλοποίηση και λειτουργία Σταθμών Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (Σ.Μ.Α.) μέχρι Β` κατηγορίας του ν. 4014/2011 (Α` 209), πλην των δήμων με πληθυσμό άνω των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων, οι οποίοι δύνανται να υλοποιούν και να λειτουργούν Σ.Μ.Α. Α` κατηγορίας του ν. 4014/2011.

Άρθρο 234
Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου
1. Το διοικητικό συμβούλιο είναι αρμόδιο για όλα τα θέματα που αφορούν τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), εκτός από εκείνα που από τον νόμο ανήκουν στην αρμοδιότητα του προέδρου και της εκτελεστικής επιτροπής.
Το διοικητικό συμβούλιο είναι αποκλειστικά αρμόδιο για να:
α) διαχειρίζεται την περιουσία του νομικού προσώπου,
β) καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική προς τους δήμους – μέλη του Φο.Δ.Σ.Α., σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 39 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων περί των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων,
γ) εγκρίνει τον προϋπολογισμό και τις οικονομικές καταστάσεις του Φο.Δ.Σ.Α.,
δ) εγκρίνει το τεχνικό πρόγραμμα,
ε) καταρτίζει τον κανονισμό λειτουργίας του,
στ) ψηφίζει τον οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας,
ζ) γνωμοδοτεί σε δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα όταν ζητούν τη γνώμη του και
η) έχει την ευθύνη εκπόνησης, υλοποίησης και παρακολούθησης της υλοποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων.
2. Το διοικητικό συμβούλιο δύναται, με απόφασή του, να μεταβιβάζει στην εκτελεστική επιτροπή, στον πρόεδρο ή στον αντιπρόεδρο την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, πλην των αποκλειστικώς ασκουμένων από αυτό, σύμφωνα με την παρ. 1 του παρόντος. Στην απόφαση αυτή δύναται να ορίζεται ότι οι αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται ασκούνται παράλληλα και από το διοικητικό συμβούλιο.

Άρθρο 235
Αρμοδιότητες εκτελεστικής επιτροπής Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου
1. Η εκτελεστική επιτροπή:
α) ασκεί τις αρμοδιότητες που της μεταβιβάζονται από το διοικητικό συμβούλιο σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 234, περί αρμοδιοτήτων διοικητικού συμβουλίου των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου, και
β) αποφασίζει για την άσκηση κάθε είδους διοικητικής προσφυγής, ένδικου μέσου ή βοηθήματος ή την παραίτηση από αυτά και παρέχει την εντολή και κάθε αναγκαία πληρεξουσιότητα σε δικηγόρο για την επιχείρηση οποιαδήποτε δικαστικής ή εξώδικης ενέργειας ή την παροχή νομικών συμβουλών.
2. Η εκτελεστική επιτροπή δύναται να παραπέμπει οποιοδήποτε θέμα της αρμοδιότητάς της στο διοικητικό συμβούλιο για τη λήψη απόφασης, αν κρίνει ότι αυτό επιβάλλεται από την ιδιαίτερη σοβαρότητά του.

Άρθρο 236
Αρμοδιότητες προέδρου Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου
1. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.):
α) εκπροσωπεί τον Φο.Δ.Σ.Α. στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή,
β) εκτελεί τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου,
γ) συγκαλεί και προεδρεύει του διοικητικού συμβουλίου και συντονίζει την υλοποίηση των αποφάσεών του,
δ) είναι προϊστάμενος των υπηρεσιών του Φο.Δ.Σ.Α. και εκδίδει τις πράξεις που προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις για τον διορισμό, τις κάθε είδους υπηρεσιακές μεταβολές και την άσκηση του πειθαρχικού ελέγχου,
ε) υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο Φο.Δ.Σ.Α.,
στ) συνιστά ομάδες εργασίας και ομάδες διοίκησης έργου από μέλη του διοικητικού συμβουλίου, υπαλλήλους του Φο.Δ.Σ.Α., ή ιδιώτες για τη μελέτη και επεξεργασία θεμάτων του Φο.Δ.Σ.Α., καθορίζοντας τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους,
ζ) δύναται να αναθέτει, χωρίς αμοιβή, την εποπτεία και τον συντονισμό συγκεκριμένων δράσεων του Φο.Δ.Σ.Α. σε μέλη του διοικητικού συμβουλίου.
Ο πρόεδρος του Φο.Δ.Σ.Α., με απόφασή του, δύναται να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στον αντιπρόεδρο και σε μέλη του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και να παρέχει εξουσιοδότηση υπογραφής σε προϊσταμένους ή υπαλλήλους του συνδέσμου. Ο πρόεδρος αναπληρώνεται στα καθήκοντά του από τον αντιπρόεδρο, όταν απουσιάζει ή κωλύεται.
2. Οι αρμοδιότητες του αντιπροέδρου καθορίζονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, μετά από εισήγηση του προέδρου.

Άρθρο 237
Διοίκηση και λειτουργία Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας
1. Ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) με τη νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου και το καταστατικό του, σε συνδυασμό με τον ν. 4548/2018 (Α’ 104).
2. Η συμμετοχή των δήμων στο αρχικό κεφάλαιο κατανέμεται σε κοινές, ονομαστικές, μη προνομιούχες και μη μεταβιβάσιμες μετοχές, και προσδιορίζεται σύμφωνα με τον πληθυσμό του κάθε δήμου. Οι δήμοι που συμμετέχουν στον Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, ορίζουν τους εκπροσώπους τους σε αυτόν, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και του ν. 4548/2018.
3. Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τρίτων, εκτός δήμων στο μετοχικό κεφάλαιο του Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή του παρόντος άρθρου.
4. Η χρονική διάρκεια λειτουργίας του Φο.Δ.Σ.Α. ορίζεται σε τριάντα (30) έτη και δύναται να παρατείνεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης του Φο.Δ.Σ.Α..
5. Στο καταστατικό των Φο.Δ.Σ.Α., με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, προβλέπονται υποχρεωτικά τα παρακάτω:
α) το ελάχιστο ποσοστό του κατατεθειμένου μετοχικού κεφαλαίου που απαιτείται για την άσκηση των δικαιωμάτων της μειοψηφίας καθορίζεται στο ένα τριακοστό (1/30). Το ίδιο ποσοστό απαιτείται για την εγγραφή πρόσθετου θέματος στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης που έχει ήδη συγκληθεί,
β) η εκπροσώπηση με δικαίωμα λόγου στο διοικητικό συμβούλιο του Φο.Δ.Σ.Α., των δήμων – μετόχων που δεν εκπροσωπούνται με τακτικό μέλος,
γ) η υποχρεωτική συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο του Φο.Δ.Σ.Α. ενός, τουλάχιστον, μέλους από κάθε δήμο – μέτοχο κάθε περιφερειακής ενότητας της οικείας περιφέρειας, αν λειτουργεί μόνον ένας Φο.Δ.Σ.Α. σε αυτήν. Κατά τη διαδικασία εκλογής του διοικητικού συμβουλίου του ΦοΔ.Σ.Α., η εκπροσώπηση όλων των περιφερειακών ενοτήτων διασφαλίζεται με την ανάδειξη ως τακτικού μέλους του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου επιλαχόντος εκπροσώπου δήμου της περιφερειακής ενότητας που δεν εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο με βάση το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αντί του τελευταίου εκλεγέντος μέλους του διοικητικού συμβουλίου,
δ) η αποκλειστική αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης, υποχρεωτικά για τη λήψη απόφασης για τα παρακάτω ζητήματα:
δα) ο καθορισμός τιμολογιακής πολιτικής προς τους δήμους – μέλη του Φο.Δ.Σ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 39 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων,
δβ) η ευθύνη εκπόνησης, υλοποίησης και παρακολούθησης της υλοποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων,
δγ) η έγκριση του προϋπολογισμού και των οικονομικών καταστάσεων του Φο.Δ.Σ.Α.,
δδ) η έγκριση του τεχνικού προγράμματος,
δε) η κατάρτιση του κανονισμού λειτουργίας του,
δστ) η ψήφιση του οργανισμού εσωτερικής υπηρεσίας, και
δζ) η παράταση της χρονικής διάρκειας λειτουργίας του Φο.Δ.Σ.Α..

Άρθρο 238
Τιμολογιακή πολιτική – πόροι Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
1. Η τιμολογιακή πολιτική των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), καθορίζεται στη βάση της επίτευξης των στόχων της ολοκληρωμένης διαχείρισης των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (Α.Σ.Α.) και της κυκλικής οικονομίας, λαμβάνοντας υπόψη τις γεωγραφικές και πληθυσμιακές, κοινωνικές και οικονομικές ιδιαιτερότητες των δήμων. Η τιμολογιακή πολιτική προσδιορίζεται από:
α) την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»,
β) τις αρχές της ανταποδοτικότητας και της διαφάνειας,
γ) τη δημιουργία κινήτρων για τη μείωση του όγκου και της επικινδυνότητας των αποβλήτων και της ανακύκλωσης – ανάκτησής τους και
δ) την κάλυψη των απαιτήσεων που θέτει ο ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί του ολοκληρωμένου πλαισίου για τη διαχείριση των αποβλήτων.
2. Το ετήσιο κόστος διαχείρισης, σε επίπεδο διαχειριστικής ενότητας, καθορίζεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Φο.Δ.Σ.Α. και βάσει αυτού προσδιορίζεται σε ετήσια βάση το κόστος των υπηρεσιών που παρέχονται σε ευρώ/τόνο. Επιχορηγήσεις, έσοδα από συμμετοχή σε προγράμματα και ενισχύσεις από συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης του ν. 4819/2021 συνυπολογίζονται κατά τον καθορισμό του ετήσιου κόστους διαχείρισης. Το κόστος διαχείρισης επαναπροσδιορίζεται με τη χρήση απολογιστικών στοιχείων και οι αποκλίσεις συνυπολογίζονται κατά τον προσδιορισμό του κόστους διαχείρισης του επόμενου, από τον απολογισμό, έτους.
3. Το ετήσιο κόστος διαχείρισης του Φο.Δ.Σ.Α., προσδιορίζεται διακεκριμένα με βάση:
α) το ετήσιο κόστος λειτουργίας του,
β) τα ποσά που αφορούν στο κόστος αποκατάστασης και μεταφροντίδας των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων (Χ.Υ.Τ.Α.) ή άλλων εγκαταστάσεων του συστήματος διαχείρισης, τα οποία υπολογίζονται σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά της κάθε εγκατάστασης, σύμφωνα με σχετική τεχνικο-οικονομική μελέτη και εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού που διατίθεται για έργα αποκατάστασης και μεταφροντίδας,
γ) τα ποσά που αφορούν στο κατασκευαστικό και επενδυτικό πρόγραμμα του Φο.Δ.Σ.Α. (μελέτη και κατασκευή έργων), τα οποία επίσης εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού που διατίθεται για επενδύσεις.
4. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας του Φο.Δ.Σ.Α. προκύπτει από το κόστος των λειτουργιών παραγωγής, διοίκησης, διάθεσης, ερευνών και ανάπτυξης. Τα στοιχεία του κόστους κατά είδος ενδεικτικά διαρθρώνονται ως εξής:
α) αμοιβές και έξοδα προσωπικού,
β) αμοιβές και έξοδα τρίτων,
γ) παροχές τρίτων,
δ) φόροι – τέλη,
ε) διάφορα έξοδα,
στ) τόκοι και συναφή έξοδα,
ζ) αποσβέσεις παγίων,
η) προβλέψεις εκμετάλλευσης,
θ) αναλώσεις αποθεμάτων, όπως πρώτες ύλες, αναλώσιμα υλικά, ανταλλακτικά, πάγια, υλικά συσκευασίας. Στα λειτουργικά έξοδα περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για τις ενέργειες ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης των δημοτών και κατοίκων,
ι) αντισταθμιστικά ωφελήματα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
5. Απαλλάσσονται από κάθε φόρο και τέλος οι περ. β) και γ) της παρ. 3.
6. Οι Φο.Δ.Σ.Α. δημοσιοποιούν υποχρεωτικά το ετήσιο κόστος διαχείρισης και ενημερώνουν τους πολίτες για τις παρεχόμενες υπηρεσίες και το κόστος τους.
7. Οι πόροι των Φο.Δ.Σ.Α. είναι:
α) οι ετήσιες εισφορές, τα τέλη και οι εισπράξεις από το αντίτιμο των υπηρεσιών που παρέχουν προς τους δήμους, τις περιφέρειες και προς τρίτους,
β) κάθε είδους επιχορηγήσεις, δωρεές, κληρονομιές και κληροδοσίες,
γ) έσοδα από τη δική τους περιουσία, καθώς και από τη συμμετοχή τους σε προγράμματα,
δ) έσοδα από συμβάσεις με φορείς συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης του ν. 4819/2021.
ε) λοιπά έσοδα από κάθε πηγή, όπως από την εμπορία υλικών, βιοαερίου και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πρόστιμα που επιβάλλονται για την καθυστερημένη καταβολή εισφορών των δήμων ή λοιπών υπόχρεων.

Άρθρο 239
Οικονομική διοίκηση και διαχείριση Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
1. Οι ακόλουθες λογιστικές και ταμειακές πράξεις εκτελούνται υποχρεωτικά από τις οικονομικές υπηρεσίες των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), ανεξαρτήτως νομικής μορφής:
α) λογιστική διαχείριση και έκδοση των λογιστικών/οικονομικών καταστάσεων,
β) διαχείριση του προϋπολογισμού και του απολογισμού,
γ) οικονομική διαχείριση προγραμμάτων – έργων και συμβάσεων,
δ) διαχείριση δαπανών (εξόδων),
ε) διαχείριση των εσόδων,
στ) διαχείριση της περιουσίας,
ζ) διαχείριση αποθεμάτων και εξοπλισμού,
η) διαχείριση μισθοδοσίας,
θ) διαχείριση ταμείου.
2. Οι οικονομικές καταστάσεις των Φο.Δ.Σ.Α., με οποιαδήποτε νομική μορφή και ανεξαρτήτως ύψους εσόδων, ελέγχονται από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή.
3. Για την οικονομική διαχείριση των Φο.Δ.Σ.Α. με τη νομική μορφή του συνδέσμου εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις περί συνδέσμων του Κεφαλαίου Ε’ του παρόντος Μέρους και του π.δ. 54/2018 (Α’ 103) περί του ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου έναρξης της εφαρμογής του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης.

Άρθρο 240
Εισφορές δήμων υπέρ Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και διαδικασίες είσπραξης
1. Οι δήμοι που συμμετέχουν στον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) εισφέρουν στο ετήσιο κόστος διαχείρισης, σύμφωνα με τον κανονισμό τιμολόγησης των Φο.Δ.Σ.Α., που διαμορφώνεται σύμφωνα με το άρθρο 39 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων. Η απόφαση καθορισμού του ετήσιου κόστους διαχείρισης και της εισφοράς ή του τέλους των δήμων, κοινοποιείται στα δημοτικά συμβούλια μέχρι το τέλος του μήνα Αυγούστου κάθε έτους, ώστε να συμπεριληφθεί στους προϋπολογισμούς των δήμων.
2. Η ετήσια εισφορά των δήμων καταβάλλεται σε δώδεκα (12) ισόποσες μηνιαίες δόσεις.
3. Το ποσό της ετήσιας εισφοράς ή του τέλους ή οποιουδήποτε ποσού πάσης φύσεως συμμετοχής μετοχικού κεφαλαίου των δήμων προς τον οικείο Φο.Δ.Σ.Α. ή οποιουδήποτε τέλους παρεχόμενων υπηρεσιών ή οι, τυχόν, ληξιπρόθεσμες οφειλές δήμων προς Φο.Δ.Σ.Α. από προγραμματικές συμβάσεις συνεργασίας τους, παρακρατείται από τη «Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε.» ή τον εναλλακτικό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, από τα έσοδα του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους καθαριότητας και φωτισμού του οικείου δήμου και αποδίδεται στον δικαιούχο Φο.Δ.Σ.Α. κατά το άρθρο 43 του ν. 3979/2011 (Α’ 138), περί ρυθμίσεων οικονομικών θεμάτων Ο.Τ.Α..
4. Αν το οφειλόμενο ποσό του οικείου δήμου είναι μεγαλύτερο των αντίστοιχων εσόδων αυτού από το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας και φωτισμού, ο πρόεδρος του Φο.Δ.Σ.Α., ύστερα από εισήγηση του διευθυντή των οικονομικών υπηρεσιών, υποβάλλει αίτημα στο Υπουργείο Εσωτερικών με αντικείμενο την παρακράτηση του οφειλόμενου ποσού, από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους του υπόχρεου δήμου. Το ποσό αυτό αποδίδεται στον οικείο Φο.Δ.Σ.Α., με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών.
5. Αν οι Φο.Δ.Σ.Α. συνάπτουν συμβάσεις σύμπραξης σύμφωνα με τον ν. 3389/2005 (Α΄232), καθορίζουν τις ετήσιες εισφορές των δήμων σε ύψος που εξασφαλίζει την εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων του Φο.Δ.Σ.Α. από τη σύμβαση σύμπραξης και αυτές υπολογίζονται κατ’ ελάχιστο με τιμή ανά τόνο αποβλήτων, ίση με την αντίστοιχη της σύμβασης σύμπραξης. Για όλη τη διάρκεια της σύμβασης σύμπραξης, ο Φο.Δ.Σ.Α. γνωστοποιεί εγγράφως, τον προηγούμενο μήνα πριν από την έναρξη κάθε ημερολογιακού εξαμήνου της σύμβασης σύμπραξης, προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλα πρόσωπα, στα οποία έχει ανατεθεί με νόμο ή σύμβαση η είσπραξη των ανταποδοτικών τελών για λογαριασμό των δήμων, το ποσό της ετήσιας εισφοράς κάθε δήμου προς τον Φο.Δ.Σ.Α. που προορίζεται για την εξυπηρέτηση των οικονομικών υποχρεώσεων της σύμβασης σύμπραξης. Τα πρόσωπα αυτά αποδίδουν το ανωτέρω ποσό απευθείας στον Φο.Δ.Σ.Α. κατά προτεραιότητα, πριν από την απόδοση στον οικείο δήμο οποιουδήποτε ποσού έναντι εισπραχθέντων ανταποδοτικών τελών. Για το ποσό της ετήσιας εισφοράς, που δεν αφορά την εξυπηρέτηση των οικονομικών υποχρεώσεων της σύμβασης σύμπραξης, ισχύει η παρ. 3. Τα ποσά του τρίτου εδαφίου κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό του Φο.Δ.Σ.Α., ο οποίος εξυπηρετεί αποκλειστικά τις οικονομικές υποχρεώσεις του Φο.Δ.Σ.Α. από τη σύμβαση σύμπραξης. Αν το καταβληθέν ανά δήμο ποσό δεν καλύπτει τις αντίστοιχες υποχρεώσεις της σύμβασης σύμπραξης, εφαρμόζεται η παρ. 4. Οι Φο.Δ.Σ.Α. επιτρέπεται να συστήνουν υπέρ των δανειστών της εταιρείας ειδικού σκοπού της σύμβασης σύμπραξης εξασφάλιση επί του λογαριασμού του προηγούμενου εδαφίου και να εκχωρούν τα έσοδα που προέρχονται από τις εισφορές των μελών τους ή τα τέλη παροχής των υπηρεσιών τους, για την ασφάλεια των συμβάσεων αυτών.
6. Η παρ. 5 εφαρμόζεται και στους Φο.Δ.Σ.Α. που συνάπτουν ή έχουν συνάψει προγραμματικές συμβάσεις του άρθρου 645, περί συμβαλλόμενων φορέων προγραμματικών συμβάσεων για έργα διαχείρισης αποβλήτων που υλοποιούνται μέσω συμβάσεων σύμπραξης του ν. 3389/2005.
7. Οφειλές των δήμων προς τον Φο.Δ.Σ.Α., που γεννήθηκαν μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2024, δύνανται να ρυθμιστούν σε έως εβδομήντα δύο (72) ισόποσες δόσεις, κατόπιν απόφασης του οικείου Φο.Δ.Σ.Α., με παρακράτηση υπέρ Φο.Δ.Σ.Α. του ποσού κάθε δόσης από τη μηνιαία κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων.

Άρθρο 241
Ενημέρωση δημοτικών συμβουλίων
1. Το σχέδιο καθορισμού της τιμολογιακής πολιτικής του άρθρου 238, περί τιμολογιακής πολιτικής και πόρων Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), καθώς και το σχέδιο του τεχνικού προγράμματος του Φο.Δ.Σ.Α., αποστέλλονται μέχρι το τέλος του έκτου (6ου) μήνα κάθε ημερολογιακού έτους από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Φο.Δ.Σ.Α. στα δημοτικά συμβούλια των δήμων-μελών του Φο.Δ.Σ.Α προς παροχή γνώμης μέσα σε έναν (1) μήνα από την αποστολή τους. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, εγκρίνονται από τα αρμόδια διοικητικά όργανα του Φο.Δ.Σ.Α.
2. Μέχρι την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους αποστέλλεται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Φο.Δ.Σ.Α. στα δημοτικά συμβούλια των δήμων – μελών του Φο.Δ.Σ.Α. ο ετήσιος απολογισμός και προγραμματισμός της επόμενης χρονιάς με βάση το οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων και εισάγεται ως θέμα στην αμέσως επόμενη ημερήσια διάταξη του δημοτικού συμβουλίου. Αποστέλλεται, επίσης, στη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Άρθρο 242
Οργανωτική διάρθρωση και κανονισμός προσωπικού Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
1. Αν ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) λειτουργεί με νομική μορφή συνδέσμου, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του οικείου Φο.Δ.Σ.Α., η οποία λαμβάνεται μέσα σε έναν (1) μήνα από τη συγκρότησή του σε σώμα, καταρτίζεται Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας. Για την οργανωτική δομή των Φο.Δ.Σ.Α. με τη μορφή συνδέσμου εφαρμόζεται το άρθρο 10 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/ 2007, Α’ 134).
2. Αν ο Φο.Δ.ΣΑ λειτουργεί με τη μορφή της ανώνυμης εταιρείας, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης καταρτίζεται Κανονισμός Εργασίας, σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 395 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121) , περί του περιεχομένου της συλλογικής σύμβασης εργασίας, τις παρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 436 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου , περί των αρμοδιοτήτων των συμβουλίων των εργαζομένων και των σχέσεων με το συνδικαλιστικό κίνημα και το ν.δ. 3789/1957 (Α’ 21). Στην τελευταία περίπτωση, οι Κανονισμοί κυρώνονται από την Επιθεώρηση Εργασίας σύμφωνα με την περ. ια’ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3996/2011 (Α’ 170), περί έργων και αρμοδιοτήτων και ελεγκτικής και υποστηρικτικής δράσης.

Άρθρο 243
Αντισταθμιστικό όφελος
1. Οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) καταβάλλουν αντισταθμιστικό όφελος στους δήμους που φιλοξενούν τη λειτουργία εγκαταστάσεων μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας αποβλήτων και χώρων υγειονομικής ταφής, κατηγοριών Α1 και Α2, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 1958/13.1.2012 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Κατάταξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες και υποκατηγορίες σύμφωνα με το Άρθρο 1 παράγραφος 4 του Ν. 4014/21.09.2011 (Φ.Ε.Κ. Α΄209/2011)» (Β’ 21).
2. Το ύψος του αντισταθμιστικού οφέλους καθορίζεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Φο.Δ.Σ.Α. και δεν δύναται να είναι μικρότερο από το ένα τοις εκατό (1%) επί των εσόδων του ετήσιου προϋπολογισμού τους. Το αντισταθμιστικό όφελος συμψηφίζεται με τα ποσά που οι δήμοι υπέρ των οποίων επιβάλλεται, υποχρεούνται να καταβάλουν στον Φο.Δ.Σ.Α. για τις υπηρεσίες που τους παρέχει. Τυχόν εναπομείναντα από το όφελος ποσά δύναται να διατίθενται από τους δήμους αυτούς για την κάλυψη κάθε είδους δαπάνης, κατά προτεραιότητα σχετιζόμενης με περιβαλλοντική αντιστάθμιση από τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.

