ΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΚΛΟΓΗ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΝΔΟΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ (άρθρα 29-87)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΡΟΥΣ Β΄

Άρθρο 29
Σκοπός
Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο εκσυγχρονισμός του εκλογικού συστήματος ανάδειξης των αιρετών οργάνων διοίκησης των δήμων και περιφερειών, καθώς και των οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης της χώρας.

Άρθρο 30
Αντικείμενο
Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι:
α) η θέσπιση ενός σύγχρονου, αντιπροσωπευτικού εκλογικού συστήματος ανάδειξης των αυτοδιοικητικών αρχών της χώρας που εξασφαλίζει την ισχυρή νομιμοποίησή τους και τη βέλτιστη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων, σύμφωνα με τις επιταγές του άρθρου 102 του Συντάγματος, περί Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
β) η εισαγωγή της δυνατότητας ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ώστε να διευκολυνθεί η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος και να ενισχυθεί η συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία,
γ) η επικαιροποίηση των κωλυμάτων και ασυμβίβαστων για την εκλογή των αιρετών οργάνων διοίκησης των δήμων και περιφερειών, ώστε να διασφαλισθεί η αμερόληπτη και άρτια εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος των τοπικών κοινωνιών και
δ) η ενθάρρυνση της συμμετοχής των νέων στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΑΙΡΕΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ – ΟΡΓΑΝΑ ΕΝΔΟΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

Άρθρο 31
Αιρετά όργανα διοίκησης δήμων και περιφερειών
1. Αιρετά όργανα διοίκησης των δήμων (δημοτικές αρχές) είναι ο δήμαρχος, το δημοτικό συμβούλιο, η δημοτική επιτροπή και η αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπή του δημοτικού συμβουλίου σε δήμους με πληθυσμό πάνω από διακόσιους χιλιάδες (200.000) κατοίκους.
2. Αιρετά όργανα διοίκησης των περιφερειών (περιφερειακές αρχές) είναι ο περιφερειάρχης, το περιφερειακό συμβούλιο, η περιφερειακή επιτροπή και οι αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές του περιφερειακού συμβουλίου.

Άρθρο 32
Αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης
1. Αιρετό όργανο ενδοδημοτικής αποκέντρωσης (αρχή δημοτικής κοινότητας) σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως τριακόσιους (300) κατοίκους είναι ο εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας.
2. Αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης (αρχές δημοτικής κοινότητας) σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) και άνω κατοίκους είναι ο πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας.

Άρθρο 33
Αριθμός μελών δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων
1.Το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από:
α) δεκατρία (13) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους,
β) δεκαπέντε (15) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από δύο χιλιάδες έναν έως πέντε χιλιάδες (2.001 – 5.000) κατοίκους,
γ) δεκαεννέα (19) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από πέντε χιλιάδες έναν έως δέκα χιλιάδες (5.001 – 10.000) κατοίκους,
δ) είκοσι πέντε (25) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από δέκα χιλιάδες έναν έως τριάντα χιλιάδες (10.001 – 30.000) κατοίκους,
ε) είκοσι εννέα (29) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από τριάντα χιλιάδες έναν έως πενήντα χιλιάδες (30.001 – 50.000) κατοίκους,
στ) τριάντα πέντε (35) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από πενήντα χιλιάδες έναν έως εκατό χιλιάδες (50.001 – 100.000) κατοίκους,
ζ) τριάντα εννέα (39) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από εκατό χιλιάδες έναν έως εκατόν πενήντα χιλιάδες (100.001 – 150.000) κατοίκους και
η) σαράντα τρία (43) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από εκατόν πενήντα χιλιάδες έναν (150.001) και άνω κατοίκους.
2. Στους δήμους οι οποίοι αποτελούνται από περισσότερες από έξι (6) δημοτικές ενότητες ο αριθμός των μελών του δημοτικού τους συμβουλίου είναι εκείνος που αντιστοιχεί στην επόμενη πληθυσμιακή κλίμακα, σε σχέση με το συνολικό τους πληθυσμό.
3. Το περιφερειακό συμβούλιο αποτελείται από:
α) τριάντα πέντε (35) μέλη, σε περιφέρειες με πληθυσμό έως τριακόσιες χιλιάδες (300.000) κατοίκους,
β) σαράντα πέντε (45) μέλη, σε περιφέρειες με πληθυσμό από τριακόσιες χιλιάδες έναν έως οκτακόσιες χιλιάδες (300.001-800.000) κατοίκους,
γ) εξήντα ένα (61) μέλη, σε περιφέρειες με πληθυσμό από οκτακόσιες χιλιάδες έναν (800.001) κατοίκους και άνω.
δ) Το περιφερειακό συμβούλιο της περιφέρειας Αττικής αποτελείται από εκατόν ένα (101) μέλη.

Άρθρο 34
Αριθμός μελών συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων
1. Το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας αποτελείται από:
α) τρία (3) μέλη, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους,
β) πέντε (5) μέλη, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από δύο χιλιάδες έναν (2.001) έως δέκα χιλιάδες (10.000) κατοίκους,
γ) εννέα (9) μέλη, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από δέκα χιλιάδες έναν (10.001) έως εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους και
δ) έντεκα (11) μέλη, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από εκατό χιλιάδες έναν (100.001) και άνω κατοίκους.
2. Δεν εκλέγονται συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων:
α) στους δήμους των περιφερειακών ενοτήτων Κεντρικού Τομέα Αθηνών, Βορείου Τομέα Αθηνών, Νοτίου Τομέα Αθηνών, Δυτικού Τομέα Αθηνών και Πειραιώς της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση τους δήμους, όπου οι οικισμοί τους έχουν διαιρεθεί σε δημοτικές κοινότητες, σύμφωνα με το άρθρο 12, περί διαίρεσης οικισμών σε δημοτικές κοινότητες και
β) στους δήμους Νεάπολης – Συκεών, Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Κορδελιού – Ευόσμου, Παύλου Μελά της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
3. Στην περίπτωση μη εκλογής συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας, όπως ορίζει η παρ. 2, οι αρμοδιότητες του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας ασκούνται από τη δημοτική επιτροπή του δήμου και οι αρμοδιότητες του προέδρου του συμβουλίου δημοτικής κοινότητας ή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας από τον δήμαρχο ή τον οριζόμενο από αυτόν αντιδήμαρχο.

Άρθρο 35
Χρόνος διενέργειας αυτοδιοικητικών εκλογών – Διάρκεια δημοτικής και περιφερειακής (αυτοδιοικητικής) περιόδου
1. Οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων εκλέγονται κάθε πέντε (5) έτη με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.
2. Η εκλογή διεξάγεται την τελευταία Κυριακή του μηνός Νοεμβρίου του πέμπτου (5ου) έτους κάθε δημοτικής και περιφερειακής περιόδου.
3. Αν κατά την ημέρα της διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών, σε δήμο ή σε περιφέρεια ή σε ένα ή περισσότερα εκλογικά τμήματα, δεν διεξαχθεί η ψηφοφορία, αυτή διεξάγεται την επόμενη Κυριακή.
4. Η εγκατάσταση των αυτοδιοικητικών αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από αυτό της διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31η Δεκεμβρίου του πέμπτου (5ου) έτους. Η θητεία αυτή θεωρείται πλήρης για κάθε έννομη συνέπεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΕΚΛΟΓΕΙΣ – ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΙΝ

Άρθρο 36
Δικαίωμα του εκλέγειν και άσκησή του
1. Δικαίωμα να εκλέγουν τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές και τις αρχές των δημοτικών κοινοτήτων έχουν όλοι οι δημότες του δήμου και για την περιφέρεια οι δημότες των δήμων της αντίστοιχης περιφέρειας. Για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν, για τις δημοτικές αρχές, προϋπόθεση αποτελεί η εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους ή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του δήμου και, για τις περιφερειακές αρχές, η εγγραφή στους ως άνω καταλόγους των δήμων της αντίστοιχης περιφέρειας, σύμφωνα με τα άρθρα 7 έως 25 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί εκλογής βουλευτών. Το δικαίωμα του εκλέγειν για την εκλογή των συμβούλων των δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων έχουν οι εκλογείς που είναι εγγεγραμμένοι στους αντίστοιχους εκλογικούς καταλόγους του οικείου δήμου.
2. Δικαίωμα να εκλέγουν τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές, καθώς και τις αρχές των δημοτικών κοινοτήτων έχουν, επίσης, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των δήμων.
3. Ως προς το όριο ηλικίας για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν εφαρμόζεται το άρθρο 4 του π.δ. 26/2012, περί απόκτησης του δικαιώματος.
4. Η άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν είναι υποχρεωτική.

Άρθρο 37
Εκλογικοί κατάλογοι
1. Οι εκλογικοί κατάλογοι που ισχύουν για την εκλογή βουλευτών ισχύουν και για τις εκλογές των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων, όπως αυτοί έχουν οριστικοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 20 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί οριστικοποίησης εκλογικών καταλόγων.
2. Για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύουν οι ειδικοί εκλογικοί κατάλογοι του π.δ. 133/1997 (Α’ 121), όπως αυτοί έχουν οριστικοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 20 του π.δ. 26/2012.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΕΙΔΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΨΗΦΟΥ

Άρθρο 38
Ειδικοί Εκλογικοί Κατάλογοι Ηλεκτρονικής Ψήφου
1. Κατά τις αυτοδιοικητικές εκλογές είναι δυνατή η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο. Για τον σκοπό αυτό, καταρτίζονται «Ειδικοί Εκλογικοί Κατάλογοι Ηλεκτρονικής Ψήφου», οι οποίοι περιέχουν τα ακόλουθα στοιχεία για κάθε εκλογέα:
α) Τον αύξοντα αριθμό,
β) τον Ειδικό Εκλογικό Αριθμό,
γ) το επώνυμο,
δ) το όνομα,
ε) το όνομα του πατέρα,
στ) το όνομα της μητέρας,
ζ) το όνομα του συζύγου ή συμβιούντος και το επώνυμο του πατέρα, εφόσον πρόκειται για έγγαμη γυναίκα που φέρει το επώνυμο του συζύγου,
η) την ημερομηνία και τον χρόνο γέννησης,
θ) τον βασικό εκλογικό κατάλογο στη βασική εκλογική περιφέρεια όπου είναι εγγεγραμμένος, ανά περιφερειακή ενότητα, δήμο και εκλογικό διαμέρισμα,
ι) τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και
ια) το τηλέφωνο επικοινωνίας.
2. Το άρθρο 23 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί διάθεσης αντιτύπων εκλογικών καταλόγων και δημοσιευμάτων εκλογικού περιεχομένου, εφαρμόζεται αναλόγως και για τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου. Από τη διάθεση αντιτύπων εκλογικών καταλόγων και δημοσιευμάτων εκλογικού περιεχομένου στα πολιτικά κόμματα, εξαιρούνται τα στοιχεία των περ. ι) και ια) της παρ. 1.
3. Οι ειδικοί εκλογικοί κατάλογοι ηλεκτρονικής ψήφου συντάσσονται ανά δήμο, μετά από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων εγγραφής σε αυτούς της παρ. 5 του άρθρου 39, περί της ειδικής εφαρμογής εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο.
4. Εκλογείς οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου, ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα αποκλειστικά μέσω ειδικής εφαρμογής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, την ίδια ημερομηνία και κατά το ίδιο χρονικό διάστημα στο οποίο διεξάγεται η ψηφοφορία με φυσική παρουσία στα εκλογικά τμήματα.
5. Όποιος εκλογέας εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου δεν δύναται να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα με φυσική παρουσία. Ο βασικός εκλογικός κατάλογος ενημερώνεται με βάση τις αιτήσεις των εκλογέων που επιθυμούν να ψηφίσουν με ηλεκτρονική ψήφο. Με μέριμνα του Υπουργείου Εσωτερικών τίθεται ή αφαιρείται αναλόγως στον βασικό εκλογικό κατάλογο ειδική ένδειξη στους ανωτέρω εκλογείς. Η παράβαση του πρώτου εδαφίου επισύρει τις κυρώσεις της παρ. 2 του άρθρου 113 του π.δ. 26/2012, περί της παραβίασης της μυστικότητας της ψηφοφορίας και νόθευσης εκλογής.
6. Η Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών επικαιροποιεί αμελλητί τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου, με βάση τις μεταβολές που επέρχονται στους εκλογείς στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους.

Άρθρο 39
Ειδική εφαρμογή εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο
1. Στο Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου. Οι εκλογείς που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο εγγράφονται με δική τους μέριμνα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του άρθρου 38. Η καταχώρηση και η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των ανωτέρω φυσικών προσώπων γίνονται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119) και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137).
2. Η διαδικασία πρόσβασης στην εφαρμογή στοχεύει στην αυθεντικοποίηση του εκλογέα και στην αποτροπή κακόβουλης χρήσης αυτής. Κατά την αίτηση του εκλογέα, ο μοναδικός αριθμός κινητού τηλεφώνου εταιρείας κινητής τηλεφωνίας που εδρεύει στην Ελλάδα και η μοναδική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του αντλούνται από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, εφόσον είναι διαθέσιμα, και επιβεβαιώνονται από τον ίδιο, άλλως δηλώνονται υποχρεωτικά από τον ίδιο, και η εγκυρότητά τους επιβεβαιώνεται με κωδικό μιας χρήσης (One Time Password – O.T.P.). Μετά από την επιτυχή επιβεβαίωση της εγκυρότητας, η εφαρμογή ελέγχει τη μοναδικότητα του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και του αριθμού του κινητού τηλεφώνου. Για την αυθεντικοποίηση του εκλογέα γίνεται χρήση των προσωπικών κωδικών διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet).
3. Οι αιτήσεις εγγραφής, μεταβολής και ακύρωσης γίνονται αμέσως οριστικές.
4. Οι εκλογείς οφείλουν να επικαιροποιούν τα στοιχεία της επικοινωνίας τους, αμέσως μόλις αυτά μεταβληθούν. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, γίνεται εκ νέου επιβεβαίωση του αριθμού ή της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με κωδικό O.T.P..
5. Η υποβολή αίτησης, η ακύρωση ή η τροποποίησή της επιτρέπονται έως και εξήντα (60) ημέρες πριν από την ημερομηνία διενέργειας των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
6. Όποιος χωρίς δικαίωμα αποκτά πρόσβαση στην ειδική εφαρμογή για την αυθεντικοποίηση εκλογέα, με σκοπό την κακόβουλη χρήση αυτής, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών, τουλάχιστον, και χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.
7. Η αίτηση υπέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης, με την οποία ο εκλογέας βεβαιώνει ότι τα στοιχεία της αίτησης είναι ακριβή και ότι γνωρίζει ότι δεν δύναται να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα για την ανάδειξη συμβουλίων ή εκπροσώπου δημοτικής κοινότητας.
8. Για την ανάπτυξη, την ομαλή λειτουργία της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 1 και τη συντήρηση αυτής εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 130 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί προμήθειας εκλογικών ειδών.

Άρθρο 40
Απαραίτητος αριθμός εγγεγραμμένων εκλογέων ανά δήμο για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας
1. Προκειμένου να διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία σε έναν δήμο για την ανάδειξη δημοτικών και περιφερειακών αρχών, οι εγγεγραμμένοι εκλογείς στον οικείο ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου, μετά από το πέρας της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων του άρθρου 39, περί ειδικής εφαρμογής εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο, απαιτείται να είναι τουλάχιστον τριάντα (30).
2. Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του απαραίτητου κατά την παρ. 1 αριθμού εγγεγραμμένων εκλογέων, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, το αργότερο εντός πέντε (5) ημερών από την πάροδο της προθεσμίας της παρ. 5 του άρθρου 39, διαπιστώνεται σε ποιους δήμους δεν θα διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται ο τρόπος ενημέρωσης των εκλογέων, σχετικά με τη μη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο.
3. Οι ενδείξεις του δεύτερου εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 38, περί Ειδικών Εκλογικών Καταλόγων Ηλεκτρονικής Ψήφου, στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους που τίθενται σε εκλογείς οι οποίοι ψηφίζουν σε δήμους όπου δεν θα διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία δεν λαμβάνονται υπόψη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΕΚΛΟΓΙΜΟΙ – ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΣΘΑΙ

Άρθρο 41
Προσόντα εκλογιμότητας
1. Δήμαρχος και περιφερειάρχης δύναται να εκλεγεί:
α) δημότης που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και έχει συμπληρώσει το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών και
β) πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν, σύμφωνα με το άρθρο 3 του π.δ. 133/1997 (A’ 121), περί δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και έχει συμπληρώσει το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών.
2. Δημοτικός σύμβουλος, σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας και περιφερειακός σύμβουλος δύναται να εκλεγεί:
α) δημότης του ίδιου δήμου ή δήμου της οικείας περιφέρειας, αντίστοιχα, που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών και
β) πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν, σύμφωνα με το άρθρο 3 του π.δ. 133/1997, και έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών.

