Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΦΩΤΗΣ' | 20 Ιανουαρίου 2026, 12:00

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

  ΘΕΜΑ: Σχόλιο επί του Άρθρου 89 – Ανάγκη επέκτασης του καταληκτικού βαθμού Υποστρατήγου στο σύνολο των Αξιωματικών Ειδικών Καθηκόντων προς αποκατάσταση της Συνταγματικής Αρχής της Ισότητας Με το προτεινόμενο άρθρο 89 επιχειρείται η τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 111 του ν. 4662/2020, με την οποία αναβαθμίζεται ο καταληκτικός βαθμός της ειδικότητας των Ιατρών Αξιωματικών Ειδικών Καθηκόντων στο Πυροσβεστικό Σώμα, από τον βαθμό του Αρχιπυράρχου στον βαθμό του Υποστρατήγου. Ωστόσο, η ίδια ρύθμιση διατηρεί τις λοιπές ειδικότητες Αξιωματικών Ειδικών Καθηκόντων (πλην Ιατρών) με καταληκτικό βαθμό τον Αρχιπύραρχο. Η εν λόγω νομοθετική επιλογή, μολονότι κινείται κατ’ αρχήν προς την ορθή κατεύθυνση της θεσμικής αναβάθμισης του επιστημονικού προσωπικού του Π.Σ., παρίσταται ελλιπής και νομικά προβληματική, καθόσον εισάγει αναιτιολόγητη ενδοκατηγορική διάκριση, κατά παράβαση θεμελιωδών συνταγματικών αρχών, για τους ακόλουθους λόγους: 1. Παραβίαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Συντ.) και της ίσης πρόσβασης στην υπηρεσιακή εξέλιξη Οι Αξιωματικοί Ειδικών Καθηκόντων του Πυροσβεστικού Σώματος συγκροτούν ενιαία κατηγορία προσωπικού, η οποία χαρακτηρίζεται από την κατοχή εξειδικευμένων επιστημονικών γνώσεων πανεπιστημιακού επιπέδου και την άσκηση ειδικού επιτελικού έργου κρίσιμου για τη λειτουργία και τον στρατηγικό σχεδιασμό του Σώματος. Η διαφοροποίηση στον εισαγωγικό βαθμό (Πυραγός για τους Ιατρούς, Υποπυραγός για τις λοιπές ειδικότητες) ερείδεται νομίμως: στη μεγαλύτερη διάρκεια σπουδών, καθώς και στην απόκτηση ιατρικής ειδικότητας κατά τον χρόνο εισόδου στο Σώμα. Η διαφοροποίηση αυτή, όμως, έχει ήδη απορροφήσει τη δικαιολογητική της βάση κατά το στάδιο της πρόσληψης. Η μεταφορά της ίδιας διαφοροποίησης και στον καταληκτικό βαθμό συνιστά διπλή αξιοποίηση του ίδιου κριτηρίου, οδηγώντας σε άνιση μεταχείριση στελεχών που, μετά από δεκαετίες υπηρεσίας, τελούν υπό το ίδιο ιεραρχικό, πειθαρχικό και θεσμικό καθεστώς. Κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ενδεικτικώς ΣτΕ 2396/2013, 3370/2015), η διαφορετική υπηρεσιακή αφετηρία δύναται να δικαιολογήσει διαφοροποίηση ως προς τον ρυθμό ή τη διάρκεια της εξέλιξης, όχι όμως διαφορετική ιεραρχική οροφή, εφόσον πρόκειται για προσωπικό εντασσόμενο στο ίδιο υπηρεσιακό σύστημα. 