Άρθρο 244
Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής
1. Στην Περιφέρεια Αττικής εξακολουθεί να λειτουργεί ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.), ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με έδρα την Αθήνα, ο οποίος συστάθηκε με την υπό στοιχεία οικ.52546/16.12.2011 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών «Σύσταση Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στην μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής» (Β’ 2854), λειτουργεί, με διάρκεια τριάντα (30) χρόνων από την έναρξη λειτουργίας του, και σε αυτόν συμμετέχουν υποχρεωτικά η Περιφέρεια Αττικής και όλοι οι δήμοι του Νομού Αττικής.
2. Σκοπός του συνδέσμου της παρ. 1 είναι η προσωρινή αποθήκευση, η επεξεργασία, η μεταφόρτωση, η ανακύκλωση και η εν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, η λειτουργία σχετικών εγκαταστάσεων, η κατασκευή μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και η αποκατάσταση υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.) εντός της χωρικής αρμοδιότητας της Περιφέρειας Αττικής.
Επιπλέον των παραπάνω σκοπών, ο Ε.Δ.Σ.Ν.Α. δύναται να κατασκευάζει και να λειτουργεί Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών (Κ.Α.Ν.) σε εκτάσεις ιδιοκτησίας του ή που του έχουν παραχωρηθεί κατά χρήση, κατόπιν απόφασης του διοικητικού του συμβουλίου και σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 35 του ν. 3448/2006 (Α’ 57).
3. Η θητεία των συλλογικών οργάνων του συνδέσμου ισχύει για όλη τη δημοτική και περιφερειακή περίοδο και παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι τη συγκρότηση των νέων οργάνων. Μέχρι τη συγκρότηση των νέων συλλογικών οργάνων, σε αυτά προεδρεύει ο νέος περιφερειάρχης ή ο αναπληρωτής περιφερειάρχης ή ο αντιπεριφερειάρχης ή ο περιφερειακός σύμβουλος που αυτός θα ορίσει.
4. Πρόεδρος του συνδέσμου είναι ο Περιφερειάρχης Αττικής ή αντιπεριφερειάρχης ή ο αναπληρωτής περιφερειάρχης ή περιφερειακός σύμβουλος της πλειοψηφίας που ορίζεται από αυτόν. Το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τα είκοσι τέσσερα (24) εκλέγονται μεταξύ των αντιπεριφερειαρχών και των περιφερειακών συμβούλων από το περιφερειακό συμβούλιο και εκπροσωπούν την περιφέρεια και τα υπόλοιπα τριάντα έξι (36) ορίζονται από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής μεταξύ των δημάρχων και δημοτικών συμβούλων των δήμων που είναι μέλη του εν λόγω συνδέσμου και εκπροσωπούν τους δήμους.
5. Η εκτελεστική επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου ως πρόεδρο και έξι (6) μέλη, τα οποία, μαζί με τέσσερα (4) αναπληρωματικά, εκλέγονται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Δύο (2) τακτικά μέλη και δύο (2) αναπληρωματικά εκλέγονται μεταξύ όσων υποδεικνύονται από τους εκπροσώπους της περιφέρειας και τα άλλα τέσσερα (4) και δύο (2) αντιστοίχως, εκλέγονται μεταξύ όσων υποδεικνύονται από τους εκπροσώπους των δήμων. Αν δεν καταστεί δυνατή η εκλογή μελών της εκτελεστικής επιτροπής κατά την πρώτη ψηφοφορία, διενεργείται δεύτερη ψηφοφορία και εκλέγονται αυτοί που θα συγκεντρώσουν κατά σειρά τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης από κάθε κατηγορία εκπροσώπων. Κατά την πρώτη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής εκλέγεται ως αντιπρόεδρος αυτής ένα από τα μέλη της.
6. Ο πρόεδρος του συνδέσμου, με απόφασή του, δύναται να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στον αντιπρόεδρο και τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής.
Σε περίπτωση κωλύματος, ο πρόεδρος αναπληρώνεται στα καθήκοντά του από τον αντιπρόεδρο της εκτελεστικής επιτροπής. Στις συνεδριάσεις της εκτελεστικής επιτροπής αναπληρώνεται από αναπληρωματικό μέλος που προέχεται από τους εκπροσώπους της περιφέρειας, που συμμετέχει ως μέλος στη συνεδρίαση.
7. Στις περιπτώσεις που ο Ε.Δ.Σ.Ν.Α. συνάπτει συμβάσεις σύμπραξης βάσει του άρθρου 17 του ν. 3389/2005 (A’ 232), για την ασφάλεια των συμβάσεων αυτών, επιτρέπεται να εκχωρεί έσοδά του, που προέρχονται από τις εισφορές των μελών του ή τα τέλη παροχής των υπηρεσιών του.
8. α) Με απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., οι αρμοδιότητες της Προϊσταμένης αρχής ή και της Διευθύνουσας Υπηρεσίας για τις μελέτες, τις υπηρεσίες και τα έργα της παρ. 3 του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 2527/7.1.2009 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Ειδικότερα ζητήματα και θέματα αναφορικά με τη λειτουργία, την άσκηση των δραστηριοτήτων και την άσκηση τιμολογιακής πολιτικής των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ)» (Β’ 83) δύναται να ανατίθενται στην Περιφέρεια Αττικής ύστερα από σύμφωνη γνώμη του περιφερειάρχη.
β) Με την ίδια ως άνω διαδικασία, δύναται η Περιφέρεια Αττικής να παρέχει διοικητική και τεχνική υποστήριξη στον Ε.Δ.Σ.Ν.Α., όταν αυτός ενεργεί ως αναθέτουσα αρχή κατά τις διατάξεις του ν. 4412/2016 (A’ 147). Στην απόφαση που λαμβάνεται κατά τα ανωτέρω, αναφέρονται οι αρμόδιες υπηρεσίες, επιτροπές ή άλλα γνωμοδοτικά όργανα της περιφέρειας που παρέχουν τη διοικητική και τεχνική υποστήριξη, τα οποία ενεργούν για λογαριασμό του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. ως αναθέτουσας αρχής.
9. Για τη διοίκηση και λειτουργία του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις του παρόντος που αφορούν τους Φο.Δ.Σ.Α. οι οποίοι λειτουργούν με τη μορφή συνδέσμου.
10. Τα άρθρα 232, 233, 238, 239, 240, 241 και 243 εφαρμόζονται και στους δήμους της Περιφέρειας Αττικής.

Άρθρο 245
Διαχείριση στερεών αποβλήτων στις νησιωτικές περιφέρειες του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων
1. Για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στις νησιωτικές περιφέρειες του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων, λειτουργεί για κάθε μία από αυτές Ειδικός Περιφερειακός Διαβαθμιδικός Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), ως ανώνυμη εταιρεία. Στον Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό Φο.Δ.Σ.Α. μετέχουν υποχρεωτικά η οικεία περιφέρεια και όλοι οι δήμοι της περιφέρειας αυτής. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται η έδρα των Ειδικών Περιφερειακών Διαβαθμιδικών Φο.Δ.Σ.Α. του παρόντος.
2. Οι Ειδικοί Περιφερειακοί Διαβαθμιδικοί Φο.Δ.Σ.Α. έχουν τις αρμοδιότητες της παρ. 1 του άρθρου 232, περί αρμοδιοτήτων Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων.
3. Ειδικά για τους δήμους της νήσου Κεφαλλονιάς, οι αρμοδιότητες του άρθρου 233, περί αρμοδιοτήτων των δήμων επί αστικών στερεών αποβλήτων, ασκούνται από την Εταιρεία Διαχείρισης Αποβλήτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης (Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε.).
4. Η συμμετοχή των δήμων στο αρχικό μετοχικό κεφάλαιο των Ειδικών Περιφερειακών Φο.Δ.Σ.Α. της παρ. 1 ανέρχεται σε εξήντα τοις εκατό (60%), και κατανέμεται σε αυτούς ανάλογα με τον αριθμό του μόνιμου πληθυσμού τους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ενώ η συμμετοχή της οικείας περιφέρειας ανέρχεται σε σαράντα τοις εκατό (40%) του αρχικού μετοχικού κεφαλαίου. Οι δήμοι ορίζουν τους εκπροσώπους τους σύμφωνα με τον ν. 4548/2018 (Α’ 104). Στο μετοχικό κεφάλαιο δεν δύνανται να συμμετέχουν τρίτοι μέτοχοι, εκτός των δήμων και της οικείας περιφέρειας.
5. Όργανα διοίκησης του Ειδικού Περιφερειακού Διαβαθμιδικού Φο.Δ.Σ.Α. είναι η γενική συνέλευση, το διοικητικό συμβούλιο και ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου. Η γενική συνέλευση του Ειδικού Περιφερειακού Διαβαθμιδικού Φο.Δ.Σ.Α. συγκαλείται σύμφωνα με τον ν. 4548/2018. Τα διοικητικά συμβούλια των Ειδικών Περιφερειακών Διαβαθμιδικών Φο.Δ.Σ.Α. της παρ. 1 αποτελούνται από επτά (7) μέλη. Ειδικότερα, αποτελούνται από τον περιφερειάρχη και από άλλα δύο (2) μέλη του περιφερειακού συμβουλίου και από τέσσερα (4) μέλη, που εκλέγονται από τους εκπροσώπους των δήμων που συμμετέχουν στη γενική συνέλευση. Ο περιφερειάρχης και οι εκπρόσωποι του περιφερειακού συμβουλίου δεν συμμετέχουν στην ψηφοφορία ανάδειξης των λοιπών μελών του διοικητικού συμβουλίου.
Κάθε δήμος δικαιούται να συμμετέχει μόνο με έναν (1) υποψήφιο στις εκλογές για την ανάδειξη του διοικητικού συμβουλίου του Διαβαθμιδικού Φο.Δ.Σ.Α. Η εκλογή δύο (2) εκπροσώπων από την ίδια περιφερειακή ενότητα ή από τον ίδιο δήμο στο διοικητικό συμβούλιο είναι επιτρεπτή μόνο στην περίπτωση που οι υποψήφιοι σύμβουλοι δεν επαρκούν για την κάλυψη των θέσεων του διοικητικού συμβουλίου.
Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ορίζεται για κάθε Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό Φο.Δ.Σ.Α. ο οικείος περιφερειάρχης ή αντιπεριφερειάρχης που ορίζεται από τον περιφερειάρχη.
6. Οι δύο (2) Ειδικοί Περιφερειακοί Διαβαθμιδικοί Φο.Δ.Σ.Α. της παρ. 1 αποτελούν καθολικούς διαδόχους σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία των προϋφιστάμενων Φο.Δ.Σ.Α. σε κάθε μία από τις δύο ως άνω περιφέρειες, καθώς και στις εγκαταστάσεις υγειονομικής ταφής αποβλήτων, μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων συμπεριλαμβανομένων των βιοαποβλήτων και λοιπών εγκαταστάσεων διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων των δήμων μελών τους, ενώ υπεισήλθαν αυτοδικαίως σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των προϋφιστάμενων Φο.Δ.Σ.Α., συμπεριλαμβανομένων και συμβάσεων έργου. Εξαιρούνται οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός που εξυπηρετούν τις ανάγκες συλλογής και μεταφοράς των στερεών αποβλήτων, τα οποία ανήκουν:
α) στον οικείο δήμο, συμπεριλαμβανομένου του δήμου Ιθάκης, και
β) στην Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε. για την περίπτωση των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας.
Οι εκκρεμείς δίκες σχετικά με πάσης φύσεως διαφορές που πηγάζουν από εργασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων συνεχίζονται από τον Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό Φο.Δ.Σ.Α., χωρίς να διακόπτονται και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές.
Οι τυχόν εκκρεμείς δίκες σχετικά με πάσης φύσεως διαφορές που πηγάζουν από εργασίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων συνεχίζονται από τον οικείο δήμο, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου Ιθάκης, ενώ στην περίπτωση των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας συνεχίζονται από την Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε., χωρίς να διακόπτονται και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές.
Οφειλές που προέρχονται από εργασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και του Δήμου Ιθάκης, βαρύνουν τον Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό Φο.Δ.Σ.Α. και οι πάσης φύσεως απαιτήσεις που προέρχονται από τις ανωτέρω εργασίες ανήκουν στον Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό Φο.Δ.Σ.Α.
Οφειλές που προέρχονται από εργασίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων βαρύνουν τον οικείο δήμο, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου Ιθάκης και την Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε. στην περίπτωση των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας. Οι πάσης φύσεως απαιτήσεις που προέρχονται από τις ανωτέρω εργασίες ανήκουν στον οικείο δήμο, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου Ιθάκης και στην περίπτωση των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας παραμένουν στην Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε.
Οφειλές που προέρχονται από εργασίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων και οι οποίες υλοποιήθηκαν για οποιονδήποτε λόγο από τους προϋφιστάμενους Φο.Σ.Δ.Α. βαρύνουν τον οικείο δήμο.
7. Το μόνιμο προσωπικό καθώς και εκείνο με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των προϋφιστάμενων Φο.Δ.Σ.Α. κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό των δύο (2) Ειδικών Περιφερειακών Διαβαθμιδικών Φο.Δ.Σ.Α. με την ίδια σχέση εργασίας. Το προσωπικό της Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε., μόνιμο και με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που απασχολείται σε εργασίες συλλογής και μεταφοράς, παραμένει στην Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε. Το προσωπικό της Ε.Δ.Α.Κ.Ι. Α.Ε. μόνιμο και με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που απασχολούνταν σε εργασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων, κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό του Ειδικού Περιφερειακού Διαβαθμιδικού Φο.Δ.Σ.Α. Ιονίων Νήσων με την ίδια σχέση εργασίας.
8. Το προσωπικό του καταργημένου Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομού Ζακύνθου, μόνιμο και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που απασχολείται σε εργασίες συλλογής και μεταφοράς, το οποίο, πριν από την κατάργηση του νομικού προσώπου δυνάμει της υπ’ αρ. 122234/14.12.2020 απόφασης του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιωνίου «Κατάργηση του Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομού Ζακύνθου, καταγραφή των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων του καταργούμενου Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομού Ζακύνθου και περιέλευση αυτών στον Ειδικό Περιφερειακό Διαβαθμιδικό ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων» (Β’ 5776), μετακινήθηκε στον δήμο Ζακύνθου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α’ 93), μετά το πέρας του χρονικού διαστήματος της μετακίνησης της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό του δήμου Ζακύνθου με την ίδια σχέση εργασίας. Το προσωπικό του καταργημένου συνδέσμου, μόνιμο και με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που απασχολείται σε εργασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων, κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό του Ειδικού Περιφερειακού Διαβαθμιδικού ΦΟ.Δ.Σ.Α. Ιονίων Νήσων με την ίδια σχέση εργασίας. Εκκρεμείς προσλήψεις, για την πλήρωση οργανικών θέσεων κλάδων και ειδικοτήτων του κατηργημένου Συνδέσμου, που προκηρύχθηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.), ολοκληρώνονται στον δήμο Ζακύνθου, εφόσον εξυπηρετούν ανάγκες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων. Η πρόσληψη διενεργείται σε αντίστοιχη κενή οργανική θέση και αν αυτή δεν υπάρχει, σε προσωποπαγή θέση, που συστήνεται με την πράξη πρόσληψης του πέμπτου εδαφίου. Η πράξη πρόσληψης εκδίδεται από το αρμόδιο προς διορισμό όργανο και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σε περίληψη, με μέριμνα του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.

Άρθρο 246
Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
1. Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ Ανώνυμη εταιρεία Ο.Τ.Α.» και διακριτικό τίτλο «Δ.Ε.Δ.Α.Π.Α.Λ. Α.Ε.» και η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Διαχείριση Απορριμμάτων Νομού Χίου Α.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε.», συγχωνεύθηκαν, με την απορρόφηση της δεύτερης από την πρώτη. Η απορροφώμενη εταιρεία ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε. λύθηκε χωρίς να τεθεί σε εκκαθάριση και μεταβίβασε στην απορροφώσα εταιρεία Δ.Ε.Δ.Α.Π.Α.Λ. Α.Ε. το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών της.
2. Η συμμετοχή των δήμων μετόχων των συγχωνευόμενων εταιρειών καθορίζεται κατά το πληθυσμιακό ποσοστό εκάστου δήμου μετόχου στον συνολικό αριθμό μονίμων κατοίκων των δήμων μετόχων τους, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 2846/Β4-461/21.4.2023 απόφαση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής «Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών έτους 2021 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας» (Β’ 2802).
3. Η εταιρεία «ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ Ανώνυμη εταιρεία Ο.Τ.Α.» μετονομάστηκε σε «Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Ανώνυμη εταιρεία Ο.Τ.Α.», με διακριτικό τίτλο «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε.» και χωρική αρμοδιότητα το σύνολο των δήμων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
4. Η απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης με την οποία ολοκληρώθηκε η συγχώνευση και το απόσπασμα της έκθεσης καταγραφής, που περιγράφει τα αποκτώμενα κατά κυριότητα από την εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων, αποτελεί τον τίτλο για την καταχώρησή τους ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου.
5. α) Οι εκκρεμείς δίκες της εταιρείας ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε. συνεχίζονται από την εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε., χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή αυτών και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη για καθεμία από αυτές.
β) Οφειλές της εταιρείας ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε. βαρύνουν αυτοδίκαια την εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε.
γ) Απαιτήσεις, υποχρεώσεις και πάσης φύσεως εκκρεμείς υποθέσεις της εταιρείας ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε. έχουν μεταφερθεί στην εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε.. Απαιτήσεις τρίτων που δεν έχουν αποτυπωθεί βαρύνουν τους Δήμους Χίου, Ανατολικής Σάμου, Δυτικής Σάμου, Ικαρίας, Φούρνων Κορσεών, Οινουσσών και Ηρωικής Νήσου Ψαρών κατά το μέρος που αφορούν έκαστο εξ αυτών.
δ) Για τα πάσης φύσεως έργα, δράσεις και προγράμματα συγχρηματοδοτούμενα ή χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή διεθνείς οργανισμούς ή εθνικούς πόρους, τα οποία είχαν αναληφθεί και υλοποιούνταν από την εταιρεία ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε., η εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. κατέστη καθολικός διάδοχος ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ανωτέρω πράξεις, δράσεις και προγράμματα, καθώς και δικαιούχος των τραπεζικών λογαριασμών για τη χρηματοδότησή τους. Στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται και όσα απορρέουν από συμβάσεις έργου μέχρι τη λήξη τους. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών ανανεώνονται ή παρατείνονται από τον καθολικό διάδοχο, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α’ 28).
6. Το προσωπικό της εταιρείας ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε. με σχέση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, καθώς και αυτό με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, συμπεριλαμβανομένων και όσων απασχολούνταν με σχέση έμμισθης εντολής, κατέστη αυτοδικαίως από τη συντέλεση της συγχώνευσης προσωπικό της εταιρείας Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. και παρέχει τις υπηρεσίες του με την ίδια σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής. Το ως άνω προσωπικό εξακολουθεί και διέπεται από το ασφαλιστικό καθεστώς κύριας, επικουρικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης και κλάδου εφάπαξ παροχών, στο οποίο υπαγόταν πριν καταστεί προσωπικό της Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάχθηκε σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οι οποίες συστάθηκαν αυτοδικαίως και καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Εγκρίσεις που έχουν χορηγηθεί στην εταιρεία ΔΙ.Α.Ν.Ο.Χ. Α.Ε. κατά τις κείμενες διατάξεις για την πρόσληψη προσωπικού, υλοποιούνται από την εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. Συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου που βρίσκονταν σε ισχύ, συνεχίζονται από την εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε., έως τη λήξη ή ανανέωση ή παράτασή τους σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021. Το προσωπικό που υπηρετούσε με απόσπαση ή μετακίνηση δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α’ 93) στη ΔΙ.Α.Ν.Ο.Χ. Α.Ε., συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στην εταιρεία Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης και στη συνέχεια επιστρέφει στον φορέα προέλευσης. Το προσωπικό που είχε αποσπαστεί ή μετακινηθεί δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014, από τη ΔΙ.Α.Ν.Ο.Χ. Α.Ε., κατατάσσεται στο προσωπικό της εταιρείας Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε., αλλά συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης.
7. Εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 4, ο Φο.Δ.Σ.Α Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Α.Ε. τροποποιεί τον Εσωτερικό Κανονισμό Υπηρεσιών του σε συμμόρφωση με αυτή.
8. Από την 1η Νοεμβρίου 2024 και μέχρι και την ημερομηνία ολοκλήρωσης της συγχώνευσης, όλες οι πράξεις και συναλλαγές της απορροφώμενης εταιρείας που εμφανίζονται στα τηρούμενα από αυτή βιβλία και στοιχεία θεωρούνται, από λογιστική άποψη, ότι γίνονται για λογαριασμό και όφελος αποκλειστικά και μόνο της απορροφώσας εταιρείας, και μεταφέρονται με συγκεντρωτική εγγραφή στα βιβλία της τελευταίας. Τα οικονομικά αποτελέσματα που προκύπτουν κατά το παραπάνω χρονικό διάστημα θεωρούνται ως αποτελέσματα της απορροφώσας εταιρείας και ωφελούν ή βαρύνουν αποκλειστικά και μόνον αυτή.
9. Η απορροφώμενη εταιρεία μέχρι την ολοκλήρωση της συγχώνευσης συνεχίζει να λειτουργεί και να ασκεί τις αρμοδιότητές της, λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα και μεριμνά για την ομαλή μετάβαση των λειτουργιών της στην απορροφώσα εταιρεία.

Άρθρο 247
Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Κρήτης
1. Για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Κρήτης μοναδικοί φορείς για την άσκηση αρμοδιοτήτων διαχείρισης στερεών αποβλήτων είναι:
α) για την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (Ο.Τ.Α.)», με διακριτικό τίτλο «Δ.Ε.ΔΙ.Σ.Α. Α.Ε. (Ο.Τ.Α.), έδρα τα Χανιά και δήμους μέλη τους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και
β) για τις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Λασιθίου ο σύνδεσμος με την επωνυμία «ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ», με διακριτικό τίτλο «Ε.Σ.Δ.Α.Κ.», έδρα το Ηράκλειο και δήμους μέλη τους δήμους των Περιφερειακών Ενοτήτων Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Λασιθίου.
2. Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α.» και τον διακριτικό τίτλο «Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α.» με μέλη τους Δήμους Χερσονήσου και Μινώα Πεδιάδας, λύθηκε και οι δήμοι – μέλη της εντάχθηκαν στο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ» (Ε.Σ.Δ.Α.Κ.), στον οποίο μεταβιβάστηκε το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών της. Ο Ε.Σ.Δ.Α.Κ. εκπληρώνει τους σχετικούς με τη διαχείριση αποβλήτων σκοπούς της λυθείσας κοινής ανώνυμης εταιρείας, εξυπηρετεί τις αντίστοιχες δραστηριότητες που η τελευταία ασκούσε και αποτελεί καθολικό διάδοχο σε όλα τα εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτής, σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία της, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Χερσονήσου και προβλέπονται στο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων της Περιφέρειας Κρήτης και τον εν γένει εξοπλισμό διαχείρισης στερεών αποβλήτων, καθώς και τα εν εξελίξει έργων και υπεισέρχεται σε όλα τα δικαιώματα, ενοχικά και εμπράγματα, υποχρεώσεις, απαιτήσεις, αξιώσεις, διοικητικές άδειες ή εγκρίσεις και έννομες σχέσεις αυτής.
3. Η απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης με την οποία ολοκληρώθηκε η ένταξη της Φο.ΔΙ.ΣΑ. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α. στον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. και το απόσπασμα της έκθεσης καταγραφής που περιγράφει τα αποκτώμενα κατά κυριότητα από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων, αποτελούν τον τίτλο για την καταχώρησή τους ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου.
4. α) Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. ή κατά του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους του και χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης,
β) οφειλές της εταιρείας Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α. βαρύνουν αυτοδίκαια τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ.,
γ) απαιτήσεις, υποχρεώσεις και εκκρεμείς υποθέσεις της εταιρείας Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α., συμπεριλαμβανομένων εκκρεμών διαδικασιών σύναψης σύμβασης και συμβάσεων της εταιρείας, εξακολουθούν να διενεργούνται και να εκτελούνται από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. Απαιτήσεις τρίτων που δεν έχουν αποτυπωθεί βαρύνουν τους Δήμους Χερσονήσου και Μινώα – Πεδιάδας κατά το μέρος που αφορούν έκαστο εξ αυτών,
δ) οι αρμοδιότητες της λυθείσας εταιρείας, η ανάληψη ή η συνέχιση εκτελούμενων χρηματοδοτούμενων ή συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ή έργων ή υπηρεσιών από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους ή διεθνείς οργανισμούς συνεχίζουν να υλοποιούνται από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ., υπό καθεστώς καθολικής διαδοχής ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί. Στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται και όσα απορρέουν από συμβάσεις έργου μέχρι τη λήξη τους. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων της παρούσας περίπτωσης, ανανεώνονται ή παρατείνονται από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α΄ 28), περί διάρκειας απασχόλησης προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για κάλυψη παροδικών αναγκών και εξαιρέσεων. Οι συμβάσεις έργου στο πλαίσιο των ανωτέρω προγραμμάτων διέπονται από το άρθρο 30 του ν. 4314/2014 (Α΄ 265), περί συμβάσεων μίσθωσης έργου σε συγχρηματοδοτούμενες πράξεις.
5. Το προσωπικό με σχέση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου και αορίστου χρόνου που υπηρετούσε στον Φο.ΔΙ.ΣΑ. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε., καθώς και αυτό που απασχολούνταν με σχέση έμμισθης εντολής, κατέστη αυτοδικαίως, από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 3, προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Α.Κ, εξαιρουμένου του προσωπικού για το οποίο ο Δήμος Χερσονήσου έχει αποδεχθεί αίτημα περί απασχόλησής του στον τελευταίο. Το προσωπικό που κατέστη προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Α.Κ., παρέχει τις υπηρεσίες του με την ίδια σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής και εξακολουθεί να διέπεται από το ασφαλιστικό καθεστώς κύριας, επικουρικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης και κλάδου εφάπαξ παροχών, στο οποίο υπάγονταν πριν καταστεί προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάχθηκε σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οι οποίες συστάθηκαν αυτοδικαίως και καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Το προσωπικό που υπηρετούσε με απόσπαση ή μετακίνηση δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α΄ 93) στον Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α., συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης και στη συνέχεια επιστρέφει στον φορέα προέλευσης. Το προσωπικό που έχει αποσπαστεί ή μετακινηθεί δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014, από τον Φο.ΔΙ.Σ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Α.Ε. Ο.Τ.Α., κατατάχθηκε στο προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. αλλά συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης. Συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου που βρίσκονται σε ισχύ συνεχίζονται από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. έως τη λήξη ή ανανέωση ή παράτασή τους, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021. Εγκρίσεις που έχουν χορηγηθεί στη λυόμενη εταιρεία, κατά τις κείμενες διατάξεις για την πρόσληψη προσωπικού, υλοποιούνται από τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ..
6. Εντός εξήντα (60) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 3, ο Ε.Σ.Δ.Α.Κ. τροποποιεί τη συστατική του πράξη, σε συμμόρφωση και με το περιεχόμενο της απόφασης της παρ. 3, καθώς και τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του.

