Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΔΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ' | 23 Ιανουαρίου 2026, 19:40

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

  -Άρθρο 16 Αναδιάρθρωση Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών – Αντικατάσταση άρθρου 22 ν. 4662/2020 Η δημιουργία και λειτουργική ολοκλήρωση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών αποτελεί κρίσιμη θεσμική πρωτοβουλία. Αναμένεται να ενισχύσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τον συντονισμό του Εθνικού Μηχανισμού και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Ειδικότερα, η πρόβλεψη της παρ. 2(η) για τη «συλλογή και ενσωμάτωση δεδομένων πολλαπλών πηγών», συμπεριλαμβανομένων δεδομένων από περιβαλλοντικούς αισθητήρες σε πραγματικό χρόνο, ερευνητικά ιδρύματα και ακαδημαϊκές βάσεις δεδομένων, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση ως προς τη διαλειτουργικότητα και τη μέγιστη αξιοποίηση των κρίσιμων πληροφοριών. Παρόλα αυτά, οι ρυθμίσεις της παρ. 4(α) (ιδίως τα εδάφια αα και αβ) που προβλέπουν αποστολή και λήψη δεδομένων «χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα» εγείρουν σοβαρά ζητήματα βιωσιμότητας για τους φορείς που παράγουν δεδομένα υψηλής αξίας και λειτουργούν/συντηρούν επιχειρησιακά δίκτυα. Επίσης, γεννούν προβληματισμούς σχετικά με την προστασία της προέλευσης και τους όρους διάθεσης/χρήσης των δεδομένων. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών λειτουργεί εκτεταμένα δίκτυα παρακολούθησης κλιματικών, μετεωρολογικών, περιβαλλοντικών και γεωφυσικών δεδομένων, καθώς και συναφείς προγνωστικές και επιχειρησιακές υπηρεσίες. Η λειτουργία αυτών των υποδομών δεν στηρίζεται σε τακτική κρατική χρηματοδότηση, αλλά βασίζεται κυρίως σε πόρους που εξασφαλίζονται από τις ερευνητικές ομάδες μέσω ανταγωνιστικών ερευνητικών χρηματοδοτήσεων, καθώς και μέσω παροχής υπηρεσιών. Η γενική υποχρέωση διάθεσης δεδομένων χωρίς οικονομικό αντικείμενο, ελλείψει πρόβλεψης πόρων για τη λειτουργία, συντήρηση και αναβάθμισης των δικτύων και των υπηρεσιών, ενέχει τον κίνδυνο να αποδυναμώσει την ίδια τη βάση παραγωγής των δεδομένων που είναι απαραίτητα για τη συνεχή και αξιόπιστη τροφοδότηση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων. Με άλλα λόγια, η Εθνική Βάση Δεδομένων απαιτεί απρόσκοπτη ροή δεδομένων υψηλής ποιότητας και συνέχειας, όμως η προτεινόμενη διάταξη δεν κατοχυρώνει τις ελάχιστες προϋποθέσεις για τη διατήρηση των δικτύων/υπηρεσιών σε επιχειρησιακή λειτουργία από τους φορείς. Επιπλέον, η διατύπωση της διάταξης δεν εξασφαλίζει επαρκώς ότι η διάθεση δεδομένων στην Εθνική Βάση Δεδομένων θα γίνεται με σαφείς όρους χρήσης και προστασίας της προέλευσης. Ούτε εξασφαλίζεται ότι θα απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του παρόχου σε περίπτωση περαιτέρω διάθεσης των δεδομένων σε τρίτους. Αυτό απειλεί άμεσα το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των φορέων που επενδύουν στην παραγωγή και λειτουργία των δεδομένων/υπηρεσιών, περιορίζοντας τη δυνατότητά τους να αντλούν νέες ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις και να διατηρούν βιώσιμα τα σχετικά επιχειρησιακά συστήματα. Σημειώνεται ότι το ΕΑΑ έχει ήδη υπογράψει πρόσφατα Μνημόνιο Συνεργασίας με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το Μνημόνιο προβλέπει ρητά την παροχή γενικών κλιματικών, μετεωρολογικών, περιβαλλοντικών και γεωφυσικών δεδομένων προς τις υπηρεσίες του Υπουργείου και την Εθνική Βάση Δεδομένων (από δραστηριότητες του ΕΑΑ και/ή ερευνητικά έργα με δημόσια χρηματοδότηση). Αυτή η παροχή