Άρθρο 42
Κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα
1. Δεν δύνανται να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, πολίτες οι οποίοι στερούνται του δικαιώματος του εκλέγειν.
2. Δεν δύνανται να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων:
α) θρησκευτικοί λειτουργοί των γνωστών θρησκειών,
β) δικαστικοί λειτουργοί και αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.
Τα πρόσωπα της παρούσας περ. β), εάν δεν υπηρέτησαν εντός των ορίων του δήμου ή αντίστοιχα της περιφέρειας στην οποία επιθυμούν να θέσουν υποψηφιότητα κατά και μετά την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών των δημοτικών και αντίστοιχα των περιφερειακών αρχών, μπορούν να είναι υποψήφιοι, εφόσον παραιτηθούν από τη θέση τους, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 30 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί εκλογής βουλευτών, πριν από την ημερομηνία ανακήρυξης των υποψηφίων. Υπαξιωματικοί των σωμάτων ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής δεν καταλαμβάνονται από το ασυμβίβαστο, εάν αιτηθούν τη μη προαγωγή τους σε αξιωματικούς μέχρι τη λήξη της θητείας τους.
γ) μέλη των Ανεξαρτήτων Αρχών του άρθρου 101Α του Συντάγματος, περί Ανεξάρτητων Αρχών, ή Αρχών που χαρακτηρίζονται με νόμο ως ανεξάρτητες ή ρυθμιστικές, αν για τα μέλη αυτά προβλέπεται από τον νόμο η πλήρης και αποκλειστική τους απασχόληση ή η αναστολή άσκησης εκ μέρους τους οποιουδήποτε άλλου δημόσιου λειτουργήματος ή καθηκόντων, αμειβόμενων ή μη, σε οποιαδήποτε θέση του δημόσιου τομέα, κατά τη διάρκεια της θητείας τους στην Ανεξάρτητη Αρχή.
Τα πρόσωπα της παρούσας περ. γ) μπορούν να είναι υποψήφιοι, εφόσον παραιτηθούν από τη θέση τους, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 30 του π.δ. 26/2012, περί εκλογής βουλευτών, πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών.
δ) Πρόεδροι, μέλη διοικητικών συμβουλίων, διοικητές, υποδιοικητές, διευθύνοντες ή εντεταλμένοι σύμβουλοι νομικών προσώπων στους δήμους ή τις περιφέρειες στις οποίες εκτείνεται η χωρική τους αρμοδιότητα, εφόσον αυτά εντάσσονται:
δα) στον δημόσιο τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143),
δβ) στο άρθρο 186 και 189 του παρόντος,
Τα πρόσωπα της παρούσας περ δ) μπορούν να είναι υποψήφιοι, εφόσον παραιτηθούν από το αξίωμα, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 30 του π.δ. 26/2012, περί εκλογής βουλευτών, πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών.
Στο κώλυμα της περ. δ) δεν υπάγονται όσοι έχουν εκλεγεί στα ανωτέρω αξιώματα ή έχουν οριστεί στις θέσεις αυτές λόγω ιδιότητας ή είναι αιρετοί δήμων ή περιφερειών και κατέχουν τα ανωτέρω αξιώματα σύμφωνα με τη νομοθεσία που διέπει τα οικεία νομικά πρόσωπα.
ε) Υπάλληλοι με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, οι οποίοι άσκησαν καθήκοντα προϊσταμένου οργανικής μονάδας επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης ή Διεύθυνσης στους δήμους ή τις περιφέρειες στα διοικητικά όρια των οποίων εκτεινόταν η αρμοδιότητα των οργανικών τους μονάδων, εφόσον αυτοί υπηρετούν σε:
εα) φορείς του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014,
εβ) νομικά πρόσωπα της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, καθώς και νομικά πρόσωπα του άρθρου 189,
Τα πρόσωπα της παρούσας περ. ε) μπορούν να είναι υποψήφιοι, εφόσον παραιτηθούν από τα καθήκοντά τους, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 30 του π.δ. 26/2012, περί εκλογής βουλευτών, πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών.
Στο κώλυμα της παρούσας περ. ε) δεν υπάγονται οι διευθυντές σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι διευθυντές τμημάτων, μονάδων, κλινικών και εργαστηρίων ιατρικής υπηρεσίας του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
στ) Ο Γενικός Επόπτης Νομιμότητας και οι Επόπτες των Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.), για τέσσερα (4) έτη από τη λήξη της θητείας τους, με οποιονδήποτε τρόπο.
ζ) Όποιοι συνδέονται με σύμβαση ή συμβάσεις προμήθειας ή εκτέλεσης έργου ή παροχής υπηρεσιών ή παραχώρησης δικαιώματος εκμετάλλευσης έργου ή υπηρεσίας ή μίσθωσης έργου, συνολικής αξίας, κατ’ έτος, μεμονωμένα κατ’ είδος ή σωρευτικά, άνω των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), με:
ζα) τον οικείο δήμο και τα νομικά του πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο άρθρο 186, περί ορισμών, ή με τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 189 στα οποία συμμετέχει, όσον αφορά τις δημοτικές εκλογές, και αντίστοιχα,
ζβ) με την οικεία περιφέρεια, και τα νομικά της πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο άρθρο 186, περί ορισμών, ή με τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 189 στα οποία συμμετέχει, όσον αφορά τις περιφερειακές εκλογές.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις συντρέχει κώλυμα ή ασυμβίβαστο, εφόσον η σύμβαση είναι σε ισχύ κατά και μετά από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών.
Δεν αποτελεί κώλυμα ή ασυμβίβαστο η ιδιότητα του υπαλλήλου δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών κοινής ωφέλειας, που συνδέονται με τον οικείο δήμο, ή αντίστοιχα την περιφέρεια ή τα νομικά πρόσωπα των άρθρων 186 και 189, με σύμβαση που είναι σχετική με το αντικείμενο της δραστηριότητάς τους.
Δεν αποτελεί ασυμβίβαστο η σύναψη σύμβασης αγοράς, εκποίησης ή εκμίσθωσης δημοτικών ακινήτων, αναφορικά με τις δημοτικές εκλογές, ή ακινήτων της περιφέρειας, αναφορικά με τις περιφερειακές εκλογές, εφόσον η σχετική σύμβαση έχει συναφθεί ύστερα από πλειοδοτική δημοπρασία.
η) Γενικοί διευθυντές, διευθύνοντες σύμβουλοι, πρόεδροι και μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές, μέτοχοι και εταίροι κεφαλαιουχικών εταιρειών που έχουν συμβληθεί υπό τις προϋποθέσεις της περ. ζ):
ηα) με τον οικείο δήμο, τα νομικά του πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο άρθρο 186 ή τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 189 στα οποία συμμετέχει ο δήμος με ποσοστό μεγαλύτερο από το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού κεφαλαίου τους, όσον αφορά τις δημοτικές εκλογές, και, αντίστοιχα,
ηβ) με την οικεία περιφέρεια, τα νομικά της πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο άρθρο 186 ή τα λοιπά νομικά πρόσωπα του άρθρου 189, στα οποία συμμετέχει η περιφέρεια με ποσοστό μεγαλύτερο από το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού κεφαλαίου τους, όσον αφορά τις περιφερειακές εκλογές. Στο ίδιο κώλυμα ή ασυμβίβαστο εμπίπτουν και οι εταίροι προσωπικών εταιρειών και κοινοπρακτούντα πρόσωπα, που έχουν συμβληθεί με τον οικείο δήμο, όσον αφορά τις δημοτικές εκλογές, και, αντίστοιχα, με την περιφέρεια, όσον αφορά τις περιφερειακές εκλογές, καθώς και με τα νομικά τους πρόσωπα του άρθρου 186 ή τα λοιπά νομικά πρόσωπα στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες του άρθρου 189, αντίστοιχα, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της περ. ζ).
3. Δεν δύνανται να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων:
α) Γενικός Γραμματέας δήμου, συνεργάτες δημάρχων και δικηγόροι με έμμισθη εντολή δήμων, υπάλληλοι δήμων, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου , καθώς και ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης, στον δήμο στον οποίο υπηρετούν, κατά και μετά από την 31η Αυγούστου του έτους διεξαγωγής των εκλογών. Τακτικοί υπάλληλοι καθώς και δικηγόροι με έμμισθη εντολή των δήμων, οι οποίοι παραιτούνται από τη θέση τους για να θέσουν υποψηφιότητα, δύνανται να επανέλθουν σε αυτή, εάν δεν εκλεγούν ή εκλεγούν και λήξει για οποιονδήποτε λόγο η θητεία τους, σύμφωνα με την παρ. 5.
β) Υπάλληλοι, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, οι οποίοι υπηρετούν σε νομικά πρόσωπα δήμου του άρθρου 186 ή λοιπά νομικά πρόσωπα του άρθρου 189 στα οποία συμμετέχει ο δήμος, στον ίδιο δήμο, εφόσον υπηρέτησαν κατά και μετά από την 31η Αυγούστου του έτους διεξαγωγής των εκλογών. Τακτικοί υπάλληλοι των νομικών προσώπων του πρώτου εδαφίου, οι οποίοι παραιτούνται από τη θέση τους για να θέσουν υποψηφιότητα, δύνανται να επανέλθουν σε αυτή εάν δεν εκλεγούν ή εκλεγούν και λήξει για οποιονδήποτε λόγο η θητεία τους, σύμφωνα με την παρ. 5.
4. Δεν δύνανται να εκλεγούν ή να είναι περιφερειάρχες και περιφερειακοί σύμβουλοι:
α) Εκτελεστικός γραμματέας περιφέρειας, συνεργάτες περιφερειαρχών, δικηγόροι με έμμισθη εντολή των περιφερειών, υπάλληλοι των περιφερειών, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, καθώς και ο περιφερειακός συμπαραστάτης του πολίτη και της επιχείρησης στην περιφέρεια, όπου υπηρετούν, κατά και μετά από την 31η Αυγούστου του έτους διεξαγωγής των εκλογών. Τακτικοί υπάλληλοι καθώς και δικηγόροι με έμμισθη εντολή των περιφερειών, οι οποίοι παραιτούνται από τη θέση τους για να θέσουν υποψηφιότητα, δύνανται να επανέλθουν σε αυτή εάν δεν εκλεγούν ή εκλεγούν και λήξει για οποιονδήποτε λόγο η θητεία τους, σύμφωνα με την παρ. 5.
β) Υπάλληλοι με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, οι οποίου υπηρετούν σε νομικά πρόσωπα περιφέρειας του άρθρου 186 ή λοιπά νομικά πρόσωπα του άρθρου 189 στα οποία συμμετέχει η περιφέρεια, στην ίδια περιφέρεια, εφόσον άσκησαν καθήκοντα κατά και μετά από την 31η Αυγούστου του έτους διεξαγωγής των εκλογών. Τακτικοί υπάλληλοι των νομικών προσώπων του πρώτου εδαφίου της περ. β), οι οποίοι παραιτούνται από τη θέση τους για να θέσουν υποψηφιότητα, δύνανται να επανέλθουν σε αυτή εάν δεν εκλεγούν ή εκλεγούν και λήξει για οποιονδήποτε λόγο η θητεία τους, σύμφωνα με τη παρ. 5.
5. Τακτικοί υπάλληλοι δήμων, περιφερειών καθώς και νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186 και λοιπών νομικών προσώπων του άρθρου 189, οι οποίοι, λόγω υποβολής υποψηφιότητας, παραιτούνται υποχρεωτικά, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4, επανέρχονται αυτοδικαίως στην ενεργό υπηρεσία, εάν δεν εκλεγούν ή, σε περίπτωση εκλογής τους, εάν λήξει, για οποιονδήποτε λόγο η θητεία τους, με μόνη την υποβολή αίτησης από τον ενδιαφερόμενο στην υπηρεσία και στη θέση από την οποία είχε παραιτηθεί. Αν η υπηρεσία αυτή δεν υφίσταται κατά τον χρόνο της επανόδου, η αίτηση υποβάλλεται στη διάδοχη υπηρεσία. Η αίτηση υποβάλλεται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία τριών (3) μηνών από την ανακήρυξη των αιρετών ή από τη λήξη, για οποιονδήποτε λόγο, της θητείας τους. Αν δεν υπάρχει κενή θέση, ο υπάλληλος επανέρχεται ως υπεράριθμος και καταλαμβάνει αυτοδικαίως την πρώτη (1η) θέση που θα κενωθεί στον κλάδο του.
Τα παραπάνω πρόσωπα, μέχρι να εκλεγούν ή, εφόσον δεν εκλεγούν, μέχρι να επανέλθουν στην υπηρεσία τους, ασφαλίζονται για υγειονομική περίθαλψη στον φορέα ασφάλισης που ήταν ασφαλισμένοι από την παραίτησή τους, καταβάλλοντας οι ίδιοι τις προβλεπόμενες εισφορές ασφαλισμένου και εργοδότη επί των αποδοχών που είχαν κατά τον χρόνο της παραίτησής τους.
6. Κώλυμα εκλογιμότητας συντρέχει σε:
α) όσους έχουν εκπέσει από οποιοδήποτε αιρετό αξίωμα δήμου ή περιφέρειας, κατά την αυτοδιοικητική περίοδο που λαμβάνουν χώρα οι αυτοδιοικητικές εκλογές, ύστερα από:
αα) αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 717, περί διοικητικού μέτρου έκπτωσης λόγω καταδίκης, ή
αβ) αιτιολογημένη απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας για πειθαρχικό παράπτωμα, σύμφωνα με τα άρθρα 708 και 713, περί πειθαρχικής ευθύνης και πειθαρχικής διαδικασίας αντίστοιχα, ή
β) όσους έχει επιβληθεί αποστέρηση δημόσιας θέσης ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού αξιώματος με αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση,
γ) όσους έχουν παυθεί από οποιοδήποτε αιρετό αξίωμα δήμου ή περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 722, περί παύσης αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών.
7. Δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, που αποδέχονται οποιοδήποτε από τα καθήκοντα ή τα έργα που συνιστούν ασυμβίβαστο, εκπίπτουν από το αξίωμά τους. Το αρμόδιο διοικητικό πρωτοδικείο, με απόφασή του, διαπιστώνει την ύπαρξη του ασυμβιβάστου και την έκπτωση από το αξίωμα, ύστερα από ένσταση που ασκείται σύμφωνα με το άρθρο 72 του παρόντος, περί επικύρωσης της εκλογής, και τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί των διαφορών που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. Κατά της απόφασης με την οποία διαπιστώνεται το ασυμβίβαστο, χωρεί αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με το άρθρο 83 του παρόντος και τα άρθρα 53 έως 66 του π.δ. 18/1989 (Α’ 8), περί της αίτησης αναίρεσης.
8. Δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, που αποκτούν δημοτικότητα σε άλλον δήμο εκπίπτουν από το αξίωμά τους αυτοδικαίως. Για την έκπτωση εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Επόπτη Νομιμότητας, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τότε που ο Γενικός Επόπτης έλαβε γνώση της απόκτησης νέας δημοτικότητας και ανέθεσε την υπόθεση στον Επόπτη Νομιμότητας, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.aye-ota.gov.gr του άρθρου 671.
9. Υποψηφιότητα και στους δύο βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή για περισσότερα του ενός αυτοδιοικητικά αξιώματα στον ίδιο ή σε άλλον βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης δεν επιτρέπεται. Υποψήφιος ο οποίος θέτει υποψηφιότητα κατά παράβαση του πρώτου εδαφίου δεν ανακηρύσσεται σε καμία από τις θέσεις για τις οποίες έχει θέσει υποψηφιότητα. Αν, παρ’ όλα αυτά, ανακηρυχθεί, η υποψηφιότητά του ακυρώνεται για όλες τις θέσεις με απόφαση του αρμοδίου δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 72 του παρόντος και τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Κατά της απόφασης του αρμόδιου δικαστηρίου χωρεί αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με το άρθρο 83 του παρόντος και τα άρθρα 53 έως 66 του π.δ. 18/1989.
10. Δεν επιτρέπεται η σύμπτωση στο ίδιο πρόσωπο της ιδιότητας αιρετού και στους δύο (2) βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή δύο (2) άμεσα αιρετών αυτοδιοικητικών αξιωμάτων. Στην περίπτωση αυτή, επέρχεται αυτοδίκαιη έκπτωση και από τα δύο (2) αξιώματα, με διαπιστωτική πράξη του Επόπτη Νομιμότητας, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 8.
11. Δήμαρχοι, περιφερειάρχες, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων και εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων οι οποίοι, κατά τη διάρκεια της θητείας τους διορίζονται ή προσλαμβάνονται ως μόνιμοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, στον ίδιο δήμο ή στην ίδια περιφέρεια ή σε νομικά πρόσωπα των άρθρων 186 ή 189, στα οποία συμμετέχει ο οικείος δήμος ή περιφέρεια, εκπίπτουν αυτοδικαίως από τα αιρετά τους καθήκοντα. Στην περίπτωση αυτή επέρχεται αυτοδίκαιη έκπτωση από το αιρετό αξίωμα με διαπιστωτική πράξη του Επόπτη Νομιμότητας, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 8. Για τα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου τα οποία δεν αποδέχονται τον διορισμό ή την πρόσληψή τους, δεν εφαρμόζεται η παρ. 7 του άρθρου 24 του ν. 4765/2021 (Α’ 6), περί πινάκων διοριστέων/προσληπτέων.

Άρθρο 43
Ασυμβίβαστο λόγω οφειλών
1. Δεν δύνανται να είναι δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, για τις οποίες έχει κοινοποιηθεί στους ίδιους πράξη βεβαίωσης οφειλής ή έχουν εφαρμοστεί σε βάρος τους αναγκαστικά μέτρα είσπραξης από οποιαδήποτε αιτία, προς τον οικείο δήμο, τα νομικά του πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις κοινωφελείς επιχειρήσεις και τη δημοτική επιχείρηση ύδρευσης και αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) αυτού, εφόσον η συνολική οφειλή υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.
2. Αν οφειλέτης του οικείου δήμου ή των νομικών προσώπων της παρ. 1 εκλεγεί δήμαρχος, δημοτικός σύμβουλος, σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας, οφείλει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει την οφειλή του, εφόσον αυτή υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την ενημέρωση της παρ. 5. Αν ο οφειλέτης έχει ασκήσει ένδικο βοήθημα κατά της οφειλής πριν από την υποβολή της υποψηφιότητας, οφείλει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει την οφειλή του, εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
3. Δεν δύνανται να είναι περιφερειάρχες ή περιφερειακοί σύμβουλοι όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, για τις οποίες έχει κοινοποιηθεί στους ίδιους πράξη βεβαίωσης οφειλής, ή έχουν εφαρμοστεί σε βάρος τους αναγκαστικά μέτρα είσπραξης από οποιαδήποτε αιτία, προς την οικεία περιφέρεια, καθώς και τα νομικά της πρόσωπα δημοσίου δικαίου, εφόσον η συνολική οφειλή υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.
4. Αν οφειλέτης της οικείας περιφέρειας ή των νομικών προσώπων της παρ. 3 εκλεγεί περιφερειάρχης ή περιφερειακός σύμβουλος, οφείλει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει την οφειλή του, εφόσον αυτή υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την ενημέρωση της παρ. 5. Αν ο οφειλέτης έχει ασκήσει ένδικο βοήθημα κατά της οφειλής πριν από την υποβολή υποψηφιότητας, οφείλει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει την οφειλή του, εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
5. Η οικεία οικονομική υπηρεσία του δήμου ή της περιφέρειας, κατόπιν αυτεπαγγέλτου ελέγχου όλων των επιτυχόντων και σε όλα τα νομικά πρόσωπα των παρ. 1 ή 3 αντίστοιχα, οφείλει εντός πέντε (5) ημερών από την ανακήρυξη των τακτικών συμβούλων να ενημερώσει, με κάθε πρόσφορο μέσο, συμπεριλαμβανομένου του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τον οφειλέτη των παρ. 2 και 4 για την υποχρέωση εξόφλησης ή ρύθμισης της οφειλής του εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την ενημέρωση.
6. Αν η οφειλή δεν εξοφληθεί ή δεν ρυθμιστεί εντός της προθεσμίας της παρ. 5 και δεν έχουν ασκηθεί κατά αυτής ένδικα μέσα σύμφωνα με τις παρ. 2 και 4, ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης, ο δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος, ο σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή ο εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας εκπίπτει αυτοδικαίως από το αξίωμα. Στην περίπτωση αυτή, η οικεία οικονομική υπηρεσία του δήμου ή της περιφέρειας ενημερώνει αμελλητί τον Γενικό Επόπτη για τη μη εξόφληση ή ρύθμιση, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί αμελλητί μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.aye-ota.gov.gr του άρθρου 671 στον Επόπτη Νομιμότητας, ο οποίος εκδίδει σχετική διαπιστωτική πράξη έκπτωσης, εντός πέντε (5) ημερών από την ανάθεση.
7. Αν ο δήμαρχος ή ο δημοτικός σύμβουλος ή ο σύμβουλος ή ο εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας καταστεί, μετά από την εκλογή του, οφειλέτης του οικείου δήμου ή των νομικών προσώπων της παρ. 1 και, αντίστοιχα ο περιφερειάρχης ή ο περιφερειακός σύμβουλος καταστεί, μετά από την εκλογή του, οφειλέτης της οικείας περιφέρειας ή των νομικών προσώπων της παρ. 3, οφείλει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει την οφειλή του εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερών, από την κοινοποίηση της πράξης βεβαίωσης οφειλής ή αν ασκηθούν ένδικα βοηθήματα, αφότου εκδοθεί τελεσίδικη δικαστική απόφαση. Αν η οφειλή δεν εξοφληθεί ή δεν ρυθμιστεί και δεν έχει ασκηθεί κατά αυτής ένδικο βοήθημα, εντός της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου, ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης, ο δημοτικός ή ο περιφερειακός σύμβουλος ή ο σύμβουλος ή εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας εκπίπτει αυτοδικαίως από το αξίωμα. Στην περίπτωση αυτή, η οικεία οικονομική υπηρεσία του δήμου ή της περιφέρειας ενημερώνει αμελλητί τον Γενικό Επόπτη για τη μη εξόφληση ή ρύθμιση, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί αμελλητί μέσω του πληροφοριακού συστήματος www.aye-ota.gov.gr στον Επόπτη Νομιμότητας, ο οποίος εκδίδει σχετική διαπιστωτική πράξη έκπτωσης, εντός πέντε (5) ημερών από την ανάθεση.
8. Σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο αναπληρωματικοί δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι ή εκπρόσωποι δημοτικής κοινότητας ή περιφερειακοί σύμβουλοι καταστούν καθ’ οποιονδήποτε τρόπο τακτικοί δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι ή σύμβουλοι ή εκπρόσωποι δημοτικής κοινότητας, πριν από την ορκωμοσία τους και την ανάληψη των καθηκόντων τους, υπάγονται στις παρ. 1 και 3. Για την ορκωμοσία τους είναι απαραίτητη η προσκόμιση βεβαίωσης του αρμόδιου προϊσταμένου της οικονομικής υπηρεσίας του δήμου ή της περιφέρειας περί μη ύπαρξης οφειλών τους στον δήμο ή την περιφέρεια αντίστοιχα ή στα νομικά πρόσωπα αυτών των παρ. 1 και 3 ή πλήρωσης των προϋποθέσεων του δεύτερου εδαφίου των παρ. 2 και 4.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ -ΕΔΡΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Άρθρο 44
Εκλογικές περιφέρειες
1. Ο δήμος θεωρείται ενιαία εκλογική περιφέρεια για την εκλογή δημοτικών συμβούλων.
2. Κατ’ εξαίρεση:
α) Ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων διαιρείται:
αα) στην εκλογική περιφέρεια Μαθρακίου, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Μαθρακίου,
αβ) στην εκλογική περιφέρεια Οθωνών, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Οθωνών,
αγ) στην εκλογική περιφέρεια Ερεικούσσας, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Ερεικούσσας,
αδ) στην εκλογική περιφέρεια Κεντρικής Κέρκυρας, που περιλαμβάνει το υπόλοιπο του δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.
β) Ο Δήμος Λευκάδας διαιρείται:
βα) στην εκλογική περιφέρεια Καστού, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Καστού,
ββ) στην εκλογική περιφέρεια Καλάμου, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Καλάμου,
βγ) στην εκλογική περιφέρεια Λευκάδας που περιλαμβάνει το υπόλοιπο του δήμου Λευκάδας.
γ) Ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων διαιρείται:
γα) στην εκλογική περιφέρεια Σχοινούσας, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Σχοινούσας,
γβ) στην εκλογική περιφέρεια Δονούσας, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Δονούσας,
γγ) στην εκλογική περιφέρεια Ηρακλειάς, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Ηρακλειάς,
γδ) στην εκλογική περιφέρεια Κουφονησίου, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Κουφονησίου,
γε) στην εκλογική περιφέρεια Νάξου, που περιλαμβάνει το υπόλοιπο του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων.
δ) Ο Δήμος Κυθήρων διαιρείται:
δα) στην εκλογική περιφέρεια Αντικυθήρων, που περιλαμβάνει τη δημοτική ενότητα Αντικυθήρων,
δβ) στην εκλογική περιφέρεια Κυθήρων, που περιλαμβάνει το υπόλοιπο του δήμου Κυθήρων.
3. Στις εκλογικές περιφέρειες των υποπερ. αα) έως αγ), βα) και ββ), γα) έως γδ) και δα) εκλέγεται ένας δημοτικός σύμβουλος. Στις εκλογικές περιφέρειες των υποπερ. αδ), βγ), γε) και δβ) εκλέγονται οι λοιποί δημοτικοί σύμβουλοι.
4. Κάθε περιφερειακή ενότητα συνιστά αντίστοιχη εκλογική περιφέρεια για την εκλογή περιφερειακών συμβούλων.