Άρθρο 248
Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Π.Ε. ΑΙΤΩΛΟΚΑΡΝΑΝΙΑΣ» και «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Ν. ΗΛΕΙΑΣ» συγχωνεύονται υποχρεωτικά, κατά τη διαδικασία των παρ. 3 έως 8, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, στο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (ΣΥ.ΔΙ.Σ.Α.) Ν. Αχαΐας», το οποίο μετονομάζεται σε «Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας» με διακριτικό τίτλο «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας», με χωρική αρμοδιότητα το σύνολο των δήμων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και έδρα τον Δήμο Πατρέων.
2. Οι προς συγχώνευση σύνδεσμοι έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας συγχώνευσής τους, συνεχίζουν να λειτουργούν και να ασκούν τις αρμοδιότητές τους, λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα και μεριμνούν για την ομαλή μετάβαση των λειτουργιών τους στον Φορέα στον οποίο συγχωνεύονται.
3. Με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου έχει συσταθεί και συγκροτηθεί επιτροπή, με σκοπό την καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων των προς συγχώνευση συνδέσμων. Η επιτροπή καταγραφής αποτελείται από έναν (1) εκπρόσωπο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, ως πρόεδρο, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, τους προέδρους των προς συγχώνευση συνδέσμων και τον πρόεδρο του ΣΥ.ΔΙ.Σ.Α. Ν. Αχαΐας, με τους νόμιμους αναπληρωτές τους. Για την υποβοήθηση του έργου της επιτροπής δύναται να ανατίθεται, με απόφαση των διοικητικών συμβουλίων των συνδέσμων, η διεκπεραίωση συγκεκριμένων διαδικασιών και ενεργειών σε ορκωτούς ελεγκτές λογιστές. Η επιτροπή ολοκληρώνει το έργο της καταγραφής και σύνταξης της σχετικής έκθεσης εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία σύστασής της και αποστέλλει, εντός πέντε (5) ημερών από την ολοκλήρωση των διαδικασιών αυτών, τη σχετική έκθεση στον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, για την έκδοση της απόφασης της παρ. 5.
4. Αν η επιτροπή αδυνατεί να ολοκληρώσει το έργο της για οποιονδήποτε λόγο, ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από τη διαπίστωση της αδυναμίας ολοκλήρωσης της διαδικασίας, εκδίδει απόφαση με την οποία ορίζει ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή ελεγκτική εταιρεία, που είναι εγγεγραμμένοι στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 (Α’ 7). Οι ορκωτοί ελεγκτές λογιστές ή η ελεγκτική εταιρεία διενεργούν την καταγραφή των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων των Συνδέσμων που συγχωνεύονται και ολοκληρώνουν το έργο τους εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία ορισμού τους. Με την ίδια απόφαση ορίζεται το ύψος της αμοιβής τους, η οποία βαρύνει τον υπαίτιο φορέα. Οι προς συγχώνευση σύνδεσμοι, οι δήμοι-μέλη τους και οι υπηρεσίες αυτών υποχρεούνται να διαθέτουν στους ορκωτούς ελεγκτές – λογιστές ή στην ελεγκτική εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο της καταγραφής της περιουσίας τους το σύνολο των στοιχείων εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία που αυτά ζητηθούν εγγράφως και, σε κάθε περίπτωση, όχι αργότερα από τη συμπλήρωση των είκοσι (20) ημερών από την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου. Εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία των είκοσι (20) ημερών, οι ορκωτοί ελεγκτές – λογιστές ή η ελεγκτική εταιρεία συντάσσουν την έκθεση καταγραφής με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και με ρητή αναφορά σε αυτήν των στοιχείων που δεν χορηγήθηκαν και ολοκληρώνουν το έργο τους εντός της προθεσμίας του δευτέρου εδαφίου. Η έκθεση των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή της ελεγκτικής εταιρείας διαβιβάζεται, εντός πέντε (5) ημερών από την ολοκλήρωση του έργου τους, με ευθύνη των ιδίων, στον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, ο οποίος εκδίδει απόφαση συγχώνευσης και περιέλευσης των περιουσιακών στοιχείων των συγχωνευόμενων συνδέσμων στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.
5. Για τη συγχώνευση και περιέλευση της κυριότητας των περιουσιακών στοιχείων των συνδέσμων στον Φορέα στον οποίο συγχωνεύονται εκδίδεται, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την αποστολή της έκθεσης καταγραφής της παρ. 3 ή της παρ. 4, απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ανεξαρτήτως της πληρότητάς της. Τυχόν ελλείψεις στην καταγραφή δεν αναστέλλουν ούτε κωλύουν τη συγχώνευση και τα αποτελέσματα της καθολικής διαδοχής της παρ. 9.
6. Εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 5, τα αρμόδια όργανα διοίκησης του ΣΥ.ΔΙ.ΣΑ. Ν. Αχαΐας προβαίνουν στην τροποποίηση της συστατικής του πράξης και στην προσαρμογή αυτής στο παρόν, σε συμμόρφωση και με το περιεχόμενο της απόφασης της παρ. 5. Η ως άνω τροποποίηση εγκρίνεται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Εντός της ίδιας προθεσμίας, ο Φο.Δ.Σ.Α. στον οποίο συγχωνεύονται οι Σύνδεσμοι τροποποιεί τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του.
7. Εντός δέκα (10) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 5 συντάσσεται και υπογράφεται πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής των περιουσιακών στοιχείων των συγχωνευόμενων συνδέσμων. Εάν κατά τη σύνταξη και υπογραφή του πρωτόκολλου παράδοσης-παραλαβής δεν έχουν προσκομιστεί από τους προς συγχώνευση συνδέσμους, τους δήμους – μέλη τους ή τις υπηρεσίες τους τα εκκρεμή στοιχεία, επισυνάπτεται διακριτός κατάλογος των τελευταίων στο πρωτόκολλο παράδοσης – παραλαβής. Εάν τα στοιχεία που εκκρεμούν, χορηγηθούν σε μεταγενέστερο της υπογραφής του πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής χρόνο, αποτυπώνονται σε νέο πρωτόκολλο παράδοσης – παραλαβής. Η μη προσέλευση των νομίμων εκπροσώπων των συνδέσμων κατά την υπογραφή του πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής ή άρνηση υπογραφής του τελευταίου δεν αναστέλλει ούτε κωλύει τη συγχώνευση και τα αποτελέσματα της καθολικής διαδοχής της παρ. 9. Το πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής συντάσσεται και υπογράφεται από τα λοιπά παρόντα μέρη, με σχετική μνεία της μη προσέλευσης ή της άρνησης υπογραφής και κοινοποιείται στο πρόσωπο που δεν προσήλθε ή σε αυτό που αρνήθηκε να υπογράψει.
8. Η απόφαση του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου και το απόσπασμα της έκθεσης καταγραφής, που περιγράφει τα αποκτώμενα ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων, αποτελούν τον τίτλο για την καταχώρησή τους ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου. Ακίνητα και εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων που δεν περιγράφονται στο απόσπασμα της έκθεσης καταγραφής της παρούσας λόγω μη χορήγησης των στοιχείων τους, αλλά χορηγούνται σε μεταγενέστερο χρόνο, καταγράφονται σε συμπληρωματικό απόσπασμα της αρχικής έκθεσης και με την απόφαση της παρ. 5 αποτελούν τον τίτλο για την καταχώρηση σύμφωνα με την παρούσα.
9. Από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 5 και της έγκρισης της τροποποίησης της παρ. 6:
α) Ο Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας καθίσταται καθολικός διάδοχος των συγχωνευόμενων Συνδέσμων αυτοδίκαια, σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία τους, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που προβλέπονται στο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του εν γένει εξοπλισμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων, καθώς και των εν εξελίξει έργων και υπεισέρχεται σε όλα τα δικαιώματα, ενοχικά και εμπράγματα, υποχρεώσεις, απαιτήσεις, αξιώσεις, διοικητικές άδειες ή εγκρίσεις και έννομες σχέσεις αυτής.
β) Οι εκκρεμείς δίκες των συγχωνευόμενων Συνδέσμων συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους του και χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης.
γ) Οφειλές των συγχωνευόμενων Συνδέσμων αναλαμβάνονται αυτοδίκαια από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.
δ) Απαιτήσεις, υποχρεώσεις και πάσης φύσεως εκκρεμείς υποθέσεις των συγχωνευόμενων συνδέσμων μεταφέρονται στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. Απαιτήσεις τρίτων που δεν έχουν αποτυπωθεί στην έκθεση της Επιτροπής καταγραφής της παρ. 3 ή στην έκθεση των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή της ελεγκτικής εταιρείας της παρ. 4 βαρύνουν τους δήμους μέλη των συγχωνευόμενων συνδέσμων κατά το μέρος που αφορούν έκαστο εξ αυτών.
ε) Οι αρμοδιότητες των συγχωνευόμενων συνδέσμων, η ανάληψη ή η συνέχιση εκτελούμενων χρηματοδοτούμενων ή συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ή έργων ή υπηρεσιών από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους ή διεθνείς οργανισμούς συνεχίζουν να υλοποιούνται από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, υπό καθεστώς καθολικής διαδοχής ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί. Στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται και όσα απορρέουν από συμβάσεις έργου μέχρι τη λήξη τους. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών ανανεώνονται ή παρατείνονται από τον καθολικό διάδοχο, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/ 2021 (Α’ 28), περί της διάρκειας απασχόλησης προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για κάλυψη παροδικών αναγκών και εξαιρέσεων.
10. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό με σχέση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου και αορίστου χρόνου των συγχωνευόμενων Συνδέσμων, καθώς και όσοι απασχολούνται με σχέση έμμισθης εντολής, καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και παρέχει τις υπηρεσίες του με την ίδια σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής. Το ως άνω προσωπικό εξακολουθεί να διέπεται από το ασφαλιστικό καθεστώς κύριας, επικουρικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης και κλάδου εφάπαξ παροχών, στο οποίο υπαγόταν πριν από τη μεταφορά του. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάσσεται σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οι οποίες συστήνονται αυτοδικαίως. Οι προσωποπαγείς θέσεις που συστήνονται, καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Η κατάταξη του προσωπικού στις θέσεις που συστήνονται με την παρούσα γίνεται με απόφαση του αρμοδίου προς διορισμό οργάνου, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ισχύει από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 5, με όλες τις έννομες συνέπειες. Επιπλέον, συστήνονται αυτοδικαίως οι οργανικές θέσεις των Συνδέσμων που συγχωνεύονται, για την κάλυψη των οποίων έχει εκδοθεί προκήρυξη του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού ή προκήρυξη σύμφωνα με τον ν. 2643/1998 (Α’ 220), περί μέριμνας για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών ή των οποίων έχει εγκριθεί η κάλυψη στο πλαίσιο του προγραμματισμού προσλήψεων ή για τις οποίες εκκρεμεί διαδικασία μετάταξης. Συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου που βρίσκονται σε ισχύ συνεχίζονται από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας έως τη λήξη τους υπό την επιφύλαξη του τρίτου εδαφίου της περ. ε) της παρ. 9. Το προσωπικό που υπηρετεί με απόσπαση ή μετακίνηση, δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α’ 93) ή σύμφωνα με το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α’ 224) στους συγχωνευόμενους Συνδέσμους, συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης και στη συνέχεια επιστρέφει στον φορέα προέλευσης. Το προσωπικό που έχει αποσπαστεί ή μετακινηθεί, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, από τους συγχωνευόμενους Συνδέσμους, κατατάσσεται στο προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, αλλά συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή μετακίνησης.
11. Η παρακώλυση της διαδικασίας της καταγραφής, ιδίως η μη παροχή στοιχείων στους ορκωτούς ελεγκτές – λογιστές ή στην ελεγκτική εταιρεία εντός της προθεσμίας του τρίτου εδαφίου της παρ. 4, καθώς και η αναιτιολόγητη απουσία νομίμου εκπροσώπου συνδέσμου κατά την υπογραφή του πρωτόκολλου παράδοσης-παραλαβής της παρ. 7 ή η άρνηση υπογραφής του, συνιστά για τον υπαίτιο που είναι αιρετό όργανο πειθαρχικό αδίκημα.

Άρθρο 249
Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Θεσσαλίας
1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΡΙΣΑΣ» και «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ», καταργήθηκαν και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με την επωνυμία «Περιβαλλοντική Αναπτυξιακή Δυτικής Θεσσαλίας Α.Ε. Ανώνυμη Εταιρεία των Ο.Τ.Α. Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δυτικής Θεσσαλίας» και διακριτικό τίτλο «Π.Α.ΔΥ.Θ. Α.Ε.», στον οποίο εντάχθηκαν οι δήμοι μέλη των καταργηθέντων Συνδέσμων, καθώς και οι δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Σποράδων, και η Π.Α.ΔΥ.Θ. Α.Ε. μετονομάστηκε σε «Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α.» με διακριτικό τίτλο «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε.», με χωρική αρμοδιότητα το σύνολο των δήμων της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Οι δήμοι που εντάχθηκαν στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε., συμμετέχουν σε αυτόν κατά το πληθυσμιακό τους ποσοστό, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 2846/Β4-461/21.4.2023 απόφαση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (Β΄2802).
2. Από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης για την κατάργηση των Συνδέσμων της παρ. 1 και την ένταξη των δήμων – μελών τους, καθώς και των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Σποράδων, στην ΠΑ.ΔΥ.Θ. Α.Ε., που μετονομάστηκε σε «Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Θεσσαλίας – Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α.» με διακριτικό τίτλο «Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε.», ο Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. κατέστη καθολικός διάδοχος των καταργούμενων Συνδέσμων, σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία τους, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που προβλέπονται στο ΠΕ.Σ.Δ.Α. της Περιφέρειας Θεσσαλίας και του εν γένει εξοπλισμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων, καθώς και των εν εξελίξει έργων και υπεισήλθε σε όλα τα δικαιώματα, ενοχικά και εμπράγματα, υποχρεώσεις, απαιτήσεις, αξιώσεις, διοικητικές άδειες ή εγκρίσεις και έννομες σχέσεις αυτής. Στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. περιήλθε και η κυριότητα των έργων, εγκαταστάσεων και ακινήτων, καθώς και του εν γένει εξοπλισμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων, εξαιρουμένων όσων εξυπηρετούν τις ανάγκες συλλογής και μεταφοράς των στερεών αποβλήτων των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Σποράδων.
3. Η διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας και το απόσπασμα της έκθεσης καταγραφής που περιγράφει τα αποκτώμενα κατά κυριότητα ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων, αποτελούν τον τίτλο για την καταχώρησή τους ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου.
4. Εκκρεμείς δίκες των καταργημένων Συνδέσμων συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους του και χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης. Εκκρεμείς δίκες των Δήμων Αλοννήσου, Σκιάθου και Σκοπέλου σχετικά με τις πάσης φύσεως διαφορές που πηγάζουν από εργασίες διαχείρισης στερεών αποβλήτων συνεχίζονται από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε., χωρίς να διακόπτονται και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για κάθε μία από αυτές. Οι εκκρεμείς δίκες των Δήμων Αλοννήσου, Σκιάθου και Σκοπέλου σχετικά με τις πάσης φύσεως διαφορές που πηγάζουν από εργασίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων συνεχίζονται αντίστοιχα από τους ανωτέρω Δήμους. Οφειλές των καταργημένων Συνδέσμων βαρύνουν αυτοδίκαια τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε.. Απαιτήσεις, υποχρεώσεις και πάσης φύσεως εκκρεμείς υποθέσεις μεταφέρθηκαν στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. Απαιτήσεις τρίτων που δεν έχουν αποτυπωθεί βαρύνουν τους δήμους, οι οποίοι συμμετείχαν ως μέλη στους καταργούμενους Συνδέσμους κατά το μέρος που αφορά έκαστο εξ αυτών.
5. Για πάσης φύσεως έργα, δράσεις και προγράμματα συγχρηματοδοτούμενα ή χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή διεθνείς οργανισμούς ή εθνικούς πόρους, τα οποία είχαν αναληφθεί και υλοποιούνταν από τους καταργημένους Συνδέσμους, καθώς και από τους Δήμους Αλοννήσου, Σκιάθου και Σκοπέλου, κατά το μέρος που αφορούν υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, ο Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. κατέστη καθολικός διάδοχος ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ανωτέρω πράξεις, δράσεις και προγράμματα, καθώς και δικαιούχος των τραπεζικών λογαριασμών για τη χρηματοδότησή τους. Στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται και όσα απορρέουν από συμβάσεις έργου μέχρι τη λήξη τους. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών ανανεώνονται ή παρατείνονται από τον καθολικό διάδοχο, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α΄ 28).
6. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό με σχέση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου και αορίστου χρόνου των καταργημένων Συνδέσμων, καθώς και όσοι απασχολούνταν με σχέση έμμισθης εντολής, κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. και παρέχει τις υπηρεσίες του με την ίδια σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής. Το ως άνω προσωπικό εξακολουθεί να διέπεται από το ασφαλιστικό καθεστώς κύριας, επικουρικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης και κλάδου εφάπαξ παροχών, στο οποίο υπαγόταν πριν καταστεί προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάχθηκε σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οι οποίες συστάθηκαν αυτοδικαίως και καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Επιπλέον, συστάθηκαν αυτοδικαίως οι οργανικές θέσεις των Συνδέσμων που καταργήθηκαν, για την κάλυψη των οποίων έχει εκδοθεί προκήρυξη του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού ή προκήρυξη σύμφωνα με τον ν. 2643/1998 (Α΄ 220), περί μέριμνας για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών ή των οποίων έχει εγκριθεί η κάλυψη στο πλαίσιο του προγραμματισμού προσλήψεων ή για τις οποίες εκκρεμεί διαδικασία μετάταξης. Συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου που βρίσκονταν σε ισχύ συνεχίζονται από τον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. έως τη λήξη τους, υπό την επιφύλαξη του τρίτου εδαφίου της παρ. 5. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που υπηρετούσε στους καταργούμενους Συνδέσμους με απόσπαση σύμφωνα με το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α΄ 224) ή με μετακίνηση κατά το άρθρο 15 του ν. 4257/2014 (Α΄ 93), συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. μέχρι τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή της μετακίνησης και στη συνέχεια επιστρέφει στον φορέα προέλευσης. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που είχε αποσπαστεί ή μετακινηθεί από τους καταργημένους Συνδέσμους κατατάχθηκε στο προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε., αλλά συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της απόσπασης ή της μετακίνησης.
7. Εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης της παρ. 2, ο Φο.Δ.Σ.Α Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. τροποποιεί τον Εσωτερικό Κανονισμό Υπηρεσιών του σε συμμόρφωση με αυτή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

Άρθρο 250
Ίδρυση, νομική μορφή, σκοπός και αρμοδιότητες Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ειδικού σκοπού, οι οποίες έχουν κοινωφελή και μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα.
2. Οι Δ.Ε.Υ.Α. συστήνονται από έναν ή περισσότερους δήμους, με σκοπό τη μεταφορά σε αυτές της άσκησης των αρμοδιοτήτων ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δημοτικών υπηρεσιών ύδρευσης, ύστερα από σύνταξη οικονομικοτεχνικής μελέτης, με απόφαση του οικείου ή των οικείων δημοτικών συμβουλίων, με την οποία ορίζονται:
α) η επωνυμία,
β) η έδρα,
γ) οι λόγοι που δικαιολογούν τη σύστασή τους,
δ) τα περιουσιακά στοιχεία που παραχωρούνται σε αυτές,
ε) ο τρόπος εκμετάλλευσης των περιουσιακών στοιχείων, των έργων και των υπηρεσιών τους και των εσόδων από αυτή,
στ) η περιοχή αρμοδιότητάς τους, η οποία εκτείνεται υποχρεωτικά στο σύνολο της εδαφικής περιφέρειας κάθε δήμου και
ζ) ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου και η ποσόστωση εκπροσώπησης των δήμων σε περίπτωση συμμετοχής περισσότερων του ενός (1).
Η απόφαση για τη σύσταση Δ.Ε.Υ.Α. εγκρίνεται με πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
3. Οι Δ.Ε.Υ.Α., εντός της περιοχής αρμοδιότητάς τους, είναι αρμόδιες για:
α) την παραγωγή και διανομή στους καταναλωτές του προϊόντος που καλείται «νερό ανθρώπινης κατανάλωσης», όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 1 της υπό στοιχεία Δ1(δ)/ΓΠ οικ. 27829/15.5.2023 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δικαιοσύνης, Εσωτερικών «Ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/2184 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2020 (L435/1, 23.12.2020)» (Β΄ 3525),
β) τη συλλογή των λυμάτων από τους εγκεκριμένους καταναλωτές του οικείου ή των οικείων δήμων και την παραγωγή του προϊόντος που καλείται «επεξεργασμένα αστικά λύματα, κατάλληλα για ασφαλή διάθεση στο περιβάλλον», σύμφωνα και με την υπό στοιχεία αριθμ.ΟΙΚ.5673/400/5.3.1997 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Γεωργίας, Υγείας και Πρόνοιας (Β’ 192),
γ) τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των έργων υδροληψίας, έργων επεξεργασίας νερού, δικτύων μεταφοράς νερού, δικτύων διανομής ύδρευσης, δικτύων αποχέτευσης ακάθαρτων, μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων και λυμάτων, διάθεσης αυτών, καθώς και μονάδων επεξεργασίας και διάθεσης του υπολείμματος των ανωτέρω διαδικασιών επεξεργασίας της περιοχής αρμοδιότητάς τους,
δ) τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση και επισκευή του δικτύου ομβρίων υδάτων, στις περιοχές αρμοδιότητάς της. Εξαιρείται ο καθαρισμός των φρεατίων ομβρίων υδάτων που αποτελεί αρμοδιότητα των οικείων δήμων καθώς και
ε) κάθε άλλη δραστηριότητα, την οποία έχουν ήδη αναπτύξει οι Δ.Ε.Υ.Α., κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος.
4. Οι διατάξεις του παρόντος Κώδικα δεν εφαρμόζονται:
α) εντός της περιοχής δραστηριότητας της Ε.Υ.Δ.Α.Π., όπως αυτή καθορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 2744/1999 (Α’222), και
β) εντός της περιοχής δραστηριότητας της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.), όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 26 του ν. 2937/2001 (Α’ 169).

Άρθρο 251
Διεύρυνση σκοπού Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Ο σκοπός των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύναται να διευρυνθεί και να περιλάβει, εκτός από την ύδρευση, την αποχέτευση και τη διαχείριση δικτύων όμβριων υδάτων, και τους ακόλουθους τομείς στην περιοχή αρμοδιότητάς τους:
α) τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των δικτύων τηλεθέρμανσης,
β) την παραγωγή ύδατος προς επαναχρησιμοποίηση, καθώς και την εκμετάλλευση μη πόσιμου ύδατος, κυρίως για αρδευτικούς σκοπούς, για τον εμπλουτισμό υπόγειων υδροφορέων, για βιομηχανική και δημοτική χρήση,
γ) την κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση δικτύων άρδευσης,
δ) την εμφιάλωση και εμπορία νερού, και
ε) την ανάπτυξη ενεργειακών δραστηριοτήτων και κυρίως τη μελέτη, κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία, συντήρηση, αναβάθμιση, επέκταση και εκμετάλλευση έργων και συστημάτων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης φωτοβολταϊκών συστημάτων.
2. Για τη διεύρυνση του σκοπού μιας Δ.Ε.Υ.Α. λαμβάνεται απόφαση του οικείου ή των οικείων δημοτικών συμβουλίων, η οποία προκύπτει βάσει μελέτης σκοπιμότητας και υπό την προϋπόθεση ότι με αυτή τεκμηριώνονται ιδίως:
α) η δυνατότητα και οι προϋποθέσεις άσκησης της πρόσθετης αρμοδιότητας σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία,
β) η προοπτική αυτοτελούς οικονομικής βιωσιμότητας της πρόσθετης δραστηριότητας και
γ) η διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της επιχείρησης και της επίτευξης των στόχων του Γενικού Σχεδίου Υπηρεσιών Ύδατος (Γ.Σ.Υ.Υ) της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023 (A’ 78).
Με την ίδια απόφαση ρυθμίζονται τα θέματα της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων, υποχρεώσεων, πόρων και συναφών θεμάτων, αναγκαίων για την εκτέλεση των παραπάνω έργων.
3. Η διεύρυνση δεν δύναται να χρηματοδοτηθεί από τους πόρους της παρ. 1 του άρθρου 261, περί πόρων Δ.Ε.Υ.Α., συμπεριλαμβανομένων των χρηματικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν σχηματιστεί από τη διαχείρισή τους.
4. Η απόφαση της παρ. 2 εγκρίνεται με πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Άρθρο 252
Υποχρεωτική επέκταση περιοχής αρμοδιότητας Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Σε δήμους που έχουν συστήσει ή συμμετέχουν σε Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) είναι υποχρεωτική η επέκταση της αρμοδιότητάς τους στις εδαφικές περιφέρειες όλων των δημοτικών κοινοτήτων του οικείου ή των οικείων δήμων οι οποίες εξυπηρετούνται από τις αντίστοιχες υπηρεσίες αυτών. Η επέκταση της αρμοδιότητας της Δ.Ε.Υ.Α. διαπιστώνεται με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το αργότερο έως την 31η.12.2026.
2. Οι δήμοι της παρ. 1 συνεχίζουν την εκτέλεση πάσης φύσεως συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και κάθε είδους χρηματοδοτικό πρόγραμμα, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές, έως την ολοκλήρωσή τους και ενημερώνουν σχετικά τη Δ.Ε.Υ.Α., με σκοπό τον ορθό σχεδιασμό και λειτουργία του συνολικού δικτύου των σχετικών υποδομών.
3. Η κυριότητα των υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων παραμένει στον οικείο δήμο. Στην περιουσία του οικείου δήμου ανήκουν, επίσης, τα υπό εκτέλεση και τα συμβασιοποιημένα έργα τα οποία ολοκληρώνονται σύμφωνα με την παρ. 2 από αυτόν. Με σύμβαση, η οποία συνάπτεται μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. και του δήμου, δύναται να συμφωνηθεί η περιέλευση του ήδη κατασκευασμένου δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης και των λοιπών συναφών υποδομών του δήμου κατά κυριότητα στη Δ.Ε.Υ.Α. Σε κάθε περίπτωση, η Δ.Ε.Υ.Α. έχει την κατοχή και τη δυνατότητα χρήσης των πάγιων περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με την παροχή από αυτή των υπηρεσιών της.
4. Η Δ.Ε.Υ.Α. αναλαμβάνει τη συντήρηση, την επισκευή και την αντικατάσταση του δικτύου και των υπολοίπων υποδομών, στις περιοχές αρμοδιότητάς της. Τα δίκτυα και οι υποδομές που κατασκευάζονται ή αντικαθίστανται από τη Δ.Ε.Υ.Α. περιέρχονται αυτοδικαίως στην κυριότητά της.
5. Το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων και των υπολοίπων τραπεζικών λογαριασμών που σχετίζονται με τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δήμων, καθώς και το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς αυτούς και των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους περιέρχονται στη Δ.Ε.Υ.Α. της οποίας η περιοχή αρμοδιότητας επεκτείνεται σύμφωνα με το παρόν άρθρο.
6. Το προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δήμων του παρόντος άρθρου, που υπηρετεί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου, καθώς και έμμισθης εντολής, συμπεριλαμβανομένων των δικηγόρων, μεταφέρεται αυτοδικαίως στη Δ.Ε.Υ.Α., με την ίδια σχέση εργασίας, από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής απόφασης της παρ. 1. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάσσεται σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις, οι οποίες συστήνονται αυτοδικαίως. Οι θέσεις των προηγούμενων εδαφίων συστήνονται επιπλέον των υφιστάμενων θέσεων της οικείας Δ.Ε.Υ.Α.. Οι προσωποπαγείς θέσεις που συστήνονται καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Η κατάταξη του προσωπικού στις θέσεις που συστήνονται με την παρούσα γίνεται με απόφαση του αρμοδίου προς διορισμό οργάνου της Δ.Ε.Υ.Α, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2026. Το μόνιμο προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δήμων του παρόντος αποσπάται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, στη Δ.Ε.Υ.Α., η οποία αναλαμβάνει τη μισθοδοσία του. Η απόσπαση διενεργείται με απόφαση των αρμόδιων προς διορισμό οργάνων του δήμου και της Δ.Ε.Υ.Α., η οποία λαμβάνεται το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2026. Το εν λόγω προσωπικό δύναται να συμμετέχει στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α’ 224).

