Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Θοδωρής Μ. Γιάνναρος' | 25 Ιανουαρίου 2026, 18:25

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

  Άρθρο 7: Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών – Επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών - Προσθήκη άρθρου 7Γ στον ν. 4662/2020 Στην Ελλάδα δεν υπάρχει συστηματική τεκμηρίωση της συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών ούτε επίσημο σχετικό αρχείο. Η τεκμηρίωση πυρκαγιών κατά τις τελευταίες δεκαετίες είναι το αποτέλεσμα ιδιωτικών πρωτοβουλιών όπως η έκθεση του WWF Ελλάς “ Μαθαίνοντας από την πυρκαγιά του Έβρου: Αξιολόγηση του μηχανισμού δασοπυρόσβεσης & προτάσεις για τη βελτίωση του” που είναι διαθέσιμη στο https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/fire_lessons-learnt_evros.pdf. Σημαντικό επίσης εμπόδιο σε αυτές τις προσπάθειες τεκμηρίωσης είναι ότι ενίοτε, πρωτογενή δεδομένα φορέων που μπορούν να διευκολύνουν σημαντικά την ανάλυση επιταχύνοντας την τεκμηρίωση, δεν παρέχονται προς αξιοποίηση στους διενεργούντες την προσπάθεια. Απουσία πόρων και λόγω των καθυστερήσεων που προκύπτουν από τα παραπάνω προβλήματα, οι προσπάθειες αυτές αργούν να έχουν πρακτικό ορατό αποτέλεσμα στην ελληνική πραγματικότητα αλλά και στη διεθνή κοινότητα. Οι παραπάνω ελλείψεις σε δεδομένα αλλά και σε πληροφόρηση εμποδίζουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης αντλώντας διδάγματα από παρελθόντα περιστατικά, μηδενίζοντας επιπλέον την πιθανότητα ουσιαστικών βελτιώσεων στις πρακτικές που εφαρμόζονται από το ΠΣ κατά τη δασοπυρόσβεση. Επομένως, κρίνεται θετική η πρόβλεψη σύστασης Επιστημονικής Επιτροπής αξιολόγησης πυρκαγιών και η πρόβλεψη της δυνατότητας περαιτέρω σύστασης νέων επιστημονικών επιτροπών αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Καθώς επιδεινώνονται οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, η διαχείριση των ακραίων καιρικών φαινομένων γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητο ο Εθνικός Μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων και αντιμετώπισης κινδύνων να βρίσκεται κοντά και να λαμβάνει υπόψη του τα πιο πρόσφατα και έγκυρα επιστημονικά δεδομένα. Περαιτέρω, κρίνεται θετική η πρόβλεψη για τη σύνταξη έκθεσης απολογισμού ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών, ως μία «επιστημονική καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση». Η δημόσια και διαθέσιμη στο κοινό αξιολόγηση των περιστατικών σε διοικητικό επίπεδο, είναι απαραίτητη για τη βελτίωση των διαδικασιών, την απόκτηση γνώσεων και την αξιοποίησή τους για εκπαιδευτικούς σκοπούς με στόχο την ουσιαστική βελτίωση του συστήματος δασοπυροπροστασίας. Τα αποτελέσματα μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν για την κατάρτιση των συμμετεχόντων στον δασοπυροσβεστικό μηχανισμό (επαγγελματιών και εθελοντών) και για την προστασία των πολιτών. Άρθρο 7, Τίτλος: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση της φράσης «ιδιαίτερα μεγάλων» με την φράση «σημαντικών σε έκταση και επιπτώσεις». Θα πρέπει να δοθεί ένας μεγαλύτερος βαθμός ελευθερίας ως προς το πότε είναι σημαντικό να ενεργοποιείται η επιτροπή και κυρίως να συνδεθεί με τις επιπτώσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας καταστροφής παρά με την έκταση. Άρθρο 7Γ παρ. 1. Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση του «ιδιαίτερα μεγάλων» με το «τεκμηρίωσης σημαντικών από άποψη έκτασης και επιπτώσεων στην κοινωνία, την οικονομία, ή το φυσικό περιβάλλον». Καθώς επίσης να εξαιρεθεί το όριο των 100.000 στρεμμάτων ως κατώφλι για την ενεργοποίηση της επιτροπής. Ο απολογισμός μπορεί να παραμείνει ως ξεχωριστό κεφάλαιο στη εν λόγω έκθεση. Με την κ.υ.α. υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/Δ ΠΔ/82627/5676/26.07.2024 (ΦΕΚ Β΄4434) ορίζεται μια πυρκαγιά μεγάλης έκτασης και δυνητικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αυτός ο ορισμός. Προτείνεται η συμπλήρωση της παραγράφου με τη συμπλήρωση του σκοπού της έκθεσης όπως : “Σκοπός της έκθεσης είναι η εξαγωγή συμπερασμάτων και η άντληση διδαγμάτων με σκοπό τη βελτίωση του μηχανισμού δασοπυροπροστασίας τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, όσο και σε επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού και πρόληψης. Στόχος δεν πρέπει να είναι να κρίνει εκ των υστέρων την επιχειρησιακή δράση του Πυροσβεστικού Σώματος και των λοιπών φορέων χρησιμοποιώντας μεταγενέστερα δεδομένα. Στόχος είναι η ανάδειξη διαπιστωμένων προβλημάτων, όπως αυτά προκύπτουν από τους εμπλεκόμενους στην αντιμετώπιση μιας δασικής πυρκαγιάς φορείς και βρέθηκαν από την επιστημονική ανάλυση, για την επίλυσή τους” . Άρθρο 7Γ παρ. 2α. Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής : «α) ανάλυση των αιτίων και των παραγόντων, που συνέβαλαν στην εκδήλωση και χωρική εξάπλωση σημαντικών από άποψη έκτασης και επιπτώσεων πυρκαγιών, των μετεωρολογικών συνθήκων, των τοπογραφικών χαρακτηριστικών, τον δασικό τύπο και την κατάσταση της βλάστησης, τη διαθεσιμότητα πυροσβεστικών μέσων, πόρων και εξοπλισμού». Άρθρο 7Γ παρ. 2γ. Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «γ) αποτύπωση συμπερασμάτων, διδαγμάτων και προτάσεων για τη μελλοντική διαχείριση δασικών πυρκαγιών σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, αν προκύψουν από την εν λόγω ανάλυση». Δεν είναι πάντοτε βέβαιο ότι μέσα από μία τεχνική ανάλυση θα προκύψουν οπωσδήποτε προτάσεις, για το λόγο αυτό και προκειμένου η επιτροπή να μπορεί να επιτελέσει το σκοπό της χωρίς να αναλωθεί σε περιττές δράσεις προτείνεται η ανωτέρω διατύπωση. Άρθρο 7Γ παρ.2γ, στοιχείο γ. H προβλεπόμενη ανεξαρτησία της έκθεσης από διαδικασίες απόδοσης ευθυνών δύναται να ενισχυθεί με τη ρητή αποσαφήνιση ότι η χρήση της αφορά μόνο σε επιστημονική αξιολόγηση και στη βελτίωση πρακτικών, γεγονός που συνάδει με διεθνείς αξιολογήσεις αντίστοιχες συμβάντων όπου υιοθετούνται ρητά αρχές μη απόδοσης ευθυνών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι τα μέλη της Επιτροπής θα μπορούν να ασκήσουν το έργο τους απερίσπαστα, με έμφαση στην ποιότητα της ανάλυσης και όχι υπό το φόβο ενδεχόμενης λανθασμένης απόδοσης ευθυνών. Η έκθεση αυτή, ωστόσο, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δύναται να αποτελέσει