γίνεται υπό όρους προστασίας της προέλευσης, διαθεσιμότητας και αποκλειστικής χρήσης για εσωτερικούς επιχειρησιακούς σκοπούς, με ρητή απαγόρευση περαιτέρω διάθεσης σε τρίτους χωρίς προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΕΑΑ. Διευκρινίζεται επίσης ότι οι όροι αυτοί δεν αφορούν δράσεις που προκύπτουν από αυτοχρηματοδότηση των ίδιων των ερευνητικών ομάδων. Για τους παραπάνω λόγους, πρέπει κατά την διάθεση των ανωτέρω δεδομένων να ικανοποιούνται οι ακόλουθες εύλογες απαιτήσεις: 1. Ρητή Διασφάλιση Όρων Χρήσης: Να διασφαλίζεται ρητά ότι η διάθεση δεδομένων και υπηρεσιών προς την Εθνική Βάση Δεδομένων γίνεται με σαφείς όρους χρήσης, προστασίας της προέλευσης και επιχειρησιακού σκοπού, 2. Απαγόρευση Περαιτέρω Διάθεσης: Να απαγορεύεται η περαιτέρω διάθεση των δεδομένων σε τρίτους χωρίς τη ρητή έγγραφη συναίνεση του παρόχου, 3. Εξαίρεση/Ειδική Συμφωνία για Αυτοχρηματοδοτούμενα Δεδομένα: Να προβλέπεται δυνατότητα εξαίρεσης ή ειδικής συμφωνίας για δεδομένα/υπηρεσίες που προκύπτουν από αυτοχρηματοδοτούμενες δράσεις ή από ανταγωνιστικά έργα με ειδικούς όρους εκμετάλλευσης, 4. Μηχανισμός Κάλυψης Λειτουργικού Κόστους: Να προβλέπεται μηχανισμός κάλυψης του λειτουργικού κόστους, όπου η παροχή δεδομένων απαιτεί συνεχή επιχειρησιακή λειτουργία, συντήρηση και αναβάθμιση υποδομών. Η προτεινόμενη τροποποίηση κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματική λειτουργία της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα κρίσιμων ερευνητικών και επιχειρησιακών υποδομών της χώρας, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την παραγωγή υψηλής ποιότητας δεδομένων προς όφελος του Εθνικού Μηχανισμού. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΕΧΕΙ ΩΣ ΕΞΗΣ: «4. Για την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων: α) Οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) και τα ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258): αα) αποστέλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματός της, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους για τη λειτουργία και την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή. Κατά την διάθεση των στοιχείων αυτών πρέπει να διασφαλίζεται η προέλευση των δεδομένων, η χρήση τους αποκλειστικά για τους σκοπούς της Εθνικής Βάσης Δεδομένων και για εσωτερικούς επιχειρησιακούς σκοπούς του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η περαιτέρω διάθεση των δεδομένων αυτών σε τρίτους, φυσικά ή νομικά πρόσωπα προϋποθέτει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του φορέα παροχής των δεδομένων. Για την παροχή δεδομένων που παράγονται, πλήρως ή μερικώς ή διατίθενται στο πλαίσιο αυτοχρηματοδοτούμενων δράσεων του φορέα παροχής, συνάπτεται, κατά περίπτωση, προγραμματικής σύμβαση ή μνημόνιο συνεργασίας, με τα οποία διασφαλίζεται η συνεχής επιχειρησιακή λειτουργία, διαθεσιμότητα, υποστήριξη και συντήρηση των υποδομών του φορέα παροχής, συμπεριλαμβανομένων των μετρητικών δικτύων και των πληροφοριακών συστημάτων του. Δεδομένα που ενσωματώνουν ειδικούς όρους χρήσης/εκμετάλλευσης, διατίθενται σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που προβλέπονται από τον φορέα παροχής και τις συμβατικές και χρηματοδοτικές υποχρεώσεις αυτού. αβ) λαμβάνουν από την Εθνική Βάση Δεδομένων, κατόπιν αιτήματος που υποβάλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, επεξεργασμένα δεδομένα και στοιχεία για την εκπλήρωση της αποστολής τους, σύμφωνα με τους ισχύοντες όρους πρόσβασης και χρήσης των δεδομένων και τηρουμένων των όρων διάθεσης των πρωτογενών δεδομένων των φορέων παροχής.»