Άρθρο 253
Οικειοθελής συγχώνευση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και μεταφορά οικείων αρμοδιοτήτων δήμων
1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύνανται να προβαίνουν σε οικειοθελείς συγχωνεύσεις μεταξύ τους, είτε με μια, είτε με περισσότερες, κατόπιν απόφασης των οικείων διοικητικών συμβουλίων και σύμφωνης γνώμης των οικείων δημοτικών συμβουλίων. Οι δήμοι, με την επιφύλαξη του άρθρου 252, περί υποχρεωτικής επέκτασης περιοχής αρμοδιότητας Δ.Ε.Υ.Α. δύνανται να προβαίνουν σε οικειοθελή μεταφορά των αρμοδιοτήτων των δημοτικών υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων σε Δ.Ε.Υ.Α., κατόπιν απόφασης των οικείων δημοτικών συμβουλίων και του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α..
2. Με πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, διαπιστώνονται η συγχώνευση των Δ.Ε.Υ.Α., καθώς και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων των οικείων δημοτικών υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων σε Δ.Ε.Υ.Α. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο (Δ.Σ.) κάθε Δ.Ε.Υ.Α. συνέρχεται στην έδρα της, εντός ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης του προηγούμενου εδαφίου, σε ιδρυτική συνεδρίαση, κατά την οποία συγκροτείται σε σώμα, σύμφωνα με το άρθρο 254, περί διοικητικού συμβουλίου Δ.Ε.Υ.Α.. Οι υφιστάμενες Δ.Ε.Υ.Α., καθώς και οι μεταφερόμενες υπηρεσίες των δήμων, μέχρι την έναρξη λειτουργίας των νέων Δ.Ε.Υ.Α. του παρόντος, συνεχίζουν να λειτουργούν και να ασκούν τα καθήκοντά τους στις περιοχές δραστηριότητάς τους, λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα και μεριμνούν για την ομαλή μετάβαση των λειτουργιών τους στις Δ.Ε.Υ.Α. στις οποίες συγχωνεύονται ή μεταφέρονται οι αρμοδιότητές τους.
3. Η επωνυμία των Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2 συντίθεται, αφενός από τις λέξεις «Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης» (Δ.Ε.Υ.Α.), αφετέρου από τον γεωγραφικό προσδιορισμό της οικείας περιοχής αρμοδιότητας της κάθε επιχείρησης. Ως έδρα της κάθε Δ.Ε.Υ.Α. ορίζεται ο δήμος που διαθέτει τον μεγαλύτερο πληθυσμό μεταξύ των δήμων της γεωγραφικής αρμοδιότητας της Δ.Ε.Υ.Α. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α., που λαμβάνεται με απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, δύναται να ορίζεται άλλος δήμος ως έδρα της επιχείρησης.
4. Οι Δ.Ε.Υ.Α της παρ. 2 συνεχίζουν την εκτέλεση πάσης φύσεως συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και κάθε είδους χρηματοδοτικό πρόγραμμα, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές, ως καθολικοί διάδοχοι των υφιστάμενων Δ.Ε.Υ.Α.
5. Οι δήμοι που διαθέτουν δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων, η άσκηση των αρμοδιοτήτων των οποίων μεταφέρεται στις Δ.Ε.Υ.Α της παρ. 2, συνεχίζουν την εκτέλεση πάσης φύσεως συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και κάθε είδους χρηματοδοτικό πρόγραμμα, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές, έως την ολοκλήρωσή τους. Οι ανωτέρω δήμοι ενημερώνουν τη Δ.Ε.Υ.Α, της παρ. 2 για τα έργα του προηγούμενου εδαφίου.
6. Κάθε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο των υφιστάμενων Δ.Ε.Υ.Α., καθώς και κάθε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο επί του οποίου έχουν δικαίωμα αποκλειστικής ή μη χρήσης, περιέρχεται στην περιουσία της Δ.Ε.Υ.Α, της παρ. 2, αυτοδικαίως και χωρίς υποχρέωση καταβολής οιουδήποτε φόρου, τέλους ή οιουδήποτε άλλου δικαιώματος.
7. Τα περιουσιακά στοιχεία των συγχωνευόμενων Δ.Ε.Υ.Α. προσδιορίζονται σε Έκθεση Καταγραφής και Απογραφής Περιουσίας των Δ.Ε.Υ.Α., η οποία διενεργείται με μέριμνα του διοικητικού συμβουλίου κάθε Δ.Ε.Υ.Α. που συγχωνεύεται, και η οποία εγκρίνεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. της νέας Δ.Ε.Υ.Α. Η απόφαση έγκρισης, η οποία συνοδεύεται από απόσπασμα της έκθεσης του πρώτου εδαφίου που περιγράφει τα αποκτώμενα κατά κυριότητα ακίνητα, καθώς και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, αποτελεί τον τίτλο για την καταχώρησή τους ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία, όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, όταν πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Όταν πρόκειται για κτηματογραφημένα ακίνητα, για αυτά αναγράφεται στη συντασσόμενη έκθεση του προηγούμενου εδαφίου, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που φέρουν στην τηρούμενη περιγραφική και χωρική βάση του Εθνικού Κτηματολογίου.
8. α) Αν η αρμοδιότητα παροχής των οικείων υπηρεσιών των δήμων μεταφέρεται στις Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2, η κυριότητα των υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων παραμένει στον οικείο δήμο. Οι Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2 έχουν την κατοχή των πάγιων περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με την παροχή από αυτές των υπηρεσιών τους.
β) Στην περιουσία του οικείου δήμου ανήκουν τα υπό εκτέλεση και συμβασιοποιημένα έργα τα οποία ολοκληρώνονται σύμφωνα με την παρ. 5 από τον οικείο δήμο. Με απόφαση του κάθε δήμου, η οποία λαμβάνεται πριν από την έναρξη λειτουργίας της Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2, καθορίζονται τα εκτελούμενα έργα, μελέτες, προμήθειες και υπηρεσίες των δήμων που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της δραστηριότητας παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, οι φορείς ή οι μονάδες υλοποίησης αυτών, καθώς και κάθε απαραίτητη λεπτομέρεια για την ομαλή εκτέλεση και ολοκλήρωσή τους. Μέχρι την έκδοση της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου τα εν λόγω έργα συνεχίζουν να υλοποιούνται από τους υφιστάμενους φορείς υλοποίησης αυτών.
γ) Με σύμβαση, που συνάπτεται μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2 και του οικείου δήμου, δύναται να συμφωνηθεί η περιέλευση του ήδη κατασκευασμένου δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης και των λοιπών συναφών υποδομών του δήμου, κατά κυριότητα, στη Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2.
9. Οι Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2 αναλαμβάνουν τη συντήρηση, την επισκευή και την αντικατάσταση του δικτύου και των υπολοίπων υποδομών, στις περιοχές αρμοδιότητάς τους. Τα δίκτυα και οι υποδομές, που κατασκευάζονται ή αντικαθίστανται από τις Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2, περιέρχονται αυτοδικαίως στην κυριότητά τους.
10. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών των υφιστάμενων Δ.Ε.Υ.Α. μεταφέρονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς των αντίστοιχων Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2 και χρησιμοποιούνται, κάθε έτος και για πέντε (5) έτη, σε ποσοστό τουλάχιστον είκοσι τοις εκατό (20%) για την αποπληρωμή των χρεών τους. Αν μετά την αποπληρωμή των χρεών, υπάρχουν πρόσθετοι διαθέσιμοι πόροι από την περαιτέρω αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τις Δ.Ε.Υ.Α., τα πρόσθετα έσοδα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την υλοποίηση έργων στη γεωγραφική περιοχή ευθύνης της Δ.Ε.Υ.Α. που συνενώθηκε.
11. Στους δήμους οι οποίοι διαθέτουν δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων, η άσκηση των αρμοδιοτήτων των οποίων μεταφέρεται στις Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2, παραμένει το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων και των υπολοίπων τραπεζικών λογαριασμών που σχετίζονται με τις υπηρεσίες αυτές, καθώς και το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους δήμους και των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους.
12. Η ζημία που υφίσταται κατά τη συγχώνευση Δ.Ε.Υ.Α. μεταφέρεται στον ισολογισμό έναρξης της νέας Δ.Ε.Υ.Α.. Το μέρος της ζημίας αυτής, για το οποίο υπήρχε δικαίωμα μεταφοράς από τις συγχωνευμένες Δ.Ε.Υ.Α. στα επόμενα έτη, με βάση την παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 2238/1994 (Α΄ 151) και το άρθρο 27 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), μεταφέρεται για συμψηφισμό, με βάση τις διατάξεις των ως άνω άρθρων.
13. Το προσωπικό που υπηρετεί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης των δήμων, η άσκηση της αρμοδιότητας των οποίων μεταφέρεται σε Δ.Ε.Υ.Α. της παρ. 2, καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό αυτής από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής απόφασης της παρ. 2, με την ίδια σχέση εργασίας και κατατάσσεται σε αντίστοιχες με αυτές που ήδη κατείχε, ανά κατηγορία και κλάδο/ειδικότητα, οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις, οι οποίες συστήνονται αυτοδικαίως. Οι θέσεις των προηγούμενων εδαφίων συστήνονται επιπλέον των υφιστάμενων θέσεων της οικείας Δ.Ε.Υ.Α. Οι προσωποπαγείς θέσεις που συστήνονται καταργούνται κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου. Η κατάταξη του προσωπικού στις θέσεις που συστήνονται με την παρούσα γίνεται με απόφαση του αρμοδίου προς διορισμό οργάνου της Δ.Ε.Υ.Α, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το μόνιμο προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δήμων του παρόντος άρθρου αποσπάται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, στη Δ.Ε.Υ.Α. η οποία αναλαμβάνει τη μισθοδοσία του. Η απόσπαση διενεργείται με απόφαση των αρμόδιων προς διορισμό οργάνων του δήμου και της Δ.Ε.Υ.Α.. Το εν λόγω προσωπικό δύναται να συμμετέχει στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α’ 224).

Άρθρο 254
Διοικητικό συμβούλιο Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) που συστήνεται σε έναν (1) δήμο διοικείται από τον Πρόεδρο και δεκαμελές (10μελές) διοικητικό συμβούλιο. Η θητεία του διοικητικού συμβουλίου της κάθε Δ.Ε.Υ.Α. είναι πενταετής. Η συγκρότησή του λαμβάνει χώρα εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία ανάληψης καθηκόντων των οικείων δημοτικών αρχών. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου είναι:
α) ο δήμαρχος, ως πρόεδρος, ή οριζόμενος από αυτόν δημοτικός σύμβουλος της παράταξής του,
β) επτά (7) αιρετοί εκπρόσωποι του δήμου, εκ των οποίων οι πέντε (5) εκπροσωπούν την παράταξη της πλειοψηφίας και οι δύο (2) τις παρατάξεις της μειοψηφίας, με προηγούμενη μεταξύ τους ψηφοφορία,
γ) ένα (1) μέλος ως εκπρόσωπος των εργαζομένων στην επιχείρηση, που υποδεικνύεται από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων στην επιχείρηση ή, εφόσον ελλείπει τέτοια, από το σύνολο των εργαζομένων στην επιχείρηση, τους οποίους ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου συγκαλεί σε γενική συνέλευση για τον σκοπό αυτό,
δ) ένα (1) μέλος ως εκπρόσωπο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και
ε) ένα (1) μέλος δημότη με εμπειρία ή γνώσεις συναφείς με το αντικείμενο της Δ.Ε.Υ.Α., ο οποίος επιλέγεται από το δημοτικό συμβούλιο. Ο αντιπρόεδρος ορίζεται κατά την πρώτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου με ψηφοφορία μεταξύ των μελών του. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του προέδρου.
2. Σε περίπτωση συμμετοχής στη Δ.Ε.Υ.Α. περισσότερων του ενός (1) δήμων, ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου δεν δύναται να υπερβαίνει τα δέκα έξι (16) συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, και ορίζεται, όπως και ο τρόπος εκπροσώπησης, σύμφωνα με την περ. ζ) της παρ. 2 του άρθρου 250, περί ίδρυσης, νομικής μορφής, σκοπού και αρμοδιοτήτων Δ.Ε.Υ.Α. Σε κάθε περίπτωση, κάθε δήμος που συμμετέχει στη Δ.Ε.Υ.Α. εκπροσωπείται από τουλάχιστον ένα (1) μέλος.
3. Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της διαδημοτικής Δ.Ε.Υ.Α. είναι ο δήμαρχος της έδρας της Δ.Ε.Υ.Α. ή ο οριζόμενος από αυτόν σύμβουλος της παράταξής του.
Ο αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου είναι ο δήμαρχος του μεγαλύτερου, κατά σειρά, σε πληθυσμό δήμου που συμμετέχει στη Δ.Ε.Υ.Α, πλην του δήμου της έδρας της, ή ο οριζόμενος από αυτόν δημοτικός σύμβουλος της παράταξής του.
4. Εφόσον ο δήμαρχος ορίσει άλλον δημοτικό σύμβουλο ως πρόεδρο, δεν κωλύεται να συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο ως ένας από τους εκπροσώπους της παράταξής του.
5. Στο διοικητικό συμβούλιο μετέχει, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ως εισηγητής θεμάτων προς συζήτηση, ο γενικός διευθυντής της επιχείρησης.
6. Καθήκοντα γραμματέα του διοικητικού συμβουλίου ασκεί υπάλληλος της Δ.Ε.Υ.Α., που ορίζεται από τον πρόεδρό του.
7. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου δεν δύναται να είναι συγγενείς μεταξύ τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι και τρίτου βαθμού ή σύζυγοι ή πρόσωπα που βρίσκονται σε σύμφωνο συμβίωσης του ν. 4356/2015 (Α’ 181), καθώς και οι, με οποιαδήποτε μορφή, εργολάβοι ή προμηθευτές της Δ.Ε.Υ.Α. ή υπάλληλοι ομοειδούς επιχείρησης.
8. Ένα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, δύναται, με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, ύστερα από εισήγηση του διοικητικού συμβουλίου, να παρέχει πλήρη απασχόληση με αμοιβή στη Δ.Ε.Υ.Α. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι αρμοδιότητες και το ύψος της αμοιβής, το οποίο πρέπει να είναι ανάλογο των τυπικών του προσόντων και δεν μπορεί να υπερβαίνει το ογδόντα τοις εκατό (80%) του ύψους των εξόδων παράστασης του προέδρου της επιχείρησης.

Άρθρο 255
Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου και προέδρου Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Το διοικητικό συμβούλιο διοικεί τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), διαχειρίζεται την περιουσία και τους πόρους αυτής και αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά στην επιχείρηση, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο παρόν Μέρος.
2. Ειδικότερα το διοικητικό συμβούλιο:
α) μεριμνά για τις υποθέσεις και τα συμφέροντα της Δ.Ε.Υ.Α.,
β) επιλέγει τον γενικό διευθυντή, σύμφωνα με το άρθρο 256, περί Γενικού Διευθυντή Δ.Ε.Υ.Α. και την παρ. 14 του άρθρου 12 του ν. 4071/2012 (Α` 85),
γ) εγκρίνει, κατά το πρώτο έτος της θητείας του, το στρατηγικό πρόγραμμα της Δ.Ε.Υ.Α., πενταετούς διάρκειας, το οποίο περιλαμβάνει το Γενικό Σχέδιο Υπηρεσιών Ύδατος (Γ.Σ.Υ.Υ.) πενταετούς διάρκειας της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023 (Α’ 78) και στο οποίο αποτυπώνονται οι στρατηγικές προτεραιότητες και οι ποσοτικοποιημένοι στόχοι της, ανά υπηρεσία, αναφορικά με:
γα) τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους τελικούς καταναλωτές και χρήστες,
γβ) την επέκταση, αναβάθμιση, συμπλήρωση και συντήρηση των δικτύων και των λοιπών υποδομών της,
γγ) τα οικονομικά αποτελέσματα και τους χρηματοοικονομικούς δείκτες της,
γδ) την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της και
γε) οποιοδήποτε άλλο ζήτημα κρίνεται απαραίτητο να περιλαμβάνεται σε αυτό,
δ) εγκρίνει τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Δ.Ε.Υ.Α. και ελέγχει τον βαθμό επίτευξης των στόχων του στρατηγικού προγράμματος,
ε) αναθεωρεί το στρατηγικό πρόγραμμα της Δ.Ε.Υ.Α., όποτε το κρίνει σκόπιμο,
στ) εγκρίνει τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Δ.Ε.Υ.Α.,
ζ) εγκρίνει την τιμολογιακή πολιτική της Δ.Ε.Υ.Α.,
η) εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό και το ετήσιο πρόγραμμα εκτελεστέων έργων της Δ.Ε.Υ.Α., παρακολουθεί την υλοποίησή τους και τα τροποποιεί όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο,
θ) ασκεί τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής, όπως ειδικότερα προσδιορίζονται στον ν. 4412/2016 (Α΄147) κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης των συμβάσεων έργων, μελετών, παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, προμηθειών και γενικών υπηρεσιών, πλην των περιπτώσεων που υπάγονται στην αρμοδιότητα του γενικού διευθυντή,
ι) ασκεί τις αρμοδιότητες της προϊσταμένης αρχής κατά το στάδιο εκτέλεσης των συμβάσεων έργων, μελετών, παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, όπως ορίζονται στο ν. 4412/2016, πλην των περιπτώσεων που υπάγονται στην αρμοδιότητα του γενικού διευθυντή,
ια) ασκεί τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της αναθέτουσας αρχής κατά το στάδιο εκτέλεσης των συμβάσεων προμηθειών και γενικών υπηρεσιών, όπως αυτές ορίζονται στον ν. 4412/2016, πλην των περιπτώσεων που υπάγονται στην αρμοδιότητα του γενικού διευθυντή,
ιβ) αποφασίζει για την έγκριση και παραλαβή των πάσης φύσεως μελετών, σύμφωνα με το άρθρο 189 του ν. 4412/2016. Ειδικά για τις συμβάσεις που υλοποιούνται με σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα του ν. 3389/2005 (Α’ 232) ασκεί τα καθήκοντα αναθέτουσας αρχής και κατά το στάδιο εκτέλεσης αυτών και αποφασίζει για την τροποποίηση του φυσικού ή του οικονομικού αντικειμένου τους, κατά τους όρους της σύμβασης σύμπραξης και της, κατά περίπτωση, εφαρμοζόμενης νομοθεσίας,
ιγ) αποφασίζει την αποδοχή των πάσης φύσεως μελετών που αφορούν σε έργα και παροχές τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, οι οποίες συντάσσονται από τις τεχνικές υπηρεσίες της Δ.Ε.Υ.Α.,
ιδ) αποφασίζει για την υποβολή προτάσεων εκ μέρους της Δ.Ε.Υ.Α. για τη χρηματοδότηση ή επιχορήγηση δράσεων, προγραμμάτων και αντίστοιχων έργων από εθνικούς πόρους, πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή οποιουδήποτε άλλου φορέα και αποφασίζει, όπου απαιτείται, για την αποδοχή χρηματοδότησης ή επιδότησης ή επιχορήγησης πράξεων που εντάσσονται στα πάσης φύσεως αναπτυξιακά προγράμματα ή προγράμματα επιχορήγησης,
ιε) αποφασίζει για τη σύναψη πάσης φύσεως δανείων της Δ.Ε.Υ.Α. σύμφωνα με το άρθρο 268, περί δανειοδότησης των Δ.Ε.Υ.Α. από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και λοιπά τραπεζικά ιδρύματα, για τη σύναψη συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, καθώς και για την εκχώρηση του συνόλου ή μέρους των εσόδων της επιχείρησης ή για την εγγραφή υποθήκης σε ακίνητα, με την επιφύλαξη του άρθρου 264, περί ακατάσχετου υποδομών Δ.Ε.Υ.Α., προς εξασφάλιση των δανείων,
ιστ) αποφασίζει για κάθε εκποίηση ή εκμίσθωση ακινήτων ή κινητών που ανήκουν στη Δ.Ε.Υ.Α.,
ιζ) εγκρίνει τη συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων ή δήμων ή περιφερειών ή επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας στη δαπάνη κατασκευής αγωγών, των οποίων η κατασκευή ζητείται κατά προτεραιότητα από τους ανωτέρω και καθορίζει τους όρους καταβολής της δαπάνης της συμμετοχής, τις τυχόν εγγυήσεις και κάθε συναφή λεπτομέρεια,
ιη) αποφασίζει για τη μετακίνηση και την έγκριση της αποζημίωσης των δαπανών μετακίνησης των μελών του διοικητικού συμβουλίου για εκτέλεση υπηρεσίας, σύμφωνα με την υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ’ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94),
ιθ) αποφασίζει για την κατάρτιση των όρων, τη σύνταξη των διακηρύξεων, τη διεξαγωγή και κατακύρωση κάθε μορφής δημοπρασιών και διαγωνισμών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που αφορούν σε έργα, μελέτες, προμήθειες και υπηρεσίες, καθώς και τη συγκρότηση των ειδικών επιτροπών διεξαγωγής και αξιολόγησης από μέλη της ή ειδικούς επιστήμονες, υπαλλήλους της Δ.Ε.Υ.Α. ή δημόσιους υπαλλήλους,
κ) αποφασίζει για συμβιβασμούς, δικαστικούς ή εξώδικους, καθώς και για την υποβολή προσφυγών στις διοικητικές αρχές, καθώς και για την άσκηση ή μη όλων των ένδικων βοηθημάτων και των ένδικων μέσων ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά, πλην των περιπτώσεων δικών που αφορούν στον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης μεταξύ εργαζομένων και Δ.Ε.Υ.Α., στις οποίες η άσκηση ενδίκων μέσων είναι υποχρεωτική. Δεν επιτρέπεται συμβιβασμός ή κατάργηση δίκης για απαιτήσεις μισθών, επιδομάτων, αποζημιώσεων, εξόδων παράστασης, εξόδων κίνησης και γενικά μισθολογικών παροχών οποιασδήποτε μορφής, εξαιρουμένων εκείνων για τις οποίες το νομικό ζήτημα έχει επιλυθεί με απόφαση ανώτατου δικαστηρίου. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου για τις περιπτώσεις της παρούσας περίπτωσης, πλην αυτών που αφορούν στον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης κατά τα προβλεπόμενα στο πρώτο εδάφιο, λαμβάνεται ύστερα από γνωμοδότηση δικηγόρου, η έλλειψη της οποίας συνεπάγεται ακυρότητα της σχετικής απόφασης,
κα) αποφασίζει την απόσπαση ή μετάταξη προσωπικού από και προς τη Δ.Ε.Υ.Α., κατόπιν εισήγησης του γενικού διευθυντή,
κβ) εγκρίνει και υποβάλλει, κάθε έτος, την έκθεση προγραμματισμού της παρ. 3 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023 στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων προς έγκριση, και
κγ) ελέγχει τη μη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών της Δ.Ε.Υ.Α. και λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα κατόπιν εισήγησης του γενικού διευθυντή.
3. Ο πρόεδρος ή, σε περίπτωση κωλύματος αυτού, ο αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου:
α) εκπροσωπεί τη Δ.Ε.Υ.Α. ενώπιον των δικαστηρίων και κάθε αρχής,
β) δύναται, μόνο σε περίπτωση προφανούς κινδύνου από την αναβολή, και χωρίς απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, να εγείρει και να αντικρούει αγωγές, να ασκεί ένδικα μέσα, να διορίζει πληρεξουσίους και να προβαίνει σε κάθε δικαστική ή εξώδικη πράξη για την προστασία των συμφερόντων της Δ.Ε.Υ.Α., υποβάλλοντας τις πράξεις αυτές αμέσως στο διοικητικό συμβούλιο για έγκριση.

