Αρχική Ενεργή μάχη:Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών...ΜΕΡΟΣ Β΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ – ΘΕΣΠΙΣΗ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΕΡΓΟΥ – ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ, ΑΠΕΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ (άρθρα 3-23)Σχόλιο του χρήστη Θεοδώρα Μπλιούμη για το Ινστιτούτο Έρευνας Ρυθμιστικών Πολιτικών (ΙΝΕΡΠ) | 22 Ιανουαρίου 2026, 12:02




Άρθρο 5 Να προβλέπεται και για το Μητρώο 2β ό,τι για το μητρώο 2α αναφορικά με την αποζημίωση και αποκλειστική υπευθυνότητα χρήσης εξοπλισμού και μέσων ιδιωτικής κυριότητας παρόχων υπηρεσιών και κοινωνικής φροντίδας Άρθρο 7 Να συμπεριληφθεί πρόβλεψη διασφάλισης στοιχείων απόρρητου χαρακτήρα (υποδομές, επιχειρησιακά δεδομένα) από τους συμμετέχοντες με προγραμματικές συμβάσεις Άρθρο 11 Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι θα υπάρχουν Κανόνες Εμπλοκής (ΚΕ), χωρίς να εξασφαλίζει ούτε τη δεσμευτικότητά τους ούτε τη διαφάνειά τους, ούτε τη σύνδεσή τους με εκπαίδευση, αξιολόγηση και ευθύνη. Για να γίνει πραγματικό εργαλείο επιχειρησιακής κουλτούρας και όχι απλώς ένα εγχειρίδιο, χρειάζονται ορισμένες νομοτεχνικές ενισχύσεις. Προτεινόμενη προσθήκη: «…οι οποίοι έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για το σύνολο του προσωπικού του Π.Σ. και εντάσσονται στο πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων του Π.Σ., τηρουμένων των διατάξεων του πειθαρχικού δικαίου και των κανόνων ασφαλείας.» Ως προς την περίπτωση 2 του άρθρου Προσθήκη: «Οι Κανόνες Εμπλοκής εξειδικεύονται ανά τύπο κινδύνου και επιχειρησιακό σενάριο σε επιμέρους εγχειρίδια και πρωτόκολλα, τα οποία εγκρίνονται με απόφαση του Αρχηγού Π.Σ. μετά από γνώμη του Συμβουλίου Επιτελικού Σχεδιασμού. Οι επιμέρους Κανόνες δεν μπορούν να αντίκεινται στο βασικό πλαίσιο του παρόντος άρθρου.» Ως προς το 2α προσθήκη: «α) τον τρόπο και τα μέσα διαχείρισης ανά κατηγορία περιστατικού, συμπεριλαμβανομένων ελάχιστων τυποποιημένων διαμορφώσεων δυνάμεων (τύποι οχημάτων, πληρωμάτων, υλικών) ανά επίπεδο σοβαρότητας.». Ως προς το 2β προσθήκη: «β) τα όρια εντολής και ευθύνης κάθε βαθμίδας διοίκησης, με σαφή προσδιορισμό των περιπτώσεων στις οποίες επιτρέπεται απόκλιση και της διαδικασίας αιτιολόγησής της.» Ως προς το 2γ προσθήκη: «γ) τα επίπεδα εμπλοκής του προσωπικού σε επιχειρησιακές δράσεις, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών για λόγους ασφάλειας, κόπωσης ή ειδικών καθηκόντων.» Ως προς το 2δ προσθήκη: «δ) τα κριτήρια λήψης απόφασης για εμπλοκή, ενίσχυση ή απεμπλοκή, με πρόβλεψη για τις περιπτώσεις πολλαπλών ταυτόχρονων συμβάντων και ιεράρχησης προτεραιοτήτων.» Ως προς το 2ζ Για να μην υπάρχει γκρίζα ζώνη εμπλοκής εθελοντών προτείνεται αναδιαμόρφωση ως εξής: «ζ) την επιχειρησιακή υπαγωγή και συνεργασία των εθελοντών πυροσβεστών και των ενταγμένων στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, στο Ενιαίο Μητρώο Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας και στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, καθορίζοντας: ζα) τα όρια της επιχειρησιακής τους ανάληψης καθηκόντων, ζβ) τις ελάχιστες απαιτήσεις εκπαίδευσης και πιστοποίησής τους για συμμετοχή σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, ζγ) το πλαίσιο ασφάλισής τους και μέριμνας σε περίπτωση ατυχήματος, ζδ) τη διαδικασία ενσωμάτωσής τους στην επιχειρησιακή αλυσίδα εντολών.» Στην παράγραφο 3 χρειάζεται να προβλέπεται ευελιξία του αξιωματικού στο πεδίο χωρίς να καταργείται η έννοια του κανόνα και της λογοδοσίας. Πρόταση προσθήκης: «Οι Κανόνες Εμπλοκής εφαρμόζονται σε κάθε επιχειρησιακή δράση, ανεξαρτήτως κλίμακας ή είδους συμβάντος, τηρουμένων