2. Αναιτιολόγητη ενδοκατηγορική διάκριση ως προς την άσκηση ανώτατων επιτελικών καθηκόντων Η απονομή του βαθμού του Υποστρατήγου σε Αξιωματικό Ειδικών Καθηκόντων συνιστά θεσμική αναγνώριση της δυνατότητάς του να ασκεί: επιτελικό σχεδιασμό, διοίκηση και εποπτεία, καθήκοντα στρατηγικού επιπέδου εντός του αντικειμένου της ειδικότητάς του. Από την Αιτιολογική Έκθεση της διάταξης δεν προκύπτει κανένας ειδικός λόγος δημοσίου συμφέροντος που να δικαιολογεί γιατί ένας Ιατρός Αξιωματικός δύναται να ασκεί τέτοια καθήκοντα σε βαθμό Υποστρατήγου, ενώ ένας Μηχανικός, Πληροφορικός, Οικονομολόγος, Νομικός ή άλλος επιστημονικός Αξιωματικός Ειδικών Καθηκόντων αποκλείεται εκ προοιμίου από την ίδια δυνατότητα. Η διοικητική εμπειρία, η γνώση της λειτουργίας του Σώματος και η επιστημονική επάρκεια που αποκτώνται μετά από πολυετή υπηρεσία είναι ποιοτικά συγκρίσιμες μεταξύ των ειδικοτήτων. Η θέσπιση διαφορετικού καταληκτικού βαθμού εντός της ίδιας κατηγορίας, χωρίς ειδική, σαφή και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αντίκειται στις αρχές της ισότητας και της χρηστής διοίκησης (βλ. ΣτΕ 1917/2012). 3. Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.) Ακόμη και αν ήθελε γίνει δεκτό ότι ο νομοθέτης επιδιώκει να ενισχύσει θεσμικά τον ρόλο των Ιατρών Αξιωματικών, ο πλήρης και απόλυτος αποκλεισμός των λοιπών ειδικοτήτων από τον βαθμό του Υποστρατήγου συνιστά μέτρο προδήλως δυσανάλογο. Η αρχή της αναλογικότητας, όπως έχει ερμηνευθεί από το ΣτΕ (Ολομ. 668/2012, 1285/2017), επιβάλλει την επιλογή του ηπιότερου μέτρου. Εν προκειμένω, η διατήρηση ενδεχόμενης ταχύτερης εξέλιξης των Ιατρών θα επαρκούσε, χωρίς να οδηγεί σε απόλυτη υπηρεσιακή απαξίωση των λοιπών επιστημονικών στελεχών, τα οποία αποκλείονται από κάθε προοπτική ανώτατης ιεραρχικής εξέλιξης. 4. Αντίφαση με τη συστηματική ερμηνεία του νόμου και τη νεότερη αξιολογική κρίση του νομοθέτη Με το άρθρο 89, ο νομοθέτης αναγνωρίζει ρητώς ότι Αξιωματικοί Ειδικών Καθηκόντων δύνανται να φέρουν βαθμό στρατηγικής ιεραρχίας, εγκαταλείποντας την έως πρότινος αντίληψη ότι ο βαθμός του Υποστρατήγου προσιδιάζει αποκλειστικά σε Αξιωματικούς Γενικών Καθηκόντων. Εφόσον το εν λόγω θεσμικό εμπόδιο αίρεται για τους Ιατρούς, δεν υφίσταται πλέον κανένα συνεκτικό νομικό έρεισμα για τη διατήρησή του έναντι των λοιπών ειδικοτήτων, οι οποίες επίσης κατέχουν ανώτατους ακαδημαϊκούς τίτλους και ασκούν κρίσιμο επιτελικό έργο. Κατά τη νομολογία του ΣτΕ (πρβλ. ΣτΕ 2164/2016), η νέα αξιολογική κρίση του νομοθέτη οφείλει να εφαρμόζεται με συστηματική συνοχή και όχι αποσπασματικά. ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ Για λόγους συνταγματικής νομιμότητας, ίσης μεταχείρισης και διασφάλισης της υπηρεσιακής συνοχής και ειρήνης, προτείνεται η αναδιατύπωση της περ. β) της παρ. 3 του άρθρου 111 ως εξής: «β) Της κατηγορίας Υγειονομικών και λοιπών Αξιωματικών Ειδικών Καθηκόντων, μέχρι τον βαθμό του Υποστρατήγου, κατά ειδικότητα.» Σε αντίθετη περίπτωση, ελλοχεύει σοβαρός κίνδυνος η ρύθμιση να κριθεί αντισυνταγματική, γεννώντας βάσιμες δικαστικές διεκδικήσεις από Αξιωματικούς που, ενώ κατέχουν τα απαιτούμενα ουσιαστικά και τυπικά προσόντα, αποκλείονται αυθαίρετα από την ανώτατη υπηρεσιακή τους εξέλιξη.