Άρθρο 256
Γενικός διευθυντής Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Ο γενικός διευθυντής προΐσταται των υπηρεσιών της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.).
2. Ο γενικός διευθυντής διαθέτει, κατ’ ελάχιστον, τα ακόλουθα προσόντα:
α) είναι κάτοχος πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της ημεδαπής, ή αναγνωρισμένου ισότιμου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της αλλοδαπής, στα γνωστικά πεδία νομικών, πολυτεχνικών, διοικητικών, οικονομικών σχολών, ή άλλων σχολών συναφών με το αντικείμενο της Δ.Ε.Υ.Α.,
β) αποδεικνύει ότι έχει προϋπηρεσία τουλάχιστον πέντε (5) ετών σε θέση ευθύνης στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, και
γ) κατέχει πιστοποιητικό γλωσσομάθειας που αποδεικνύει άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας.
Τα πρόσθετα προσόντα, καθώς και η διαδικασία πρόσληψης και αναπλήρωσης του γενικού διευθυντή καθορίζονται από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας της Δ.Ε.Υ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 257, περί Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, Κανονισμού Εργασίας και προσωπικού Δ.Ε.Υ.Α..
3. Ο γενικός διευθυντής έχει αρμοδιότητα ιδίως για τα ακόλουθα:
α) ελέγχει την καθημερινή λειτουργία της Δ.Ε.Υ.Α., εποπτεύει τη διεξαγωγή των εργασιών κάθε υπηρεσίας και διαχειρίζεται τους αντίστοιχους πόρους, με γνώμονα την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της Δ.Ε.Υ.Α,
β) είναι ο διατάκτης των δαπανών του προϋπολογισμού της,
γ) καταρτίζει και εισηγείται προς έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο, το σχέδιο προϋπολογισμού σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 269, περί προϋπολογισμού Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, τις αναμορφώσεις αυτού και το ετήσιο πρόγραμμα έργων ύδρευσης και αποχέτευσης,
δ) συντάσσει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και τις υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο για τον έλεγχο επίτευξης των στόχων,
ε) υποβάλει στο διοικητικό συμβούλιο εισήγηση αναφορικά με την τιμολογιακή πολιτική της επιχείρησης,
στ) λαμβάνει, επικουρούμενος από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Δ.Ε.Υ.Α., τα απαραίτητα μέτρα για την ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού και την επίτευξη των στόχων της,
ζ) καλείται και μετέχει στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου, ως εισηγητής, ιδίως για θέματα που αφορούν:
ζα) την ανάθεση μελετών έργων, την εκτέλεση έργων και προμηθειών,
ζβ) την εκποίηση ή εκμίσθωση ακινήτων ή κινητών, που ανήκουν στην επιχείρηση,
ζγ) την άσκηση ένδικων βοηθημάτων ή μέσων, την παραίτηση από αυτά και κάθε δικαστικό ή εξωδικαστικό συμβιβασμό,
ζδ) τη σύναψη δανείων,
ζε) τη συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων ή δήμου ή περιφέρειας ή επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας στη δαπάνη κατασκευής έργων τα οποία επιθυμούν να κατασκευάσει η επιχείρηση, κατά προτεραιότητα, καθώς και τους όρους αυτής της συμμετοχής,
ζστ) την απόσπαση ή μετάταξη προσωπικού από και προς τη Δ.Ε.Υ.Α.,
ζζ) το Γενικό Σχέδιο Υπηρεσιών Ύδατος (Γ.Σ.Υ.Υ.) πενταετούς διάρκειας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 35 και την έκθεση προγραμματισμού της παρ. 3 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78),
η) είναι υπεύθυνος για την εκτέλεση των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου,
θ) ασκεί τα καθήκοντα αναθέτουσας αρχής κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης των συμβάσεων έργων, μελετών, υπηρεσιών και προμηθειών, εφόσον ο προϋπολογισμός της δαπάνης δεν υπερβαίνει το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ,
ι) αποφασίζει για την τοποθέτηση του προσωπικού στις προβλεπόμενες από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας θέσεις, καθώς και για τη χορήγηση αδειών σε αυτό,
ια) μεριμνά για την καταγραφή και απογραφή της περιουσίας της επιχείρησης και εγκρίνει τη σχετική έκθεση,
ιβ) αποφασίζει για τον διακανονισμό απλήρωτων υποχρεώσεων προς τρίτους, κατόπιν έγγραφης αποδοχής των σχετικών όρων από τα αντισυμβαλλόμενα μέρη,
ιγ) εισηγείται στο διοικητικό συμβούλιο τα απαραίτητα μέτρα προς αποφυγή συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών της Δ.Ε.Υ.Α.
ιδ) μεριμνά για την είσπραξη των εσόδων της Δ.Ε.Υ.Α, συνεπικουρούμενος από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Δ.Ε.Υ.Α.,
ιε) υπογράφει τα συμβόλαια σύνδεσης της επιχείρησης,
ιστ) ελέγχει και διασφαλίζει ότι η αρμόδια οικονομική υπηρεσία της Δ.Ε.Υ.Α. προβαίνει στην εμπρόθεσμη και πλήρη αποπληρωμή των οφειλών της Δ.Ε.Υ.Α προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, ή ότι η ρύθμιση οφειλών της Δ.Ε.Υ.Α. προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας είναι ενήμερη και ότι οι δόσεις της καταβάλλονται κανονικά,
ιζ) ασκεί τις λοιπές αρμοδιότητες που του ανατίθενται από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας της επιχείρησης, και
ιη) αποφασίζει για την παροχή διευκολύνσεων σε οφειλέτες της Δ.Ε.Υ.Α. σύμφωνα με το άρθρο 272, περί διευκολύνσεων οφειλετών Δ.Ε.Υ.Α..
4. Με απόφασή του το διοικητικό συμβούλιο κάθε Δ.Ε.Υ.Α., δύναται να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στον γενικό διευθυντή, με εξαίρεση αυτές για τις οποίες η αρμοδιότητα εισήγησης ανήκει στον γενικό διευθυντή, ή να τον εξουσιοδοτεί για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν σε συγκεκριμένες υποθέσεις.
5. Αν δεν έχει διοριστεί γενικός διευθυντής ή αν αυτός κωλύεται, τα καθήκοντά του ασκεί, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α., ο ανώτερος σε βαθμό και, επί ισόβαθμων, ο αρχαιότερος υπάλληλος.
6. Ο γενικός διευθυντής λαμβάνει απολαβές που αντιστοιχούν στο ογδόντα τοις εκατό (80%) της αντιμισθίας του δημάρχου του μεγαλύτερου σε πληθυσμό δήμου που συμμετέχει στη Δ.Ε.Υ.Α.
7. Οι παρ. 2 και 6 δεν εφαρμόζονται για τους γενικούς διευθυντές, ως εξής:
α) για τους υπηρετούντες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος με σύμβαση ορισμένου χρόνου, μέχρι τη λήξη της σύμβασής τους,
β) για τους υπηρετούντες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος με σύμβαση αορίστου χρόνου, μέχρι τη λήξη της αυτοδιοικητικής περιόδου 2024- 2028.

Άρθρο 257
Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας – Κανονισμός Εργασίας- Προσωπικό Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.), ο οποίος συντάσσεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), καθορίζονται:
α) η διοικητική διάρθρωση και οι αρμοδιότητες των υπηρεσιών της επιχείρησης,
β) το σύνολο των θέσεων του προσωπικού, η κατανομή αυτών σε εργασιακή σχέση, κατηγορίες, κλάδους και ειδικότητες και
γ) ο τρόπος πλήρωσης των θέσεων ευθύνης.
2. Ο Ο.Ε.Υ. αποστέλλεται στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) για παροχή γνώμης εντός ενός (1) μηνός από την αποστολή του, ιδίως ως προς την ύπαρξη οργανογράμματος που καλύπτει το σύνολο των λειτουργιών της Δ.Ε.Υ.Α. Η άπρακτη παρέλευση τριών (3) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, έχει ως συνέπεια να θεωρείται θετική η γνωμοδότηση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Στη συνέχεια ο Ο.Ε.Υ. αποστέλλεται, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας του άρθρου 671, σε Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου νομιμότητας των άρθρων 689 και 690.
3. Οι Δ.Ε.Υ.Α. καταρτίζουν κανονισμούς εργασίας σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 395 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121), περί του περιεχομένου της συλλογικής σύμβασης εργασίας, τις παρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 436 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, περί αρμοδιοτήτων των συμβουλίων των εργαζομένων και τις σχέσεις με το συνδικαλιστικό κίνημα, την παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 2224/1994 (Α’ 112), περί συμβουλίων εργαζομένων και το ν.δ. 3789/1957 (Α` 21). Στην τελευταία περίπτωση, οι κανονισμοί κυρώνονται από την Επιθεώρηση Εργασίας, σύμφωνα με την περ. ια) της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170), περί έργων και αρμοδιοτήτων και της ελεγκτικής και υποστηρικτικής δράσης.
4. Το προσωπικό της Δ.Ε.Υ.Α. συνδέεται με αυτή μέσω συμβάσης εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Οι διατάξεις για τις αρμοδιότητες του δημάρχου ως προς το προσωπικό των δήμων, ασκούνται, για το προσωπικό των Δ.Ε.Υ.Α., από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της.
5.α) Επιτρέπεται η μετάταξη υπαλλήλου Δ.Ε.Υ.Α. σε άλλη Δ.Ε.Υ.Α., με αίτηση του ενδιαφερόμενου υπαλλήλου, σε κενή θέση και εφόσον δεν υπάρχει, με μεταφορά της θέσης, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. υποδοχής, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. προέλευσης.
β) Επιτρέπεται η απόσπαση υπαλλήλου Δ.Ε.Υ.Α. σε άλλη Δ.Ε.Υ.Α., με αίτηση του ενδιαφερόμενου υπαλλήλου και απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. υποδοχής, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. προέλευσης. Η διάρκεια της απόσπασης αυτής δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα (1) έτος, με δυνατότητα παράτασης για ένα (1) ακόμα έτος.
γ) Επιτρέπεται η αμοιβαία μετάταξη υπαλλήλων Δ.Ε.Υ.Α., μετά από αίτηση των ενδιαφερόμενων υπαλλήλων, σε κενή θέση και, εφόσον δεν υπάρχει, με μεταφορά της θέσης, με την προϋπόθεση να ανήκουν στην ίδια κατηγορία, κλάδο και ειδικότητα, σύμφωνα με το π.δ. 85/2022 (Α’ 232), με απόφαση των αρμόδιων προς διορισμό οργάνων των φορέων προέλευσης και υποδοχής.
δ) Επιτρέπεται, μετά από αίτηση, η απόσπαση υπαλλήλου Δ.Ε.Υ.Α. σε άλλη Δ.Ε.Υ.Α., για αποδεδειγμένα ιδιαίτερα σοβαρούς λόγους υγείας του ιδίου, συζύγου ή συμβιούντος, κατά την έννοια του άρθρου 1 του ν. 4356/2015 (Α’ 181) ή προσώπου με α’ βαθμό συγγένειας προς τον αιτούντα, με απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου του φορέα υποδοχής. Αν οι λόγοι υγείας αφορούν σε γονέα, απαιτείται βεβαίωση από το αρμόδιο Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) που να πιστοποιεί ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω. Σε κάθε περίπτωση, η αίτηση πρέπει να είναι ειδικώς αιτιολογημένη και να προκύπτει αιτιώδης σύνδεσμος της αναγκαιότητας για απόσπαση και των λόγων υγείας. Αποσπάσεις, οι οποίες διενεργούνται για λόγους υγείας, ανανεώνονται με απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου του φορέα υποδοχής για μια ή και περισσότερες φορές και για όσο χρόνο εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι υγείας για τους οποίους έγιναν, οι οποίοι αποδεικνύονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρούσα.
ε) Επιτρέπεται, μετά από αίτηση, η απόσπαση υπαλλήλου Δ.Ε.Υ.Α. σε άλλη Δ.Ε.Υ.Α. για συνυπηρέτηση στην περιοχή όπου υπηρετεί ο σύζυγος ή ο συμβιών υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας, νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.), δήμου, περιφέρειας και νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου (ν.π.ι.δ.), με απόφαση των αρμόδιων για τον διορισμό οργάνων των φορέων προέλευσης και υποδοχής. Η χρονική διάρκεια της απόσπασης δεν δύναται να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη, μετά το πέρας των οποίων απαιτείται η επανεξέταση του αιτήματος του υπαλλήλου για εκ νέου απόσπαση έως δύο (2) έτη κατόπιν συνεκτίμησης των υπηρεσιακών αναγκών.
στ) Οι αποσπάσεις για λόγους υγείας και συνυπηρέτησης, καθώς και οι αμοιβαίες μετατάξεις εξαιρούνται από τους περιορισμούς του άρθρου 74 του ν. 4674/2020 (Α’ 53).
ζ) Οι ανωτέρω μετατάξεις και αποσπάσεις διενεργούνται αποκλειστικά σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α’ 224).
6. Σε περίπτωση λύσης Δ.Ε.Υ.Α. και ανάληψης των δραστηριοτήτων της από τον οικείο δήμο, για το προσωπικό της εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 205, περί θεμάτων προσωπικού ν.π.δ.δ. και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται.
7. Σε περίπτωση σύστασης Δ.Ε.Υ.Α., το προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης όμβριων υδάτων των δήμων που τη συστήνουν, που υπηρετεί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου, καθίσταται αυτοδίκαια προσωπικό της Δ.Ε.Υ.Α. από τη δημοσίευση της πράξης έγκρισης σύστασης Δ.Ε.Υ.Α. του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και κατατάσσεται σε αντίστοιχες θέσεις, με την ίδια σχέση εργασίας, ύστερα από απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου της Δ.Ε.Υ.Α.. Το μόνιμο προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων των δήμων του πρώτου εδαφίου αποσπάται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, στη Δ.Ε.Υ.Α. η οποία αναλαμβάνει τη μισθοδοσία του. Η απόσπαση διενεργείται με απόφαση των αρμόδιων προς διορισμό οργάνων του δήμου και της Δ.Ε.Υ.Α. Κατά τη διάρκεια της απόσπασης το εν λόγω προσωπικό μπορεί να καταλαμβάνει θέσεις ευθύνης, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία, και να συμμετέχει στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του ν. 4440/2016.
8. Ο χρόνος υπηρεσίας του προσωπικού στη Δ.Ε.Υ.Α. λαμβάνεται υπόψη για όλες τις μισθολογικές και ασφαλιστικές συνέπειες. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που μεταφέρεται σε νεοσύστατη Δ.Ε.Υ.Α., κατατάσσεται σε προσωποπαγείς θέσεις, αντίστοιχες των τυπικών προσόντων του, με απόφαση του αρμοδίου προς διορισμό οργάνου, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, λαμβανομένης υπόψη της προϋπηρεσίας του για τη μισθολογική και βαθμολογική του κατάταξη.
9. Για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, ο Ο.Ε.Υ. της παρ. 1 αποστέλλεται στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Μέχρι την παροχή γνώμης ή την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 2, παραμένουν σε ισχύ Ο.Ε.Υ. που έχουν συνταχθεί νομίμως και ισχύουν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος.

Άρθρο 258
Κανονισμοί λειτουργίας και διαχείρισης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Με κανονισμούς, που συντάσσονται και ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), ρυθμίζονται θέματα σχετικά με τη λειτουργία και διαχείριση της επιχείρησης, σύμφωνα με τις γενικής παραδοχής λογιστικές και οργανωτικές αρχές.
2. Οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του παρόντος Κώδικα περί εκσκαφών για την εκτέλεση έργων και δραστηριοτήτων αξιοποίησης υδατικών πόρων και εγκατάστασης δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης εφαρμόζονται και προκειμένου περί των Δ.Ε.Υ.Α..

Άρθρο 259
Κανονισμοί λειτουργίας δικτύων αποχέτευσης και ύδρευσης και διαχείρισης του δικτύου όμβριων υδάτων
1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), εκδίδεται κανονισμός, με τον οποίο καθορίζονται τα ζητήματα λειτουργίας του αποχετευτικού δικτύου. Ειδικότερα, ορίζονται οι πρόσθετες υποχρεώσεις που επιβάλλονται σε βιομηχανίες ή βιοτεχνίες, οι ουσίες των οποίων απαγορεύεται να διατίθενται στο δίκτυο με οποιονδήποτε τρόπο, τα επιτρεπτά όρια συγκέντρωσης ρυπογόνων ουσιών, τα όρια φυσικών και άλλων παραμέτρων των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων που διατίθενται στα δίκτυα, θέματα που αφορούν τη χρήση των υδάτων και των προϊόντων της αποχέτευσης, οι όροι προστασίας των αποδεκτών υδάτων, καθώς και τα υλικά κατασκευής των αποχετευτικών δικτύων.
2. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. εκδίδεται κανονισμός, με τον οποίο ρυθμίζεται ο τρόπος λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης του αποχετευτικού δικτύου. Με τον κανονισμό του πρώτου εδαφίου καθορίζονται ιδίως:
α) τα ακίνητα που υποχρεούνται σε σύνδεση,
β) ο αριθμός των εξωτερικών διακλαδώσεων για την αποχέτευση των ομβρίων υδάτων των ακινήτων και την αποχέτευση χώρων ή επιφανειών χαμηλού υψομέτρου,
γ) η διαδικασία σύνδεσης με το δίκτυο αποχέτευσης,
δ) η διακοπή των συνδέσεων,
ε) οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών ακινήτων, των κατοίκων και των λοιπών οργανισμών ή επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας,
στ) τα σχετικά δικαιώματα των οργάνων της Δ.Ε.Υ.Α.,
ζ) το μήκος σύνδεσης για ακίνητα με πρόσοψη σε περισσότερους από έναν δρόμους που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του τέλους σύνδεσης,
η) ο τρόπος επιμερισμού της επιβάρυνσης για ακίνητα στο ίδιο οικόπεδο με κάθετη ιδιοκτησία, και
θ) η διαδικασία κατασκευής της εξωτερικής διακλάδωσης από την επιχείρηση όταν οι υπόχρεοι δεν προσκομίζουν εγκαίρως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και ο καθορισμός του τρόπου είσπραξης της σχετικής δαπάνης.
3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α, εκδίδεται κανονισμός με τον οποίο καθορίζονται όλα τα ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του δικτύου ύδρευσης. Με την απόφαση του πρώτου εδαφίου καθορίζονται ιδίως:
α) ο τρόπος του καθορισμού της διανομής του ύδατος,
β) η διαδικασία σύνδεσης με το δίκτυο ύδρευσης,
γ) η διακοπή των συνδέσεων,
δ) η εγγύηση για τη χρήση υδρομετρητών,
ε) οι διακλαδώσεις του δικτύου,
στ) τα ακίνητα που υποχρεούνται σε σύνδεση,
ζ) οι υπόχρεοι καταβολής τελών ύδρευσης κάθε είδους και οι υποχρεώσεις τους, και
η) οι σχετικές κυρώσεις.
Με τον κανονισμό του πρώτου εδαφίου δύνανται να καθορίζονται και όσα ζητήματα αφορούν στη διαχείριση του δικτύου ομβρίων υδάτων.

Άρθρο 260
Περιουσία Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Στην περιουσία της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ανήκει κάθε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο της.
2. Οι επιφάνειες που προκύπτουν από την εκτέλεση των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης περιέρχονται κατά κυριότητα στην οικεία Δ.Ε.Υ.Α., η οποία δύναται να τις παραχωρεί δωρεάν στον οικείο δήμο προς δημιουργία κοινοχρήστων χώρων ή προς εκπλήρωση άλλου κοινωφελούς σκοπού.
3. Το άρθρο 546, περί γενικών υποχρεώσεων και προστασίας περιουσίας, εφαρμόζονται και για την περιουσία της Δ.Ε.Υ.Α.

Άρθρο 261
Πόροι Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Πόροι της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) είναι:
α) το ειδικό τέλος για τη μελέτη, κατασκευή και επέκταση έργων ύδρευσης και αποχέτευσης του άρθρου 262,
β) το τέλος σύνδεσης με τα δίκτυα ύδρευσης,
γ) το τέλος σύνδεσης με το δίκτυο αποχέτευσης,
δ) το μηνιαίο πάγιο τέλος για την κάλυψη μέρους του ελάχιστου κόστους λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης,
ε) το τέλος χρήσης δικτύων αποχέτευσης,
στ) το τέλος διαχείρισης ομβρίων,
ζ) η αξία του νερού που καταναλώνεται,
η) η εγγύηση χρήσης υδρομετρητή,
θ) το τέλος αντικατάστασης υδρομετρητή,
ι) η δαπάνη μετατόπισης αγωγών διακλάδωσης και συνδέσεων ύδρευσης ή αποχέτευσης υδρομετρητών ή άλλων συναφών εργασιών,
ια) οι συνεισφορές όσων επιθυμούν την εκτέλεση κατά προτεραιότητα έργων,
ιβ) χρηματοδοτήσεις από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Α.Π.Δ.Ε.) σύμφωνα με τον ν. 5140/2024 (Α’ 154) και το θεσμικό πλαίσιο των Προγραμμάτων που χρηματοδοτεί το Α.Π.Δ.Ε., για τη μελέτη και κατασκευή έργων αρμοδιότητας της Δ.Ε.Υ.Α.,
ιγ) τα έσοδα από την περιουσία της Δ.Ε.Υ.Α. ή το τίμημα από την εκποίησή της, και
ιδ) δάνεια, κληρονομιές, δωρεές και λοιπές επιχορηγήσεις.
2. Ο πόρος που προβλέπεται στην περ. α) της παρ. 1 χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τη μελέτη, κατασκευή, ανακατασκευή ή επέκταση έργων ύδρευσης και αποχέτευσης, για την απόκτηση πάγιου εξοπλισμού ή την εξόφληση τοκοχρεωλυσίων από δάνεια.
3. Εάν στο αντικείμενο της Δ.Ε.Υ.Α. συμπεριλαμβάνεται η άρδευση ή η δραστηριότητα της Δ.Ε.Υ.Α επεκταθεί σε αυτήν, στους πόρους της επιχείρησης περιλαμβάνονται:
α) η αξία του νερού που καταναλώνεται,
β) το μηνιαίο πάγιο τέλος κάλυψης μέρους του ελάχιστου κόστους λειτουργίας του δικτύου άρδευσης,
γ) δαπάνη διακλάδωσης και σύνδεσης προς το δίκτυο άρδευσης,
δ) τέλος σύνδεσης με το δίκτυο άρδευσης,
ε) τέλος χρήσης δικτύου άρδευσης,
στ) εγγύηση χρήσης υδρομετρητή,
ζ) τέλος αντικατάστασης υδρομετρητή,
η) δαπάνη μετατόπισης αγωγών, διακλαδώσεων και συνδέσεων άρδευσης, υδρομετρητών, ή άλλων συναφών εργασιών, και
θ) ειδικό τέλος για τη μελέτη, κατασκευή και επέκταση έργων άρδευσης.
4. Αν η δραστηριότητα της Δ.Ε.Υ.Α. επεκταθεί και στο αντικείμενο της τηλεθέρμανσης, στους πόρους της επιχείρησης περιλαμβάνονται:
α) η χρέωση σύνδεσης με το δίκτυο τηλεθέρμανσης,
β) τα εισπραττόμενα ποσά για τη δαπάνη της μετατόπισης αγωγών και συνδέσεων τηλεθέρμανσης, εναλλακτικών ή άλλων συναφών εργασιών,
γ) η αξία των καταναλισκόμενων θερμικών μονάδων,
δ) οι συνεισφορές όσων επιθυμούν την εκτέλεση κατά προτεραιότητα έργων,
ε) τα εισπραττόμενα ποσά για οποιαδήποτε απαραίτητη δαπάνη σχετική με τις παρεχόμενες υπηρεσίες από το νέο αντικείμενο της επιχείρησης.
Τα παραπάνω εφαρμόζονται αναλόγως και στις περιπτώσεις διεύρυνσης του αντικειμένου των Δ.Ε.Υ.Α., σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 251, περί διεύρυνσης σκοπού Δ.Ε.Υ.Α..
5. Αν η δραστηριότητα της Δ.Ε.Υ.Α. επεκταθεί και στο αντικείμενο της εμφιάλωσης και εμπορίας του νερού και της διαχείρισης, αξιοποίησης και εμπορίας των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), καθώς και στην παραγωγή ύδατος προς επαναχρησιμοποίηση, στους πόρους της επιχείρησης περιλαμβάνονται:
α) τα εισπραττόμενα ποσά για οποιαδήποτε απαραίτητη δαπάνη σχετικά με τις προσφερόμενες υπηρεσίες από τα νέα αντικείμενα της επιχείρησης,
β) τα έσοδα από την εμπορία εμφιαλωμένου νερού και των Α.Π.Ε και
γ) τα έσοδα από την παραγωγή ύδατος προς επαναχρησιμοποίηση.
6. Οι διατάξεις του άρθρου 266, περί τιμολογιακής πολιτικής Δ.Ε.Υ.Α. εφαρμόζονται αναλόγως για όλες τις περιπτώσεις διεύρυνσης του αντικειμένου της Δ.Ε.Υ.Α.
7. Στα τέλη και τις δαπάνες που προβλέπονται στο παρόν υπόκεινται όλα ανεξαιρέτως τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων και των φορέων της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).