Άρθρο 45
Έδρες περιφερειακών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας
1. Μέτρο για τον υπολογισμό των εδρών των περιφερειακών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας αποτελεί το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης του πληθυσμού της περιφέρειας δια του αριθμού των μελών του περιφερειακού συμβουλίου κάθε περιφέρειας, μειωμένου κατά δύο (2) έδρες, αν το περιφερειακό συμβούλιο αποτελείται από ένα (1) έως και σαράντα πέντε (45) μέλη ή τρεις (3) έδρες στις λοιπές περιφέρειες.
2. Από το πηλίκο της διαίρεσης του πληθυσμού κάθε εκλογικής περιφέρειας δια του εκλογικού μέτρου προκύπτουν οι έδρες των περιφερειακών της συμβούλων.
3. Οι έδρες των περιφερειακών συμβούλων στο περιφερειακό συμβούλιο που παραμένουν αδιάθετες προστίθενται ανά μία (1) στις εκλογικές περιφέρειες με τα μεγαλύτερα, κατά σειρά, υπόλοιπα, έως ότου συμπληρωθεί ο αριθμός των μελών του περιφερειακού συμβουλίου, όπως ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 31, περί αιρετών οργάνων διοίκησης δήμων και περιφερειών.
4. Εάν από τη διαδικασία των παρ. 1, 2 και 3 προκύπτουν εκλογικές περιφέρειες χωρίς αριθμό εδρών, χορηγείται μια (1) έδρα σε αυτές με την αφαίρεση μίας (1) από κάθε εκλογική περιφέρεια με τον μεγαλύτερο αριθμό εδρών και κατά φθίνουσα σειρά. Σε περίπτωση εκλογικών περιφερειών με τον ίδιο αριθμό εδρών, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν ήδη αφαιρεθεί με το προηγούμενο εδάφιο, η έδρα αφαιρείται από εκείνη με τον μικρότερο πληθυσμό. Ειδικά για την Περιφέρεια Αττικής, ο ελάχιστος αριθμός των εδρών είναι τρεις (3) ανά εκλογική περιφέρεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Z΄
ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ

Άρθρο 46
Αρμόδιο δικαστήριο
Αρμόδιο δικαστήριο για τις ενέργειες που ορίζονται στο παρόν Κεφάλαιο και στο Κεφάλαιο ΙΒ’, για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου έχει την έδρα του ο οικείος δήμος και, αντίστοιχα, η οικεία περιφέρεια, και το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών για την Περιφέρεια Αττικής.

Άρθρο 47
Κατάρτιση συνδυασμών – Υποβολή υποψηφιοτήτων
1. Η εκλογή των δημάρχων, περιφερειαρχών, δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, καθώς και των συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων γίνεται κατά συνδυασμούς. Υποψηφιότητες για τα αξιώματα του πρώτου εδαφίου εκτός συνδυασμών αποκλείονται.
2. Κάθε περιφερειακός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο περιφερειάρχη και τους υποψήφιους περιφερειακούς συμβούλους, ανά εκλογική περιφέρεια.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψήφιων περιφερειακών συμβούλων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας συνδυασμός είναι:
α) Ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατόν πενήντα τοις εκατό (150%) ανά εκλογική περιφέρεια.
β) Από κάθε φύλο ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%), τουλάχιστον, του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου περιφερειάρχη.
3. Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά για τους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί των εκλογικών περιφερειών, κάθε συνδυασμός περιλαμβάνει δημοτικούς συμβούλους, ίσους τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%), εφόσον εκλέγονται περισσότεροι του ενός (1) δημοτικοί σύμβουλοι ή έως διακόσια τοις εκατό (200%), εφόσον εκλέγεται ένας (1) δημοτικός σύμβουλος στην οικεία εκλογική περιφέρεια.
β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). Ειδικά στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300) κατοίκους ο συνδυασμός δύναται να έχει έως και τρεις (3) υποψηφίους εκπροσώπους.
γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων και των υποψηφίων της παρ. 4.
4. Επιπλέον του αριθμού των υποψηφίων της περ. α) της παρ. 3 και κατά παρέκκλιση της περ. γ) της ίδιας παραγράφου, κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους. Στους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, οι υποψήφιοι της ίδιας παραγράφου μπορούν να είναι υποψήφιοι σε οποιαδήποτε εκλογική περιφέρεια.
5. Επιπλέον των υποψηφίων των παρ. 2, 3 και 4, κάθε συνδυασμός:
α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει:
αα) Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
αβ) Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
αγ) Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
β) Για τις περιφερειακές εκλογές περιλαμβάνει υποχρεωτικά δύο (2) υποψήφιους σε περιφέρειες που εκλέγουν έως και σαράντα πέντε μέλη (45) στο περιφερειακό συμβούλιο και τρεις (3) υποψήφιους στις λοιπές περιφέρειες, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης.
γ) Οι ανωτέρω υποψήφιοι δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς της περ. β) της παρ. 2 και της περ. γ) της παρ. 3.
6. Κανείς δεν επιτρέπεται να συμμετέχει σε περισσότερους συνδυασμούς ή να είναι υποψήφιος για περισσότερα του ενός (1) αξιώματα των δήμων ή των περιφερειών.
7. Η δήλωση των συνδυασμών υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη δήλωσης υποψηφιοτήτων του άρθρου 33 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί εκλογής βουλευτών, με αναλογική εφαρμογή των άρθρων 32 έως 34 αυτού, η οποία είναι προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ – gov.gr), από τους επικεφαλής των συνδυασμών υποψήφιους δημάρχους και περιφερειάρχες το αργότερο έως τις 23:59 την 20η Σεπτεμβρίου του έτους των εκλογών.
Μέχρι τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, επιτρέπεται μόνο να συμπληρωθεί ο συνδυασμός έως τον επιτρεπόμενο αριθμό των υποψήφιων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων και εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων, με υποβολή συμπληρωματικής δήλωσης του υποψήφιου δημάρχου και περιφερειάρχη αντίστοιχα.
Μετά από τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου καμιά μεταβολή της δήλωσης δεν επιτρέπεται, εκτός από την αντικατάσταση υποψηφίων που παραιτήθηκαν ή απεβίωσαν, σύμφωνα με το άρθρο 48.
8. Στη δήλωση καταχωρούνται, για κάθε συνδυασμό, το όνομα και το έμβλημά του, εφόσον αυτό υπάρχει.
9. Στη δήλωση, για κάθε υποψήφιο καταχωρούνται:
α) Το όνομα, το επώνυμο, το πατρώνυμο ή το μητρώνυμο, η ημερομηνία γέννησης, η ιδιότητα και η πλήρης διεύθυνση του προτεινόμενου ως υποψηφίου δημάρχου, δημοτικού συμβούλου, συμβούλου ή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας και ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.), και αντίστοιχα του προτεινόμενου ως υποψηφίου περιφερειάρχη ή περιφερειακού συμβούλου,
β) όσον αφορά στις περιφερειακές εκλογές και τους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, η εκλογική περιφέρεια στην οποία είναι υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος,
γ) όσον αφορά στις δημοτικές εκλογές και, συγκεκριμένα, στους συμβούλους ή στους εκπροσώπους δημοτικής κοινότητας, η δημοτική κοινότητα στην οποία είναι υποψήφιος σύμβουλος ή εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας,
δ) ο δήμος στο δημοτολόγιο του οποίου είναι εγγεγραμμένος.
10. Κάθε υποψήφιος δημοτικός και περιφερειακός σύμβουλος, σύμβουλος ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας επικυρώνει την υποψηφιότητά του με τη διαδικασία της παρ. 5 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, περί κατάρτισης συνδυασμών, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης για κάθε έννομη συνέπεια, με την οποία δηλώνει ότι:
α) αποδέχεται την υποψηφιότητα για το συγκεκριμένο αξίωμα και στη συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια όσον αφορά στις περιφερειακές εκλογές, και, αντίστοιχα, στη συγκεκριμένη δημοτική κοινότητα όσον αφορά στις δημοτικές εκλογές, εφόσον πρόκειται για σύμβουλο ή εκπρόσωπο της δημοτικής κοινότητας,
β) δεν στερείται του δικαιώματος του εκλέγειν και
γ) δεν συντρέχουν τα κωλύματα εκλογιμότητας του άρθρου 42, περί κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων.
Σε περίπτωση μη επικύρωσης της υποψηφιότητας, ο υποψήφιος δεν ανακηρύσσεται.
Όσον αφορά στους πολίτες των λοιπών κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάθε υποψήφιος δημοτικός και περιφερειακός σύμβουλος, σύμβουλος ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας επικυρώνει την υποψηφιότητά του με τη διαδικασία της παρ. 5 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης και για όσα προβλέπονται στην παρ. 12 του άρθρου 3 του π.δ. 133/1997 (A’ 121).
Η υποβολή της δήλωσης του συνδυασμού στην ηλεκτρονική πύλη δήλωσης υποψηφιοτήτων από τον επικεφαλής του συνδυασμού υποψήφιο δήμαρχο και περιφερειάρχη επέχει, αντίστοιχα, για τον ίδιο θέση υπεύθυνης δήλωσης για όλα τα παραπάνω για κάθε έννομη συνέπεια.
Κατ’ εξαίρεση, αντί για την επικύρωση από τους υποψηφίους της υποψηφιότητάς τους, ο επικεφαλής του συνδυασμού δύναται να επισυνάψει, στην ηλεκτρονική πύλη δήλωσης υποψηφιοτήτων, υπεύθυνη δήλωση του υποψηφίου, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής από δημόσια υπηρεσία, πλην της Ελληνικής Αστυνομίας, ή μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ gov.gr), σχετικά με την αποδοχή της υποψηφιότητας και τη συνδρομή των προϋποθέσεων της παρούσας.
11. Κάθε δημοτικός συνδυασμός υποβάλλει συνολικό παράβολο ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου. Το παράβολο αυτό είναι ίσο με:
α) Χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους.
β) Δυο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων και δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.
γ) τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ δέκα χιλιάδων ενός (10.001) κατοίκων και πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων.
δ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεταξύ πενήντα χιλιάδων ενός (50.001) κατοίκων και εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) κατοίκων.
ε) επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ για δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των εκατόν πενήντα χιλιάδων ενός κατοίκων (150.001).
Στη δήλωση του συνδυασμού επισυνάπτεται ηλεκτρονικό παράβολο, από το οποίο προκύπτει ότι ο συνδυασμός έχει καταθέσει υπέρ του Δημοσίου το σχετικό ποσό.
12. Κάθε περιφερειακός συνδυασμός υποβάλει συνολικό παράβολο ίσο με επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ.
13. Στη δήλωση των συνδυασμών:
α) Απαγορεύεται να ορίζεται ή να χρησιμοποιείται ως όνομα ή ως έμβλημα του συνδυασμού σύμβολο θρησκευτικής λατρείας, ή σημαία, ή άλλο παρόμοιο σύμβολο κράτους, ή σημείο ιδιαίτερης ευλάβειας, στέμμα, φωτογραφία οποιουδήποτε προσώπου, έμβλημα κράτους, που ίσχυε παλαιότερα ή ισχύει ακόμη, καθώς και σύμβολα ή εμβλήματα του δικτατορικού καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967, ή σύμβολα ή εμβλήματα με ρατσιστικό ή ξενοφοβικό περιεχόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 927/1979 (Α’ 139), περί δημόσιας υποκίνησης βίας ή μίσους. Όταν ορίζεται ή χρησιμοποιείται ως όνομα ή ως έμβλημα συνδυασμού σύμβολο πολιτικού κόμματος, όπως αυτά έχουν ανακηρυχθεί από τον Άρειο Πάγο, απαιτείται επιπρόσθετα της δήλωσης κατάρτισης του συνδυασμού να αναρτάται στην πύλη της παρ. 7 και δήλωση συναίνεσης του αρχηγού του εν λόγω πολιτικού κόμματος.
β) Επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί, πέραν του ονόματος ή του επωνύμου του υποψηφίου και υποκοριστικό ή ψευδώνυμο, καλλιτεχνικό ή άλλο, αυτού, εφόσον με αυτό είναι ευρύτερα γνωστός. Στην περίπτωση αυτή, το υποκοριστικό ακολουθεί το όνομα ή το επώνυμο και τίθεται σε παρένθεση. Δεν επιτρέπεται να τίθεται άλλο στοιχείο πέραν του υποκοριστικού ή ψευδωνύμου, όπως κάθε είδους επαγγελματική, πολιτική ή άλλη ιδιότητα. Στην περίπτωση αυτή, η αναγραφή θεωρείται μη γενόμενη και ο υποψήφιος ανακηρύσσεται από το δικαστήριο μόνο με τα ονοματεπωνυμικά του στοιχεία.
Κάθε υποψήφιος, εφόσον είναι έγγαμος ή έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, δύναται να προσθέσει, ανεξαρτήτως σειράς, και το επώνυμο του συζύγου ή του συμβιούντος.
Γυναίκες που είναι εγγεγραμμένες στην οικογενειακή τους μερίδα με το επώνυμο του συζύγου τους, δύνανται να χρησιμοποιήσουν ως πρώτο επώνυμο είτε το πατρικό, είτε του συζύγου, είτε μόνο ένα (1) από αυτά. Αν γίνει χρήση μόνο του συζυγικού επωνύμου, αντί του πατρωνύμου τίθεται το όνομα του συζύγου, με την ένδειξη «σύζυγος» ή, συντετμημένα, «συζ.».
14. Αν υποβληθούν περισσότερες δηλώσεις συνδυασμών με το ίδιο όνομα ή έμβλημα από υποψήφιους συνδυασμούς για την ανάδειξη δημοτικών αρχών του ίδιου δήμου και αντίστοιχα περιφερειακών αρχών της ίδιας περιφέρειας, δικαίωμα χρήσης έχει ο συνδυασμός που το έχει δηλώσει πρώτος.
15. Αν κατά την υποβολή της δήλωσης δεν καταχωριστούν για κάποιον υποψήφιο τα στοιχεία της παρ. 9 ή, αν από τη διασταύρωση των στοιχείων με το Πληροφοριακό Σύστημα «Μητρώο Πολιτών» του άρθρου 115 του ν. 4483/2017 (Α’ 107), περί δημιουργίας Μητρώου Πολιτών, δεν βεβαιώνεται η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 41, περί προσόντων εκλογιμότητας ο υποψήφιος δεν ανακηρύσσεται. Απλά σφάλματα στην αναγραφή των ονοματεπωνυμικών στοιχείων υποψηφίου διορθώνονται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, εφόσον τα ορθά στοιχεία του προκύπτουν χωρίς αμφιβολία από το πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών».
16. Η δήλωση του συνδυασμού είναι απαράδεκτη, αν βεβαιωθεί από το αρμόδιο δικαστήριο ότι αυτή:
α) δεν περιλαμβάνει τα στοιχεία των παρ. 2, 3 και της περ. β) της παρ. 5 ή
β) δεν περιλαμβάνει έγκυρο όνομα συνδυασμού, σύμφωνα με τις παρ. 8 και 9 ή
γ) υποβάλλεται εκπρόθεσμα ή
δ) περιλαμβάνει, εξαρχής ή κατόπιν εφαρμογής του δευτέρου εδαφίου της παρ. 7, λιγότερους υποψηφίους από τα ελάχιστα όρια της παρ. 2 ή
ε) δεν περιλαμβάνει υποψήφιους συμβούλους ή εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων για ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) των δημοτικών κοινοτήτων ή
στ) δεν πληροί την ποσόστωση φύλου της περ. β) της παρ. 2 ή της περ. γ) της παρ. 3 ή
ζ) δεν έχει καταβληθεί το παράβολο που προβλέπεται στις παρ. 11 και 12.
Αν το αρμόδιο δικαστήριο για οποιονδήποτε λόγο δεν ανακηρύξει υποψήφιο ή υποψηφίους ενός συνδυασμού, τότε ο συνδυασμός ανακηρύσσεται με τους υποψηφίους που πληρούν τις προϋποθέσεις ανακήρυξης, μόνο αν η δήλωση συνδυασμού κατά την υποβολή του, συμπεριλαμβανομένων των υποψηφίων που δεν ανακηρύχθηκαν, πληρούσε τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
Αν βεβαιωθεί από το αρμόδιο δικαστήριο παράβαση της περ. α) της παρ. 13 αναφορικά με το έμβλημα του συνδυασμού, ο συνδυασμός ανακηρύσσεται μόνο με το όνομά του και χωρίς έμβλημα. Η μη επικύρωση της υποψηφιότητας από τον υποψήφιο δεν θίγει τη νομιμότητα του συνδυασμού, όταν συντρέχουν οι ελάχιστες προϋποθέσεις των παρ. 2 ή 3 αντίστοιχα.

Άρθρο 48
Αντικατάσταση υποψηφίων που παραιτήθηκαν ή απεβίωσαν
1. Ο υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης δύναται να παραιτηθεί από την υποψηφιότητά του πριν από τις εκλογές. Η παραίτηση υποβάλλεται με γραπτή δήλωση, η οποία επιδίδεται με δικαστικό επιμελητή, ή παραδίδεται με απόδειξη στον πρόεδρο του αρμόδιου δικαστηρίου την εικοστή (20ή) ημέρα, το αργότερο, πριν από τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας.
2. Αν υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης παραιτηθεί ή αποβιώσει, τη θέση του στον συνδυασμό καταλαμβάνει είτε νέος υποψήφιος, είτε ένας από τους υποψήφιους δημοτικούς ή περιφερειακούς, αντίστοιχα, συμβούλους του συνδυασμού, ύστερα από γραπτή δήλωση της πλειοψηφίας των υποψηφίων του συνδυασμού, που επιδίδεται με δικαστικό επιμελητή, ή παραδίδεται με απόδειξη στον πρόεδρο του αρμόδιου δικαστηρίου, το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας. Στη δήλωση καταχωρούνται τα στοιχεία που ορίζονται στην παρ. 9 του άρθρου 47, περί κατάρτισης συνδυασμών και υποβολής υποψηφιοτήτων, δίχως να απαιτείται η υποβολή νέου παράβολου. Το αρμόδιο δικαστήριο ανακηρύσσει τον υποψήφιο, ο οποίος αντικαθιστά εκείνον που παραιτήθηκε ή απεβίωσε, μέχρι και την παραμονή της διενέργειας των εκλογών.
3. Αν υποψήφιος δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος ή σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας παραιτηθεί ή αποβιώσει, αυτός δεν αναπληρώνεται, εκτός αν η παραίτηση ή ο θάνατος επέλθουν πριν από τη λήξη της προθεσμίας κατάθεσης της δήλωσης του συνδυασμού, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 47, οπότε εφαρμόζονται οι παρ. 9 και 10 του ίδιου άρθρου.
4. Θεωρείται νόμιμος ο συνδυασμός που περιέχει αριθμό υποψήφιων δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων ή συμβούλων δημοτικής κοινότητας ή εκπροσώπων δημοτικής κοινότητας μικρότερο από το ελάχιστο όριο των παρ. 2 ή 3 του άρθρου 47, περιλαμβανομένων και των ποσοστών από κάθε φύλο, εξαιτίας παραίτησης ή θανάτου υποψηφίων που περιέχονται σε αυτόν, μετά από τη λήξη της προθεσμίας κατάθεσης της δήλωσης του συνδυασμού, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 47.

