Αρχική «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη»Άρθρο 12 Μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου έναντι τρίτων κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό ΚτηματολόγιοΣχόλιο του χρήστη Υπηρεσία Πολιτικής Γης | 14 Μαρτίου 2026, 20:36
  • Σχόλιο του χρήστη 'Υπηρεσία Πολιτικής Γης' | 14 Μαρτίου 2026, 20:36

    Το εν λόγω νομοσχέδιο φιλοδοξεί να είναι φιλικό προς το πολίτη αλλά ενδεχομένως να καταλήξει κατά κάποιο τρόπο «δυσχερές» προς το δημόσιο υπάλληλο θέτοντας διατάξεις για ειδικά πειθαρχικά παραπτώματα . Δε δύναται οι ( σε ανησυχητικό και τραγικό σχεδόν βαθμό) υποστελεχωμένες υπηρεσίες να τελούν υπό το φόβο δύο ταυτοχρόνως ισχυουσών διατάξεων περί παραπτώματος, ή της μη διεκδίκησης δικαιωμάτων δημοσίου με συνέπεια την απώλεια δικαιωμάτων δημοσίου ή της μη άμεσης χορήγησης βεβαιώσεων ή στοιχείων περί μη διεκδίκησης κυριότητας υπό του δημοσίου υπέρ του πολίτη. Να ληφθεί υπόψη ότι τα ίδια τα υπουργεία δια οδηγιών κι εγγράφων τους μας υπενθύμιζαν την υποχρέωσή μας να δηλώσουμε στο Κτηματολόγιο «τα πάντα» και καταναλώθηκαν απίστευτες εργατοώρες (εκτός και της συνήθους υπερωριακής απασχόλησης) για να καταστεί αυτό εφικτό. Να ληφθεί υπόψη ότι σε αρκετές ή ίσως στις περισσότερες εποικιστικές υπηρεσίες σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας υπηρετεί ένας ή το πολύ τρείς υπάλληλοι κι ότι τα δικαιώματα που θα πρέπει ενδεχομένως να μην διεκδικηθούν είναι πάρα πολλά το δε αρχείο που πρέπει να ερευνηθεί είναι ογκοδέστατο και παλαιότατο (διανομές από τη δεκαετία του 1920 κεξής). Να ληφθεί υπόψη πως προκειμένου να μην καταλήξουμε στη πράξη απλώς σε μετατροπή της αντιδικίας μεταξύ του δημοσίου με το ιδιώτη σε αντιδικία του πολίτη με τον υπάλληλο θα πρέπει ο νόμος να είναι πιο σαφής και συγκεκριμένος και να μην εξαρτάται από την ερμηνεία του καθενός καθώς και τα υπουργεία ενίοτε δεν εκδίδουν διευκρινιστικές οδηγίες παρά μόνο προβαίνουν σε αντιγραφή κι επικόλληση του κειμένου της νομοθετικής διάταξης ή της σχετικής ΚΥΑ όπως έγινε με την παρ 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023. Να ληφθεί υπόψη πως οι προθεσμίες προκειμένου να διαβιβάσει μία υπηρεσία απόψεις επί κτηματολογικών αγωγών ή προδήλων σφαλμάτων στο Κτηματολόγιο (από τη στιγμή της κοινοποίησης αυτών στην υπηρεσία)είναι ασφυκτικότατες (πολύ δε περισσότερο τώρα που θα πρέπει να προηγηθεί εξονυχιστικός έλεγχος στο αρχείο, έλεγχος και του επικαλούμενου συμβολαίου ως προς τη περιγραφή της επίδικης έκτασης (κι όχι μόνο εντοπισμός του ΚΑΕΚ) εάν ταυτοποιείται με το τεμάχιο της διανομής κλπ), οι δε υπηρεσίες ήδη δυσκολεύονται να απαντήσουν εμπρόθεσμα (συνήθως θέτοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τις υπόλοιπες υποθέσεις και φυσικά υπομένοντας τις έντονες διαμαρτυρίες). Να ληφθεί υπόψη πως ήδη έχουν διεκδικηθεί αρκετές εκτάσεις από τις εποικιστικές υπηρεσίες βάσει της έως τώρα νομοθεσίας κι έχουν ήδη τελεσιδικήσει ή καταστεί αμετάκλητες οι σχετικές υποθέσεις υπέρ του δημοσίου και κατά του πολίτη. Να ληφθεί υπόψη πως λόγω παλαιότητας του εποικιστικού αρχείου κι ενδεχομένως καταστροφής αυτού δε δύναται να διερευνηθεί εάν εκδόθηκαν πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής παρά μόνο μετά το Ν 4061/2012. Να ληφθεί υπόψη πως το μεγαλύτερο πρόβλημα που δε λύνεται με το παρόν νομοσχέδιο είναι οι αυθαιρέτως (εδώ και χρόνια) κατεχόμενες εποικιστικές εκτάσεις (πχ βάσει προσυμφώνων ή λόγω ανέγερσης οικίας /κτιρίου είτε λόγω συνεχούς καλλιέργειας άνω της 20 ετίας κλπ) κι όχι αυτές που κατέχονται μετά από έναρξη διαδικασίας διανομής/προσωρινού παραχωρητηρίου ή λόγω υπόδειξης ή διαταγής εγκατάστασης κατ’ εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής υπηρεσίας. Να ληφθεί υπόψη ότι (κατά την άποψή μας) η μόνη σαφής διάταξη του παρόντος νομοσχεδίου ως προς τις εποικιστικές εκτάσεις είναι όσον αφορά στο μεταγεγραμμένο τίτλο μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 όπου σαφώς (ως αντιλαμβανόμαστε) δεν απαιτείται πλέον θεμελίωση καλοπιστίας (κάτι το οποίο δυσκόλευε και τους πολίτες και τις υπηρεσίες) κι ούτε ισχύει ο περιορισμός (ως αντιλαμβανόμαστε) περί ειδικής προστασίας της φύσης/natura (κάτι το οποίο δυσκόλευε καθώς σε κάποιες περιοχές οι περισσότερες εκτάσεις βρίσκονται εντός natura). Θα πρέπει όμως να διευκρινιστεί εάν θα ισχύει η παρούσα ρύθμιση σε εκτάσεις εντός απόλυτης προστασίας της φύσης. Οι λοιπές περιπτώσεις της παρούσας ρύθμισης περί κατοχής κατόπιν έναρξης διαδικασίας διανομής ή εγκατάστασης κατόπιν υπόδειξης από δημόσια αρχή κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας είναι (κατά την άποψή μας) αόριστες αφού δε παραπέμπουν σε συγκεκριμένη εποικιστική νομοθετική διάταξη που προέβλεπε κάτι τέτοιο και δεν περιγράφεται ο συγκεκριμένος τύπος της διοικητικής πράξης δια της οποίας ελάμβανε χώρα η κατοχή ή η εγκατάσταση. Κατά την εκτίμησή μας, απλώς θα καταλήξουμε σε αψιμαχίες με τους πολίτες και τους δικηγόρους τους περί της ερμηνείας αυτών των νομοθετικών χωρίων. Να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν εκτάσεις όπου στους κυρωμένους πίνακες διανομών εγγράφησαν ως διαθέσιμες (δημόσιες) αλλά ως ήδη κατεχόμενες ή ως ήδη αυθαιρέτως κατεχόμενες (κι όχι κατεχόμενες λόγω έναρξης διαδικασίας διανομής ή λόγω προσωρινού παραχωρητηρίου) ή ως κυριότητας ελληνικού δημοσίου αμφισβητούμενου υπό ιδιωτών. Να ληφθεί υπόψη ότι στο εποικιστικό αρχείο υφίστανται τοπογραφικές εργασίες (ενίοτε αθεώρητες κι ανυπόγραφες) αποτύπωσης κατεχομένων εποικιστικών εκτάσεων με σκοπό να γίνει διανομή αυτών αλλά είτε δεν έγινε/άρχισε η διανομή είτε η επιτροπή απαλλοτριώσεων δεν τις έκρινε όλες τις εκτάσεις ως παραχωρητέες ούτε έκρινε όλους τους κατέχοντες ως δικαιούχους αποκατάστασης κλπ κι εν συνεχεία δεν συντάχθηκαν αντίστοιχοι πίνακες διανομής από την επιτροπή οριστικών διανομών. Να ληφθεί υπόψη ότι κατά τον αναδασμό ( εξ όσων γνωρίζουμε) δεν υποδεικνύεται η εγκατάσταση σε δημόσια έκταση κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας αλλά κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας του αναδασμού (άρθρο 12 Ν 674/1977: παράδοση νομής νέων κτημάτων), δηλαδή μόνο στη περίπτωση που ο κτηματίας εξαγόρασε κατεχόμενη δημόσια εποικιστική έκταση (άρθρο 26 Ν 674/1977) ή απέδειξε κυριότητα στην εισφερθείσα υπό αυτού παλιά έκταση και τη νέα έκταση τη λαμβάνει σε νέα θέση (όπου δύναται η νέα αυτή θέση να είναι σε δημόσια εποικιστική έκταση, οπότε τα εποικιστικά δικαιώματα του δημοσίου θα μεταφερθούν στη θέση της ιδιωτικής εισφερθείσα παλιάς έκτασης). Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ του άρθρου 22 Ν 4061/2012 και τη λειτουργία των Επιτροπών Θεμάτων Γης όπου οι προϋποθέσεις μη προβολής κυριότητας δημοσίου είναι άλλες (βλ. καλοπιστία, βλ. μόνο επαχθή δικαιοπραξία, βλ. περιορισμοί ως προς προστατευόμενες γαίες λόγω της παρ. 3 του άρθρου 1 Ν 4061/2012, βλ. συμμετοχή εκπροσώπου ΝΣΚ, βλ τριμελή σύνθεση συγκεκριμένων ειδικοτήτων) ενώ δια του παρόντος νομοσχεδίου η θέση περί προβολής ή μη δικαιώματος δημοσίου θα εξαρτάται από τη θέση/ερμηνεία (πιθανώς σε αρκετές περιπτώσεις) του ενός και μοναδικού υπαλλήλου. Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ της παρ. 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023 και της ΚΥΑ 2605/14-10-2024 όπου οι προϋποθέσεις και η διαδικασία μη προβολής δικαιώματος δημοσίου είναι διαφορετικές.