Άρθρο 262
Ειδικό τέλος για τη μελέτη, κατασκευή και επέκταση έργων ύδρευσης και αποχέτευσης
1. Με απόφαση του οικείου διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύναται να επιβάλλεται πρόσθετο ειδικό τέλος, υπολογιζόμενο σε ποσοστό μέχρι εκατό τοις εκατό (100%) επί της αξίας του καταναλισκόμενου ύδατος, με σκοπό τη μελέτη, κατασκευή ή επέκταση έργων δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης και ομβρίων υδάτων.
2. Το τέλος της παρ. 1 βεβαιώνεται και εισπράττεται από τη Δ.Ε.Υ.Α. κατά τα οριζόμενα στον κανονισμό λειτουργίας και διαχείρισης αυτής.
3. Τα έσοδα από το τέλος του παρόντος αποτελούν ειδικευμένα έσοδα για την πραγματοποίηση παγίων επενδύσεων των Δ.Ε.Υ.Α. Στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις το μη αναλωθέν υπόλοιπό τους αποτυπώνεται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού.

Άρθρο 263
Τέλος χρήσης αποχέτευσης και τέλος ύδρευσης
1. Οι ιδιοκτήτες των ακινήτων που συνδέονται με τα δίκτυα υποχρεούνται στην καταβολή τέλους χρήσης αποχέτευσης και τέλους ύδρευσης, που εισπράττεται μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης ύδατος, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Καθορισμός γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος, μέτρα βελτίωσης αυτών. Διαδικασίες και μέθοδος ανάκτησης κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του» (Β΄5438).
2. Συνοφειλέτες εις ολόκληρο για την καταβολή του τέλους θεωρούνται και όσοι κάνουν οποιασδήποτε μορφής χρήση του ακινήτου.
3. Το τέλος οφείλεται και από ιδιοκτήτη ακινήτου που έχει συνδεθεί αυθαίρετα, με οποιονδήποτε τρόπο, άμεσα ή έμμεσα, με το αποχετευτικό δίκτυο Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) για όσο διάστημα διαρκεί ή προβλέπεται να διαρκέσει αυτή η σύνδεση.
Σε περίπτωση αυθαίρετης σύνδεσης, η καταβολή του τέλους δεν απαλλάσσει τον υπόχρεο από τις λοιπές νομικές συνέπειες.
Για τη σύνδεση της εσωτερικής αποχετευτικής εγκατάστασης του ακινήτου με το δίκτυο αποχέτευσης, ορίζεται προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την ολοκλήρωση της εξωτερικής διακλάδωσης. Μετά την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, αρχίζει η υποχρέωση καταβολής του τέλους χρήσης αποχέτευσης.
4. Φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου, καθώς και δήμοι ή περιφέρειες ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, που επιθυμούν να εκτελεστούν έργα αποχέτευσης με προτεραιότητα από τη Δ.Ε.Υ.Α., υποχρεούνται να συμμετάσχουν στη σχετική δαπάνη εκτέλεσης των έργων αυτών.

Άρθρο 264
Ακατάσχετο υποδομών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται από τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης για την παροχή των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων είναι ακατάσχετα.

Άρθρο 265
Απαλλοτριώσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Τα έργα που εκτελούνται από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) χαρακτηρίζονται ως έργα δημόσιας ωφέλειας και για τα έργα αυτά, καθώς και για τις συναφείς εγκαταστάσεις, τα αναγκαία ακίνητα, απαλλοτριώνονται αναγκαστικά υπέρ και με δαπάνες αυτής, ύστερα από απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. Το άρθρο 641, περί κήρυξης απαλλοτρίωσης και σύσταση δουλείας, που αφορούν στους δήμους, εφαρμόζονται αναλόγως και στις Δ.Ε.Υ.Α. Με τον ίδιο τρόπο συνιστάται και αναγκαστική δουλεία οποιασδήποτε μορφής.
2. Εφόσον τα έργα πρόκειται να κατασκευαστούν σε χώρους που έχουν προβλεφθεί ως οδοί, πλατείες ή άλλοι κοινόχρηστοι χώροι, η απαλλοτρίωση υπέρ του δήμου δύναται να επισπεύδεται από τη Δ.Ε.Υ.Α. με δαπάνες αυτής.

Άρθρο 266
Τιμολογιακή πολιτική Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), καθορίζεται η τιμολογιακή πολιτική της, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Καθορισμός γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος, μέτρα βελτίωσης αυτών. Διαδικασίες και μέθοδος ανάκτησης κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του» (Β΄ 5438) και την παρ. 6 του άρθρου 12 του ν. 3199/2003 (Α΄ 24).
2. Στην τιμολογιακή πολιτική δύναται να περιλαμβάνεται η επιβολή ειδικού τέλους σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 261, περί πόρων Δ.Ε.Υ.Α..
3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α., δύναται να καθορίζεται ειδικό τιμολόγιο ύδρευσης ή αποχέτευσης για τους χρήστες, οι οποίοι εξυπηρετούνται με δικό τους δίκτυο ανεξάρτητο από το δίκτυο της επιχείρησης, υπό την επιφύλαξη της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινής υπουργικής απόφασης. Με την ίδια ή όμοια απόφαση δύναται να καθορίζονται ειδικά τέλη και τιμολόγια για δημότες και κατοίκους που αναγνωρίζονται ως ευάλωτοι σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση και τα κριτήρια της παρ. 6 του άρθρου 526, περί επιχορηγήσεων και βοηθημάτων δήμων.
4. Η τιμολογιακή πολιτική για τις πρόσθετες αρμοδιότητες του άρθρου 251, περί διεύρυνσης σκοπού Δ.Ε.Υ.Α., διαμορφώνεται σύμφωνα με το πλήρες κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών και βάσει του προγραμματισμού επενδύσεων της επιχείρησης, διασφαλίζει την άσκηση των πρόσθετων αρμοδιοτήτων χωρίς οικονομική επιβάρυνση του τομέα ύδρευσης και αποχέτευσης, διασφαλίζει την αποτροπή συσσώρευσης απλήρωτων υποχρεώσεων και δύναται να αποσκοπεί στη δημιουργία αποθεματικών για την εκτέλεση των συνολικών σκοπών της επιχείρησης.

Άρθρο 267
Συμβολή του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων
Οι μελέτες και οι κατασκευές κάθε είδους έργων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, δύνανται να χρηματοδοτούνται από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Α.Π.Δ.Ε.), σύμφωνα με τον ν. 5140/2024 (A’ 154) και το ειδικό θεσμικό πλαίσιο των Προγραμμάτων που χρηματοδοτεί το Α.Π.Δ.Ε., εντός των εγκεκριμένων ορίων των οικείων Προγραμμάτων και εντός των ορίων των εγκρινόμενων για τον σκοπό αυτόν ετήσιων πιστώσεων.

Άρθρο 268
Δανειοδότηση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και λοιπά τραπεζικά ιδρύματα
1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύνανται να συνομολογούν δάνεια με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, στο πλαίσιο πραγματοποίησης σκοπών της αρμοδιότητας ή της δράσης τους, αποκλειστικά για:
α) την εκτέλεση πάσης φύσης έργων για την επίτευξη των σκοπών τους ή την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής σε έργα ύδρευσης, αποχέτευσης και δικτύων ομβρίων υδάτων και ενεργειακών δραστηριοτήτων, και
β) τη χρηματοδότηση απλήρωτων υποχρεώσεών τους, οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος.
2. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. λαμβάνεται κατόπιν σύμφωνης γνώμης του οικείου δημοτικού συμβουλίου.
3. Για την εξυπηρέτηση και ασφάλεια των χορηγουμένων δανείων επιτρέπεται η εκχώρηση του συνόλου ή μέρους των εσόδων της Δ.Ε.Υ.Α., καθώς και η εγγραφή υποθήκης σε ακίνητα, με την επιφύλαξη του άρθρου 264, περί ακατάσχετου υποδομών Δ.Ε.Υ.Α.,
4. Η χορήγηση δανείου σε Δ.Ε.Υ.Α. με εγγυητή δήμο επιτρέπεται με εκχώρηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων αυτού, σύμφωνα με το άρθρο 439, περί σκοπών και προϋποθέσεων δανεισμού.
5. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 2 του ν. 3965/2011 (Α΄113) και αποκλειστικά για τον σκοπό της περ. β) της παρ. 1, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων δύναται να χορηγεί στις Δ.Ε.Υ.Α. δάνεια, τα οποία συνομολογούνται, με τους συνήθεις όρους χορήγησης δανείων που θέτει το Ταμείο, και με εγγυητή τον οικείο δήμο σύμφωνα με την παρ. 4.
6. Για τη συνομολόγηση των δανείων του παρόντος δεν εφαρμόζονται για τις Δ.Ε.Υ.Α. οι υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 439, περί σκοπών και προϋποθέσεων δανεισμού.

Άρθρο 269
Προϋπολογισμός Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Η οικονομική διαχείριση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) διενεργείται σύμφωνα με ιδιαίτερο προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων κατά τον τύπο που καθορίζεται με την περ. γ της παρ. 5 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 2/45253/ΔΠΓΚ/26.6.2025 απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Σχέδιο λογαριασμών του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης και κοινή οικονομική ταξινόμηση του Προϋπολογισμού των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης» (Β΄3364). Ειδικότερες οδηγίες για τον τύπο, την κατάρτιση, εκτέλεση και αναμόρφωση του ετήσιου προϋπολογισμού των Δ.Ε.Υ.Α. παρέχονται με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.
2. Το άρθρο 374, περί διάρκειας ισχύος προϋπολογισμού, εφαρμόζεται αναλόγως από τις Δ.Ε.Υ.Α..
3. Έως το τέλος Σεπτεμβρίου, και σε κάθε περίπτωση πριν από την υποβολή στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση της ετήσιας έκθεσης προγραμματισμού της παρ. 3 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), ο γενικός διευθυντής μέσω της οικονομικής υπηρεσίας υποβάλλει σχέδιο του προϋπολογισμού, του επόμενου έτους, στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 535, προκειμένου το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) να παράσχει τη γνώμη του επ’ αυτού, βάσει των κριτηρίων που προβλέπονται στην απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 543, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων. Στη γνώμη, εφόσον συντρέχει περίπτωση, περιλαμβάνονται και τα ποσά που εγγράφονται σε επιμέρους αναλυτικούς λογαριασμούς ή ομάδες αναλυτικών λογαριασμών του σχεδίου του προϋπολογισμού, ώστε αυτός να καταστεί ρεαλιστικός. Η γνώμη του Παρατηρητηρίου και οι σχετικές οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών για τη διαμόρφωση του σχεδίου προϋπολογισμού κοινοποιούνται στις Δ.Ε.Υ.Α., στις επιλεγείσες Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας (Α.Υ.Ε.) Ο.Τ.Α., στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και στους Υπουργούς Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
4. Κατόπιν της διαμόρφωσής του, το τελικό σχέδιο προϋπολογισμού υποβάλλεται από τον γενικό διευθυντή στο διοικητικό συμβούλιο, προς συζήτηση και ψήφιση το αργότερο έως τη δεύτερη εβδομάδα του Νοεμβρίου και υποχρεωτικά συνοδεύεται από τη γνώμη του Παρατηρητηρίου, τις οδηγίες της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και του Υπουργείου Εσωτερικών και από αιτιολογική έκθεση, στην οποία συμπεριλαμβάνονται και οι τυχόν προσαρμογές που επήλθαν στον ετήσιο προγραμματισμό και στο σχέδιο προϋπολογισμού της επιχείρησης μετά τις ως άνω οδηγίες. Το διοικητικό συμβούλιο, έως τη 15η Νοεμβρίου, ψηφίζει τον προϋπολογισμό. Στη συνεδρίαση, παρίσταται, πέραν του εισηγητή γενικού διευθυντή, και ο προϊστάμενος των οικονομικών υπηρεσιών της Δ.Ε.Υ.Α.
5. Προκειμένου να αναληφθεί οποιαδήποτε υποχρέωση ή να εκτελεσθεί οποιαδήποτε δαπάνη από Δ.Ε.Υ.Α., εκδίδεται από τον διατάκτη σχετική απόφαση ανάληψης υποχρέωσης με την οποία:
α) δεσμεύεται η αναγκαία πίστωση επί του εκτελούμενου προϋπολογισμού και
β) προσδιορίζεται το ύψος της κατ’ έτος ενδεχόμενης επιβάρυνσης των οικονομικών ετών πέραν του τρέχοντος.
6. Η απόφαση εκδίδεται κατόπιν βεβαίωσης της οικονομικής υπηρεσίας:
α) περί ύπαρξης σχετικής πίστωσης στον ετήσιο προϋπολογισμό και
β) περί δυνατότητας εγγραφής της πέραν του τρέχοντος έτους υποχρέωσης στους προϋπολογισμούς των επόμενων ετών στο πλαίσιο της υφιστάμενης τιμολογιακής πολιτικής.
Στην περίπτωση αδυναμίας παροχής της βεβαίωσης της περ. β) από την οικονομική υπηρεσία, η απόφαση παραπέμπεται στο διοικητικό συμβούλιο το οποίο αποφασίζει σχετικά. Ειδικά, όσον αφορά στις δαπάνες για την πραγματοποίηση προμηθειών, την παροχή υπηρεσιών, τη διενέργεια μισθώσεων και την εκτέλεση έργων, η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εκδίδεται πριν από την υπογραφή της σχετικής διακήρυξης ή πρόσκλησης όπου απαιτείται.

Άρθρο 270
Χρηματοοικονομικές καταστάσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Με τη λήξη του ημερολογιακού έτους κλείνουν οι ετήσιοι λογαριασμοί, διενεργείται η απογραφή της περιουσίας της επιχείρησης και συντάσσονται οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, καθώς και έκθεση πεπραγμένων, σε παράρτημα της οποίας ενσωματώνεται πίνακας εκτέλεσης του ετήσιου προϋπολογισμού.
2. Έως την 31η Μαρτίου του επομένου έτους, η έκθεση πεπραγμένων και οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται στο διοικητικό συμβούλιο προς έγκριση. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις υπογράφονται από τον πρόεδρο του διοικητικό συμβουλίου, τον γενικό διευθυντή και τον κατά νόμο υπεύθυνο λογιστή για τη σύνταξή τους και συνοδεύονται από την έκθεση ελέγχου του ορκωτού ελεγκτή. Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς τη νομιμότητα του τρόπου κατάρτισης των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι υπογράφοντες του δευτέρου εδαφίου εκθέτουν εγγράφως τις αντιρρήσεις τους στο διοικητικό συμβούλιο.
3. Ο ορκωτός ελεγκτής επιλέγεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, σύμφωνα με τον ν. 4449/2017 (Α΄ 7), ύστερα από διαδικασία υποβολής προσφορών που διενεργείται από τη Δ.Ε.Υ.Α., με κριτήριο την οικονομικότερη προσφορά. Η αμοιβή των ορκωτών ελεγκτών βαρύνει τη Δ.Ε.Υ.Α. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου περί επιλογής του ορκωτού λογιστή αποστέλλεται στον δήμαρχο, ο οποίος διορίζει τον ορκωτό ελεγκτή που επιλέχθηκε με τη διαδικασία του πρώτου εδαφίου. Στην περίπτωση διαδημοτικής Δ.Ε.Υ.Α., η απόφαση διορισμού του ορκωτού λογιστή εκδίδεται με ευθύνη του δημάρχου της έδρας.
4. Αμέσως μετά την έγκρισή τους, η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, η έκθεση πεπραγμένων και οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις, συνοδευόμενες από την έκθεση ελέγχου:
α) αναρτώνται σε διακριτή μόνιμη ενότητα της ιστοσελίδας της επιχείρησης όπου παραμένουν προσπελάσιμες για χρονικό διάστημα δέκα (10) τουλάχιστον ετών από την πρώτη δημοσίευσή τους,
β) αποστέλλονται στον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ..
5. Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης του δήμου της έδρας της Δ.Ε.Υ.Α., καθώς και η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δύνανται, βάσει των υποβαλλόμενων οικονομικών καταστάσεων και εκθέσεων πεπραγμένων, να διατάξουν τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού και ταμειακού ελέγχου από ορκωτό ελεγκτή λογιστή. Η αμοιβή του ορκωτού ελεγκτή βαρύνει τη Δ.Ε.Υ.Α..
6. Έκτακτος διαχειριστικός και ταμειακός έλεγχος δύναται να διενεργείται και κατόπιν απόφασης του οικείου δημοτικού συμβουλίου. Η αμοιβή από ορκωτό ελεγκτή λογιστή βαρύνει τον δήμο.
7. Εκθέσεις τακτικού ή έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές διαβιβάζονται υποχρεωτικά στον Γενικό Επόπτη, για την παρακολούθηση και υλοποίηση των σχετικών συστάσεων ή πορισμάτων.

Άρθρο 271
Είσπραξη εσόδων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Η έγκαιρη βεβαίωση και η διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ανήκουν στα καθήκοντα του γενικού διευθυντή και του προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών. Τα άρθρα 510 και 511, περί των προθεσμιών βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων και της διαγραφής των παραγεγραμμένων απαιτήσεων, αντίστοιχα, εφαρμόζονται και για τις Δ.Ε.Υ.Α..
2. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις Δ.Ε.Υ.Α., οι οποίες δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση σύμφωνα με το άρθρο 272, περί διευκολύνσεων οφειλετών των Δ.Ε.Υ.Α. ή των οποίων η ρύθμιση δεν εξυπηρετείται, μετά την παρέλευση έξι (6) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας αποπληρωμής τους, βαρύνονται με πρόστιμο ίσο με το πενήντα τοις εκατό (50%) της οφειλής, το οποίο επιβάλλεται με απόφαση του γενικού διευθυντή και εισπράττονται υποχρεωτικά σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4.
3. Η διαδικασία για την υπαγωγή των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των προστίμων της παρ. 2 στο άρθρο 98 του ν. 4270/2014 (Α΄143), περί απόδοσης εσόδων υπέρ τρίτων, εκκινεί κατόπιν αιτήματος του γενικού διευθυντή της Δ.Ε.Υ.Α. Η ανάθεση της είσπραξης στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων πραγματοποιείται με την απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που προβλέπεται στο ίδιο άρθρο.
4. Από το συνολικό ποσό που εισπράττεται υπέρ κάθε Δ.Ε.Υ.Α. σύμφωνα με την παρ. 2 παρακρατείται ως δαπάνη βεβαίωσης και είσπραξης ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) της συνολικής οφειλής.
5. Η παράλειψη εκπλήρωσης των κατά περίπτωση υποχρεώσεων του παρόντος επισύρει για τον γενικό διευθυντή πειθαρχική και αστική ευθύνη, ο οποίος υποχρεούται να αποκαταστήσει κάθε σχετική ζημία που προκαλείται σε αυτήν.
6. Για την παρακολούθηση της κανονικής είσπραξης των εσόδων των Δ.Ε.Υ.Α. εφαρμόζονται το άρθρο 129 και 130 του ν. 4820/2021 (Α΄130).
7. Το παρόν εφαρμόζεται και για την είσπραξη οφειλών προς Δ.Ε.Υ.Α. των φορέων Γενικής Κυβέρνησης, εξαιρουμένων των φορέων Κεντρικής Διοίκησης και των δήμων.

Άρθρο 272
Διευκολύνσεις οφειλετών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
1. Στους οφειλέτες των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), παρέχονται διευκολύνσεις τμηματικής καταβολής των οφειλών τους, κατόπιν απόφασης του γενικού διευθυντή αυτών. Η ρύθμιση των οφειλών δεν δύναται να εκτείνεται σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) ετών και σε περισσότερες από εξήντα (60) δόσεις. Για το επιτόκιο των δόσεων εφαρμόζεται η παρ. 3 της υποπαρ. Α2 της παρ. Α του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄107), περί της πάγιας ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών.
2. Στη ρύθμιση του παρόντος υπάγονται νομικά και φυσικά πρόσωπα, ανεξάρτητα από την ύπαρξη εμπορικής ιδιότητας, τη διακοπή της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, ή τη διακοπή ή αλλαγή της ιδιότητας λόγω της οποίας δημιουργήθηκε η οφειλή.
3. Η παραγραφή των οφειλών, για τις οποίες υποβάλλεται αίτηση υπαγωγής στη ρύθμιση, αναστέλλεται και δεν συμπληρώνεται πριν παρέλθει ένα (1) έτος από τη λήξη της ρύθμισης.
4. Η ρύθμιση απόλλυται, με συνέπεια την υποχρεωτική άμεση καταβολή του υπολοίπου της οφειλής σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχικής βεβαίωσης, την απώλεια των τυχόν ευεργετημάτων της ρύθμισης, και την άμεση επιδίωξη της είσπραξής της εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει:
α) ποσό δόσεων που αντιστοιχεί σε δύο (2) συνεχόμενες δόσεις της ρύθμισης ή
β) δύο (2) λογαριασμούς, που αντιστοιχούν στις τρέχουσες οφειλές του για ύδρευση και αποχέτευση, εφόσον έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμοι.
5. Ζητήματα περί καταβολής των οφειλών, παροχής τυχόν ευεργετημάτων, διαδικασιών υπαγωγής της ρύθμισης, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα εφαρμογής του παρόντος ρυθμίζονται με του κανονισμούς του άρθρου 258, περί κανονισμών λειτουργίας και διαχείρισης Δ.Ε.Υ.Α..

Άρθρο 273
Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών μεταξύ Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και οικείου δήμου
1. Ληξιπρόθεσμες οφειλές Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), από οποιαδήποτε αιτία, προς τον οικείο δήμο, δύνανται να ρυθμίζονται σε πολλαπλές ισόποσες δόσεις, κατόπιν απόφασης του δημοτικού συμβουλίου. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο αριθμός των δόσεων, η περιοδικότητά τους, ο χρόνος αποπληρωμής, ο οποίος δεν δύναται να υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη, καθώς και η δυνατότητα απαλλαγής από προσαυξήσεις και πρόστιμα.
2. Ληξιπρόθεσμες οφειλές του οικείου δήμου προς τη Δ.Ε.Υ.Α., που προέρχονται από την τιμολόγηση των υπηρεσιών της αρμοδιότητάς της, δύναται να συμψηφίζονται με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της Δ.Ε.Υ.Α. προς τον δήμο. Για την εφαρμογή του συμψηφισμού υποβάλλει πρόταση το διοικητικό συμβούλιο της Δ.Ε.Υ.Α. και αποφασίζει το δημοτικό συμβούλιο. Τυχόν καταβληθείσες προσαυξήσεις και πρόστιμα, που αφορούν στις οφειλές που συμψηφίζονται, περιλαμβάνονται στον συμψηφισμό και αφαιρούνται από το τελικό ποσό.
3. Για την εφαρμογή του παρόντος, οι Δ.Ε.Υ.Α. εξαιρούνται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής του άρθρου 12 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α` 58), καθώς και αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας της περ. α) του άρθρου 23 του ν. 4611/2019 (Α` 73).

Άρθρο 274
Εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας
1. Για την εξόφληση μέρους των οφειλών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευση (Δ.Ε.Υ.Α.) και των συνδέσμων ύδρευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2025, επιδοτείται ποσοστό αυτών με το ποσό των διακοσίων εκατομμυρίων ευρώ (200.000.000) που έχει μεταφερθεί από τα έσοδα του ειδικού λογαριασμού με την ονομασία «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» της παρ. 1 του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 (Α` 236) σε τραπεζικούς λογαριασμούς των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας σε πιστωτικά ιδρύματα δυνάμει του άρθρου 47 του ν. 5167/2024 (Α’ 207). Ο τρόπος επιμερισμού της επιδότησης συσχετίζεται με το ύψος της επιβάρυνσης κάθε φορέα από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, λαμβάνοντας ως έτος αναφοράς το έτος 2020. Προϋπόθεση για την επιδότηση αποτελεί η προηγούμενη εξόφληση ή ρύθμιση του υπολοίπου των οφειλών κάθε Δ.Ε.Υ.Α. και συνδέσμου ύδρευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, όπως αυτό υπολογίζεται αφαιρουμένου του επιδοτούμενου ποσού.
Κατ’ εξαίρεση, και αποκλειστικά για την εξόφληση του ανωτέρω υπολοίπου ή την εξυπηρέτηση της σχετικής ρύθμισης, οι δήμοι δύνανται να επιχορηγούν τις οικείες Δ.Ε.Υ.Α. κατόπιν απόφασης του δημοτικού συμβουλίου ή, στην περίπτωση διαδημοτικής Δ.Ε.Υ.Α., των οικείων δημοτικών συμβουλίων.
2. Αρμόδια όργανα για την εφαρμογή του παρόντος καθίστανται:
α) στην περίπτωση των Δ.Ε.Υ.Α., το διοικητικό συμβούλιο αυτής καιο γενικός διευθυντής αυτής και
β) στην περίπτωση των συνδέσμων ύδρευσης, το διοικητικό συμβούλιο και ο πρόεδρος αυτού.
Η παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του παρόντος επισύρει για τα πρόσωπα των περ. α) και β) πειθαρχική ευθύνη.
3. Για οφειλές των Δ.Ε.Υ.Α. και των συνδέσμων ύδρευσης προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες καθίστανται ληξιπρόθεσμες μετά τη δημοσίευση του παρόντος, και για τις οποίες διαπιστώνεται, επί τρία (3) συνεχόμενα τρίμηνα, απόκλιση εξόφλησης ή εξυπηρέτησης σχετικής ρύθμισης μεγαλύτερη του δέκα τοις εκατό (10%), το διοικητικό συμβούλιο αυτής υπέχει πειθαρχική και ποινική ευθύνη.
4. Οι δήμοι δύνανται να προσχωρούν ως εγγυητές στις σχετικές συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου των οικείων Δ.Ε.Υ.Α.. Στην περίπτωση της προσχώρησης του πρώτου εδαφίου, οι δήμοι ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για οποιαδήποτε οφειλή δημιουργηθεί από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα από τους σχετικούς λογαριασμούς.