των κανόνων ασφαλείας. Κατ’ εξαίρεση, σε εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιστάσεις, επιτρέπεται αιτιολογημένη απόκλιση, η οποία καταγράφεται και αξιολογείται στο πλαίσιο των διαδικασιών διερεύνησης και αναθεώρησης.» Πρόταση Προσθήκη παραγράφων υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε Κανόνες Εμπλοκής, περιοδικής αναθεώρησης και συμμετοχής: «4. Η εκπαίδευση στα περιεχόμενα των Κανόνων Εμπλοκής αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της βασικής και μετεκπαιδευτικής κατάρτισης του πυροσβεστικού προσωπικού. Η επιτυχής παρακολούθηση και αξιολόγηση σχετικών προγραμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την ανάληψη θέσεων ευθύνης επιχειρησιακής διοίκησης.» «5. Οι Κανόνες Εμπλοκής αναθεωρούνται τουλάχιστον ανά τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον το απαιτούν σοβαρά συμβάντα ή αλλαγές στο επιχειρησιακό περιβάλλον. Κατά τη διαδικασία αναθεώρησης ζητείται υποχρεωτικά γνώμη από εκπροσώπους των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων και του επιχειρησιακού προσωπικού πρώτης γραμμής.» Άρθρο 12 Το άρθρο επιχειρεί να φτιάξει ένα εθνικό ICS, αλλά μένει περιγραφικό και όχι δεσμευτικά λειτουργικό. Χρειάζεται να γίνει πιο καθαρό ποιος διοικεί, πώς δουλεύει το ICS στην πράξη, πώς δένονται τα σχέδια κοινής δράσης με τα υφιστάμενα σχέδια και πώς αποφεύγονται οι κλασικές παθογένειες (παράλληλες διοικήσεις, ασάφεια ρόλων, χαμένη εικόνα).Στο πρώτο εδάφιο, αντί για απλή δυνατότητα, πρόταση διατύπωσης που το κάνει βασικό πλαίσιο: «…τελούν σε λειτουργική αρμονία και συμπληρωματικότητα τόσο μεταξύ τους, όσο και σε σχέση με τα επιχειρησιακά σχέδια του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.), σε στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο. Τα σχέδια του πρώτου εδαφίου οργανώνονται βάσει του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (Incident Command System – ICS), το οποίο εφαρμόζεται ως ενιαίο πλαίσιο δομής διοίκησης στο πεδίο.» Ορισμός επιπέδων διοίκησης και ρόλων. Προσθηκη νέας παραγράφου: «Για την εφαρμογή του ICS διακρίνονται:α) στρατηγικό επίπεδο (πολιτικές/στρατηγικές αποφάσεις, κήρυξη καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, διάθεση μεγάλων πόρων),β) επιχειρησιακό επίπεδο (περιφερειακός/διαπεριφερειακός συντονισμός δυνάμεων),γ) τακτικό επίπεδο (διοίκηση συμβάντος στο πεδίο).Στο τακτικό επίπεδο ορίζεται Επικεφαλής Συμβάντος, ο οποίος έχει τη συνολική ευθύνη λήψης αποφάσεων για τη διαχείριση του συμβάντος και τη διαμόρφωση της κοινής επιχειρησιακής εικόνας, σύμφωνα με τους Κανόνες Εμπλοκής του άρθρου 9Β.» Στην παράγραφο 3 υπάρχει ανάγκη πρόβλεψης δέσμευσης για ολοκλήρωση και αναθεώρηση σχεδίων. Προσθήκη: «Τα Σχέδια Κοινής Επιχειρησιακής Δράσης εγκρίνονται εντός δώδεκα (12) μηνών από τη συγκρότηση της επιτροπής και αναθεωρούνται τουλάχιστον ανά τρία (3) έτη ή μετά από σοβαρά συμβάντα που ανέδειξαν ανάγκη τροποποίησης.» Στην περίπτωση 4 του εδαφίου 4 διασφάλιση συνοχής με τα Γενικά Σχέδια και τα τοπικά/περιφερειακά. Προσθήκη: «Τα Σχέδια της παρ. 2 εξειδικεύουν και δεν αναιρούν τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών του άρθρου 23 και ενσωματώνονται, κατά το μέρος που αφορά τα καθ’ ύλην αρμόδια σώματα ασφαλείας, στα οικεία επιχειρησιακά σχέδιά τους, καθώς και στα Περιφερειακά και Τοπικά Σχέδια Πολιτικής Προστασίας.» Στο εδάφιο 5 για την αποφυγή "διπλοδιοίκησης" προτείνεται πρόβλεψη ενιαίου τακτικού διοικητή. Προσθήκη: «Κατά τη διαχείριση συμβάντων αρμοδιότητας του Π.Σ.… ορίζεται ένας Επικεφαλής Συμβάντος, ο οποίος ασκεί την ενιαία τακτική διοίκηση των επιχειρησιακών δυνάμεων στο πεδίο, ανεξαρτήτως φορέα προέλευσης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.»