Άρθρο 49
Ανακήρυξη και κοινοποίηση συνδυασμών
1. Την 1η Οκτωβρίου του έτους των εκλογών, το αρμόδιο δικαστήριο ανακηρύσσει σε δημόσια συνεδρίαση τους συνδυασμούς που έχουν δηλωθεί νόμιμα.
2. Ο πρόεδρος του αρμόδιου δικαστηρίου κοινοποιεί αμέσως στον περιφερειάρχη τις σχετικές αποφάσεις. Η κοινοποίηση δύναται να γίνει και με ψηφιακό τρόπο.
3. Ο περιφερειάρχης θεωρεί και αποστέλλει αμέσως σε κάθε δήμο πίνακα των συνδυασμών και υποψηφίων που έχουν ανακηρυχθεί.

Άρθρο 50
Δικαιώματα συνδυασμών και υποψηφίων
1. Κάθε συνδυασμός έχει δικαίωμα να διορίσει έναν (1) αντιπρόσωπο και έως (2) δύο αναπληρωτές του σε κάθε εκλογικό τμήμα, με γραπτή δήλωση του υποψήφιου δημάρχου και αντίστοιχα του περιφερειάρχη. Με την ίδια δήλωση δύναται να ορισθεί, επιπλέον, ένας (1) γενικός αντιπρόσωπος και έως δύο (2) αναπληρωτές του για συγκεκριμένο αριθμό εκλογικών τμημάτων.
2. Κάθε συνδυασμός έχει δικαίωμα να διορίσει έναν (1) πληρεξούσιο με συμβολαιογραφική δήλωση του υποψήφιου δημάρχου και αντίστοιχα του περιφερειάρχη. Ο πληρεξούσιος ενεργεί για λογαριασμό του συνδυασμού οτιδήποτε δύναται να ενεργήσει ο επικεφαλής του συνδυασμού υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης, αντίστοιχα, κατά τη διεξαγωγή των εκλογών, κατ’ αναλογία του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), και ιδίως των άρθρων 40 και 88 αυτού, περί αντιπροσώπου και πληρεξούσιου υποψηφίων και περί παρουσίας υποψηφίων και αντιπροσώπων τους, αντίστοιχα.
3. Αν ο επικεφαλής του συνδυασμού υποψήφιος δήμαρχος και περιφερειάρχης, αντίστοιχα, έχει παραιτηθεί ή αποβιώσει, χωρίς να έχει αντικατασταθεί, ο διορισμός των αντιπροσώπων, του γενικού αντιπροσώπου, των αναπληρωτών τους και του πληρεξουσίου γίνεται με δήλωση της πλειοψηφίας των υποψηφίων δημοτικών και αντίστοιχα περιφερειακών συμβούλων του οικείου συνδυασμού, που έχουν ανακηρυχθεί.
4. Οι υποψήφιοι, οι αντιπρόσωποι, οι γενικοί αντιπρόσωποι, οι αναπληρωτές τους και οι πληρεξούσιοι των συνδυασμών έχουν δικαίωμα να είναι παρόντες και να υποβάλουν κάθε είδους παρατηρήσεις και ενστάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια των εκλογών, εωσότου σφραγιστούν οι εκλογικοί σάκοι.
5. Δεν δύνανται να διοριστούν αντιπρόσωποι, γενικοί αντιπρόσωποι, αναπληρωτές τους ή πληρεξούσιοι συνδυασμών οι εν ενεργεία δήμαρχοι, περιφερειάρχες, αντιδήμαρχοι, αντιπεριφερειάρχες καθώς και όποιοι δεν έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν.

Άρθρο 51
Πρόγραμμα εκλογής
Ο προϊστάμενος της διεύθυνσης του δήμου που είναι αρμόδια για τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών, δημοσιεύει:
α) στην ιστοσελίδα του δήμου και
β) σε μια (1) ημερήσια ή εβδομαδιαία εφημερίδα της παρ. 1 του άρθρου 134, περί δημοσίευσης αποφάσεων δήμων και περιφερειών σε εφημερίδα,
τρεις (3) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ψηφοφορία, το πρόγραμμα της εκλογής, στο οποίο αναφέρονται ακριβώς η ημέρα της ψηφοφορίας, οι ώρες έναρξης και λήξης της ψηφοφορίας, ο τόπος και το κατάστημα της ψηφοφορίας, οι έδρες για τις οποίες γίνεται η εκλογή και οι συνδυασμοί μαζί με τα ονόματα των υποψηφίων που συγκροτούν κάθε συνδυασμό, όπως έχουν ανακηρυχθεί από το αρμόδιο δικαστήριο για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Ειδικά για τις περιφερειακές αρχές το πρόγραμμα αναρτάται και στην ιστοσελίδα της οικείας περιφέρειας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗΣ

Άρθρο 52
Μορφή και περιεχόμενο ψηφοδελτίων
1. Τα ψηφοδέλτια κατασκευάζονται από λευκό χαρτί.
2. Τα ψηφοδέλτια, για όλη την Επικράτεια, έχουν σχήμα ορθογώνιο.
3. Η εκτύπωση των εντύπων ψηφοδελτίων είναι με μαύρη απόχρωση.
4. Στο επάνω μέρος του ψηφοδελτίου σημειώνονται το όνομα και το έμβλημα του συνδυασμού, εφόσον αυτό υπάρχει, όπως αναγράφονται στην απόφαση ανακήρυξης.
5. Στο ψηφοδέλτιο, μετά από το όνομα και το έμβλημα του συνδυασμού, εφόσον αυτό υπάρχει, αναγράφονται, κατά σειρά, όπως αναφέρονται στην απόφαση ανακήρυξης:
α) για τις περιφερειακές εκλογές:
αα) Το επώνυμο και το όνομα του υποψήφιου περιφερειάρχη, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, περί ανακήρυξης και κοινοποίησης των συνδυασμών. Δίπλα ή κάτω από τα ονοματεπωνυμικά στοιχεία του υποψήφιου περιφερειάρχη τίθεται η ένδειξη «ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ», εντός ή εκτός παρένθεσης.
αβ) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΕΥ ΣΤΑΥΡΟΥ» και από κάτω τίθενται το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων περιφερειακών συμβούλων άνευ σταυρού, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά.
αγ) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ» που ακολουθείται από το όνομα της περιφερειακής ενότητας και στη συνέχεια από κάτω παρατίθενται το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων περιφερειακών συμβούλων της αντίστοιχης εκλογικής περιφέρειας, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά.
αδ) Ο τίτλος «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΨΗΦΟΣ (Έως μία επιλογή)» και στη συνέχεια τα ονόματα των λοιπών συνδυασμών κατά σειρά ανακήρυξης και σε παρένθεση το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου περιφερειάρχη, αντίστοιχα, καθενός από αυτούς. Τα στοιχεία της παρούσας περίπτωσης εκτυπώνονται με την ίδια γραμματοσειρά και ίδιου μεγέθους με τα στοιχεία της υποπερ. αα). Η αναγραφή των στοιχείων της παρούσας περίπτωσης δεν γίνεται αν οι συνδυασμοί που έχουν ανακηρυχθεί είναι ένας (1) ή δύο (2).
β) για τις δημοτικές εκλογές:
βα) Το επώνυμο και το όνομα του υποψήφιου δημάρχου, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49. Δίπλα ή κάτω από τα ονοματεπωνυμικά στοιχεία του υποψήφιου δημάρχου τίθεται η ένδειξη «ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ», εντός ή εκτός παρένθεσης.
ββ) Την ένδειξη «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΕΥ ΣΤΑΥΡΟΥ» και από κάτω τίθενται το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων άνευ σταυρού, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά. Το στοιχείο αυτό δεν είναι απαραίτητο αν ο συνδυασμός δεν έχει ανακηρύξει υποψηφίους άνευ σταυρού.
βγ) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ» και στη συνέχεια από κάτω το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά. Ειδικά για τους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, περιλαμβάνονται οι υποψήφιοι στην οικεία εκλογική περιφέρεια σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά.
βδ) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ», που ακολουθείται από το όνομα της δημοτικής κοινότητας και από κάτω το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων συμβούλων της δημοτικής κοινότητας του συνδυασμού, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49 ή
βε) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ», που ακολουθείται από το όνομα της δημοτικής κοινότητας και στη συνέχεια το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων εκπροσώπων της δημοτικής κοινότητας του συνδυασμού, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49.
βστ) Ο τίτλος «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΨΗΦΟΣ (Έως μία επιλογή)» και στη συνέχεια τα ονόματα των λοιπών συνδυασμών κατά σειρά ανακήρυξης και σε παρένθεση το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου δημάρχου καθενός από αυτούς. Τα στοιχεία της παρούσας περίπτωσης εκτυπώνονται με την ίδια γραμματοσειρά και ίδιου μεγέθους με τα στοιχεία της υποπερ. βα). Η αναγραφή των στοιχείων της παρούσας περίπτωσης δεν γίνεται, αν οι συνδυασμοί που έχουν ανακηρυχθεί είναι ένας (1) ή δύο (2).
Εφόσον σε έναν συνδυασμό υπάρχουν υποψήφιοι με το ίδιο επώνυμο και όνομα, τότε, ειδικά σε αυτούς, δύναται να αναγράφεται στο ψηφοδέλτιο το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό τους μετά το ονοματεπώνυμό τους.

Άρθρο 53
Εκτύπωση και διανομή ψηφοδελτίων
1. Τα ψηφοδέλτια των συνδυασμών εκτυπώνονται με μέριμνα του οικείου συνδυασμού.
2. Οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί οφείλουν να τυπώσουν τα ψηφοδέλτια και να παραδώσουν επαρκή αριθμό αυτών για τις ανάγκες των εκλογικών τμημάτων του οικείου δήμου, ο οποίος δεν δύναται να είναι μικρότερος από τον αριθμό των αντίστοιχων εκλογέων, με δυνατότητα προσαύξησης έως και είκοσι τοις εκατό (20%), δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ψηφοφορία.
3. Η παράδοση των ψηφοδελτίων από τους δημοτικούς συνδυασμούς γίνεται στον δήμαρχο του οικείου δήμου, με απόδειξη. Η παράδοση των ψηφοδελτίων από τους περιφερειακούς συνδυασμούς, γίνεται με απόδειξη στον κατά τόπο αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη, και για την Περιφέρεια Αττικής στον Περιφερειάρχη, ο οποίος τα διανέμει αμελλητί στους οικείους δήμους.
4. Ο δήμαρχος του οικείου δήμου οφείλει να εφοδιάσει τις εφορευτικές επιτροπές των εκλογικών τμημάτων της περιφέρειάς του με επαρκή αριθμό ψηφοδελτίων.

Άρθρο 54
Σταυροί προτίμησης
1. Ο εκλογέας εκφράζει την προτίμησή του σε υποψήφιο συνδυασμού, σημειώνοντας στο ψηφοδέλτιο σταυρό παραπλεύρως του ονόματός του.
2. Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1), δύο (2) ή τριών (3) υποψηφίων. Αν ο αριθμός των μελών του δημοτικού συμβουλίου είναι μεγαλύτερος ή ίσος του είκοσι πέντε (25), ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ τεσσάρων (4) υποψηφίων κατά ανώτατο όριο. Στις εκλογικές περιφέρειες των δήμων της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, που εκλέγουν έναν (1) δημοτικό σύμβουλο, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) υποψηφίου κατά ανώτατο όριο.
3. Για την εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) ή δύο (2) υποψηφίων.
4. Για την εκλογή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός (1) υποψηφίου.
5. Για την εκλογή περιφερειακών συμβούλων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ:
α) ενός (1) υποψηφίου, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν έναν (1) περιφερειακό σύμβουλο,
β) ενός (1) ή δύο (2) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν από δύο (2) έως επτά (7) περιφερειακούς συμβούλους,
γ) ενός (1), δύο (2) ή τριών (3) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν από οκτώ (8) έως δώδεκα (12) περιφερειακούς συμβούλους και
δ) ενός (1), δύο (2), τριών (3) ή τεσσάρων (4) υποψηφίων, σε εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν περισσότερους από δώδεκα (12) περιφερειακούς συμβούλους.
6. Ο εκλογέας έχει τη δυνατότητα επιλογής ως εναλλακτικής ψήφου έως ενός (1) από τους συνδυασμούς που αναγράφονται στην υποπερ. αδ) της περ. α) και στην υποπερ. βστ) της περ. β) της παρ. 5 του άρθρου 52, περί μορφής και περιεχομένου των ψηφοδελτίων.
7. Ψηφοδέλτιο που φέρει περισσότερους από τους επιτρεπόμενους σταυρούς προτίμησης, είναι έγκυρο και προσμετράται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη κανένας σταυρός προτίμησης.
8. Ψηφοδέλτιο που δεν φέρει επιλογή εναλλακτικής ψήφου της παρ. 6 είναι έγκυρο. Ψηφοδέλτιο που φέρει δύο (2) ή περισσότερες εναλλακτικές ψήφους της παρ. 6 είναι έγκυρο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη καμία εναλλακτική ψήφος σε περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 57, περί δεύτερου σταδίου προσμέτρησης.
9. Ο σταυρός προτίμησης σημειώνεται με στυλογράφο μαύρης ή κυανής απόχρωσης.
10. Για τον υποψήφιο δήμαρχο ή περιφερειάρχη και για τους υποψηφίους δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους άνευ σταυρού δεν απαιτείται σταυρός προτίμησης. Αν σημειωθεί σταυρός προτίμησης, δεν συνεπάγεται ακυρότητα του ψηφοδελτίου και δεν προσμετράται στον ανώτατο επιτρεπτό αριθμό των παρ. 2 έως 5.

Άρθρο 55
Άκυρα ψηφοδέλτια
1.Tο ψηφοδέλτιο είναι άκυρο όταν:
α) δεν είναι έντυπο, έστω και μερικά, ή
β) έχει τυπωθεί σε χαρτί ή με μελάνι που το χρώμα του διαφέρει, κατά τρόπο εμφανή, από αυτό που ορίζουν οι παρ. 1 και 3 του άρθρου 52, περί μορφής και περιεχομένου των ψηφοδελτίων, ή
γ) έχει σχήμα, διαστάσεις ή μορφή που διαφέρουν, κατά τρόπο εμφανή, από αυτά που ορίζουν η παρ. 5 του άρθρου 52 και η απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 85, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, ή
δ) έχει σημειωθεί σταυρός προτίμησης με χρώμα διαφορετικό από αυτό που ορίζει η παρ. 9 του άρθρου 54, ή
ε) έχουν σημειωθεί σε οποιαδήποτε πλευρά του λέξεις, φράσεις, υπογραμμίσεις, στίγματα ή άλλα σημεία, εφόσον κριθεί ότι τα παραπάνω αποτελούν διακριτικά γνωρίσματα, που παραβιάζουν με τρόπο προφανή το απόρρητο της ψηφοφορίας, ή
στ) βρεθεί στον ίδιο φάκελο με ένα ή περισσότερα άλλα έγκυρα ή άκυρα ψηφοδέλτια, του ίδιου ή διαφορετικού συνδυασμού ή με λευκά, ή
ζ) βρεθεί σε φάκελο ο οποίος δεν έχει τη μονογραφή του αντιπροσώπου της δικαστικής αρχής ή σε φάκελο που δεν είναι σύμφωνος με το άρθρο 80, περί εκλογικών φακέλων, λευκών ψηφοδελτίων και καλπών ψηφοφορίας ή
η) φέρει εγγραφές και διαγραφές, με την επιφύλαξη του άρθρου 74 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί λευκών ψηφοδελτίων, σχετικά με τη χρήση λευκών ψηφοδελτίων λόγω μη επάρκειας των εντύπων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ

Άρθρο 56
Επιτυχών συνδυασμός και επιλαχόντες συνδυασμοί -Εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη
1. Στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου αυτοί που έλαβαν έστω και μία (1) έδρα, σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.
2. Δήμαρχος και, αντίστοιχα, περιφερειάρχης εκλέγεται ο επικεφαλής του οικείου επιτυχόντος συνδυασμού.

Άρθρο 57
Δεύτερο στάδιο προσμέτρησης
1. Αν κανένας συνδυασμός δεν πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 56, περί επιτυχόντος συνδυασμού, επιλαχόντων συνδυασμών και εκλογής δημάρχου και περιφερειάρχη, τότε το αρμόδιο δικαστήριο προβαίνει στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 5 του άρθρου 68, περί διαλογής ψήφων στα καταστήματα ψηφοφορίας.
2. Αν κατά την ψηφοφορία υπάρξει ισοψηφία μεταξύ δύο (2) ή περισσότερων συνδυασμών στην πρώτη θέση, στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης μετέχουν οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν στην πρώτη θέση.
3. Αν κατά την ψηφοφορία υπάρξει ισοψηφία μεταξύ δύο (2) ή περισσότερων συνδυασμών στη δεύτερη θέση, στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης μετέχουν ο πρώτος σε αριθμό έγκυρων ψηφοδελτίων συνδυασμός και όλοι οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν στη δεύτερη θέση.
4. Στις ψήφους των συνδυασμών που συμμετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που τους αντιστοιχούν, από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης.
5. Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, σύμφωνα με την παρ. 4, την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία. Αν στην προσμέτρηση αυτή ισοψηφήσουν στην πρώτη θέση δύο (2) τουλάχιστον συνδυασμοί, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί δημόσια κλήρωση μεταξύ τους για την ανάδειξη του επιτυχόντος συνδυασμού.
6. Δήμαρχος ή περιφερειάρχης εκλέγεται ο επικεφαλής του επιτυχόντος συνδυασμού και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, αυτοί που έλαβαν έστω και μία (1) έδρα, σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.