Άρθρο 275
Καταβολή και συμψηφισμός οφειλών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης στο ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία από τον οικείο δήμο
1. Βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες, μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, οφειλές Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) προς το ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και όσες έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις ή διευκολύνσεις τμηματικής καταβολής που είναι σε ισχύ, επί του εναπομείναντος ποσού, καθώς και όσες τελούν σε αναστολή, δύνανται να καταβάλλονται από τον δήμο ή τους δήμους που την έχουν συστήσει, με απόφαση των δημοτικών συμβουλίων, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών.
2. Οι οφειλές που καταβάλλονται κατά την παρ. 1 συμψηφίζονται με ποσά που αντιστοιχούν σε ποσοστό τουλάχιστον πέντε τοις εκατό (5%) επί των εσόδων του οικείου δήμου από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (Κ.Α.Π.) που προορίζονται για την κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών του. Ο συμψηφισμός πραγματοποιείται σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 10 του άρθρου 446, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων. Με την ίδια ή όμοια απόφαση δύναται να καθορίζονται επιπλέον στοιχεία ως προς τη διαδικασία και τον τρόπο διενέργειας του συμψηφισμού των οφειλών του παρόντος καθώς κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του.
3. Κατά τα λοιπά, για την εφαρμογή της παρ. 1 εφαρμόζονται αναλογικά οι παρ. 2 έως 4 του άρθρου 437, περί συμψηφισμού των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων δήμων και περιφερειών με οφειλές τους προς το ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.
4. Η επιστροφή των ποσών που καταβάλλει ο δήμος για λογαριασμό της Δ.Ε.Υ.Α. πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 273, περί ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών μεταξύ Δ.Ε.Υ.Α. και οικείου δήμου.
5. Οι οφειλές προς το ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους, πρόστιμα, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και κάθε μορφής επιβαρύνσεις με πράξη της βεβαιούσας αρχής, εφόσον εξοφλείται το σύνολο της κύριας οφειλής.

Άρθρο 276
Ειδικές ποινικές διατάξεις
1. Απαγορεύεται η εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας αποχέτευσης εκτός του σιφονιού στο οποίο καταλήγουν οι εσωτερικές εγκαταστάσεις αποχέτευσης του ακινήτου, χωρίς έγγραφη άδεια της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.). Επίσης, απαγορεύεται η εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας, με σκοπό τη δημιουργία λαθραίας αποχέτευσης ακαθάρτων ή ομβρίων υδάτων του ακινήτου στο δίκτυο αποχέτευσης.
2. Η παράβαση της παρ. 1 τιμωρείται με φυλάκιση έως έξι (6) μηνών και με χρηματική ποινή έως τετρακόσια (400) ευρώ. Εάν η αξιόποινη πράξη γίνεται με σκοπό τη δημιουργία παράνομης αποχέτευσης περισσοτέρων ακινήτων, με την κατασκευή και τη σύνδεση αποχέτευσης με το δίκτυο αποχέτευσης, η πράξη τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος και με χρηματική ποινή έως εξακόσια (600) ευρώ.
3. Όποιος δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα τη δήλωση του άρθρου 279, περί δήλωσης αποχέτευσης ακινήτου, καθώς και όποιος αρνείται στα αρμόδια όργανα κάθε παρόχου υπηρεσιών ύδατος της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 5037/2023 (Α’ 78), την είσοδό τους στο ακίνητό του για τον έλεγχο της ακρίβειας της ανωτέρω δήλωσης, ή παρακωλύει καθ’ οιονδήποτε τρόπο τη διενέργεια του ελέγχου, τιμωρείται με φυλάκιση έως τριών (3) μηνών, ή με χρηματική ποινή. Όποιος υποβάλλει ψευδή δήλωση τιμωρείται με φυλάκιση έως έξι (6) μηνών, ή με χρηματική ποινή.

Άρθρο 277
Διοικητικές κυρώσεις
Στους κυρίους των ακινήτων, τα οποία βρίσκονται σε περιοχή αρμοδιότητας Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης όπου έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή εξωτερικών διακλαδώσεων, και οι οποίοι δεν προβαίνουν στη διαδικασία σύνδεσης του ακινήτου τους με το δίκτυο αποχέτευσης, επιβάλλεται πρόστιμο σύμφωνα με το άρθρο 96Α του ν. 4685/2020 (Α΄ 92), περί υποχρέωσης πραγματοποίησης εσωτερικών συνδέσεων ιδιοκτησιών στο δίκτυο αποχέτευσης.

Άρθρο 278
Επιθεώρηση και βλάβες των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης
1. Η επιθεώρηση των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης της επιχείρησης ανατίθεται σε τεχνικούς, που αποτελούν προσωπικό των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ή συνδέονται με αυτήν με σύμβαση έργου.
2. Κάθε βλάβη σε αποχετεύσεις ή σε άλλα στοιχεία των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης της Δ.Ε.Υ.Α. βεβαιώνεται με πρωτόκολλο που συντάσσεται από τους αρμόδιους υπαλλήλους. Η βεβαίωση των ποσών της ζημίας διενεργείται από την επιχείρηση σε βάρος του υπαιτίου, κατόπιν εντολής του γενικού διευθυντή της επιχείρησης, και εισπράττεται υπέρ της οικείας Δ.Ε.Υ.Α. κατά τη διαδικασία του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190), ο οποίος εφαρμόζεται αναλόγως.

Άρθρο 279
Δήλωση αποχέτευσης ακινήτου
Ο κύριος ακινήτου που βρίσκεται στην περιοχή αρμοδιότητας του οικείου παρόχου υπηρεσιών ύδατος της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 5037/2023 (Α’ 78), εντός της τασσόμενης από τον πάροχο προθεσμίας, η οποία δεν δύναται να είναι μικρότερη του ενός (1) μηνός, δηλώνει εγγράφως τον τρόπο αποχέτευσης του ακινήτου του και επιτρέπει και διευκολύνει τον έλεγχο από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης της ακρίβειας της δήλωσής του. Εάν είναι δυσχερής ή αδύνατη η ανεύρεση του κυρίου, ή αμφισβητείται η κυριότητα του ακινήτου, η ανωτέρω υποχρέωση ισχύει για αυτόν που ασκεί νομή καθ’ οιονδήποτε τρόπο, καθώς και για τον καθολικό ή ειδικό διάδοχο.

Άρθρο 280
Λύση και εκκαθάριση Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης
1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) λύονται με απόφαση του οικείου ή των οικείων δημοτικών συμβουλίων, η οποία λαμβάνεται με ενισχυμένη πλειοψηφία των τριών τετάρτων (¾) του συνόλου των μελών τους και διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Τη λύση της Δ.Ε.Υ.Α. ακολουθεί η εκκαθάριση αυτής. Μετά την εκκαθάριση, όσα περιουσιακά στοιχεία απομένουν περιέρχονται στον δήμο ή στους δήμους που την είχαν συστήσει.
3. Η εκκαθάριση διενεργείται από ορκωτούς ελεγκτές οι οποίοι επιλέγονται και διορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 270, περί χρηματοοικονομικών καταστάσεων Δ.Ε.Υ.Α.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Άρθρο 281
Επιχειρήσεις με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού
1. Οι δήμοι συνεχίζουν να λειτουργούν ή να συμμετέχουν σε μία (1) υφιστάμενη δημοτική επιχείρηση για τη λειτουργία ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σταθμού με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας για την οποία εφαρμόζεται ο ν. 4548/2018 (Α΄104).
2. Δήμοι και περιφέρειες επιτρέπεται να συμμετέχουν σε υφιστάμενες δημοτικές επιχειρήσεις με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού άλλου όμορου δήμου ή δήμου εντός της ίδιας περιφέρειας. Για τη συμμετοχή του δήμου ή της περιφέρειας στις επιχειρήσεις αυτές απαιτείται απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του και συνοδεύεται υποχρεωτικά από οικονομικοτεχνική μελέτη που περιλαμβάνει τα περιουσιακά στοιχεία που εισφέρει ο δήμος ή η περιφέρεια, βάσει των οποίων και σε συνδυασμό με τις εισφορές των άλλων δήμων ή της περιφέρειας, καθορίζεται το ποσοστό συμμετοχής τους στο κεφάλαιο της επιχείρησης, όπως προκύπτει από το άθροισμα του κεφαλαίου της υφιστάμενης επιχείρησης και των συμμετοχών των άλλων δήμων ή της περιφέρειας σε αυτό. Η συμμετοχή στην επιχείρηση, βάσει των ανωτέρω αποφάσεων, εγκρίνεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου μετά από σύμφωνη γνώμη του δημοτικού συμβουλίου του δήμου στον οποίο ανήκει η υφιστάμενη επιχείρηση, με την οποία τροποποιούνται και τα στοιχεία της επιχείρησης. Με απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας ελέγχεται η νομιμότητα των αποφάσεων των δύο προηγούμενων εδαφίων και ακολούθως εκδίδεται σχετική διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
3. Η συμμετοχή νέου δήμου ή περιφέρειας στην εταιρεία ειδικού σκοπού, σύμφωνα με την παρ. 2, δεν επάγεται μεταβολή της επωνυμίας, της έδρας, του σκοπού και της διάρκειας της υφιστάμενης επιχείρησης. Τα ανωτέρω δύνανται να τροποποιούνται με απόφαση της γενικής συνέλευσης της επιχείρησης.
4. Η υφιστάμενη εταιρεία ειδικού σκοπού, μετά την είσοδο νέου δήμου ή περιφέρειας, σύμφωνα με την παρ. 2, δύναται να επιχορηγείται από όλους τους συμμετέχοντες δήμους ή περιφέρεια, κατά το ποσοστό της συμμετοχής τους. Το ποσό της επιχορήγησης για κάθε ημερολογιακό έτος ορίζεται με την απόφαση της γενικής συνέλευσης για την έγκριση του προϋπολογισμού της επιχείρησης και καταβάλλεται το αργότερο μέχρι το τέλος του μηνός Φεβρουαρίου του έτους στο οποίο αφορά.
5. Η ελάχιστη υποχρεωτική διάρκεια της συμμετοχής των νεοεισερχόμενων δήμων ή περιφέρειας ορίζεται σε επτά (7) έτη από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 2. Μετά την παρέλευση του χρονικού αυτού διαστήματος, κάθε συμμετέχων δήμος ή η περιφέρεια δύναται να αποχωρήσει από την επιχείρηση, μεταβιβάζοντας το ποσοστό της συμμετοχής του στους λοιπούς συμμετέχοντες στην επιχείρηση δήμους ή περιφέρειες ή σε άλλον δήμο, υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 1. Σε περίπτωση αποχώρησης δήμου προ της συμπληρώσεως επτά (7) ετών από τη δημοσίευση της απόφασης της παρ. 1 ή αποβολής του, λόγω μη πληρωμής των επιχορηγήσεων της παρ. 3, το μερίδιο συμμετοχής του προσαυξάνει τα μερίδια των υπόλοιπων δήμων ή περιφέρειας κατά το ποσοστό συμμετοχής.
6. Το ανώτατο όργανο της επιχείρησης είναι η γενική συνέλευση, στην οποία όλοι οι συμμετέχοντες δήμοι και η περιφέρεια, υπό την προϋπόθεση της εκ μέρους τους καταβολής της ετήσιας επιχορήγησης, συμμετέχουν ανάλογα με το ποσοστό τους στο συνολικό κεφάλαιο της επιχείρησης, εκπροσωπούμενοι από αντιπρόσωπο που ορίζεται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο. Η γενική συνέλευση είναι αρμόδια να αποφασίζει για κάθε υπόθεση που αφορά στην επιχείρηση, πλην αυτών που ανήκουν στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου.
7. Η επιχείρηση διοικείται από διοικητικό συμβούλιο που συγκροτείται και λειτουργεί, σύμφωνα με τον κανονισμό της. Τα μέλη του επιλέγονται από τη γενική συνέλευση μεταξύ δημάρχων, περιφερειαρχών, των συμβούλων του δήμου και της περιφέρειας και τρίτων προσώπων που διαμένουν μόνιμα σε έναν από τους δήμους που συμμετέχουν, εφόσον τα τελευταία έχουν διοικητική ή εργασιακή εμπειρία σε ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές επιχειρήσεις. Για τη νόμιμη συγκρότηση του διοικητικού συμβουλίου, δεν απαιτείται η εκπροσώπηση σε αυτό όλων των δήμων και της περιφέρειας που συμμετέχουν στην επιχείρηση. Στο διοικητικό συμβούλιο συμμετέχει υποχρεωτικά εκπρόσωπος των εργαζομένων της επιχείρησης, αν αυτή απασχολεί περισσότερους από είκοσι (20) εργαζόμενους, καθώς και εκπρόσωπος της οικείας Ένωσης Συντακτών. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ορίζεται από τον δήμο με το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής. Αντιπρόεδρος εκλέγεται από το διοικητικό συμβούλιο ένα (1) από τα μέλη του.
8. Σε περίπτωση λύσης της επιχείρησης, το προσωπικό της δεν μεταφέρεται στους δήμους ή την περιφέρεια που συμμετέχουν σε αυτή.

Άρθρο 282
Αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες
1. Οι υφιστάμενες αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα αυτών, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με το καταστατικό τους και τον Αστικό Κώδικα μέχρι τη λήξη του χρόνου που προβλέπεται στη συστατική τους πράξη, ο οποίος δεν δύναται να παραταθεί. Η ανάληψη νέων υποχρεώσεων και η συμμετοχή σε προγράμματα, η διάρκεια των οποίων υπερβαίνει τον χρόνο λήξης λειτουργίας των εταιρειών, δεν επιτρέπεται. Σε περίπτωση που, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι εταιρείες του πρώτου εδαφίου υλοποιούν προγράμματα τα οποία χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους και η διάρκειά τους ξεπερνά τον χρόνο λειτουργίας των εταιρειών, αυτή παρατείνεται μέχρι την ολοκλήρωσή τους.
Τα λογιστικά στοιχεία τους τηρούνται σύμφωνα με τον ν. 4308/2014 (Α’ 251).
2. Οι ετήσιες εισφορές, τις οποίες οι δήμοι και οι περιφέρειες υποχρεούνται να καταβάλλουν ως εταίροι σε αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, όπου αυτοί συμμετέχουν, σύμφωνα με το καταστατικό τους, δεν αποτελούν επιχορήγηση.
3. Σε περίπτωση λύσης των εταιρειών του παρόντος, το προσωπικό τους δεν μεταφέρεται στους δήμους ή τις περιφέρειες ή τα νομικά πρόσωπα αυτών που συμμετέχουν σε αυτή.

Άρθρο 283
Σύσταση εταιρείας για τον θεσμό «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης»
1. Κάθε δήμος που θέτει υποψηφιότητα για τη φιλοξενία του θεσμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» δύναται να συστήσει αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία του Αστικού Κώδικα, με αποκλειστικό σκοπό την προώθηση της υποψηφιότητας αυτής και την υλοποίηση των δράσεων που συνεπάγεται η φιλοξενία του θεσμού.
2. Επιτρέπεται η επιχορήγηση της εν λόγω εταιρείας από τον δήμο που την έχει συστήσει από προγράμματα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, από την κατά τόπο αρμόδια περιφέρεια, επιμελητήρια και λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Επιτρέπεται, επίσης, η σύναψη προγραμματικών συμβάσεων με τους φορείς του πρώτου εδαφίου, για την πραγματοποίηση του σκοπού της.
3. Οι εταιρείες που συστήνονται για τη φιλοξενία του θεσμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» δύνανται να απασχολούν εξειδικευμένο προσωπικό μέχρι είκοσι οκτώ (28) ατόμων, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών ή με σύμβαση μίσθωσης έργου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στους σχετικούς κανονισμούς λειτουργίας τους, κατ’ εξαίρεση των εφαρμοζόμενων διατάξεων της περ. α’ της παρ. 20 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α’ 54), των άρθρων 2, 7 και 37 έως 42 του ν. 4765/2021 (Α’ 6), περί τρόπου πρόσληψης του προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (Ι.Δ.Ο.Χ.) και του άρθρου 6 του ν. 2527/1997 (Α’ 206), περί σύναψης συμβάσεων μίσθωσης έργου. Η διάρκεια των ως άνω συμβάσεων επιτρέπεται να είναι μέχρι ένα (1) έτος, με δυνατότητα ανανέωσης ή παράτασής τους έως τη λήξη της διάρκειας των εταιρειών, σύμφωνα με το καταστατικό τους, αποκλειόμενης σε κάθε περίπτωση της αναγνώρισής τους ως συμβάσεων αορίστου χρόνου. Για την κάλυψη των αναγκών των εταιρειών, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, με κοινή απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργείου, η απόσπαση υπαλλήλων, ύστερα από αίτησή τους, φορέων που υπάγονται στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Η διάρκεια της απόσπασης ορίζεται σε ένα (1) έτος, με δυνατότητα ανανέωσης μέχρι τη λήξη της διάρκειας της οικείας επιχείρησης. Οι αποδοχές των αποσπασμένων υπαλλήλων καταβάλλονται από τον φορέα υποδοχής. Το προσωπικό που αποσπάται εξακολουθεί να διέπεται από το υπηρεσιακό, μισθολογικό, ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπαγόταν πριν από την απόσπασή του.
4. Οι εταιρείες που συστήνονται για τη φιλοξενία του θεσμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» απαλλάσσονται από την υποχρέωση λήψης εγγυήσεων συμμετοχής και εγγυήσεων καλής εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 72 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), κατά την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, στόχος των οποίων είναι οποιοσδήποτε από τους κατωτέρω λόγους:
α) δημιουργία ή απόκτηση μοναδικού έργου τέχνης ή καλλιτεχνικής εκδήλωσης, όπως ορίζεται στην υποπερ. αα’ της περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 ή
β) προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως ορίζεται στην υποπερ. γγ’ της περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016.
5. Οι εταιρείες των δήμων που δεν επιλέγονται να φιλοξενήσουν τον θεσμό λύονται υποχρεωτικά και τίθενται σε εκκαθάριση, αμέσως μετά την ανακήρυξη της πόλης που θα φέρει τον τίτλο «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». Το πάσης φύσης προσωπικό τους δεν μεταφέρεται στους δήμους που συμμετέχουν σε αυτές μετά τη λύση τους.

Άρθρο 284
Οργάνωση Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και της Ένωσης Περιφερειών
1. Συνεχίζουν να λειτουργούν, με σκοπό την οργανωμένη συνεργασία, προαγωγή κοινών σκοπών και εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών της χώρας, τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία συστάθηκαν με την παρ. 9 του άρθρου 282 του ν. 3852/2010 (Α’ 87):
α) Οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (Π.Ε.Δ.), στις οποίες συμμετέχουν υποχρεωτικά ως μέλη, δια των εκπροσώπων τους, όλοι οι δήμοι εντός της αντίστοιχης χωρικής αρμοδιότητας των περιφερειών,
β) η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι Π.Ε.Δ., και
γ) η Ένωση Περιφερειών (ΕΝ.ΠΕ.), στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι περιφέρειες της χώρας.
Η Κ.Ε.Δ.Ε. και η ΕΝ.ΠΕ. εποπτεύονται από τον Υπουργό Εσωτερικών και οι Π.Ε.Δ. από τον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης,.
2. Έδρα κάθε Π.Ε.Δ. είναι η έδρα της περιφέρειας, ενώ της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.ΠΕ. είναι η Αθήνα.
3. Όργανα διοίκησης των Π.Ε.Δ. είναι η γενική συνέλευση, το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή, ο πρόεδρος και το εποπτικό συμβούλιο.
4. Όργανα διοίκησης της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.ΠΕ. είναι η γενική συνέλευση, το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή, ο πρόεδρος και το εποπτικό συμβούλιο.
5. Πόροι των ενώσεων είναι οι εισφορές των μελών τους που καθορίζονται με την κοινή απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 446, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, ως ποσοστό επί του ποσού των αντίστοιχων Κ.Α.Π., καθώς και έσοδα από κάθε άλλη πηγή.
6. Η Κ.Ε.Δ.Ε. και η ΕΝ.ΠΕ. διατυπώνουν απόψεις σε περίπτωση μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε δήμους και σε περιφέρειες, αντιστοίχως, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 314, περί θέσπισης, μεταβίβασης και τροποποίησης αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών.
7. Επιτρέπεται η απόσπαση έως πέντε (5) υπαλλήλων ή μελών ειδικού επιστημονικού προσωπικού από νομικά πρόσωπα και φορείς που ανήκουν στον δημόσιο τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), στην Κ.Ε.Δ.Ε. και έως πέντε (5) στην ΕΝ.Π.Ε., με κοινή απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών και του εποπτεύοντος Υπουργείου του νομικού προσώπου ή φορέα στον οποίο ανήκει ο υπάλληλος ή το ειδικό επιστημονικό προσωπικό. Η διάρκεια των αποσπάσεων είναι ίση με τη διάρκεια της θητείας των οργάνων της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.Π.Ε.. Η κατά το πρώτο και δεύτερο εδάφιο απόσπαση δύναται να παραταθεί και μετά την εγκατάσταση νέων οργάνων της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.Π.Ε., εφόσον ο νέος πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε.. και της ΕΝ.Π.Ε. δηλώσει τη συγκατάθεσή του για τη διατήρηση των αποσπασμένων, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων του. Για την παράταση της απόσπασης εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον Πρόεδρο της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΕΝ.Π.Ε., αντίστοιχα.
8. Στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και στην Ένωση Περιφερειών, δύναται να συσταθούν Αυτοτελή Γραφεία κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων, τα οποία συνεργάζονται με τις γνωμοδοτικές επιτροπές κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων των δήμων και των περιφερειών του άρθρου 153, περί γνωμοδοτικών επιτροπών δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, τις αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων και των περιφερειών για ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων και ενημερώνουν για τις δράσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
9. Με προεδρικό διάταγμα μετά από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε. ή της ΕΝ.ΠΕ., αντίστοιχα, δύναται να τροποποιούνται τα π.δ. 75/2011 (Α΄182), περί των Π.Ε.Δ. και της Κ.Ε.Δ.Ε., και 74/2011 (Α΄181), περί της ΕΝ.ΠΕ., τα οποία καθορίζουν:
α) τον σκοπό σύστασής τους,
β) την εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών, τον τρόπο και τη διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους σε αυτές,
γ) τη σύνθεση και συγκρότηση των οργάνων διοίκησής τους και τον τρόπο ανάδειξης αυτών,
δ) τις αρμοδιότητες και τη λειτουργία των οργάνων τους, την περιουσία, οικονομική διοίκηση, διαχείριση και τον οικονομικό έλεγχο των πόρων τους,
ε) το προσωπικό, την οργάνωση και τον τρόπο κατάρτισης των οργανισμών λειτουργίας τους και
στ) τη δυνατότητα λειτουργίας των Π.Ε.Δ., υπό μορφή παραρτημάτων, ανά περιφερειακή ενότητα και στις έδρες των αντίστοιχων νομών. Είναι, επίσης, δυνατή η πρόβλεψη ειδικών ρυθμίσεων για την περιφέρεια Αττικής και τις νησιωτικές περιφέρειες.