Για να μην χρησιμοποιούνται ad hoc προτείνεται η προσθήκη κριτηρίων εφαρμογής των στοιχείων τακτικής διοίκησης. Αναδιαμόρφωση: «…δύναται, με απόφαση του Συντονιστή Επιχειρήσεων Π.Σ…. να συγκροτούνται στοιχεία τακτικής διοίκησης συμβάντων, ιδίως όταν: α) απαιτείται εμπλοκή δύο ή περισσότερων επιχειρησιακών φορέων, β) η γεωγραφική έκταση ή η διάρκεια του συμβάντος υπερβαίνει ορισμένα επιχειρησιακά όρια, γ) πρόκειται για συμβάντα με σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία ή το περιβάλλον.» Στην περίπτωση β του εδαφίου 6 πρόβλεψη σαφούς ρόλου και ευθύνης των συνδέσμων. Αναδιαμόρφωση: «β) οι εκπρόσωποι ή σύνδεσμοι των συναρμόδιων φορέων… οι οποίοι: βα) έχουν οριστεί εκ των προτέρων από τον οικείο φορέα και διαθέτουν την απαραίτητη εκπαίδευση στη λειτουργία του ICS, ββ) διατηρούν άμεση επιχειρησιακή επικοινωνία με τις προϊστάμενες διοικήσεις, βγ) εισηγούνται στον Επικεφαλής Συμβάντος ζητήματα που αφορούν τις αρμοδιότητες και τα μέσα του φορέα τους,βδ) ενεργούν στο πεδίο σύμφωνα με τις αποφάσεις του Επικεφαλής της περ. α), εντός των νομίμων αρμοδιοτήτων τους.» Πρόβλεψη κοινών ασκήσεων. Προσθήκη παραγράφου: «Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται στην πράξη μέσω κοινών ασκήσεων των εμπλεκόμενων φορέων, οι οποίες διεξάγονται τουλάχιστον μία φορά ανά διετία για κάθε κατηγορία Σχεδίων Κοινής Επιχειρησιακής Δράσης. Τα συμπεράσματα των ασκήσεων αποτυπώνονται σε εκθέσεις, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη κατά την αναθεώρηση των Σχεδίων και των Κανόνων Εμπλοκής.» Άρθρο 13 Ρητή αναφορά στην παράγραφο 1 σε 24/7 ετοιμότητα και κλιμακωτή λειτουργία, Προσθήκη στο πρώτο εδάφιο: «…λειτουργεί Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων (Ε.Κ.Σ.), το οποίο διαθέτει διακριτά επίπεδα λειτουργίας (συνήθης ετοιμότητα, ενισχυμένη ετοιμότητα, πλήρης ενεργοποίηση) και δυνατότητα επιχειρησιακής λειτουργίας επί εικοσιτετράωρης βάσης σε περιόδους αυξημένου κινδύνου ή πολλαπλών συμβάντων.» Προτεινόμενη τροποποίηση της παραγράφου 2: «Το Ε.Κ.Σ. λειτουργεί σε καθεστώς: α) συνήθους ετοιμότητας καθ’ όλο το έτος, β) ενισχυμένης ετοιμότητας κατά την αντιπυρική περίοδο, γ) πλήρους ενεργοποίησης για δασικές πυρκαγιές επιπέδου κινδύνου 4–5, σεισμούς, πλημμύρες και άλλα σοβαρά συμβάντα, με απόφαση του προϊσταμένου του Π.Ε.Κ.Ε. ή κατόπιν εντολής του Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ..» Στην παράγραφο 3 προτεινόμενη αντικατάσταση: «Στις ΠΕ.ΠΥ.Δ. διατίθεται ελάχιστος αριθμός επιστημονικού προσωπικού του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την υποστήριξη του Ε.Κ.Σ., ως εξής: α) τουλάχιστον δύο στελέχη του Π.Σ. για την επιχειρησιακή λειτουργία και ένα "στέλεχος πολιτικής προστασίας" - ειδικού κλάδου Π.Ε. Στελέχους Πολιτικής Προστασίας με πιστοποιημένη γνώση στη διοίκηση οργανισμών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για κάθε Περιφερειακή Ενότητα που υπάγεται στο πεδίο ευθύνης/αρμοδιότητας κάθε Π.Ε.Κ.Ε., για την επιτέλεση των διοικητικών λειτουργιών, που συνδέονται με την αποστολή του. Το προσωπικό αυτό διαθέτει πιστοποιημένη εκπαίδευση σε διαχείριση εκτάκτων αναγκών και στη χρήση πληροφοριακών συστημάτων. Πρόταση θεσμοθέτησης ρόλου μονίμων συνδέσμων: «Οι σύνδεσμοι των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ορίζονται για θητεία δύο (2) ετών, ανανεώσιμη, και υποχρεούνται να παρακολουθούν ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στη λειτουργία Ε.Κ.Σ. Η θητεία τους και η διαθεσιμότητά τους κατά την αντιπυρική περίοδο και σε περιόδους κρίσης καταγράφονται στο ετήσιο Δελτίο Ικανότητας της Περιφέρειας και των Δήμων.» Προσθήκη νέας παραγράφου για ρητή σύνδεση με αξιολόγηση και δείκτες: «Κάθε Ε.