Άρθρο 58
Κατανομή εδρών δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου
1. Αν το ποσοστό επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που έλαβε ο επιτυχών συνδυασμός, είναι έως και εξήντα τοις εκατό (60%), ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού, αντίστοιχα, συμβουλίου. Το κλάσμα που προκύπτει στρογγυλοποιείται στην πλησιέστερη ακέραια μονάδα.
2. Αν κατά τον υπολογισμό των τριών πέμπτων (3/5) και των δύο πέμπτων (2/5) του συνόλου των εδρών προκύπτει κλάσμα μικρότερο του ημίσεος της μονάδας, δεν υπολογίζεται, ενώ αν προκύπτει κλάσμα μεγαλύτερο του ημίσεος, στρογγυλοποιείται στην επόμενη μονάδα.
3. Με βάση τις παρ. 1 και 2, οι έδρες του δημοτικού συμβουλίου που αναλογούν στα τρία πέμπτα (3/5) και στα δύο πέμπτα (2/5) έχουν, αντίστοιχα, ως εξής:
α) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκατρία (13) μέλη, οκτώ (8) και πέντε (5) έδρες, αντίστοιχα,
β) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκαπέντε (15) μέλη, εννέα (9) και έξι (6) έδρες, αντίστοιχα,
γ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από δεκαεννέα (19) μέλη, έντεκα (11) και οκτώ (8) έδρες, αντίστοιχα,
δ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από είκοσι πέντε (25) μέλη, δεκαπέντε (15) και δέκα (10) έδρες, αντίστοιχα,
ε) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από είκοσι εννέα (29) μέλη, δεκαεπτά (17) και δώδεκα (12) έδρες, αντίστοιχα,
στ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα πέντε (35) μέλη, είκοσι μία (21) και δεκατέσσερις (14) έδρες, αντίστοιχα,
ζ) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα εννέα (39) μέλη, είκοσι τρεις (23) και δεκαέξι (16) έδρες, αντίστοιχα, και
η) στα δημοτικά συμβούλια που αποτελούνται από σαράντα τρία (43) μέλη, είκοσι έξι (26) και δεκαεπτά (17) έδρες, αντίστοιχα.
4. Με βάση τις παρ. 1 και 2, οι έδρες του περιφερειακού συμβουλίου που αναλογούν στα τρία πέμπτα (3/5) και στα δύο πέμπτα (2/5) έχουν, αντίστοιχα, ως εξής:
α) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από τριάντα πέντε (35) μέλη, είκοσι μία (21) και δεκατέσσερις (14) έδρες, αντίστοιχα,
β) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από σαράντα πέντε (45) μέλη, είκοσι επτά (27) και δεκαοχτώ (18) έδρες, αντίστοιχα,
γ) στα περιφερειακά συμβούλια που αποτελούνται από εξήντα ένα (61) μέλη, τριάντα επτά (37) και είκοσι τέσσερις (24) έδρες, αντίστοιχα,
δ) στο περιφερειακό συμβούλιο της Περιφέρειας Αττικής που αποτελείται από εκατόν ένα (101) μέλη, εξήντα μια (61) και σαράντα (40) έδρες, αντίστοιχα.
5. Ο υπολογισμός του συνολικού αριθμού εδρών κάθε επιλαχόντος συνδυασμού που δικαιούται έδρα γίνεται ως εξής:
α) Δικαίωμα εκλογής δημοτικού και αντίστοιχα περιφερειακού συμβούλου έχει συνδυασμός ο οποίος κατά την ψηφοφορία συγκέντρωσε ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των εγκύρων ψηφοδελτίων.
β) Το σύνολο των ψηφοδελτίων της ψηφοφορίας των συνδυασμών που δικαιούνται έδρα, σύμφωνα με την περ. α), αθροίζεται και διαιρείται με τον αριθμό των εδρών που απομένουν αδιάθετες και τους αντιστοιχούν σύμφωνα με την παρ. 2, προσαυξημένο κατά μία (1) έδρα. Το ακέραιο πηλίκο αποτελεί το εκλογικό μέτρο. Ο αριθμός των εγκύρων ψηφοδελτίων κάθε επιλαχόντος συνδυασμού διαιρείται με το εκλογικό μέτρο και ο συνδυασμός καταλαμβάνει τόσες έδρες όσο είναι το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης.
γ) Αν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί οι οποίοι συμμετέχουν στην κατανομή της παρούσας παραγράφου με τη διαδικασία της περ. β) είναι λιγότερες από τις προς διάθεση, όσες απομένουν, κατανέμονται ανά μία (1) μεταξύ όλων των επιλαχόντων συνδυασμών που δικαιούνται έδρα, είτε έλαβαν έδρα κατά την περ. β) είτε όχι, τηρουμένης της προϋπόθεσης της περ. α), κατά φθίνουσα σειρά, ανάλογα με τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπά τους. Αν οι συνδυασμοί αυτοί ή μερικοί από αυτούς έχουν ίσο αριθμό αχρησιμοποίητων υπολοίπων, διεξάγεται κλήρωση από το αρμόδιο δικαστήριο.
δ) Αν μετά από την κατανομή των εδρών, με βάση τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, παραμένουν αδιάθετες έδρες, κατανέμονται ανά μία (1) στους συνδυασμούς που δικαιούνται έδρα κατά αύξουσα σειρά, ανάλογα με τον συνολικό αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων του συνδυασμού.
ε) Αν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί με το εκλογικό μέτρο είναι περισσότερες από τις προς διάθεση έδρες, οι πλεονάζουσες έδρες αφαιρούνται, ξεκινώντας από τον συνδυασμό που έχει το μικρότερο σχετικώς υπόλοιπο εγκύρων ψηφοδελτίων.
Σε περίπτωση ίσου αριθμού έγκυρων ψηφοδελτίων δύο (2) ή περισσότερων συνδυασμών, διενεργείται μεταξύ τους κλήρωση από το αρμόδιο δικαστήριο.
στ) Αν ουδείς από τους λοιπούς, πλέον του επιτυχόντος, συνδυασμούς που συμμετείχαν στην εκλογή υπερβαίνει το ποσοστό του τρία τοις εκατό (3%) του συνολικού αριθμού των εγκύρων ψηφοδελτίων, το σύνολο των αδιάθετων εδρών προσκυρώνεται στον επιτυχόντα συνδυασμό.
Για τους υπολογισμούς της παρούσας παραγράφου στα έγκυρα ψηφοδέλτια συνδυασμών δεν προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης.
6. Αν το ποσοστό που έλαβε ο επιτυχών συνδυασμός, επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, κατά την αρχική ψηφοφορία είναι μεγαλύτερο του εξήντα τοις εκατό (60% + 1 ψήφο), οι έδρες κάθε συνδυασμού κατανέμονται αναλογικά, μη εφαρμοζόμενων των παρ. 1 έως και 5. Ο υπολογισμός του συνολικού αριθμού εδρών κάθε συνδυασμού γίνεται ως εξής:
α) Δικαίωμα εκλογής δημοτικού και αντίστοιχα περιφερειακού συμβούλου έχει συνδυασμός ο οποίος κατά την ψηφοφορία συγκέντρωσε ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) τουλάχιστον του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων.
β) Το σύνολο των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που δικαιούνται εκλογή δημοτικού ή περιφερειακού, αντίστοιχα, συμβούλου, σύμφωνα με την περ. α), αθροίζεται και διαιρείται με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού και αντίστοιχα του περιφερειακού συμβουλίου προσαυξημένο κατά μία (1) έδρα. Το ακέραιο πηλίκο αποτελεί το εκλογικό μέτρο και κάθε συνδυασμός λαμβάνει τόσες έδρες όσες φορές περιλαμβάνεται ο αριθμός των εγκύρων ψηφοδελτίων στο εκλογικό μέτρο.
γ) Αν οι έδρες που λαμβάνουν οι συνδυασμοί που συμμετέχουν στην κατανομή, σύμφωνα με τις περ. α) και β), είναι λιγότερες από τις προς διάθεση, όσες απομένουν, κατανέμονται, τηρουμένης της προϋπόθεσης της περ. α), ανά μία (1) μεταξύ των συνδυασμών που δικαιούνται έδρα, είτε έλαβαν έδρα, σύμφωνα με την περ. β), είτε όχι, ανάλογα με τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπά τους κατά φθίνουσα σειρά.
δ) Αν οι συνδυασμοί αυτοί, ή μερικοί από αυτούς, έχουν ίσο αριθμό αχρησιμοποίητων υπολοίπων, διεξάγεται κλήρωση από το αρμόδιο δικαστήριο.
ε) Αν, μετά από την κατανομή των εδρών με βάση τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, παραμένουν αδιάθετες έδρες, όσες απομένουν, κατανέμονται ανά μία (1) στους συνδυασμούς που δικαιούνται έδρα κατά αύξουσα σειρά ανάλογα με τον συνολικό αριθμό των εγκύρων ψηφοδελτίων που έχουν συγκεντρώσει.
στ) Αν οι έδρες που λαμβάνουν οι συνδυασμοί με βάση το εκλογικό μέτρο είναι περισσότερες από τις προς διάθεση έδρες, οι πλεονάζουσες έδρες αφαιρούνται, ξεκινώντας από τον συνδυασμό που έχει το μικρότερο σχετικώς υπόλοιπο εγκύρων ψηφοδελτίων.
ζ) Σε περίπτωση ίσου αριθμού έγκυρων ψηφοδελτίων μεταξύ δύο (2) ή και περισσότερων συνδυασμών, διενεργείται μεταξύ τους κλήρωση από το αρμόδιο δικαστήριο.
7. Αν έχει ανακηρυχθεί ένας μόνο συνδυασμός υποψηφίων, ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, εκλέγονται από τον μοναδικό συνδυασμό.

Άρθρο 59
Εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό πάνω από δύο χιλιάδες κατοίκους
1. Στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου λαμβάνει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα και οι επιλαχόντες συνδυασμοί λαμβάνουν τα δύο πέμπτα (2/5). Για την κατανομή των εδρών των λοιπών συνδυασμών εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, με βάση το αποτέλεσμα στη δημοτική κοινότητα.
2. Με βάση την παρ. 1, οι έδρες του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας που αναλογούν στα τρία πέμπτα (3/5) και στα δύο πέμπτα (2/5) έχουν, αντίστοιχα, ως εξής:
α) στα συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων που αποτελούνται από πέντε (5) μέλη, τρεις (3) και δύο (2) έδρες, αντίστοιχα,
β) στα συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων που αποτελούνται από εννέα (9) μέλη, πέντε (5) και τέσσερις (4) έδρες, αντίστοιχα, και
γ) στα συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων που αποτελούνται από ένδεκα (11) μέλη, επτά (7) και τέσσερις (4) έδρες, αντίστοιχα.
3. Αν ο επιτυχών συνδυασμός έλαβε στη δημοτική κοινότητα κατά την ψηφοφορία ποσοστό μεγαλύτερο του εξήντα τοις εκατό (60% + 1 ψήφο) του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων, οι έδρες κατανέμονται αναλογικά, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 58, με βάση το αποτέλεσμα στη δημοτική κοινότητα.
4. Αν σε δημοτική κοινότητα δεν έχουν ανακηρυχθεί υποψήφιοι του συνδυασμού του επιτυχόντος δημάρχου, οι έδρες του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των υπόλοιπων συνδυασμών κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 3. Αν έχει ανακηρυχθεί ένας (1) μόνο συνδυασμός για το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας, οι σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται από τον μοναδικό αυτόν συνδυασμό. Οι πρώτοι κατά σειρά σε σταυρούς προτίμησης, μέχρι να συμπληρωθεί ο αριθμός των εδρών του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται τακτικοί σύμβουλοι και οι υπόλοιποι αναπληρωματικοί.

Άρθρο 60
Εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό μεταξύ τριακοσίων ενός και δύο χιλιάδων κατοίκων
1. Σε κάθε δημοτική κοινότητα με πληθυσμό από τριακοσίους έναν (301) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, η κατανομή των εδρών των συμβούλων γίνεται αναλογικά, μεταξύ όλων των συνδυασμών που συμμετέχουν στις εκλογές και έχουν υποψηφίους για το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας, με τον ακόλουθο τρόπο:
α) Το σύνολο των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν στη δημοτική κοινότητα όλοι μαζί οι συνδυασμοί που συμμετείχαν στις εκλογές και είχαν υποψηφίους για το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας, διαιρείται με τον αριθμό των εδρών του συμβουλίου δημοτικής κοινότητας, αυξημένο κατά μία (1) μονάδα. Το πηλίκο που προκύπτει, παραλείποντας το κλάσμα, αποτελεί το εκλογικό μέτρο.
β) Ο αριθμός των έγκυρων ψηφοδελτίων κάθε συνδυασμού διαιρείται στη συνέχεια με το εκλογικό μέτρο και κάθε συνδυασμός καταλαμβάνει τόσες έδρες, όσο και το ακέραιο πηλίκο αυτής της διαίρεσης.
γ) Εάν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί που συμμετέχουν στην κατανομή με την προηγούμενη διαδικασία είναι λιγότερες από τις προς διάθεση έδρες, οι έδρες που απομένουν, διανέμονται ανά μία (1) μεταξύ όλων αυτών των συνδυασμών, ανάλογα με τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα που έχουν κατά φθίνουσα σειρά.
δ) Αν οι συνδυασμοί αυτοί ή μερικοί από αυτούς έχουν ίσο αριθμό αχρησιμοποίητων υπολοίπων, γίνεται κλήρωση.
ε) Αν και μετά από τη διανομή των εδρών με βάση τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα παραμένουν αδιάθετες έδρες, αυτές κατανέμονται ανά μία (1), ανάλογα με τον συνολικό αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε κάθε συνδυασμός.
στ) Αν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί με το εκλογικό μέτρο είναι περισσότερες από τις προς διάθεση έδρες, η πλεονάζουσα έδρα αφαιρείται από τον συνδυασμό που έχει το μικρότερο υπόλοιπο έγκυρων ψηφοδελτίων. Σε περίπτωση ίσου αριθμού έγκυρων ψηφοδελτίων δύο (2) ή και περισσότερων συνδυασμών, ενεργείται μεταξύ αυτών κλήρωση από το αρμόδιο πρωτοδικείο.
2. Αν έχει ανακηρυχθεί ένας μόνο συνδυασμός για το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας, οι σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται από τον μοναδικό αυτόν συνδυασμό. Οι πρώτοι κατά σειρά σε σταυρούς προτίμησης, μέχρι να συμπληρωθεί ο αριθμός των εδρών του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται τακτικοί σύμβουλοι και οι υπόλοιποι αναπληρωματικοί.
3. Αν έχουν ανακηρυχθεί δύο (2) μόνο συνδυασμοί για το συμβούλιο δημοτικής κοινότητας και ισοψηφήσουν, το πρωτοδικείο ενεργεί κλήρωση για ανάδειξη του πλειοψηφούντος συνδυασμού. Στην περίπτωση αυτή, κατανέμονται στον πλειοψηφούντα συνδυασμό δύο (2) έδρες και στον επιλαχόντα συνδυασμό μία (1) έδρα.
4. Αν ισοψηφήσουν περισσότεροι από δύο (2) συνδυασμοί, το πρωτοδικείο ενεργεί κλήρωση. Στην περίπτωση αυτή, ο πρώτος συνδυασμός εκλέγει τον πρόεδρο του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και οι άλλοι δύο συνδυασμοί από έναν σύμβολο δημοτικής κοινότητας.

Άρθρο 61
Εκλογή εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό έως και τριακόσιους κατοίκους
1. Στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακόσιους (300) κατοίκους, εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης υποψήφιος του συνδυασμού που συγκέντρωσε κατά την ψηφοφορία στη δημοτική κοινότητα την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων. Οι λοιποί υποψήφιοι του ιδίου συνδυασμού, κατά τη σειρά των σταυρών που έλαβαν, λογίζονται ως αναπληρωματικοί. Σε περίπτωση ισοψηφίας, το αρμόδιο πρωτοδικείο διενεργεί κλήρωση.
2. Αν ισοψηφήσουν περισσότεροι από δύο (2) συνδυασμοί, το πρωτοδικείο ενεργεί κλήρωση για ανάδειξη του πλειοψηφούντος συνδυασμού, ο οποίος λαμβάνει την έδρα του εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας. Αν υποψήφιοι του ίδιου συνδυασμού ισοψηφήσουν, το πρωτοδικείο ενεργεί κλήρωση.

Άρθρο 62
Κατανομή εδρών περιφερειακού συμβουλίου ανά εκλογική περιφέρεια
1. Ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει ως περιφερειακούς συμβούλους όλους τους υποψηφίους άνευ σταυρού προτίμησης.
2. Από το υπόλοιπο των εδρών που απομένουν, γίνεται η κατανομή ανά εκλογική περιφέρεια μεταξύ του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών, οι οποίοι συγκέντρωσαν ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) τουλάχιστον του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων, με βάση το αποτέλεσμα της αρχικής ψηφοφορίας και σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, ως εξής:
α) Αρχικά, στον επιτυχόντα συνδυασμό κατανέμονται τα τρία πέμπτα (3/5) των εδρών σε κάθε εκλογική περιφέρεια. Εφόσον το συνολικό άθροισμα των εδρών που προσκυρώνονται στον επιτυχόντα συνδυασμό, συμπεριλαμβανομένων των υποψηφίων της παρ. 1, είναι μεγαλύτερο του αριθμού των εδρών που δικαιούται, τότε οι επιπλέον έδρες αφαιρούνται, ανά μια, από τις εκλογικές περιφέρειες στις οποίες έχουν προσκυρωθεί οι περισσότερες έδρες κατά σειρά και, στη περίπτωση ίσου αριθμού εδρών, από εκείνη με τον μικρότερο πληθυσμό.
β) Ο αριθμός των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε στην περιφέρεια ο μικρότερος σε εκλογική δύναμη συνδυασμός που δικαιούται έδρα διαιρείται με τον αριθμό των εδρών που δικαιούται και το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης, προσαυξημένο κατά μία (1) μονάδα, αποτελεί το εκλογικό μέτρο.
Ο αριθμός των έγκυρων ψηφοδελτίων του συνδυασμού αυτού σε κάθε εκλογική περιφέρεια διαιρείται με το εκλογικό μέτρο και ο συνδυασμός καταλαμβάνει τόσες έδρες όσο είναι το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης. Αν ο συνδυασμός εξακολουθεί να δικαιούται έδρες στο περιφερειακό συμβούλιο, ο αριθμός τους συμπληρώνεται με τη διάθεση ανά μίας (1) από κάθε εκλογική περιφέρεια, όπου διατηρεί το μεγαλύτερο, κατά φθίνουσα σειρά, αδιάθετο υπόλοιπο ψηφοδελτίων.
γ) Αν σε κάθε εκλογική περιφέρεια υπάρχουν τόσες διαθέσιμες έδρες όσες δικαιούται ο συνδυασμός της περ. β), τις καταλαμβάνει όλες και ο αριθμός τους αφαιρείται από τις διαθέσιμες έδρες της εκλογικής περιφέρειας. Αν δεν υπάρχει επαρκής αριθμός εδρών της εκλογικής περιφέρειας, στον συνδυασμό κατακυρώνονται μόνον οι διαθέσιμες έδρες. Αν μετά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής παραμένουν αδιάθετες για τον συνδυασμό έδρες, κατανέμονται ανά μία (1) κατά σειρά στις εκλογικές περιφέρειες, στις οποίες ο συνδυασμός διατηρεί το μεγαλύτερο, κατά φθίνουσα σειρά, αδιάθετο υπόλοιπο ψηφοδελτίων. Σε περίπτωση ίσου αριθμού αδιάθετου υπολοίπου ψηφοδελτίων σε δύο (2) εκλογικές περιφέρειες, η έδρα απονέμεται σε αυτή με τον μεγαλύτερο αριθμό μόνιμων κατοίκων.
δ) Οι έδρες που κατανέμονται σύμφωνα με τις περ. α) έως και γ) αφαιρούνται από τις διαθέσιμες της εκλογικής περιφέρειας.
ε) Με την ίδια διαδικασία κατανέμονται οι έδρες σε κάθε εκλογική περιφέρεια για καθέναν από τους άλλους επιλαχόντες συνδυασμούς κατά αύξουσα σειρά εκλογής.
στ) Οι έδρες που παραμένουν αδιάθετες σε κάθε εκλογική περιφέρεια μετά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας των περ. α) έως ε) για όλους τους επιλαχόντες συνδυασμούς, καταλαμβάνονται από τον επιτυχόντα συνδυασμό.

Άρθρο 63
Τακτικοί και αναπληρωματικοί δημοτικοί σύμβουλοι- Ισοψηφία
1. Τακτικοί δημοτικοί σύμβουλοι του επιτυχόντος συνδυασμού εκλέγονται:
α) Όλοι οι υποψήφιοι άνευ σταυρού εφόσον έχουν ανακηρυχθεί και δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει και
β) κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης στο σύνολο του δήμου, εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. Ειδικά στους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί των εκλογικών περιφερειών, στις εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν έναν (1) δημοτικό σύμβουλο, εκλέγεται δημοτικός σύμβουλος ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης του επιτυχόντος συνδυασμού στην οικεία εκλογική περιφέρεια και στην εκλογική περιφέρεια που εκλέγει περισσότερους του ενός δημοτικούς συμβούλους, εκλέγονται κατά σειρά αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει.
Όπου στον παρόντα Κώδικα, αναφέρεται ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος, αν δεν υπάρχει ειδικότερη ρύθμιση, νοείται ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος της περ. β). Ειδικά στους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, ως πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος του επιτυχόντος συνδυασμού στη μεγαλύτερη εκλογική περιφέρεια.
2. Τακτικοί δημοτικοί σύμβουλοι των επιλαχόντων συνδυασμών εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους επιλαχόντες συνδυασμούς που εκλέγουν δημοτικό σύμβουλο, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης στο σύνολο του δήμου, εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. Οι υποψήφιοι δήμαρχοι των επιλαχόντων συνδυασμών θεωρούνται πρώτοι επιτυχόντες σύμβουλοι των συνδυασμών τους. Ειδικά στους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, τακτικοί δημοτικοί σύμβουλοι των επιλαχόντων συνδυασμών εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους επιλαχόντες συνδυασμούς που εκλέγουν δημοτικό σύμβουλο, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης στη μεγαλύτερη σε αριθμό εδρών εκλογική περιφέρεια, εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. Στους δήμους του προηγούμενου εδαφίου, οι υποψήφιοι δήμαρχοι των επιλαχόντων συνδυασμών θεωρούνται πρώτοι επιτυχόντες σύμβουλοι των συνδυασμών τους στην εκλογική περιφέρεια που εκλέγει περισσότερους του ενός (1) δημοτικούς συμβούλους.
3. Οι λοιποί υποψήφιοι του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών είναι αναπληρωματικοί των τακτικών συμβούλων με τη σειρά των σταυρών προτίμησης.
4. Αν υποψήφιοι του ίδιου συνδυασμού ισοψηφήσουν, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί κλήρωση.