στοιχείο του φακέλου ενδεχόμενης δικογραφίας προς αξιοποίηση από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Άρθρο 7Γ, παρ. 2: Προτείνεται η προσθήκη δ) αναλυτική εκτίμηση του κόστους αντιμετώπισης. Τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία είναι ελάχιστα. Υπάρχει, η ανάγκη οικονομικού απολογισμού που θα συνδυάζεται με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την υλοποίηση του. Είναι χρέος της Ελληνικής Πολιτείας να ενημερώνει για το πραγματικό κόστος καταστολής των δασικών πυρκαγιών, τουλάχιστον για τα μεγάλα περιστατικά και να τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα του συστήματος μέσω ανάλυσης κόστους-οφέλους. Το ΠΣ διαθέτει μέθοδο καταγραφής του κόστους των περιστατικών, αλλά δεν την εφαρμόζει πλήρως και έτσι δεν υπάρχει λεπτομερής καταγραφή ανά περιστατικό αλλά ούτε και δημόσια διαθέσιμη ανάλυση του πραγματικού συνολικού κόστους καταστολής της αντιπυρικής περιόδου. Άρθρο 7Γ παρ. 3α: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «Πρόσωπο αναγνωρισμένου κύρους όπως τεκμηριώνεται με διδακτορικό τίτλο σε συναφή αντικείμενα, κατάθεση αναλυτικού βιογραφικού με δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά με σύστημα κριτών, τουλάχιστον 10ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε εργασία που σχετίζεται με ανάλυση και διαχείριση φυσικών κινδύνων και καταστροφών, και αποδεικτικά μη σύγκρουσης συμφερόντων με το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας, ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του». Ο πρόεδρος της Επιτροπής πρέπει να διαθέτει απαραίτητα τις τεχνικές γνώσεις που απαιτούνται για την εργασία που θα κληθεί να φέρει εις πέρας. Θα πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογεί σε βάθος τεχνική πληροφορία ενώ παράλληλα να συντονίζει τις εργασίες όλων των συμμετεχόντων στην επιτροπή. Όπως για παράδειγμα η επιτροπή Wildland Fire Investigation Subcommittee (WFISC) στις ΗΠΑ που στελεχώνεται από προσωπικό των δασικών υπηρεσιών και επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους. Άρθρο 7Γ παρ. 3β: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «Εναν (1) απόστρατο αξιωματικό του Π.Σ., με πανεπιστημιακό τίτλο σε συναφή αντικείμενα, τις απαραίτητες τεχνικές ή γνωστικές ικανότητες από πρότερη αντίστοιχη εργασία ή την πιστοποιημένη παρακολούθηση αντίστοιχων εκπαιδεύσεων στην ημεδαπή ή αλλοδαπή, ο οποίος έχει αφυπηρετήσει πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη, ως Αντιπρόεδρο, με τον αναπληρωτή του». Όπως και σε άλλες ρυθμίσεις για το Πυροσβεστικό Σώμα, προβάλλεται διαρκώς το προσόν του βαθμού ή των ετών υπηρεσίας ως (των μοναδικών κάποιες φορές) ικανών κριτηρίων για να δύναται να φέρει εις πέρας συγκεκριμένα καθήκοντα ένα στέλεχος. Παρόλα αυτά, μπορεί ένας υπαξιωματικός ή κατώτερος αξιωματικός να διαθέτει τις τεχνικές, επιστημονικές ή γνωστικές ικανότητες ή να του δίδεται η ευκαιρία να τις αποκτήσει χωρίς να περιορίζεται από το κριτήριο του βαθμού. Η επιλογή στελέχους του ΠΣ δεν πρέπει να εξαρτάται από το βαθμό ή τα χρόνια υπηρεσίας αλλά από τις γνώσεις που κατέχει στο αντικείμενο. Συμφωνούμε