Κ.Σ. καταρτίζει ετήσια Έκθεση Λειτουργίας, στην οποία αποτυπώνονται δείκτες: α) αριθμού και τύπου συμβάντων που διαχειρίστηκε, β) χρόνου ενεργοποίησης και στελέχωσης ανά επίπεδο λειτουργίας, γ) διαθεσιμότητας κρίσιμων συστημάτων και υποδομών, δ) αριθμού ασκήσεων και εκπαιδεύσεων που πραγματοποιήθηκαν. Η Έκθεση υποβάλλεται στο Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ. και στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και συνεκτιμάται για τον προγραμματισμό ενίσχυσης των πόρων και υποδομών, καθώς και για τη συνολική αξιολόγηση ικανότητας των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων.» Στην περίπτωση 9 πρόταση προσθήκης κριτηρίων καταλληλότητας που να συνδέονται με επιχειρησιακή λειτουργία: «Για τον χαρακτηρισμό μιας θέσης ως κατάλληλης, λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) η εγγύτητα σε βασικές οδικές αρτηρίες και κρίσιμες υποδομές, β) η ανθεκτικότητα του κτηρίου σε σεισμούς και άλλους κινδύνους, γ) η δυνατότητα εξασφάλισης ζωνών ασφαλείας και χώρων συγκέντρωσης προσωπικού και μέσων.» Άρθρο 14 Η Αυτοτελής Διεύθυνση, όπως αναδιατυπώνεται, παραμένει κρίσιμος κόμβος, αλλά το άρθρο εξακολουθεί να περιγράφει «γραφείο» και όχι ¨περιφερειακή ικανότητα πολιτικής προστασίας" με μετρήσιμη απόδοση και σαφή σύνδεση με τους δήμους και τα Ε.Κ.Σ. σε επίπεδο συστήματος. Σύσταση συγκεκριμένου αριθμού οργανικών θέσεων και πρόβλεψη προσλήψεων για ουσιαστική στελέχωση των Αυτοτελών Διευθύνσεων/Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας με τους αναγκαίους ανθρώπινους πόρους. Προσθήκη: «1Α. Η ελάχιστη στελέχωση της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας καθορίζεται ως εξής: α) Περιφέρειες με πληθυσμό έως 500.000 κατοίκους: τουλάχιστον 7 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (FTE), β) Περιφέρειες με πληθυσμό 500.001–1.000.000 κατοίκους: τουλάχιστον 10 FTE, γ) Περιφέρειες με πληθυσμό άνω του 1.000.000: τουλάχιστον 14 FTE. Τουλάχιστον 40% του προσωπικού ανήκει σε κατηγορίες ΠΕ συναφών γνωστικών αντικειμένων και κατέχει πιστοποιήσεις της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας ή ισοδύναμες.» Προσθήκη μεταβατικής διάταξης: «Οι ρυθμίσεις για ελάχιστη στελέχωση και πιστοποίηση του προσωπικού της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας εφαρμόζονται σταδιακά εντός προθεσμίας τριών (3) έως πέντε (5) ετών, με προτεραιότητα στις Περιφέρειες υψηλής επικινδυνότητας, όπως αυτές καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.» Στο εδάφιο 4 της παραγράφου 1 προσθήκη φράσης: «…με παράλληλη άσκηση καθηκόντων, υπό την προϋπόθεση ότι η παράλληλη ανάθεση δεν υπερβαίνει το 30% του συνόλου των FTE της Διεύθυνσης, όπως αυτό αποτυπώνεται στο ετήσιο Δελτίο Ικανότητας της Περιφέρειας.» Τουλάχιστον το 70% της δύναμης πρέπει να είναι ουσιαστικά «αποκλειστικά ή κατά βάση» πολιτική προστασία, όχι μόνιμα «δανεικοί» από άλλες υπηρεσίες. Στην περίπτωση ε της παραγράφου 3 προσθήκη εδαφίου μετά την περιγραφή του Περιφερειακού Σχεδίου για ρητή σύνδεση με τα Τοπικά Σχέδια και το σχέδιο Sendai: «Το Περιφερειακό Σχέδιο ενσωματώνει και εναρμονίζει τα Τοπικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών των Δήμων της Περιφέρειας, αποτυπώνοντας: α) συγκεντρωτικό χάρτη κινδύνων, β) μηχανισμούς αλληλοϋποστήριξης μεταξύ δήμων (διαδημοτικά clusters), γ) διαδικασίες κλιμάκωσης από τοπικό σε περιφερειακό επίπεδο και διασύνδεση με το Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων. Το Περιφερειακό Σχέδιο περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, στόχους και δείκτες μείωσης κινδύνου, ευθυγραμμισμένους με τους εθνικούς δείκτες παρακολούθησης του Sendai Framework για την Περιφέρεια (απώλειες ζωών, πληγέντες, ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, διακοπές βασικών υπηρεσιών), καθώς και διαδικασία ετήσιας αναφοράς προόδου.» Στην περίπτωση ζ της παραγράφου 3 Προσθήκη: «Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας υποχρεούται να επεξεργάζεται τα στοιχεία αυτά και να εξάγει, σε τριμηνιαία βάση, δείκτες ετοιμότητας σε επίπεδο Περιφέρειας (διαθεσιμότητα προσωπικού, μέσων, ποσοστό λειτουργικότητας κρίσιμων υποδομών πολιτικής προστασίας), οι οποίοι υποβάλλονται στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και στο Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π..» Προσθήκη ιβ) στην παράγραφο 3: κοινοποιεί και επικαιροποιεί τα προβλεπόμενα για καταχώριση στο «Σύστημα Διαχείρισης Στόλου Οχημάτων GPS Π.Σ., οχημάτων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και Δήμων» από τα αυτοτελή τμήματα των Δήμων (όπως προβλέπεται στο επόμενο άρθρο) και ενημερώνει καθημερινά για την επιχειρησιακή διαθεσιμότητά τους. Προσθήκη παραγράφου για ετήσιο περιφερειακό δελτίο: «Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας καταρτίζει ετησίως Περιφερειακό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας, το οποίο περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον: α) δείκτες στελέχωσης και εκπαίδευσης της Διεύθυνσης και των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας των Δήμων, β) δείκτες σχεδιασμού (επικαιροποίηση Περιφερειακού και Τοπικών Σχεδίων, κάλυψη κινδύνων, επίπεδο διαδημοτικής συνεργασίας), γ) δείκτες ετοιμότητας και απόκρισης (ασκήσεις, χρόνοι ενεργοποίησης, χρήση Ε.Κ.Σ., επιχειρησιακά περιστατικά), δ) συνοπτική αποτίμηση επιδόσεων σε σχέση με τους στόχους του Περιφερειακού Σχεδίου. Το Δελτίο υποβάλλεται στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη της Περιφέρειας σε χρηματοδοτικά προγράμματα πολιτικής προστασίας. Περιφέρειες που υπολείπονται συστηματικά των ελάχιστων δεικτών ικανότητας επί τρία (3) συναπτά έτη υποχρεούνται να εκπονούν σχέδιο ενίσχυσης ικανότητας, ως προϋπόθεση για νέα χρηματοδότηση στον τομέα της πολιτικής προστασίας.» Προσθήκη στη παράγραφο 4: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών καθορίζονται και εξειδικεύονται τα κριτήρια επιλογής και τοποθέτησης του προσωπικού στις οργανικές μονάδες Πολιτικής Προστασίας, και ιδίως τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα, τα κριτήρια ψυχοτεχνικής καταλληλότητας, η αναγκαία εμπειρία και ζητήματα που σχετίζονται με την κατάρτιση του προσωπικού της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας. Άρθρο 15 Το άρθρο δεν προβλέπει ελάχιστο αριθμό προσωπικού. Προσθήκη παραγράφου: "Η ελάχιστη στελέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας καθορίζεται ως εξής: α) Δήμοι έως 10.000 κατοίκους: 1 ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης, β) Δήμοι 10.001–30.000 κατοίκους: 2 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, γ) Δήμοι 30.001–100.000 κατοίκους: 3 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, δ) Δήμοι άνω των 100.000 κατοίκων: 4ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, με προσαύξηση 1 ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης ανά 50.000 επιπλέον κατοίκους. Για νησιωτικούς και ορεινούς δήμους, τα ανωτέρω όρια προσαυξάνονται κατά 50%. Η μη πλήρωση των ελαχίστων εντός 24 μηνών συνεπάγεται αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία πολιτικής προστασίας.» Η συναφής εκπαίδευση και εμπειρία πρέπει να είναι προαπαιτούμενη και όχι “κατά προτίμηση”, καθώς ο τομέας της πολιτικής προστασίας συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση του υπέρτατου ανθρώπινου αγαθού, της ¨ζωής¨. Προτεινόμενη προσθήκη στο εδάφιο 2 της παραγράφου 1: «Ο προϊστάμενος και το προσωπικό του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας υποχρεούνται να κατέχουν Πιστοποίηση Επαγγελματία Πολιτικής Προστασίας τριών επιπέδων (Επίπεδο Ι, ΙΙ, ΙΙΙ), η οποία χορηγείται από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας κατόπιν επιτυχούς ολοκλήρωσης εκπαιδευτικού προγράμματος και εξετάσεων. Η πιστοποίηση ανανεώνεται ανά τρία (3) έτη μέσω προγράμματος συνεχιζόμενης επαγγελματικής ανάπτυξης (CPD). Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθορίζονται τα επίπεδα πιστοποίησης, η ύλη, οι ώρες κατάρτισης, οι προϋποθέσεις ανανέωσης και οι μεταβατικές διατάξεις.» Το άρθρο 20 του Ν.4662/2020 προβλέπει ότι η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας «συντονίζει, κατά χωρική αρμοδιότητα, το έργο της πολιτικής προστασίας» στην Περιφέρεια. Αντίστοιχα, το άρθρο 21 μνημονεύει ότι το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας «συντονίζει κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο της πολιτικής προστασίας» στον Δήμο. Δηλαδή και τα δύο χρησιμοποιούν την ίδια διατύπωση («συντονίζει κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο…»), απλώς σε διαφορετικό διοικητικό επίπεδο. Τυπικά, χωρική αρμοδιότητα της Περιφέρειας ≠ χωρική αρμοδιότητα του Δήμου, αλλά: δεν αποσαφηνίζεται αν ο περιφερειακός συντονισμός είναι υπερκείμενος ή μόνο «διαπεριφερειακός»/οριζόντιος, δεν ορίζεται ρητά ότι ο Δήμος συντονίζει εντός του δήμου και η Περιφέρεια συντονίζει μεταξύ δήμων και με την κεντρική διοίκηση. Άρα, σε μια κρίση με πολλούς δήμους, μπορεί να προκύψει πρακτική σύγχυση/σύγκρουση ρόλων, αν δεν υπάρχει σαφής λειτουργική περιγραφή Προτεινόμενη προσθήκη στο εδάφιο ε: «Το Τοπικό Σχέδιο περιλαμβάνει υποχρεωτικά: α) αναφορά βασικής γραμμής κινδύνου (risk baseline) με χαρτογράφηση επικινδυνότητας ανά κίνδυνο, β) στόχους μείωσης απωλειών και ζημιών εναρμονισμένους με τους δείκτες A, B, C, D του Sendai Framework, γ) μηχανισμό καταγραφής τοπικών απωλειών μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος της ΓΓΠΠ ,δ) πρόβλεψη για ετήσια αναφορά προόδου στο Τοπικό Δελτίο Ικανότητας.» Στην παράγραφο 6 προβλέπεται η λειτουργία μιας δομής με πολλά "εάν" θέλουν οι δήμοι, "εάν" υπάρχει χρηματοδότηση, με πρόβλεψη για ψηφιακή υπηρεσία και αρμοδιότητες χωρίς καμία αναφορά για ανθρώπινο δυναμικό και υλικούς πόρους. Χρειάζεται πρόβλεψη κατά το πρότυπο σύστασης και αρμοδιοτήτων των Ε.Κ.Σ. του άρθρου 13 του παρόντος νομοσχεδίου Στην παράγραφο 7 πρόβλεψη υποχρεωτικής λειτουργίας σε περιόδους υψηλού κινδύνου. Προτεινόμενη αντικατάσταση: «Τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνων ενεργοποιούνται υποχρεωτικά καθ' όλη την αντιπυρική περίοδο (1η Μαΐου – 31η Οκτωβρίου) σε καθεστώς ετοιμότητας (standby), με δυνατότητα μετάβασης σε πλήρη λειτουργία εντός δύο (2) ωρών. Κατά τις περιόδους επικινδυνότητας επιπέδου 4 ή 5 (κατά ΕΜΥ/ΓΓΠΠ) και όταν κρίνεται αναγκαία η μετάβασή τους σε πλήρη λειτουργία κατά την αντιπυρική περίοδο, η λειτουργία είναι συνεχής (24/7). Σύνδεση με χρηματοδοτικά εργαλεία (νέα παρ. 11) - Προτεινόμενη διατύπωση:«11. Η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προγράμματα πολιτικής προστασίας (Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, ΠΔΕ, rescEU) προϋποθέτει: α) εγκεκριμένο και επικαιροποιημένο Τοπικό Σχέδιο, β) πιστοποιημένη στελέχωση σύμφωνα με την παρ. 1Α, γ) υποβολή Τοπικού Δελτίου Ικανότητας με επίδοση τουλάχιστον 50%.