Άρθρο 64
Τακτικοί και αναπληρωματικοί περιφερειακοί σύμβουλοι – Ισοψηφία
1. Τακτικοί περιφερειακοί σύμβουλοι εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους συνδυασμούς που εκλέγουν περιφερειακό σύμβουλο σύμφωνα με τα άρθρα 58 και 62, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης ανά εκλογική περιφέρεια, εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. Οι υποψήφιοι περιφερειάρχες των επιλαχόντων συνδυασμών θεωρούνται πρώτοι επιτυχόντες σε κάθε εκλογική περιφέρεια.
2. Τακτικοί περιφερειακοί σύμβουλοι εκλέγονται από τον επιτυχόντα συνδυασμό και όλοι οι υποψήφιοι άνευ σταυρού, εφόσον αυτοί έχουν ανακηρυχθεί και δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει.
3. Αν ο επιλαχών συνδυασμός καταλαμβάνει έδρες σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες, ο υποψήφιος περιφερειάρχης, επιλέγει, με δήλωσή του προς τον πρόεδρο του περιφερειακού συμβουλίου, την εκλογική περιφέρεια στην οποία επιθυμεί να είναι περιφερειακός σύμβουλος, εφόσον εκλέγει έδρα ο επιλαχών συνδυασμός σε αυτή. Η δήλωση υποβάλλεται έως και δύο (2) ημέρες πριν από την ορκωμοσία των νέων περιφερειακών αρχών. Αν δεν υποβληθεί δήλωση εντός της προθεσμίας του δεύτερου εδαφίου, ο υποψήφιος περιφερειάρχης λαμβάνει την έδρα της εκλογικής περιφέρειας στην οποία ο συνδυασμός έλαβε τις περισσότερες έδρες. Σε περίπτωση ίσου αριθμού εδρών σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες, λαμβάνει την έδρα αυτής στην οποία ο συνδυασμός έλαβε τις περισσότερες ψήφους. Αν σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες ο συνδυασμός έλαβε ίσο αριθμό ψήφων, προτάσσεται η εκλογική περιφέρεια με τον μεγαλύτερο πληθυσμό.
4. Οι λοιποί υποψήφιοι του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών είναι αναπληρωματικοί των τακτικών συμβούλων της εκλογικής τους περιφέρειας με τη σειρά των σταυρών προτίμησης.
5. Εάν οι υποψήφιοι του ίδιου συνδυασμού ισοψηφήσουν, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί κλήρωση.
6. Όπου στις διατάξεις του παρόντος Κώδικα, αν δεν υπάρχει ειδικότερη ρύθμιση, αναφέρεται ο πρώτος σε σταυρούς περιφερειακός σύμβουλος, νοείται ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος της παρ. 1.

Άρθρο 65
Τακτικοί και αναπληρωματικοί σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων- Ισοψηφία
1. Τακτικοί σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους συνδυασμούς που δικαιούνται έδρα κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης.
2. Οι λοιποί υποψήφιοι των συνδυασμών είναι αναπληρωματικοί των τακτικών συμβούλων της δημοτικής κοινότητας με τη σειρά των σταυρών προτίμησης.
3. Αν οι υποψήφιοι του ίδιου συνδυασμού ισοψηφήσουν, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί κλήρωση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΨΗΦΟ

Άρθρο 66
Εφορευτική επιτροπή ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο – Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου
1. Για τη διεξαγωγή της διαδικασίας ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο συγκροτείται από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου εφορευτική επιτροπή ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο το αργότερο είκοσι (20) ημέρες πριν από την ημερομηνία διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών, η οποία αποτελείται από πέντε (5) μέλη, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου αυτής.
2. Πρόεδρος της επιτροπής ορίζεται ένας (1) εκ των Αντιπροέδρων ή μελών του Αρείου Πάγου, με τον αναπληρωτή του. Το άρθρο 66 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί των αντιπροσώπων της δικαστικής αρχής και των καθηκόντων τους, εφαρμόζεται αναλόγως.
3. Στην επιτροπή της παρ. 1 συμμετέχουν ως μέλη:
α) δύο (2) πάρεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίοι ορίζονται από τον Πρόεδρο του δικαστηρίου, με τους αναπληρωτές τους,
β) ένα (1) μέλος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το οποίο ορίζεται από τον Κοσμήτορα της Σχόλης, με τον αναπληρωτή του.
γ) ένα (1) μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών της Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο ορίζεται από τον Κοσμήτορα της Σχολής, με τον αναπληρωτή του.
4. Μέλος της επιτροπής της περ. α) της παρ. 3 δεν δύναται να είναι έφορος αντιπροσώπων της δικαστικής αρχής σε εκλογικό τμήμα στην επικράτεια. Μέλη της Επιτροπής των περ. β) και γ) της παρ. 3 δεν δύνανται να είναι μέλη εφορευτικής επιτροπής σε εκλογικό τμήμα στην επικράτεια.
5. Το έργο της εφορευτικής επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο δύναται να συνεπικουρούν δικαστικοί υπάλληλοι που ορίζονται με απόφαση του προέδρου αυτής.
6. Τον Ιανουάριο του έτους διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών τριμελής Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης του Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου. Στην Επιτροπή συμμετέχουν:
α) ένα (1) μέλος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το οποίο ορίζεται από τον Κοσμήτορα της Σχόλης, με τον αναπληρωτή του.
β) ένα (1) μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών της Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο ορίζεται από τον Κοσμήτορα της Σχολής, με τον αναπληρωτή του.
γ) ένα (1) μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος Πληροφορικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πειραιά, το οποίο ορίζεται από τον Κοσμήτορα της Σχολής, με τον αναπληρωτή του.
Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο πρόεδρος της Επιτροπής και ένας υπάλληλος του Υπουργείου Εσωτερικών, μαζί με τον αναπληρωτή του για τη γραμματειακή υποστήριξη της επιτροπής.
Έργο της επιτροπής αποτελεί η αξιολόγηση της ηλεκτρονικής εφαρμογής που θα χρησιμοποιηθεί για τη διενέργεια της ηλεκτρονικής ψήφου της περ. α) του άρθρου 68, περί της διαλογής ψήφων στα καταστήματα ψηφοφορίας, και η σύνταξη πορίσματος εντός τριών (3) μηνών από τη συγκρότησή της, το οποίο διαβιβάζεται στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων. Πριν από τη σύνταξη του τελικού πορίσματος δύναται να ζητάει από τον υπεύθυνο λειτουργίας της εφαρμογής διευκρινίσεις, προσθήκες ή λοιπές βελτιώσεις.
7. Στον πρόεδρο, τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και τους αναπληρωτές τους, στους δικαστικούς υπαλλήλους που συνεπικουρούν το έργο της, στον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής της παρ. 6 και στους υπαλλήλους που τυχόν συνεπικουρούν το έργο της καταβάλλεται αποζημίωση. Η αποζημίωση του πρώτου εδαφίου είναι ακατάσχετη, δεν υπόκειται σε κανενός είδους παρακράτηση ή φορολόγηση και δεν συμψηφίζεται με οφειλές των δικαιούχων βεβαιωμένες στην Φορολογική Διοίκηση ή τα ασφαλιστικά ταμεία από οποιαδήποτε αιτία.

Άρθρο 67
Τρόπος διεξαγωγής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο
1. Η ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου, τα οποία συστήνονται σε όλη την Επικράτεια με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, το νωρίτερο τριάντα (30) ημέρες πριν από τη διενέργεια των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
2. Η εφορευτική επιτροπή ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 58 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί διορισμού εφορευτικών επιτροπών, και αποτελείται από τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής ως πρόεδρο και δύο (2) μέλη που αναπληρώνονται από ισάριθμα αναπληρωματικά.
3. Οι εκλογείς που είναι εγγεγραμμένοι στον ειδικό ηλεκτρονικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου του άρθρου 38 προσέρχονται την ημέρα της εκλογής και κατά τις ώρες διεξαγωγής της ψηφοφορίας σε οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα της παρ. 1 επιλέξουν.
4. Για την ταυτοποίηση του εκλογέα εφαρμόζεται το άρθρο 82 του π.δ. 26/2012, περί προσέλευσης ψηφοφόρων και αναγνώρισης της ταυτότητας αυτών. Ο εκλογέας, αφού ταυτοποιηθεί, διαγράφεται από τον ηλεκτρονικό εκλογικό κατάλογο και αποσύρεται, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 83 του ίδιου προεδρικού διατάγματος, περί τρόπου ψηφοφορίας, σε ειδικό χώρο όπου βρίσκεται ηλεκτρονική συσκευή (ηλεκτρονικός υπολογιστής ή τάμπλετ), όπου ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα για την εκλογή δημάρχου, δημοτικών συμβούλων, περιφερειάρχη και περιφερειακών συμβούλων, για τον δήμο και την περιφέρεια στους οποίους είναι εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο.
5. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις της εκλογικής νομοθεσίας.
6. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται:
α) η ηλεκτρονική εφαρμογή που χρησιμοποιείται για την ψηφοφορία και κάθε τεχνική λεπτομέρεια για την υλοποίηση και λειτουργία της,
β) ο τρόπος διεξαγωγής της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο, η πλατφόρμα που θα χρησιμοποιηθεί, ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα και διασφάλισης της μυστικότητας, μοναδικότητας και εγκυρότητας της ψήφου και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια,
γ) οι αρμοδιότητες της Εφορευτικής Επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο του άρθρου 66, περί της εφορευτικής επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου και
δ) ο τρόπος έκδοσης του αποτελέσματος της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και συμπερίληψής του στο συνολικό αποτέλεσμα κάθε δήμου και περιφέρειας από το αρμόδιο δικαστήριο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΔΙΑΛΟΓΗ ΨΗΦΩΝ ΣΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ, ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Άρθρο 68
Διαλογή ψήφων στα καταστήματα ψηφοφορίας
1. Η εφορευτική επιτροπή των αυτοδιοικητικών εκλογών προβαίνει στη διαλογή των ψήφων με τον εξής τρόπο:
α) Ο πρόεδρος της επιτροπής ή εκείνος που διευθύνει τις εργασίες της παίρνει από την κάλπη έναν – έναν φάκελο, τον αποσφραγίζει και αφού εξακριβώσει το έγκυρο του ψηφοδελτίου, το οποίο επιδεικνύει σε όποιον από τους παριστάμενους το ζητήσει (μέλη της εφορευτικής επιτροπής, υποψηφίους ή αντιπροσώπους τους), διαβάζει το περιεχόμενό του έτσι ώστε να τον ακούνε όλοι.
β) Κάθε έγκυρο ψηφοδέλτιο αριθμείται κατά τη σειρά εξαγωγής του από την κάλπη και μονογράφεται από τον πρόεδρο της εφορευτικής επιτροπής ή εκείνον που διευθύνει τις εργασίες της, ο οποίος θέτει τη μονογραφή του και δίπλα από κάθε σταυρό προτίμησης που υπάρχει στο ψηφοδέλτιο, συμπεριλαμβανομένου του σταυρού εναλλακτικής ψήφου της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης. Ακολούθως, συμπληρώνει ολογράφως τον συνολικό αριθμό σταυρών προτίμησης του ψηφοδελτίου, συμπεριλαμβανομένου του σταυρού εναλλακτικής ψήφου.
γ) Στη συνέχεια, σημειώνεται ο αριθμός του ψηφοδελτίου σε ειδικούς πίνακες, από τους οποίους ο ένας τηρείται για τους συνδυασμούς και ο άλλος για τους υποψηφίους των συνδυασμών.
Στον πρώτο από τους πίνακες αυτούς, ο αριθμός του ψηφοδελτίου αναγράφεται στο όνομα του συνδυασμού που ψηφίζεται, καθώς και στο όνομα του συνδυασμού της εναλλακτικής ψήφου, εφόσον υπάρχει, σε ειδικό πεδίο. Στον δεύτερο πίνακα, ο αριθμός του ψηφοδελτίου αναγράφεται στο όνομα του υποψηφίου υπέρ του οποίου υπάρχει έγκυρος σταυρός προτίμησης.
2. Αμέσως μόλις τελειώσει η διαλογή, ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής ή εκείνος που διευθύνει τις εργασίες της ανακοινώνει εγγράφως με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο χωρίς καμιά καθυστέρηση στον αντιπεριφερειάρχη της περιφερειακής ενότητας της έδρας του νομού που υπάγεται το εκλογικό τμήμα, και στην περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής στον Περιφερειάρχη, το αποτέλεσμα της διαλογής των ψήφων. Η ανακοίνωση αυτή περιλαμβάνει:
α) τον ολικό αριθμό των εκλογέων που είναι γραμμένοι στο εκλογικό τμήμα,
β) τον ολικό αριθμό των εκλογέων που ψήφισαν,
γ) τον αριθμό των ψηφοδελτίων που αναγνωρίστηκαν ως έγκυρα,
δ) τον αριθμό των άκυρων ψηφοδελτίων,
ε) τον αριθμό των λευκών ψηφοδελτίων,
στ) τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε κάθε συνδυασμός,
ζ) τον αριθμό των εναλλακτικών ψήφων των ψηφοδελτίων αυτών προς έκαστο από τους λοιπούς συνδυασμούς, και
η) τον αριθμό των εγκύρων ψηφοδελτίων που έλαβε κάθε μεμονωμένος υποψήφιος.
Στη συνέχεια γίνεται διαλογή των σταυρών προτίμησης που έχουν λάβει οι υποψήφιοι κάθε συνδυασμού και μόλις τελειώσει η διαλογή αυτή το αποτέλεσμά της ανακοινώνεται στον αντιπεριφερειάρχη της περιφερειακής ενότητας της έδρας του οικείου νομού και στην περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής στον Περιφερειάρχη.
3. Για την εκτέλεση των υποχρεώσεων της παρ. 2, τίθενται στη διάθεση του προέδρου της εφορευτικής επιτροπής ή αυτού που διευθύνει τα έργα της, όλα τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας που υπηρετούν στην περιφέρεια του εκλογικού τμήματος και, εφόσον είναι αναγκαίο, και πολίτες, που είναι υποχρεωμένοι να εκτελέσουν αμέσως την εντολή που τους δόθηκε. Οποιαδήποτε παράλειψη του προέδρου της εφορευτικής επιτροπής, ή εκείνου που διευθύνει τα έργα της ή των δημόσιων οργάνων ή των πολιτών τιμωρείται σύμφωνα με το άρθρο 118 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί των ειδικών εκλογικών αδικημάτων δημοσίων οργάνων.
4. Μετά από τον τερματισμό της διαλογής, κλείνονται οι πίνακες διαλογής που προβλέπονται στην περ. γ) της παρ. 1, με πράξη που γράφεται στους πίνακες αυτούς και υπογράφεται από τον πρόεδρο και τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής, τους υποψηφίους ή τους αντιπροσώπους τους. Στην πράξη που συντάσσεται στον πίνακα των συνδυασμών αναφέρονται το άθροισμα των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε κάθε συνδυασμός και το άθροισμα των εναλλακτικών ψήφων των ψηφοδελτίων αυτών προς έκαστο από τους λοιπούς συνδυασμούς. Στην πράξη που συντάσσεται στον πίνακα των υποψηφίων των συνδυασμών αναφέρεται το άθροισμα των σταυρών προτίμησης που έλαβε κάθε υποψήφιος.
5. Αμέσως μετά η εφορευτική επιτροπή συντάσσει άλλη πράξη στο βιβλίο πρακτικών της εκλογής, που την υπογράφουν ο πρόεδρος και τα μέλη της, οι παρόντες υποψήφιοι ή οι αντιπρόσωποι τους. Στην πράξη αναφέρονται:
α) η ημέρα και η ώρα του πέρατος της διαλογής,
β) ο ολικός αριθμός των γραμμένων στο τμήμα εκλογέων,
γ) ο ολικός αριθμός των εκλογέων που ψήφισαν,
δ) ο ολικός αριθμός των φακέλων που βρέθηκαν στην κάλπη,
ε) ο αριθμός των ψηφοδελτίων που αναγνωρίστηκαν ως έγκυρα,
στ) ο αριθμός των άκυρων ψηφοδελτίων,
ζ) ο αριθμός των λευκών ψηφοδελτίων,
η) ο αριθμός των ψηφοδελτίων που προσβλήθηκαν ως άκυρα, αλλά κηρύχθηκαν έγκυρα,
θ) ο αριθμός των έγκυρων ψηφοδελτίων, περιλαμβανομένων και αυτών της περ. η) που κηρύχθηκαν έγκυρα, τα οποία πήρε κάθε συνδυασμός και ο αριθμός των εναλλακτικών ψήφων των ψηφοδελτίων αυτών προς έκαστο από τους λοιπούς συνδυασμούς.
ι) κάθε άλλο στοιχείο προβλεπόμενο από το εκλογικό σύστημα που εφαρμόζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και του π.δ. 26/2012. Η πράξη αυτή διαβάζεται δημόσια και αντίγραφό της διαβιβάζεται αμέσως στον αντιπεριφερειάρχη της περιφερειακής ενότητας της έδρας του νομού και στην περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής στον Περιφερειάρχη, και στον δήμαρχο της περιφέρειας που υπάγεται το εκλογικό τμήμα.
6. Μετά από το πέρας της διαλογής, η εφορευτική επιτροπή παραδίδει στον δήμαρχο την κάλπη αφού κλείσει μέσα σε αυτήν όσα τυχόν εκλογικά είδη περίσσεψαν.

Άρθρο 69
Μετάδοση αποτελεσμάτων
1. Για τη μετάδοση στο Υπουργείο Εσωτερικών των αποτελεσμάτων των εκλογών των αυτοδιοικητικών αρχών, των αποτελεσμάτων υπέρ συνδυασμών και υποψηφίων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, συμβούλων δημοτικής κοινότητας ή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας, εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 94Α του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί μετάδοσης αποτελεσμάτων καταμέτρησης.
2. Κατά την καταχώρηση των δεδομένων δύναται να παρίσταται ένας (1) αντιπρόσωπος από κάθε συνδυασμό.

Άρθρο 70
Εξαγωγή και δημοσίευση αποτελεσμάτων
1. Οι αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής, ως πρόεδροι των εφορευτικών επιτροπών, αποστέλλουν με ασφαλή τρόπο τα εκλογικά στοιχεία στον πρόεδρο πρωτοδικών. Μετά από τη συγκέντρωση των στοιχείων όλων των εκλογικών τμημάτων, συμπεριλαμβανομένου του αποτελέσματος της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο του άρθρου 67, περί του τρόπου διεξαγωγής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψηφοφορία, του δήμου, ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, ο πρόεδρος πρωτοδικών εξάγει το γενικό αποτέλεσμα, το οποίο δημοσιεύει αμέσως στην ιστοσελίδα του δικαστηρίου και σε περίπτωση έλλειψης αυτής, στην ιστοσελίδα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και το γνωστοποιεί με ηλεκτρονικό τρόπο στον περιφερειάρχη και στον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης.
2. Η εξαγωγή του γενικού αποτελέσματος δύναται να διενεργείται με χρήση των δεδομένων που έχουν καταχωρηθεί από τους αντιπροσώπους της δικαστικής αρχής στο ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλούς μετάδοσης αποτελεσμάτων προς το Υπουργείο Εσωτερικών.
3. Η δημοσίευση της εξαγωγής του γενικού αποτελέσματος της παρ. 1 περιλαμβάνει πίνακα των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας, ο οποίος καταρτίζεται από το όργανο που είναι αρμόδιο για τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας και περιέχει:
α) τον αριθμό των εγγεγραμμένων εκλογέων,
β) τον αριθμό των ψηφισάντων,
γ) τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων,
δ) τον αριθμό των άκυρων ψηφοδελτίων,
ε) τον αριθμό των λευκών ψηφοδελτίων,
στ) την εκλογική δύναμη κάθε συνδυασμού, δηλαδή το σύνολο των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε κάθε συνδυασμός, καθώς και το σύνολο των εναλλακτικών ψήφων που έλαβε κάθε συνδυασμός από έκαστο από τους λοιπούς συνδυασμούς, εφόσον αυτοί λαμβάνονται υπόψη για την ανάδειξη του επιτυχόντος συνδυασμού.
ζ) τον αριθμό των σταυρών προτίμησης, ανά συνδυασμό, που έλαβε κάθε υποψήφιος δημοτικός ή περιφερειακός, αντίστοιχα, σύμβουλος,
η) τον αριθμό των σταυρών προτίμησης, ανά συνδυασμό, που έλαβε κάθε υποψήφιος σύμβουλος δημοτικής κοινότητας και
θ) τον αριθμό των σταυρών προτίμησης, ανά συνδυασμό, που έλαβε κάθε υποψήφιος εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας.
Στον πίνακα προτάσσονται οι συνδυασμοί, με τη σειρά της εκλογικής τους δύναμης. Κάτω από τον πίνακα συντάσσεται πράξη, στην οποία αναγράφονται ολογράφως τα στοιχεία των περ. α) έως και θ) για κάθε περίπτωση και η οποία υπογράφεται από τον πρόεδρο πρωτοδικών. Κατά την κατάρτιση του πίνακα δύναται να παρίσταται ένας (1) αντιπρόσωπος από κάθε συνδυασμό.