να διατηρηθεί ο όρος της αφυπηρέτησης πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη. Άρθρο 7Γ παρ.3γ: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση της λέξης «κρίσεων» με την φράση «φυσικών καταστροφών». Η επιτροπή εξετάζει τα γεγονότα και δεδομένα που σχετίζονται με το φυσικό φαινόμενο της πυρκαγιάς και όχι με την υποκειμενική ανθρώπινη διάσταση των συνεπειών του που προσδιορίζονται ως «κρίση» και για αυτό προτείνεται η αντικατάσταση του όρου. Επίσης, προτείνεται οι συμμετέχοντες στην επιτροπή να μην έχουν ως κριτήριο τη βαθμίδα και να επιλέγονται ανεξαρτήτως βαθμίδας βάσει της αποδεδειγμένης ερευνητικής εμπειρίας και προσόντων. Η αποδεδειγμένη εμπειρία πρέπει να συνοδεύεται από κριτήρια, όπως το διδακτικό έργο, το επιστημονικό έργο και σχετικές δημοσιεύσεις, ή επαγγελματική και ερευνητική εμπειρία, τα οποία είναι συναφή με την εργασία που επιτελεί η επιτροπή. Άρθρο 7Γ παρ3δ: Προτείνουμε την διαγραφή της πρότασης «Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής δεν δικαιούνται αμοιβής ή αποζημίωσης, με εξαίρεση την καταβολή δαπανών μετακίνησης ως προς τις οποίες εφαρμόζεται η υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 94)» Οι εργασίες που καλείται να εκτελέσει η επιτροπή απαιτούν σημαντικό χρόνο στο πεδίο και στο γραφείο για την ταχεία ολοκλήρωση των εργασιών της. Συνεπάγεται ότι θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθούν οι αντίστοιχες πιστώσεις ώστε να δύναται να επιτελέσει το έργο της απρόσκοπτα. Προτείνεται η αντικατάσταση της παραπάνω πρότασης με την ακόλουθη: «Στον Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής καταβάλλεται κατ' αποκοπήν αποζημίωση για κάθε ανατιθέμενο πόρισμα, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, πλέον των δαπανών μετακίνησης». Άρθρο 7Γ παρ.6: Δεδομένης της σημασίας των ζητημάτων της αρμοδιότητάς της, η Έκθεση της Επιτροπής θα πρέπει να δημοσιεύεται εν συνόλω στο κοινό μέσω ανάρτησης στα μέσα του φορέα υλοποίησης. Τμήματα αυτής που αφορούν ζητήματα εθνικής ασφάλειας επιχειρησιακής ασφάλειας ή κρίσιμων υποδομών συστήνεται να χαρακτηρίζονται διαβαθμισμένα. Άρθρο 7Γ, παρ. 6: Απουσιάζει ο μηχανισμός «συμμόρφωσης ή εξήγησης» (comply or explain), επιτρέποντας στη Διοίκηση να αρχειοθετεί τα πορίσματα χωρίς αιτιολόγηση. Προτείνεται η πρόβλεψη υποχρέωσης του Υπουργού να υποβάλλει στη Βουλή έκθεση προόδου ή αιτιολογημένη απάντηση για την υιοθέτηση των προτάσεων της Επιτροπής εντός εξαμήνου. Το κείμενο της παρ. 6 του Αρ. 7Γ προτείνεται να τροποποιηθεί ως εξής: «[...] παραδίδεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων [...] Εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της έκθεσης, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υποβάλλει στη Βουλή υπόμνημα με τις ενέργειες στις οποίες προέβη ή προτίθεται να προβεί προς υλοποίηση των προτάσεων της Επιτροπής, ή αιτιολογεί ειδικώς τη μη υιοθέτησή τους» Άρθρο 7Γ πάρ. 7: Να προστεθεί ότι η επιτροπή δύναται να έχει πλήρη πρόσβαση στο υλικό και στα προϊόντα της προανακριτικής διαδικασίας καθώς και στα πορίσματα της ΔΑΕΕ/ΠΣ για λόγους έρευνας σε συγκεκριμένα περιστατικά.