Δήμοι που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις δύνανται να υποβάλουν σχέδιο συμμόρφωσης με χρονοδιάγραμμα έως 12 μήνες.» Προσθήκη παρ. 12 - Προτεινόμενη διατύπωση: «12. α) Εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι Δήμοι συμμορφώνονται με τις παρ. 1Α, 4 και 7Α. β) Εντός 12 μηνών, η Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας θεσπίζει το πρόγραμμα Πιστοποίησης Επαγγελματία Πολιτικής Προστασίας. γ) Το υφιστάμενο προσωπικό των Αυτοτελών Τμημάτων υποχρεούται να λάβει πιστοποίηση τουλάχιστον Επιπέδου Ι εντός 36 μηνών. δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Εσωτερικών καθορίζονται τα κριτήρια χαρακτηρισμού ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών για την εφαρμογή της παρ. 4.» Άρθρο 16 Η διάταξη περιγράφει πολύ φιλόδοξα μια ιδεατή Εθνική Βάση, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι θα λειτουργεί ως πραγματικός «εγκέφαλος γνώσης» για τον Εθνικό Μηχανισμό, ούτε ότι οι φορείς θα τροφοδοτούν και θα χρησιμοποιούν τα δεδομένα με τρόπο δεσμευτικό και μετρήσιμο. Χρειάζονται ρυθμίσεις για: υποχρεωτικότητα, ποιότητα δεδομένων, δείκτες, διακυβέρνηση, πρόσβαση/χρήση από Περιφέρειες - Δήμους και σαφή σύνδεση με Sendai/ευρωπαϊκές υποχρεώσεις. Στην περίπτωση ι της παραγράφου 2 προσθήκη για τεχνητή νοημοσύνη με διαφάνεια και ανθρώπινο έλεγχο. Προσθήκη: «Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούνται για προσομοιώσεις και προβλέψεις τεκμηριώνονται, δοκιμάζονται και αξιολογούνται τακτικά ως προς την ακρίβεια, την αμεροληψία και τη διαφάνειά τους. Οι εκτιμήσεις τους δεν υποκαθιστούν την ευθύνη των αρμοδίων οργάνων λήψης αποφάσεων.» Στην παράγραφο 2 υπάρχει ανάγκη ρητής αναφορας σε διεθνείς δείκτες για να γίνει εργαλείο στρατηγικής και όχι μόνο εθνικής εσωστρέφειας. Προσθήκη: «ιγ) υποστήριξης της εθνικής συμμετοχής σε διεθνείς μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης του κινδύνου καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων διεθνών πλαισίων μετρήσεων δεικτών απωλειών, ανθεκτικότητας και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.» Στην περίπτωση αα του εδαφίου 4α) αντί "κατόπιν αιτήματος" να προβλέπεται υποχρεωτική ροή. Προτεινόμενη διατύπωση: «…αποστέλλουν χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών, σε τακτική βάση και κατόπιν ειδικών τεχνικών προδιαγραφών, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους…» Στην περίπτωση γ του εδαφίου 4 πρόβλεψη ρητής υποχρέωσης και προθεσμίες για αποστολή δεδομένων: «Η περιοδικότητα, η μορφή, τα πρότυπα και τα ελάχιστα σύνολα δεδομένων (datasets) που υποχρεούνται να διαβιβάζουν οι φορείς καθορίζονται με κοινή απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού. Η μη τήρηση των υποχρεώσεων τροφοδότησης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για τα αρμόδια όργανα και λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση των φορέων.»Πρόβλεψη προτύπων ποιότητας και τεκμηρίωσης δεδομένων. Προσθήκη παραγράφου: «Για τα δεδομένα που εισάγονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων τηρούνται ελάχιστα πρότυπα ποιότητας, τεκμηρίωσης (metadata), πληρότητας και χρονικής επικαιρότητας, τα οποία καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Δεδομένα που δεν πληρούν τα πρότυπα αυτά χαρακτηρίζονται ως μη επαρκή και δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς στατιστικής αναφοράς και αξιολόγησης.» Προσθήκη παραγράφου για δημόσια στατιστικά και δείκτες: «Σε ετήσια βάση δημοσιεύεται, σε συγκεντρωτική και ανωνυμοποιημένη μορφή, Έκθεση Δεικτών Κινδύνων και Καταστροφών, η οποία βασίζεται στα δεδομένα της Εθνικής Βάσης Δεδομένων και περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, δείκτες συχνότητας, σοβαρότητας και γεωγραφικής κατανομής καταστροφών, απωλειών και επιπτώσεων, καθώς και βασικούς δείκτες ανθεκτικότητας. Η