Άρθρο 71
Έκθεση πρακτικών
1. Ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής ή άλλο μέλος της παραδίδει τα πρακτικά της, τα λοιπά εκλογικά έγγραφα, τα δέματα των ψηφοδελτίων ταξινομημένα κατά συνδυασμούς και με τη σειρά που είναι αριθμημένα, καθώς και τους φακέλους στον πρόεδρο πρωτοδικών.
2. Ο πρόεδρος πρωτοδικών εκθέτει τα πρακτικά της εκλογής μαζί με τον πίνακα των αποτελεσμάτων της στο κατάστημα του αρμοδίου πρωτοδικείου επί τρεις (3) ημέρες και συντάσσει για την έκθεση αυτή πρακτικό, που τοιχοκολλάται, έξω από το δικαστικό κατάστημα.
3. Η έκθεση των πρακτικών γνωστοποιείται με ανακοίνωση, που εκδίδει ο πρόεδρος πρωτοδικών, η οποία δημοσιεύεται αμέσως στην ιστοσελίδα του δικαστηρίου και σε περίπτωση έλλειψης αυτής στην ιστοσελίδα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και στη ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΑΧΟΝΤΩΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ – ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ – ΔΙΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ

Άρθρο 72
Επικύρωση εκλογής
1. Το αρμόδιο πολυμελές πρωτοδικείο μετά από την πάροδο των τριών (3) ημερών της παρ. 2 του άρθρου 71, περί έκθεσης πρακτικών, ανακηρύσσει τον επιτυχόντα και τους επιλαχόντες συνδυασμούς του δημοτικού ή περιφερειακού, αντίστοιχα, συμβουλίου, τον δήμαρχο ή περιφερειάρχη, αντίστοιχα, τους τακτικούς και αναπληρωματικούς δημοτικούς συμβούλους κάθε συνδυασμού, τους τακτικούς και αναπληρωματικούς συμβούλους ή τους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων κάθε συνδυασμού, καθώς και τους τακτικούς και αναπληρωματικούς περιφερειακούς συμβούλους της κάθε εκλογικής περιφέρειας κάθε συνδυασμού, σύμφωνα με τον αριθμό των σταυρών προτίμησης που έχουν λάβει. Σε περίπτωση ισοψηφίας συμβούλων ή συνδυασμών, διενεργείται κλήρωση. Οι σύμβουλοι άνευ σταυρού προηγούνται στην απόφαση από τους λοιπούς συμβούλους. Αν υποψήφιος περιφερειάρχης ή δήμαρχος του επιτυχόντος συνδυασμού απεβίωσε ή παραιτήθηκε πριν από την εκλογή και δεν έγινε αντικατάστασή του, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 48, περί αντικατάστασης υποψηφίων που παραιτήθηκαν ή απεβίωσαν, περιφερειάρχης ανακηρύσσεται ο πλειοψηφήσας σύμβουλος του επιτυχόντος συνδυασμού στη μεγαλύτερη σε πληθυσμό εκλογική περιφέρεια και, αντίστοιχα, δήμαρχος ανακηρύσσεται ο πλειοψηφήσας σύμβουλος του επιτυχόντος δημοτικού συνδυασμού. Ειδικά για τους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί εκλογικών περιφερειών, η ανακήρυξη των τακτικών και δημοτικών συμβούλων γίνεται ανά εκλογική περιφέρεια.
2. Ο πρόεδρος πρωτοδικών αναρτά τις αποφάσεις της παρ. 1 στην ιστοσελίδα του δικαστηρίου και σε περίπτωση έλλειψης αυτής, στην ιστοσελίδα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και αποστέλλει ψηφιακό αντίγραφό τους στον περιφερειάρχη και στον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης. Ψηφιακό αντίγραφο των αποφάσεων αποστέλλει ο αρμόδιος Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης σε κάθε δήμο που ανήκει στη χωρική αρμοδιότητα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.

Άρθρο 73
Ορκωμοσία αιρετών – Εγκατάσταση και ανάληψη καθηκόντων
1. Μετά από την ανακήρυξη του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών, ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, οι δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων, πριν από την ημέρα εγκατάστασης και ανάληψης των καθηκόντων τους, δίνουν τον ακόλουθο όρκο, που τελείται παρουσία νόμιμου θρησκευτικού λειτουργού, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223), περί μητρώου νομικών προσώπων και θρησκευτικών λειτουργών:
«Ορκίζομαι να είμαι πιστός στην πατρίδα, να υπακούω στο Σύνταγμα και στους νόμους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου».
Ο όρκος των αλλοδαπών πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ως εξής:
«Ορκίζομαι να είμαι πιστός στην Ελλάδα, να υπακούω στο Σύνταγμα και στους νόμους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου».
Όποιος δεν επιθυμεί να δώσει όρκο, παρέχει, αντί όρκου, την ακόλουθη διαβεβαίωση: «Δηλώνω, επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδησή μου, ότι θα είμαι πιστός στην Ελλάδα, θα υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και ότι θα εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου.».
2. Εάν δεν τηρηθεί ένας από τους τύπους της παρ. 1, θεωρείται ότι ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, ο δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος, ο σύμβουλος δημοτικής κοινότητας ή ο εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας δεν έχει ορκιστεί.
3. Η ορκωμοσία γίνεται στο κατάστημα του δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, ή σε άλλο δημόσιο κτήριο, ή σε κατάλληλο δημόσιο χώρο εντός των διοικητικών ορίων του δήμου ή της περιφέρειας, σε δημόσια συνεδρίαση, της οποίας η ακριβής ημερομηνία και ώρα ορίζεται από τον νεοεκλεγέντα δήμαρχο ή περιφερειάρχη, αντίστοιχα. Η ορκωμοσία δύναται να διενεργηθεί έως και την 31η Δεκεμβρίου του έτους των αυτοδιοικητικών εκλογών. Κατ’ εξαίρεση η ορκωμοσία είναι δυνατή και μετά την ημερομηνία αυτή, εάν, για λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, ο επιτυχών σύμβουλος ή σύμβουλος ή εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας αδυνατούσε να προσέλθει μέχρι την ανωτέρω καταληκτική ημερομηνία να ορκιστεί. Στην περίπτωση αυτή ο ίδιος ο επιτυχών οφείλει να γνωστοποιήσει στον δήμαρχο ή αντίστοιχα στον περιφερειάρχη τους λόγους αντικειμενικής αδυναμίας και αντίστοιχα ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης καλεί τον επιτυχόντα δημοτικό ή περιφερειακό, αντίστοιχα, σύμβουλο, σύμβουλο ή εκπρόσωπο δημοτικής κοινότητας προς ορκωμοσία εντός δύο (2) ημερών, αφότου του γνωστοποιήθηκε η άρση των λόγων αυτών. Αν ο επιτυχών αιρετός δεν ορκιστεί, εκπίπτει αυτοδικαίως, με διαπιστωτική απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας και καλείται σε ορκωμοσία ο επόμενος αναπληρωματικός του σύμφωνα με το άρθρο 76, περί αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, ενημερώνουν αμελλητί τον Γενικό Επόπτη, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.aye-ota.gov.gr, του άρθρου 671 στον Επόπτη Νομιμότητας.
4. Για την ορκωμοσία συντάσσεται πρακτικό, το οποίο υπογράφεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη, αντίστοιχα, τους δημοτικούς ή περιφερειακούς, αντίστοιχα συμβούλους, τους συμβούλους δημοτικής κοινότητας και τους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων που ορκίστηκαν. Το πρακτικό αυτό συντάσσεται σε δύο (2) αντίτυπα, από τα οποία το ένα παραμένει στον δήμο ή στην περιφέρεια, αντίστοιχα, και το άλλο αποστέλλεται για ενημέρωση στον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας. Το πρακτικό ορκωμοσίας, ως εκτελεστή διοικητική πράξη, προσβάλλεται με αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
5. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, οι δημοτικοί ή οι περιφερειακοί, αντίστοιχα σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων αναλαμβάνουν τα καθήκοντά τους από την ημέρα της εγκατάστασης.
6. Αν γίνει δεκτή η ένσταση που ασκήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 81 του παρόντος, περί εφαρμογής της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών, και τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί των διαφορών που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, και ακυρωθεί από το αρμόδιο δικαστήριο η απόφαση επικύρωσης της εκλογής του άρθρου 76, περί αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, η διαδικασία των παρ. 1 έως και 5 επαναλαμβάνεται με πρωτοβουλία του δημάρχου ή του περιφερειάρχη που εκλέγεται με βάση τη δικαστική απόφαση.
7. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, καλεί το αργότερο εντός της επομένης εργάσιμης ημέρας από τη γνωστοποίηση της απόφασης της παρ. 6 αυτούς που καταλαμβάνουν τις κενωθείσες έδρες, σύμφωνα με τις παρ. 1 ή 2 ή 3 του άρθρου 63 και τις παρ. 1 ή 2 ή 3 του άρθρου 64, με τη σειρά της εκλογής τους, και αυτοί οφείλουν να παρουσιαστούν για ορκωμοσία εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών αφότου τους επιδόθηκε η πρόσκληση. Η ορκωμοσία γίνεται ενώπιον του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, σύμφωνα με το παρόν, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως. Αν αυτοί που κλήθηκαν δεν εμφανισθούν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, αποβάλλουν αυτοδικαίως την ιδιότητα του αναπληρωματικού, με διαπιστωτική απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης αντίστοιχα ενημερώνουν αμελλητί τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης www.ayeota.gov.gr του άρθρου 671, στον Επόπτη Νομιμότητας.
8. Αν αυτός που έχει εκλεγεί δήμαρχος ή, αντίστοιχα, περιφερειάρχης αποποιηθεί την εκλογή του, αποβιώσει ή ακυρωθεί η εκλογή του στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εγκατάσταση των αρχών των δήμων και περιφερειών, η προθεσμία για την εκλογή νέου ορίζεται σε επτά (7) ημέρες από την ημερομηνία εγκατάστασης των αρχών των δήμων και περιφερειών. Στην περίπτωση αυτή τη συνεδρίαση καλεί για τους δήμους ο σύμβουλος της παράταξης του δημάρχου που έχει εκλεγεί κατά σειρά με τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης και για τις περιφέρειες ο σύμβουλος της παράταξης του περιφερειάρχη που έχει εκλεγεί με τον μεγαλύτερο αριθμό σταυρών στη μεγαλύτερη σε πληθυσμό εκλογική περιφέρεια, ο οποίος και προεδρεύει. Για τη διαδικασία εκλογής νέου δημάρχου ή περιφερειάρχη εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 114, περί εκλογής νέου δημάρχου και νέου περιφερειάρχη.

Άρθρο 74
Αποποίηση εκλογής
Αιρετός, ο οποίος δεν αποποιείται την εκλογή του δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την έναρξη της αυτοδιοικητικής περιόδου, με γραπτή δήλωσή του προς τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας, θεωρείται ότι την έχει αποδεχθεί.

Άρθρο 75
Παραίτηση αιρετών
1. Η παραίτηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη υποβάλλεται εγγράφως στον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και καθίσταται αυτοδικαίως οριστική την επομένη της κατάθεσης της δήλωσης στο πρωτόκολλο του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης. Ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης που παραιτήθηκε, δύναται να καταλάβει τη θέση δημοτικού ή αντίστοιχα περιφερειακού, συμβούλου που πρόκειται να εκλεγεί νέος δήμαρχος ή περιφερειάρχης, με σχετική αναφορά του στη δήλωση παραίτησης και στην περίπτωση αυτή θεωρείται ότι είναι ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης δημοτικός ή περιφερειακός, αντίστοιχα, σύμβουλος.
2. Η παραίτηση των δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων, των συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων υποβάλλεται εγγράφως στον οικείο δήμαρχο ή περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και καθίσταται αυτοδικαίως οριστική την επομένη της κατάθεσης της δήλωσης στο πρωτόκολλο του οικείου δήμου ή περιφέρειας, αντίστοιχα.
3. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η παραίτηση των αιρετών των δήμων και των περιφερειών από τις θέσεις που κατέχουν εκ της ιδιότητάς τους υποβάλλεται γραπτώς στα όργανα τα οποία τους εξέλεξαν ή τους διόρισαν και καθίσταται αυτοδικαίως οριστική την επομένη της κατάθεσης της δήλωσης στο πρωτόκολλο της οικείας υπηρεσίας.
4. Η εκλογή ή ο ορισμός αντικαταστατών, αυτών που παραιτήθηκαν, γίνεται για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα της περιόδου κατά την οποία αυτοί ασκούσαν καθήκοντα.

Άρθρο 76
Αντικατάσταση και αναπλήρωση δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων
1. Τις έδρες των δημοτικών συμβούλων, συμπεριλαμβανομένων και των άνευ σταυρού προτίμησης, που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές, καταλαμβάνουν οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού κατά σειρά εκλογής. Ειδικά στους δήμους της παρ. 2 του άρθρου 44, περί των εκλογικών περιφερειών, τις έδρες των δημοτικών συμβούλων, που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές καταλαμβάνουν οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού κατά σειρά εκλογής στην οικεία εκλογική περιφέρεια. Στους δήμους του προηγούμενου εδαφίου, όταν μείνει για οποιονδήποτε λόγο κενή έδρα υποψηφίου άνευ σταυρού προτίμησης, την καταλαμβάνει κατά σειρά αναπληρωματικός του επιτυχόντος συνδυασμού στη μεγαλύτερη εκλογική περιφέρεια.
2. Τις έδρες των περιφερειακών συμβούλων, συμπεριλαμβανομένων των άνευ σταυρού, που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές, καταλαμβάνουν οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού της ίδιας εκλογικής περιφέρειας. Αν κενωθεί για οποιονδήποτε λόγο θέση περιφερειακού συμβούλου άνευ σταυρού, τότε αντικαθίσταται ανά μία (1) από τον πρώτο αναπληρωματικό σύμβουλο του ιδίου συνδυασμού ξεκινώντας από την κατά σειρά εκλογική περιφέρεια με τον μεγαλύτερο πληθυσμό.
3. α) Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών δημοτικών συμβούλων του συνδυασμού, καλούνται να καταλάβουν τις θέσεις που έμειναν κενές για οποιονδήποτε λόγο αναπληρωματικοί δημοτικοί σύμβουλοι, ανά ένας (1), και κατά σειρά εκλογής, από τους λοιπούς συνδυασμούς, συμπεριλαμβανομένου του επιτυχόντος συνδυασμού, με τη σειρά της εκλογικής τους δύναμης και με τη σειρά που έχουν ανακηρυχθεί.
β) Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών περιφερειακών συμβούλων του συνδυασμού σε μία εκλογική περιφέρεια, καλούνται να καταλάβουν τις έδρες που έμειναν κενές, για οποιονδήποτε λόγο, αναπληρωματικοί περιφερειακοί σύμβουλοι από τον ίδιο συνδυασμό ανά μια (1) από άλλη εκλογική περιφέρεια, ανά ένας (1) και κατά τη σειρά που έχουν ανακηρυχθεί, ξεκινώντας από την εκλογική περιφέρεια με τον μεγαλύτερο πληθυσμό. Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών συμβούλων του συνδυασμού αυτού σε οποιαδήποτε εκλογική περιφέρεια, καλούνται να καταλάβουν τις έδρες που έμειναν κενές, για οποιονδήποτε λόγο, αναπληρωματικοί σύμβουλοι από άλλους συνδυασμούς συμπεριλαμβανομένου του επιτυχόντος, κατά σειρά εκλογικής δύναμης στην ίδια εκλογική περιφέρεια, με τη σειρά που έχουν ανακηρυχθεί οι αναπληρωματικοί του κάθε συνδυασμού. Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών περιφερειακών συμβούλων όλων των συνδυασμών στην οικεία εκλογική περιφέρεια, καλούνται να καταλάβουν τις έδρες που έμειναν κενές, για οποιονδήποτε λόγο, αναπληρωματικοί σύμβουλοι από άλλους συνδυασμούς, συμπεριλαμβανομένου του επιτυχόντος, κατά σειρά εκλογικής δύναμης από άλλη εκλογική περιφέρεια, ξεκινώντας από αυτή που έχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό, με τη σειρά που έχουν ανακηρυχθεί οι αναπληρωματικοί του κάθε συνδυασμού.
4. Αν δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι τεθούν σε αργία και ο αριθμός των δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων είναι μικρότερος από αυτόν που απαιτείται για την επίτευξη απαρτίας, ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, καλεί αναπληρωματικούς δημοτικούς συμβούλους ή περιφερειακούς συμβούλους της ίδιας εκλογικής περιφέρειας, από τον συνδυασμό στον οποίο ανήκουν αυτοί που έχουν τεθεί σε αργία με τη σειρά της εκλογής τους και για τον μέχρι τη λήξη της αργίας χρόνο. Αν για οποιονδήποτε λόγο αυτοί που κλήθηκαν, αρνηθούν ή δεν αποδεχτούν την άσκηση των καθηκόντων, εφαρμόζεται αναλόγως η παρ. 3 για όσο διάστημα διαρκεί η αργία.
5. Αν μείνουν κενές έδρες δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων και δεν υπάρχουν αναπληρωματικοί κανενός συνδυασμού, ο περιφερειάρχης για τους δήμους και ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης για της περιφέρειες, προκηρύσσει, σε δύο (2) μήνες το αργότερο από την ημερομηνία κατά την οποία οι έδρες κατέστησαν κενές, την εκλογή τόσων συμβούλων και ισάριθμων αναπληρωματικών όσες είναι οι κενές έδρες.
6. Στην αναπληρωματική εκλογή της παρ. 5 εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 47, περί κατάρτισης συνδυασμών και υποβολής υποψηφιοτήτων. Η υποβολή των υποψηφιοτήτων στην αναπληρωματική εκλογή γίνεται είκοσι (20) ημέρες πριν από την ημερομηνία των εκλογών. Οι κενές θέσεις κατανέμονται ανάμεσα στους συνδυασμούς ανάλογα με την εκλογική δύναμη καθενός από αυτούς, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου.
7. Αναπληρωματική εκλογή της παρ. 5 διενεργείται στο τελευταίο έτος της αυτοδιοικητικής περιόδου, μόνον αν οι σύμβουλοι που έχουν απομείνει δεν αρκούν για την επίτευξη απαρτίας.
8. Τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, η δημοτική και περιφερειακή επιτροπή, καθώς και οι αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές των δήμων και των περιφερειών λειτουργούν νόμιμα και με ελλιπή σύνθεση, η οποία δεν δύναται να περιλαμβάνει μέλη λιγότερα από όσα απαιτείται για να έχουν απαρτία, αν δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι, αντίστοιχα, αποποιηθούν την εκλογή τους ή ακυρωθεί η εκλογή τους, παραιτηθούν, αποβιώσουν, εκπέσουν, παυθούν ή τεθούν σε αργία, και μέχρι οι κενές έδρες να συμπληρωθούν, κατά περίπτωση, με αναπλήρωση ή με εκλογές, ή με τη λήξη του χρόνου της αργίας.
9. Για τη λήψη αποφάσεων των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων και της δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής, η απαρτία και οι απαραίτητες πλειοψηφίες υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των δημοτικών ή περιφερειακών, αντίστοιχα, συμβούλων που έχουν ορκισθεί και εγκατασταθεί, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν τεθεί σε αργία, σύμφωνα με το άρθρο 33, περί του αριθμού μελών δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων ή με βάση τον αριθμό των μελών που αντιστοιχούν στις επιτροπές.
10. Όταν το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο δεν δύναται να λειτουργήσει νόμιμα, επειδή υπάρχει έλλειψη δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων, αντίστοιχα, αναστέλλονται κάθε είδους προθεσμίες των οποίων η τήρηση εξαρτάται από απόφαση του συμβουλίου, μέχρι να καταστεί δυνατή η νόμιμη λειτουργία του.