Άρθρο 285
Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία
1. Η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.), συνεχίζει να λειτουργεί με βάση το παρόν άρθρο και τον ν. 4548/2018 (A‘ 104), με κύριους σκοπούς:
α) την τεχνική υποστήριξη των δήμων, των περιφερειών και των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, και ιδιαίτερα τη διενέργεια ερευνών, την εκπόνηση μελετών και εκδόσεων, την παροχή πληροφοριών και συμβουλών, την οργάνωση των φορέων αυτών και την επιμόρφωση των στελεχών τους,
β) την ενθάρρυνση τοπικών παραγωγικών πρωτοβουλιών, την εκπαίδευση συμβούλων της τοπικής ανάπτυξης και την τεχνική υποστήριξη τοπικών αναπτυξιακών προγραμμάτων που ενδιαφέρουν την τοπική αυτοδιοίκηση,
γ) την ανάληψη από φορείς του δημόσιου τομέα ερευνών, μελετών, επιμορφωτικών και άλλων προγραμμάτων, που έχουν σχέση με την τοπική αυτοδιοίκηση,
δ) τη συνεργασία με αρχές και οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ζητήματα τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης,
ε) την υποστήριξη των δήμων της χώρας στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και, ιδίως των ορεινών και νησιωτικών δήμων, σύμφωνα με το άρθρο 339, περί υποστήριξης των ορεινών και νησιωτικών δήμων, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης της λειτουργίας των οικονομικών υπηρεσιών και της υλοποίησης έργων, της ανάληψης, διενέργειας και εκτέλεσης διαγωνιστικών διαδικασιών, της επίβλεψης και παραλαβής του αντικειμένου αυτών.
2. Όλες οι μετοχές της εταιρείας είναι ονομαστικές και δεν εισάγονται στο χρηματιστήριο αξιών. Μέτοχοι της εταιρίας είναι μόνον:
α) φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, οι οποίοι διατηρούν πάντοτε κοινές μετοχές, που αντιπροσωπεύουν ποσοστό αθροιστικά πενήντα ένα τοις εκατό (51%) έως εξήντα τοις εκατό (60%) του μετοχικού κεφαλαίου των κοινών μετοχών,
β) τα Υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, που διατηρούν πάντοτε κοινές μετοχές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ποσοστό αθροιστικά τριάντα τέσσερα τοις εκατό (34%) του μετοχικού κεφαλαίου των κοινών μετοχών,
γ) κοινωνικοί φορείς και οργανώσεις, όπως επιστημονικά επιμελητήρια δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, συνεταιρισμοί, συνδικαλιστικοί φορείς, με το υπόλοιπο του μετοχικού κεφαλαίου των κοινών μετοχών.
3. Ο τρόπος εκπροσώπησης των φορέων της περ. β) της παρ. 2 στη γενική συνέλευση καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών. Η συμμετοχή των λοιπών φορέων του δημόσιου τομέα αποφασίζεται από το όργανο διοίκησης κάθε φορέα.
4. Το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας είναι δεκαπενταμελές. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου δύνανται να είναι πρόσωπα που υποδεικνύονται μόνον από τους μετόχους των περ. α) και β) της παρ. 2 και εκλέγονται από τη γενική συνέλευση της εταιρείας με την παρακάτω αναλογία:
α) εννέα (9) μέλη εκλέγονται από τα πρόσωπα, που υποδεικνύουν οι μέτοχοι της περ. α) και β) έξι (6) μέλη εκλέγονται από τα πρόσωπα που υποδεικνύουν οι μέτοχοι της περ. β).
5. Είναι δυνατή η συμμετοχή υπαλλήλων του δημοσίου τομέα, όπως ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), σε επιτροπές ή ομάδες εργασίας που συγκροτεί η εταιρεία για την επιδίωξη των καταστατικών της σκοπών ή την εκπλήρωση των συμβατικών ή άλλων υποχρεώσεών της. Η αποζημίωση των προσώπων αυτών για την ανωτέρω συμμετοχή καθορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, τηρουμένων των ορίων που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4354/2015 (Α’ 176).
6. Οι παρ. 4 και 5 του άρθρου 226, περί του προσωπικού αναπτυξιακών οργανισμών, εφαρμόζονται αναλόγως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ – ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ – ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Β’

Άρθρο 286
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Τα υφιστάμενα προεδρικά διατάγματα με τα οποία έχουν συσταθεί τα ιδρύματα της περ. α) των παρ. 1 και 2 του άρθρου 187, περί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης, δύναται να τροποποιηθούν, μετά από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών και του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου.
2. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, που εκδίδεται μετά από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε., καθορίζονται η διαδικασία και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατή η καταβολή της αμοιβής του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης από τους πόρους του άρθρου 434, περί Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων δήμων, όταν η ανάθεση προς το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης έχει γίνει από δήμο, σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 2 του άρθρου 227, περί σκοπού και αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προσδιορίζεται το ποσοστό από τις χρηματοδοτήσεις που διαχειρίζεται το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 229, περί πόρων και οικονομικής διαχείρισης των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζεται η χρήση των εσόδων του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης από τους τόκους των πόρων από κάθε πηγή αυτού και των μεταβιβαζόμενων πιστώσεων που κατατίθενται έντοκα σε λογαριασμούς που ορίζει το διοικητικό του συμβούλιο στην Τράπεζα της Ελλάδος ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε άλλη τράπεζα, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 229.
5. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καταρτίζεται ο πρότυπος κανονισμός της οικονομικής διοίκησης και διαχείρισης, της επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης των τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, καθώς και του τακτικού και έκτακτου οικονομικού ελέγχου των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης για την εφαρμογή του άρθρου 229.
6. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται οι ετήσιες εισφορές που καταβάλλουν τα μέλη του συνδέσμου, οι υπηρεσίες για τις οποίες επιβάλλονται τέλη, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη λειτουργία του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής του άρθρου 244.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν γνώμης της Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.), η οποία εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εξειδικεύεται ο επιμερισμός της επιχορήγησης της παρ. 1 του άρθρου 274, περί της εξόφλησης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, καθορίζονται οι προϋποθέσεις για την καταβολή της και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος. Με όμοια απόφαση καταβάλλεται η επιχορήγηση στις Δ.Ε.Υ.Α..
8. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, μετά από σύμφωνη γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), δύναται να οριστούν οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης της περ. α) και οι κοινωνικοί φορείς και οργανώσεις της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 285, περί της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε) που δύνανται να είναι μέτοχοι της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε, το μέγιστο ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου που δύναται να διατηρούν, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 285. Με ίδια απόφαση δύναται να αυξηθεί ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου, με τήρηση της αναλογίας της παρ. 4 του ανωτέρω άρθρου.
9. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών η Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. του άρθρου 285 επιχορηγείται κάθε χρόνο από την τακτική οικονομική ενίσχυση, που γράφεται στον κρατικό προϋπολογισμό για τους δήμους, με ποσό που δεν δύναται να είναι μικρότερο από ένα τοις χιλίοις (1‰ ) και μεγαλύτερο από πέντε τοις χιλίοις (5‰ ) της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης, έπειτα από σύμφωνη γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε., με ανάλογη μείωση της κατανεμόμενης ενίσχυσης στους δήμους.
10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών η Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. επιχορηγείται κάθε χρόνο με ποσό ίσο με το ποσό της παρ. 8, από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
11. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών δύναται να ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα εφαρμογής του άρθρου 289, περί μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Ζ’, ιδίως θέματα αντιστοίχισης θέσεων ευθύνης και διαδικασίας κατάταξης.
12. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, δύναται να ιδρύεται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Ένωση Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων» (Ένωση Φο.Δ.Σ.Α.) υπό την εποπτεία του Υπουργού Εσωτερικών. Αποστολή της Ένωσης αποτελεί ο συντονισμός των Φο.Δ.Σ.Α. για τη βέλτιστη διαχείριση των αποβλήτων. Μέλη της Ένωσης Φο.Δ.Σ.Α. είναι υποχρεωτικά όλοι οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της χώρας.
Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα καθορίζονται:
α) ο σκοπός σύστασης της Ένωσης και η έδρα της,
β) η εκπροσώπηση των Φο.Δ.Σ.Α. στην Ένωση,
γ) η σύνθεση και συγκρότηση των οργάνων διοίκησής της και ο τρόπος ανάδειξης αυτών,
δ) οι αρμοδιότητες και η λειτουργία των οργάνων διοίκησης της Ένωσης,
ε) η περιουσία, η οικονομική διοίκηση, η διαχείριση και ο οικονομικός έλεγχος των πόρων της Ένωσης,
στ) το προσωπικό, η οργάνωση και ο τρόπος κατάρτισης των οργανισμών λειτουργίας της Ένωσης και
ζ) η δυνατότητα ανάθεσης της υποστήριξης της οικονομικής και διοικητικής λειτουργίας της Ένωσης στις υπηρεσίες της Κ.Ε.Δ.Ε..

Άρθρο 287
Μεταβατική διάταξη Μέρους Β΄
Τα διοικητικά συμβούλια των νομικών προσώπων του άρθρου 186, περί ορισμών, προσαρμόζονται, ως προς τα μέλη που ορίζονται από τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια στις διατάξεις του παρόντος Μέρους, αμέσως μετά τις δημαιρεσίες που λαμβάνουν χώρα μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος.

Άρθρο 288
Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου ΣΤ’
1. Το προσωπικό της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας το οποίο υπηρετεί με απόσπαση στους οικείους Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, μετά την ολοκλήρωση του χρονικού διαστήματος απόσπασής του, δύναται να υποβάλει αίτηση μετάταξης στον οικείο φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί κινητικότητας του ν. 4440/2016 (Α’ 224), σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 50 του ν. 5003/2022 (Α’ 230). Η μετάταξη διενεργείται με κοινή απόφαση του οικείου περιφερειάρχη και του αρμοδίου για τον διορισμό οργάνου του φορέα υποδοχής, περίληψη της οποίας δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Οι υπάλληλοι μετατάσσονται με τον βαθμό και το μισθολογικό κλιμάκιο που κατέχουν, την ίδια σχέση εργασίας και με τη διατήρηση τυχόν προσωπικής διαφοράς, σε κενές θέσεις κλάδου/ ειδικότητας της ίδιας ή ανώτερης κατηγορίας εφόσον κατέχουν τα τυπικά προσόντα της θέσης στην οποία μετατάσσονται.
2. Οι φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, στην περίπτωση που δεν διαθέτουν προσωπικό για την άσκηση των διοικητικών και των οικονομικών αρμοδιοτήτων τους, εξυπηρετούνται από τις διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες των οικείων περιφερειών.
3. Έργα, δράσεις και προγράμματα, συγχρηματοδοτούμενα ή χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς ή εθνικούς πόρους, τα οποία είχαν αναληφθεί και υλοποιούνταν από τη Διεύθυνση Λαϊκών Αγορών της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα, πριν από τη σύσταση των φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών, συνεχίζονται και ολοκληρώνονται από τους φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών.

Άρθρο 289
Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου Ζ΄

1. Ειδικά για τους αναπτυξιακούς οργανισμούς οι οποίοι εντάχθηκαν στους φορείς του υποτομέα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Γενικής Κυβέρνησης εντός του 2026, οι υποχρεώσεις που επιβάλλει το πλαίσιο του ν. 4270/2014 (Α’ 143) εκκινούν από την 1η Ιανουαρίου 2027, εξαιρουμένων των υποχρεώσεων που αφορούν στην κατάρτιση του πολυετούς δημοσιονομικού προγραμματισμού 2027-2030 και του ετήσιου αναλυτικού προϋπολογισμού έτους 2027, οι οποίες εκκινούν και ολοκληρώνονται εντός του 2026 σύμφωνα με τις οδηγίες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του Υπουργείου Εσωτερικών.
2. Κατά παρέκκλιση της παρ. 4 του άρθρου 196, περί οικονομικής διοίκησης νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης, η άσκηση των αρμοδιοτήτων οικονομικής υπηρεσίας, των φορέων της παρ. 1, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η ταμιακή υπηρεσία, δύναται να αναλαμβάνεται από άλλο δήμο ή περιφέρεια που συμμετέχει σε αυτούς, με απόφαση του διοικητικού τους συμβουλίου, η οποία εκδίδεται μετά από σύμφωνη γνώμη του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου.
3. Το μισθολογικό καθεστώς του πάσης φύσεως προσωπικού των φορέων του παρόντος διέπεται από τις διατάξεις του Κεφαλαίου Β΄ του ν. 4354/2015 (Α΄ 176). Η κατάταξή του σε μισθολογικά κλιμάκια διενεργείται με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του φορέα, σύμφωνα με τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας που έχει διανυθεί στον φορέα και σε άλλους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, τα τυπικά προσόντα και την κατηγορία εκπαίδευσης. Μέχρι την έκδοση της πράξης κατάταξης και, το αργότερο έως την 31η Ιουλίου 2026, το προσωπικό εξακολουθεί να λαμβάνει το σύνολο των νομίμως καταβαλλόμενων τακτικών αποδοχών του.
4. Αν, από την ένταξη του προσωπικού των φορέων του παρόντος στις διατάξεις του ν. 4354/2015, προκύπτουν τακτικές μηνιαίες αποδοχές χαμηλότερες από αυτές που δικαιούνταν ο υπάλληλος κατά την ως άνω ημερομηνία, η διαφορά διατηρείται ως προσωπική. Για τον υπολογισμό της προσωπικής διαφοράς δεν λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή παροχή, καθώς επίσης και τα επιδόματα θέσης ευθύνης και παραμεθορίου. Η προσωπική διαφορά του παρόντος συμψηφίζεται σύμφωνα με το άρθρο 206 του ν. 5193/2025 (Α΄ 56).
5. Το προσωπικό διατηρεί το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπαγόταν κατά τον χρόνο ένταξης του φορέα στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, με την επιφύλαξη των γενικών διατάξεων της ασφαλιστικής νομοθεσίας.
6. Οι παρ. 3, 4 και 5 εφαρμόζονται και για τους δικηγόρους με σύμβαση έμμισθης εντολής, οι οποίοι συνεχίζουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους επί θεμάτων που άπτονται των αρμοδιοτήτων των φορέων του παρόντος.
7. Οι συμβάσεις του εντασσόμενου προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου εξακολουθούν να ισχύουν έως τη λύση τους, με δυνατότητα διετούς παράτασης άπαξ. Οι όροι αμοιβής που προβλέπονται στις εν λόγω συμβάσεις αναπροσαρμόζονται αυτοδίκαια σύμφωνα με το παρόν.
8. Οι ενεργές κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος αποσπάσεις προσωπικού στους φορείς της παρ. 1, διατηρούνται σε ισχύ με δυνατότητα ανάκλησης για υπηρεσιακούς λόγους. Σε περίπτωση λήξης της απόσπασης και επανόδου του υπαλλήλου στην οργανική του θέση, πραγματοποιείται εκ νέου σύγκριση των αποδοχών του, προκειμένου να υπολογιστεί η τυχόν προσωπική διαφορά που θα είχε δημιουργηθεί εάν υπηρετούσε στην οργανική του θέση και όχι στη θέση απόσπασης. Ο εκ νέου υπολογισμός ισχύει και σε περίπτωση που την απόσπαση ακολουθεί είτε απόσπαση σε άλλη θέση είτε μετάταξη σε άλλη θέση.
9. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργείται αυτοδίκαια κάθε γενική ή ειδική διάταξη, όρος συλλογικής σύμβασης εργασίας, κανονισμού προσωπικού ή ατομικής συμφωνίας, κατά το μέρος που αντίκειται στο παρόν άρθρο και τον ν. 4354/2015.
10. Εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 3, οι φορείς του παρόντος υποχρεούνται να:
α) ανοίξουν λογαριασμό ταμειακής διαχείρισης στην Τράπεζα της Ελλάδας,
β) μεταφέρουν σε αυτόν τα πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμά τους σύμφωνα με τις παρ. 10 και 11 του άρθρου 69Α του ν. 4270/2024 (Α’ 143), καταρτίζοντας ταμειακό προγραμματισμό σύμφωνα με την παρ. 14 του ίδιου άρθρου,
γ) απογράψουν το προσωπικό τους στο Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιας Διοίκησης με ευθύνη του διοικητικού τους συμβουλίου.
11. Το προσωπικό των φορέων του παρόντος υποβάλλει, το αργότερο μέχρι την 31η Ιουλίου 2026, υπεύθυνη δήλωση προς την αρμόδια Διεύθυνση Διοικητικού αν ασκεί ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή. Ο φορέας εξετάζει αμελλητί τις περιπτώσεις αυτές και αξιολογεί τη συνέχιση ή τη διακοπή της χορηγηθείσας άδειας, κατόπιν ειδικώς αιτιολογημένης απόφασης του διοικητικού συμβουλίου.

Άρθρο 290
Τελικές διατάξεις Κεφαλαίων Δ’ και Ζ’
1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος το περιφερειακό ίδρυμα «Κεφαλληνιακό Ίδρυμα Ερευνών» του π.δ. 252/2005 (Α΄301) καταργείται και η εκκαθάριση εκκινεί άμεσα από την κατάργηση του από την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, ύστερα από απόφαση του οικείου περιφερειακού συμβουλίου. Για την εκκαθάριση λαμβάνονται υπόψη όλες οι προγενέστερες συμφωνίες που διέπουν την κυριότητα ή εγκατάσταση εντός αυτού του επιστημονικού εξοπλισμού.
Η λοιπή περιουσία του νομικού προσώπου που δεν διέπεται από άλλο καθεστώς περιέρχεται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και διατίθεται αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο παραχωρήθηκε.
2. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης, τα οποία υπήχθησαν στο άρθρο 27 του ν. 5056/2023 (Α’ 163) και δεν περιλαμβάνονται στην υπ’ αρ. 103036/29.11.2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών «Εξαίρεση Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού, από την αυτοδίκαιη κατάργηση/λύση των άρθρων 27 και 29 του ν. 5056/2023 (Α’ 163)» (Β’ 6719) και στην υπ’ αρ. 108912/19.12.2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών «Εξαίρεση Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, από την αυτοδίκαιη κατάργηση του άρθρου 27 του ν. 5056/2023» (Β’ 7549), καταργούνται αυτοδικαίως την 31η Δεκεμβρίου 2026 και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027 από τον οικείο δήμο. Με πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εντός ενός (1) μηνός από την ως άνω ημερομηνία διαπιστώνεται η κατάργησή τους. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται τα άρθρα 203, 205 και 206.

α) Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Δήμων Καλαμάτας-Μεσσήνης και Κοινοτήτων περιοχής Καλαμάτας,
β) ο Σύνδεσμος Δήμων Τρίπολης και Γορτυνίας Υδατικών Έργων Μεθυδρίου,
γ) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Πεδινών και Ημιορεινών Δήμων Ν. Άρτας,
δ) ο Σύνδεσμος Αποχέτευσης Ανδραβίδας, Λεχαινών, Κάστρου, Κυλλήνης, Τραγανού «Ο ΗΡΑΚΛΗΣ»,
ε) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Σμοκόβου,
στ) ο Σύνδεσμος ΄Υδρευσης Πρέβεζας Φιλιππιάδας – Λούρου,
ζ) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης δήμου Καρδίτσας και Λοιπών Δήμων,
η) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης δήμου Γρεβενών και Κοινοτήτων Νομού Γρεβενών,
θ) Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης κοινοτήτων Διάσελλου, Δημαρίου, Μεγάρχης, Πέτρας, Φωτεινού Νομού Άρτας,
ι) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Ολυμπιάδας – Γαλάτειας – Αγίων Αναργύρων,
ια)ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων,
ιβ) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Ποιμενικού – Αμπελακίων,
ιγ) ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Δήμων Λευκάδας και Αιτωλοακαρνανίας,
ιδ) Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Ο.Τ.Α. Νομού Φθιώτιδας από Πηγές «Κανάλια» Δήμου Υπάτης,
ιε) Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Καταφυγίου Λαμπερού Ν. Καρδίτσας,
ιστ) Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης «Ο ΠΗΝΕΙΟΣ».
καταργούνται την 31η Δεκεμβρίου 2026.
4. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από γνώμη των οικείων δημοτικών συμβουλίων και της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αποφασίζονται:
α) Η ανάληψη των αρμοδιοτήτων του καταργούμενου συνδέσμου της παρ. 3 από μία υφιστάμενη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) συμμετέχοντα δήμου για όλους τους δήμους – μέλη του συνδέσμου ή
β) η σύσταση νέας Δ.Ε.Υ.Α. για την ανάληψη των αρμοδιοτήτων του καταργούμενου συνδέσμου για όλους τους δήμους, εάν κανένας από αυτούς δεν διαθέτει ή
γ) η ανάληψη των αρμοδιοτήτων του καταργούμενου συνδέσμου, ανά εδαφική περιφέρεια δήμου, από την οικεία Δ.Ε.Υ.Α., εάν υφίσταται ή από τον οικείο δήμο.
5. Για την κατάργηση των συνδέσμων ύδρευσης της παρ. 3, εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εντός ενός (1) μήνα από την ημερομηνία της παρ. 3.
6. Η Δ.Ε.Υ.Α. στην οποία εντάσσεται ο δήμος – μέλος του συνδέσμου υπεισέρχεται αυτοδικαίως σε όλα τα κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, πόρους, εν γένει, και υποχρεώσεις του καταργημένου συνδέσμου, κατά το μέρος που του αντιστοιχεί, σύμφωνα με το άρθρο 214, περί λύσης συνδέσμου. Το μόνιμο προσωπικό του καταργούμενου συνδέσμου μετατάσσεται στον δήμο μέλος, με διαπιστωτική πράξη του αρμόδιου για τον διορισμό οργάνου και με όμοια απόφαση αποσπάται υποχρεωτικά στη Δ.Ε.Υ.Α. μέχρι την, με οποιονδήποτε τρόπο, αποχώρησή του.
7. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης για τη λειτουργία των σχολικών επιτροπών, οι οποίες καταργούνται την 1η Αυγούστου 2026, σύμφωνα με το άρθρο 34 του ν. 5270/2026 (Α΄ 9), εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 45120/31.5.2024 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών «Ρύθμιση θεμάτων λειτουργίας και οικονομικής διαχείρισης των σχολικών επιτροπών» (Β΄3229).
8. Σε περίπτωση λύσης αναπτυξιακού οργανισμού του άρθρου 224, το τακτικό και έκτακτο προσωπικό του, το οποίο δεν προσελήφθη σύμφωνα με το άρθρο 226, δεν μεταφέρεται στους μετόχους δήμους και περιφέρειες ή στις ενώσεις αυτών.

Άρθρο 291
Τελικές διατάξεις Κεφαλαίου Θ’
1. Το μόνιμο προσωπικό των καταργηθέντων συνδέσμων Λάρισας και Μαγνησίας που κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. με την ίδια σχέση εργασίας, εξακολουθεί να διέπεται για τα δικαιώματα και τις υπηρεσιακές μεταβολές από τις διατάξεις στις οποίες υπαγόταν πριν από την κατάργηση των Συνδέσμων.
2. Το άρθρο 645, περί συμβαλλόμενων φορέων προγραμματικών συμβάσεων, εφαρμόζεται στους Φο.Δ.Σ.Α. του Κεφαλαίου Θ’, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής. Αν αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης είναι οι αρμοδιότητες του άρθρου 233, περί αρμοδιοτήτων των δήμων επί αστικών στερεών αποβλήτων, αντισυμβαλλόμενος του Φο.Δ.Σ.Α. δύναται να είναι μόνο δήμος – μέλος του ή η περιφέρεια στην οποία ανήκει.
3. Συμβάσεις σύμπραξης του ν. 3389/2005 (Α’ 232), που αφορούν στην υλοποίηση έργων διαχείρισης απορριμμάτων αρμοδιότητας ΦοΔ.Σ.Α. και βρίσκονται στο στάδιο λειτουργίας των εγκαταστάσεων, εφόσον αντισυμβαλλόμενος του Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης δεν είναι ο οικείος Φο.Δ.Σ.Α. αλλά τρίτος φορέας, δυνάμει προγραμματικής σύμβασης των άρθρων 645, περί συμβαλλόμενων φορέων προγραμματικών συμβάσεων και 649, περί συμμετεχόντων φορέων στις προγραμματικές συμβάσεις, η οποία είχε συναφθεί για λόγους που ανάγονται στην έλλειψη διοικητικής και τεχνικής επάρκειας του Φο.Δ.Σ.Α., αναλαμβάνονται εξ ολοκλήρου από τον τελευταίο, με υπεισέλευσή του στο σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Σύμπραξης, υπό τους όρους της παρούσας. Η υποκατάσταση επέρχεται αυτοδίκαια, με διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και εκδίδεται μετά από εισήγηση του Προϊσταμένου του Τμήματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Νομικών Προσώπων της Διεύθυνσης Διοίκησης της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, αφού προηγηθεί γραπτό αίτημα εκ μέρους του ενδιαφερομένου Φο.Δ.Σ.Α., στο οποίο σωρευτικά αναφέρονται τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την επάρκειά του, ήτοι:
α) η σύστασή του, σύμφωνα με τη νομοθεσία,
β) η οργανωτική του διάρθρωση και η κατάρτιση Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας, αν ο Φο.Δ.Σ.Α. λειτουργεί υπό τη νομική μορφή συνδέσμου, ή Κανονισμού Εργασίας, αν ο Φο.Δ.Σ.Α. λειτουργεί υπό τη νομική μορφή Α.Ε., καθώς και
γ) η σύσταση των υπηρεσιών και οργανωτικών μονάδων που προβλέπονται σε αυτόν.
Εφόσον συντρέχουν οι ως άνω προϋποθέσεις, η έκδοση της διαπιστωτικής πράξης είναι υποχρεωτική για τη Διοίκηση εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος του Φο.Δ.Σ.Α. Με τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι προηγηθείσες προγραμματικές συμβάσεις λύονται αυτοδικαίως, οι Φο.Δ.Σ.Α. καθίστανται διάδοχοι των τρίτων φορέων στις συμβάσεις σύμπραξης και οι αντισυμβαλλόμενοι των ιδιωτικών φορέων σύμπραξης υπεισέρχονται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές. Οι τρίτοι φορείς υποχρεούνται να παραδώσουν αμελλητί στους Φο.Δ.Σ.Α. κατά χρήση τις εγκαταστάσεις που διαχειρίζονται σύμφωνα με τις συμβάσεις σύμπραξης, τα περιουσιακά στοιχεία και τους λογαριασμούς που εξυπηρετούν τις εγκαταστάσεις και την αποπληρωμή τους, συντάσσοντας σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης παραλαβής. Εκκρεμείς δίκες ή διαδικασίες επίλυσης διαφορών ή διαιτησίας, κατά την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης, συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον οικείο Φο.Δ.Σ.Α., χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται σε προγραμματικές συμβάσεις με αντικείμενο την υλοποίηση έργων διαχείρισης απορριμμάτων με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, τα οποία βρίσκονται σε φάση ωρίμανσης, δημοπράτησης ή κατασκευής. Στις περιπτώσεις αυτές, η υποκατάσταση επέρχεται μετά από την ολοκλήρωση της περιόδου κατασκευής των εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της δοκιμαστικής λειτουργίας αυτών. Στην περίπτωση συμβάσεων σύμπραξης, στις οποίες προβλέπεται, πέρα από τη δοκιμαστική, και μεταβατική περίοδος λειτουργίας των εγκαταστάσεων, η υποκατάσταση επέρχεται με την ολοκλήρωση της μεταβατικής λειτουργίας τους και την επέλευση της ημερομηνίας διαθεσιμότητας των υπηρεσιών.