Έκθεση υποβάλλεται στη Βουλή και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση.» Προσθήκη παραγράφου για υποχρεωτικό ετήσιο Τοπικό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας - Προτεινόμενη προσθήκη: «Κάθε Δήμος υποβάλλει ετησίως, έως την 31η Μαρτίου, Τοπικό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, το οποίο περιλαμβάνει τουλάχιστον: α) Δείκτες στελέχωσης: αριθμός FTE (ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης), ποσοστό πιστοποιημένου προσωπικού, μέσος χρόνος παραμονής, β) Δείκτες ετοιμότητας: αριθμός ασκήσεων ετησίως, μέσος χρόνος ενεργοποίησης Τοπικού Κέντρου, διαθεσιμότητα μέσων, γ) Δείκτες σχεδιασμού: ημερομηνία τελευταίας επικαιροποίησης Τοπικού Σχεδίου, ποσοστό κάλυψης κινδύνων, δ) Δείκτες Sendai: τοπικές απώλειες (A-1, B-1), ζημιές υποδομών (D-1), ποσοστό πληθυσμού με πρόσβαση σε έγκαιρη προειδοποίηση (G-3). Η ΓΓΠΠ δημοσιεύει ετήσια Έκθεση Τοπικής Ικανότητας, η οποία κατατίθεται στη Βουλή. Δήμοι με επίδοση κάτω του 50% στους βασικούς δείκτες δεν δύνανται να λάβουν χρηματοδότηση από προγράμματα πολιτικής προστασίας για το επόμενο οικονομικό έτος.» Άρθρο 18 Θα μπορούσε να προβλέπεται μια ελάχιστη δομή των σχεδίων. Π.χ. «Τα Ειδικά Σχέδια οργανώνονται, κατ’ ελάχιστον, σε ενότητες: α) Ανάλυση κινδύνου και χαρτογράφηση ζωνών προτεραιότητας, β) Προγραμματισμός παρεμβάσεων πρόληψης (ποιος - τι - πότε - με ποιο κόστος), γ) Διακυβέρνηση και συνεργασίες (Δασική Υπηρεσία, ΟΦΥΠΕΚΑ, ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ, φορείς ΥΠΕΝ κ.λπ.), δ) Δείκτες αποτελεσματικότητας και χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης.» Άρθρο 19 Χρειάζεται να γίνει υποχρεωτική, να συνδεθεί με κύκλους σχεδιασμού/επικαιροποίησης και με την καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία, όχι μόνο με την τυπική τήρηση σχεδίων. Στην παράγραφο 1 απαλοιφή της λέξης “δύναται” - Προτεινόμενη αλλαγή: «…λειτουργεί κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα… η οποία αποτελεί το μοναδικό επίσημο σημείο ηλεκτρονικής τήρησης, ψηφιακής αποτύπωσης και διαχείρισης των Σχεδίων…» ώστε Περιφέρειες/Δήμοι/Υπουργείο υποχρεώνονται να λειτουργούν μέσα σε ενιαίο σύστημα Πρόβλεψη σαφούς κλιμακωτού χροοδιαγράμματος ψηφιακοποίησης. «Τα χρονοδιαγράμματα ψηφιακοποίησης των υφιστάμενων Σχεδίων προβλέπουν κατά προτεραιότητα: α) τις Περιφέρειες και Δήμους υψηλής επικινδυνότητας (π.χ. υψηλή δασική επικινδυνότητα, πλημμυρικά ιστορικά γεγονότα) εντός δώδεκα (12) μηνών, β) το σύνολο των λοιπών Περιφερειών και Δήμων εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών.» Πρόβλεψη υποστήριξης ΟΤΑ. Προσθήκη: «Για την τήρηση των υποχρεώσεων του παρόντος άρθρου, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, παρέχει τεχνική και εκπαιδευτική υποστήριξη στις Περιφέρειες και τους Δήμους, μέσω προγραμμάτων κατάρτισης, οδηγιών χρήσης και, όπου απαιτείται, χρηματοδότησης για την πρόσληψη ή επιμόρφωση προσωπικού με δεξιότητες GIS και συστημάτων πληροφορικής.» Προσθήκη: «Σχέδιο που δεν έχει καταχωρισθεί στην πλατφόρμα της παρ. 1, με τη μορφή που ορίζεται στο παρόν άρθρο, δεν θεωρείται ισχύον για τους σκοπούς του παρόντος νόμου.» Άρθρο 20 Είναι σκόπιμη η προσθήκη φράσης για την ενίσχυση του ρόλου της ΓΓΠΠ και τη σαφή σύνδεση με αρμοδιότητες στο πεδίο ως εξής: «Το ειδικό έγγραφο υπηρεσιακής ταυτοποίησης επέχει θέση επίσημης απόδειξης της ιδιότητας του κατόχου ως στελέχους της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και αναγνωρίζεται από όλες τις δημόσιες αρχές και τους φορείς που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό, για την πρόσβαση σε χώρους και τη συμμετοχή σε διαδικασίες διαχείρισης έκτακτης ανάγκης.»