Άρθρο 77
Αντικατάσταση και αναπλήρωση συμβούλων δημοτικής κοινότητας και εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων
1. Τις έδρες των συμβούλων των δημοτικών κοινοτήτων που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές καταλαμβάνουν κατά σειρά εκλογής οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού της ίδιας δημοτικής κοινότητας.
2. Την έδρα του εκπροσώπου δημοτικής κοινότητας, που για οποιονδήποτε λόγο μένει κενή, καταλαμβάνει ο επόμενος κατά σειρά εκλογής υποψήφιος εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας του ιδίου συνδυασμού στην ίδια δημοτική κοινότητα.
3. Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών συμβούλων των δημοτικών κοινοτήτων του συνδυασμού στην ίδια δημοτική κοινότητα, καλούνται, αντίστοιχα, να καταλάβουν τις έδρες που έμειναν κενές, για οποιονδήποτε λόγο, αναπληρωματικοί σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων, ανά ένας (1), από άλλους συνδυασμούς, συμπεριλαμβανομένου του επιτυχόντος συνδυασμού, με τη σειρά της εκλογικής τους δύναμης στη δημοτική κοινότητα και με τη σειρά που έχουν ανακηρυχθεί στην ίδια δημοτική κοινότητα. Αν και πάλι υπάρχουν κενές έδρες για οποιονδήποτε λόγο στο συμβούλιο δημοτικής κοινότητας, το δημοτικό συμβούλιο, με απόφασή του, ορίζει δημοτικό σύμβουλο ή σύμβουλο άλλης δημοτικής κοινότητας ως σύμβουλο της δημοτικής κοινότητας μέχρι τη λήξη της δημοτικής περιόδου.
4. Αν εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων, το δημοτικό συμβούλιο ορίζει δημοτικό σύμβουλο, ο οποίος εκτελεί χρέη εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας μέχρι τη λήξη της δημοτικής περιόδου. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και αν σε μία δημοτική κοινότητα δεν έχει ανακηρυχθεί από το αρμόδιο δικαστήριο υποψήφιος εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας.
5. Αν σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων τεθούν σε αργία και ο αριθμός των συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων είναι μικρότερος από αυτόν που απαιτείται για την επίτευξη απαρτίας, ο δήμαρχος καλεί αναπληρωματικούς συμβούλους της ίδιας δημοτικής κοινότητας από τον συνδυασμό στον οποίο ανήκουν αυτοί που έχουν τεθεί σε αργία με τη σειρά της εκλογής τους και για τον μέχρι τη λήξη της αργίας χρόνο. Αν εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων τεθούν σε αργία, ο δήμαρχος καλεί τους αναπληρωματικούς τους για τον μέχρι τη λήξη της αργίας χρόνο. Αν για οποιονδήποτε λόγο αυτοί που κλήθηκαν, σύμφωνα με το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο, αρνηθούν ή δεν αποδεχτούν την άσκηση των καθηκόντων, εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 3 και 4 για όσο διάστημα διαρκεί η αργία.
6. Τα συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων λειτουργούν νόμιμα και με ελλιπή σύνθεση, η οποία δεν δύναται να περιλαμβάνει μέλη λιγότερα από όσα απαιτείται για να έχουν απαρτία, αν σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας αποποιηθούν την εκλογή τους, παραιτηθούν, αποβιώσουν, εκπέσουν, ή τεθούν σε αργία, ή αν οι έδρες μείνουν κενές για οποιονδήποτε άλλο λόγο και μέχρι οι κενές έδρες να συμπληρωθούν, κατά περίπτωση, με αναπλήρωση ή με τη λήξη του χρόνου της αργίας.
7. Για τη λήψη αποφάσεων των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων, η απαρτία και οι απαραίτητες πλειοψηφίες υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων, αντίστοιχα, που έχουν ορκισθεί και εγκατασταθεί, σύμφωνα με το άρθρο 73, περί ορκωμοσίας αιρετών, εγκατάστασης και ανάληψης καθηκόντων.
8. Όταν το συμβούλιο δημοτικής κοινότητας δεν δύναται να λειτουργήσει νόμιμα, επειδή υπάρχει έλλειψη συμβούλων δημοτικής κοινότητας, αναστέλλονται κάθε είδους προθεσμίες των οποίων η τήρηση εξαρτάται από απόφαση του συμβουλίου, μέχρι να καταστεί δυνατή η νόμιμη λειτουργία του.

Άρθρο 78
Εκλογή εξαιτίας διάλυσης συμβουλίων
1. Αν ένα δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο διαλυθεί για σοβαρούς λόγους δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 722, περί παύσης αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών, ο Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης προκηρύσσει εκλογές το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης του άρθρου 722, οι οποίες διενεργούνται το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από την προκήρυξή τους για το υπόλοιπο της θητείας. Κατά την εκλογή αυτή, εκλέγονται και αναπληρωματικοί σύμβουλοι. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο χρόνος κατάθεσης υποψηφιοτήτων, ο χρόνος ανακήρυξης υποψηφίων, ο οποίος συμπίπτει με τον χρόνο συγκρότησης της Επιτροπής Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων του άρθρου 100 και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.
2. Η διάλυση δημοτικού συμβουλίου σύμφωνα με την παρ. 1 επιφέρει διάλυση και των οικείων συμβουλίων δημοτικής κοινότητας, καθώς και παύση των εκπροσώπων των οικείων δημοτικών κοινοτήτων. Όταν προκηρυχθεί η εκλογή νέου δημοτικού συμβουλίου, κατά την εκλογή αυτή εκλέγονται και τα μέλη των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων.
3. Ο Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης αναθέτει στον αρχαιότερο δημόσιο υπάλληλο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με βαθμό Α’ τα καθήκοντα του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, που σχετίζονται με τη διεκπεραίωση των επειγουσών υπηρεσιακών υποθέσεων, καθώς και την ευθύνη της διενέργειας των εκλογών.
4. Για τη διενέργεια των νέων εκλογών εφαρμόζεται αναλογικά το παρόν Μέρος.

Άρθρο 79
Εκούσια προκήρυξη εκλογών
1. Το δημοτικό ή το περιφερειακό συμβούλιο δύναται, με εισήγηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) του όλου αριθμού των μελών να αποφασίσει τη διενέργεια εκλογών και την ημερομηνία αυτών τουλάχιστον μετά από τριάντα (30) μέρες από τη λήψη της απόφασης και το αργότερο εντός εξήντα (60) ημερών, για την ανάδειξη νέων δημοτικών ή περιφερειακών αρχών για το υπόλοιπο της θητείας. Η απόφαση του πρώτου εδαφίου δύναται να ληφθεί μόνο εντός των τριών (3) πρώτων ετών της αυτοδιοικητικής περιόδου και μόνο άπαξ ανά θητεία.
2. Η απόφαση για την εκούσια προκήρυξη των εκλογών εκδίδεται από τον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης εντός τριών (3) ημερών από τη λήψη της απόφασης της παρ. 1. Κατά την εκλογή αυτή εκλέγονται και αναπληρωματικοί σύμβουλοι. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο χρόνος κατάθεσης υποψηφιοτήτων, ο χρόνος ανακήρυξης υποψηφίων, ο οποίος συμπίπτει με τον χρόνο συγκρότησης της Επιτροπής Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων του άρθρου 100 και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.
3. Όταν προκηρυχθεί η εκλογή νέου δημοτικού συμβουλίου, κατά την εκλογή αυτή εκλέγονται και τα μέλη των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων.
4. Για τη διενέργεια των νέων εκλογών εφαρμόζονται αναλογικά το παρόν Μέρος και το Μέρος Γ’ περί των εκλογικών δαπανών συνδυασμών και υποψηφίων και του ελέγχου αυτών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Άρθρο 80
Εκλογικοί φάκελοι – Λευκά ψηφοδέλτια – Κάλπες ψηφοφορίας
1. Οι φάκελοι στους οποίους εσωκλείονται τα ψηφοδέλτια κατασκευάζονται για όλη την Επικράτεια με μέριμνα του Υπουργείου Εσωτερικών από χαρτί αδιαφανές και έχουν στην εμπρός πλευρά έντυπο γνώρισμα.
2. Το Υπουργείο Εσωτερικών μεριμνά για την έγκαιρη αποστολή στους περιφερειάρχες επαρκούς αριθμού φακέλων. Οι περιφερειάρχες μεριμνούν για την έγκαιρη διαβίβαση των φακέλων αυτών στις δημοτικές αρχές, οι οποίες εφοδιάζουν τις εφορευτικές επιτροπές κάθε εκλογικού τμήματος της χωρικής αρμοδιότητάς τους.
3. Αν δεν υπάρχουν τέτοιοι φάκελοι, η εφορευτική επιτροπή πιστοποιεί την έλλειψη και προμηθεύεται από τον δήμο άλλους ομοιόμορφους φακέλους.
4. Εκτός από το έντυπο γνώρισμα, τίποτε άλλο δεν αναγράφεται πάνω στον φάκελο. Αν σημειωθούν πάνω στον φάκελο στίγματα, σημεία ή λέξεις, δύνανται να θεωρηθούν διακριτικά γνωρίσματα που παραβιάζουν με τρόπο προφανή το απόρρητο της ψηφοφορίας.
5. Τα λευκά ψηφοδέλτια κατασκευάζονται για όλη την επικράτεια με φροντίδα του Υπουργείου Εσωτερικών από λευκό χαρτί. Το Υπουργείο Εσωτερικών φροντίζει να αποστέλλεται, εγκαίρως, στους περιφερειάρχες επαρκής αριθμός λευκών ψηφοδελτίων. Οι περιφερειάρχες φροντίζουν για την έγκαιρη διαβίβαση των ψηφοδελτίων αυτών στις δημοτικές αρχές, που εφοδιάζουν τις εφορευτικές επιτροπές κάθε εκλογικού τμήματος της χωρικής αρμοδιότητάς τους.
6. Τα λευκά ψηφοδέλτια δεν λαμβάνονται υπόψη στον αριθμό των εγκύρων ψηφοδελτίων για την εφαρμογή του παρόντος νόμου.
7. Κατά την ψηφοφορία χρησιμοποιούνται ιδιαίτερες κάλπες που φέρουν κατάλληλο διακριτικό γνώρισμα.

Άρθρο 81
Εφαρμογή της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών
1. Για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 106 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί ανάκλησης και απαγόρευσης κανονικών αδειών δημοσίων υπαλλήλων, στρατιωτικών κ.λπ..
2. Το π.δ. 26/2012 εφαρμόζεται αναλόγως και κατά τη διενέργεια των αυτοδιοικητικών εκλογών, για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικά σε διατάξεις του παρόντος. Ειδικά για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, οι προθεσμίες της παρ. 2 του άρθρου 54, περί του προσδιορισμού εκλογικών τμημάτων και καταστημάτων ψηφοφορίας, της παρ. 3 του άρθρου 57, περί διορισμού εφορευτικών επιτροπών, και των παρ. 6 και 8 του άρθρου 67, περί του διορισμού των αντιπροσώπων της δικαστικής αρχής και των εφόρων τους, του π.δ. 26/2012, ορίζονται σε είκοσι (20) ημέρες πριν από την ημερομηνία διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών.
3. Οι αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής και οι έφοροι αυτών ψηφίζουν στις εκλογές των δημοτικών αρχών, μόνο αν είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο του οικείου δήμου, όπου ασκούν τα καθήκοντά τους αυτά.
4. Οι αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής και οι έφοροι αυτών ψηφίζουν στις εκλογές των περιφερειακών αρχών, μόνο αν είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο δήμου της οικείας περιφέρειας, όπου ασκούν τα καθήκοντά τους αυτά. Αν δεν είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο του δήμου που ανήκει το εκλογικό τμήμα στο οποίο ασκούν τα καθήκοντά τους και είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο άλλου δήμου της οικείας περιφέρειας, υπογράφουν υπεύθυνη δήλωση στην οποία αναφέρεται ο δήμος στους εκλογικούς καταλόγους του οποίου είναι εγγεγραμμένοι και ψηφίζουν.
5. Στις προθεσμίες που ορίζονται κατά τη διαδικασία εκλογής των δημοτικών και περιφερειακών αρχών δεν υπολογίζεται η ημέρα της ψηφοφορίας και οι προθεσμίες αυτές λήγουν μόλις παρέλθει και η τελευταία μέρα τους, έστω και αν είναι ημέρα αργίας.

Άρθρο 82
Εκλογικές διαφορές
Οι διαφορές που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών εκδικάζονται, σύμφωνα με τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).

Άρθρο 83
Αίτηση αναίρεσης
1. Κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν από τα τριμελή διοικητικά πρωτοδικεία ή τα διοικητικά εφετεία σύμφωνα με τα άρθρα 244 έως 261 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί των διαφορών που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, χωρεί αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας σύμφωνα με τα άρθρα 53 έως 66 του Κώδικα διατάξεων νόμων για το Συμβούλιο της Επικρατείας (π.δ. 18/1989, Α’ 8), περί της αίτησης αναίρεσης εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την παρέλευση του πενθημέρου που ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 260 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.
2. Όταν ασκείται αίτηση αναίρεσης δεν χορηγείται αναστολή εκτέλεσης της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
3. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδίδεται το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από την περιέλευση της αίτησης αναίρεσης σε αυτό.
4. Αν η τελεσίδικη απόφαση, βάσει της οποίας μεταβλήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο η αρχική εγκατάσταση των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, αναιρεθεί και κριθεί κατ’ ουσίαν η διαφορά από το αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο, όσοι ανακηρύσσονται ως επιτυχόντες μετά από την απόφαση θεωρούνται ότι εγκαταστάθηκαν αναδρομικά, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 35, περί του χρόνου διενέργειας αυτοδιοικητικών εκλογών και της διάρκειας της δημοτικής και περιφερειακής (αυτοδιοικητικής) περιόδου. Η αναδρομική αυτή εγκατάσταση δεν θίγει το κύρος των πράξεων που εκδόθηκαν ή δημοσιεύθηκαν από τις αρχές των οποίων η εκλογή ακυρώθηκε από το αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο.

Άρθρο 84
Επανάληψη εκλογής σε περίπτωση ακύρωσης
1. Αν ακυρωθεί η εκλογή για παράβαση νόμου ή για οποιαδήποτε πλημμέλεια, επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία μεταξύ των ίδιων υποψηφίων που είχαν ανακηρυχθεί νόμιμα. Ο Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης προκηρύσσει εκλογές το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από την ακύρωση της εκλογής, οι οποίες διενεργούνται το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από την προκήρυξή τους για το υπόλοιπο της θητείας. Κατά την εκλογή αυτή, εκλέγονται και αναπληρωματικοί σύμβουλοι. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο χρόνος κατάθεσης υποψηφιοτήτων, ο χρόνος ανακήρυξης υποψηφίων, ο οποίος συμπίπτει με τον χρόνο συγκρότησης της Επιτροπής Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων του άρθρου 100 και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.
2. Στην περίπτωση αυτή, έφορος των αντιπροσώπων της δικαστικής αρχής είναι ο πρόεδρος του οικείου πρωτοδικείου της έδρας του δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα. Αυτός διορίζει σε κάθε εκλογικό τμήμα της περιφέρειας του πρωτοδικείου τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ψηφοφορία. Το άρθρο 68 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί διορισμού αντιπροσώπων της δικαστικής αρχής και των εφόρων τους, εφαρμόζεται αναλόγως. Αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής διορίζονται εκείνοι που υπηρετούν στην περιφέρεια του οικείου πρωτοδικείου, κατά προτεραιότητα δε εκείνοι που αναφέρονται στην παρ. 10 του άρθρου 68 του π.δ. 26/2012. Αν τα πρόσωπα αυτά δεν επαρκούν, ο έφορος διορίζει αντιπροσώπους της δικαστικής αρχής και πρόσωπα εκτός της περιφέρειας του οικείου πρωτοδικείου. Για τη διενέργεια των διορισμών, ο έφορος δύναται να ζητήσει από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου να του διαβιβάσει, από τα συγκεντρωθέντα για την ακυρωθείσα εκλογή στοιχεία που προβλέπονται στις περ. β) έως στ) της παρ. 6 του άρθρου 68 του π.δ. 26/2012, όσα κρίνει ο ίδιος αναγκαία. Δύναται, επίσης, να ζητήσει να του αποσταλούν από τις αρχές που αναφέρονται στις ανωτέρω περιπτώσεις επικαιροποιημένα τα σχετικά στοιχεία. Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία αποστέλλονται σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, κατάλληλη για ηλεκτρονική επεξεργασία, εντός δέκα (10) ημερών από τη λήψη του αιτήματος.
3. Ο προϊστάμενος της διεύθυνσης του δήμου που είναι αρμόδια για τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών δημοσιεύει το πρόγραμμα εκλογής σύμφωνα με το άρθρο 51, περί του προγράμματος της εκλογής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ’
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ – ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΜΕΡΟΥΣ Β’

Άρθρο 85
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται η διαδικασία εγγραφής, μεταβολής και ακύρωσης της αίτησης εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου, ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα, η πιθανή διαδικασία ηλεκτρονικής αποστολής δικαιολογητικών, ζητήματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 39, περί ειδικής εφαρμογής εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο.
2. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ορίζονται οι έδρες των περιφερειακών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας με βάση τον πληθυσμό της και σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 45, περί εδρών περιφερειακών συμβουλίων κάθε εκλογικής περιφέρειας.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζεται κάθε αναγκαίο τεχνικό και κάθε άλλο απαραίτητο ζήτημα σχετικά με τη λειτουργία της ηλεκτρονικής πύλης δήλωσης υποψηφιοτήτων του άρθρου 33 του π.δ. 26/2012 (Α’ 27), της παρ. 7 του άρθρου 47, περί της κατάρτισης συνδυασμών και της υποβολής υποψηφιοτήτων, την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την πρόσβαση των υποψηφίων και την υποβολή των δηλώσεων υποψηφιοτήτων.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναπροσαρμόζονται τα ποσά των παρ. 11 και 12 του άρθρου 47.
5. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ορίζονται οι διαστάσεις των ψηφοδελτίων για τις αυτοδιοικητικές εκλογές και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη μορφή και το περιεχόμενό τους, σύμφωνα με το άρθρο 52, περί της μορφής και του περιεχομένου των ψηφοδελτίων.
6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται η αποζημίωση των προσώπων που αναφέρονται στην παρ. 6 του άρθρου 66, περί της εφορευτικής επιτροπής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο και της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου.
7. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ορίζονται οι διαστάσεις των λευκών ψηφοδελτίων για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σύμφωνα με το άρθρο 80, περί των εκλογικών φακέλων, των λευκών ψηφοδελτίων και των καλπών ψηφοφορίας.
8. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται οι διαστάσεις των εκλογικών φακέλων, το έντυπο γνώρισμά τους και η απόχρωσή τους για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σύμφωνα με το άρθρο 80.
9. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται το διακριτικό γνώρισμα, το μέγεθος, το σχήμα και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τις κάλπες που χρησιμοποιούνται για τις εκλογές των δημοτικών και των περιφερειακών αρχών, καθώς, επίσης, και κάθε άλλο ζήτημα για τη διενέργεια των αυτοδιοικητικών εκλογών.

Άρθρο 86
Τελικές διατάξεις
1. Σε περίπτωση διενέργειας εκλογών σύμφωνα με τα άρθρα 78, 79 και 84, δεν πραγματοποιείται ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο.
2. Για τη διενέργεια εκλογών σύμφωνα με το άρθρο 78, περί της εκλογής εξαιτίας διάλυσης συμβουλίων και το άρθρο 79, περί της εκούσιας προκήρυξης εκλογών, εφαρμόζονται οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 84, περί της επανάληψης της εκλογής σε περίπτωση ακύρωσης.
3. Οι θητείες των αυτοδιοικητικών αρχών που εγκαταστάθηκαν για τις αυτοδιοικητικές περιόδους από:
α) την 1η Ιανουαρίου 2011 έως την 31η Αυγούστου 2014,
β) την 1η Σεπτεμβρίου 2014 έως την 31η Αυγούστου 2019,
γ) την 1η Σεπτεμβρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2023 και
δ) την 1η Ιανουαρίου 2024 έως την 31η Δεκεμβρίου 2028,
λογίζονται πλήρεις για όλες τις συνέπειες.

Άρθρο 87
Μεταβατική διάταξη

Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται και ισχύει για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών της αυτοδιοικητικής περιόδου 2029-2033. Για την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028 εξακολουθούν να εφαρμόζονται τα Μέρη Α’, Β΄, Γ΄ και Δ’ του ν. 4804/2021 (Α’ 90).