• Σχόλιο του χρήστη 'ΕΕΛΛΑΚ' | 17 Μαΐου 2026, 19:29

    Το άρθρο 20 θεσμοθετεί ψηφιακό βοηθό ΤΝ για την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη — ένα σύστημα που θα αλληλεπιδρά καθημερινά με εκατομμύρια πολίτες. Εντοπίζουμε τρεις κρίσιμες ελλείψεις: α) Παράλειψη υποχρεώσεων ν. 4961/2022 Το άρθρο 4 §1 ν. 4961/2022 ορίζει ρητά ότι φορείς δημοσίου «δύνανται να χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης [...] μόνον εφόσον η χρήση αυτή προβλέπεται ρητά σε ειδική διάταξη νόμου». Το άρθρο 20 παρέχει αυτή τη νομοθετική βάση — αλλά παραλείπει τελείως: • Αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου (άρθρο 5 ν. 4961/2022) πριν τη θέση σε λειτουργία, • Υποχρεώσεις διαφάνειας έναντι χρηστών (άρθρο 6 ν. 4961/2022), • Εγγραφή στο Μητρώο Συστημάτων ΤΝ φορέων δημοσίου (άρθρο 8 ν. 4961/2022). Αυτές οι υποχρεώσεις δεν έχουν αντικατασταθεί από άλλη διάταξη — απλώς λείπουν. β) Παράλειψη υποχρεώσεων AI Act — άρθρο 50 Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act) επιβάλλει από 2 Αυγούστου 2026 — λίγες εβδομάδες μετά την ψήφιση του παρόντος νόμου — στους παρόχους συστημάτων που αλληλεπιδρούν απευθείας με πολίτες: Άρθρο 50 §1: Το σύστημα πρέπει να σχεδιαστεί ώστε ο χρήστης να ενημερώνεται ρητά και σαφώς ότι αλληλεπιδρά με σύστημα ΤΝ. Άρθρο 50 §5: Η ενημέρωση παρέχεται «κατά την πρώτη αλληλεπίδραση», σε σαφή, διακριτό τρόπο και με σεβασμό στις απαιτήσεις προσβασιμότητας. Ο ψηφιακός βοηθός gov.gr, όπως περιγράφεται στο άρθρο 20, εμπίπτει σε αυτές τις υποχρεώσεις. Καμία από αυτές δεν αναφέρεται στο άρθρο 20. γ) Έλλειψη διαφάνειας για το υποκείμενο μοντέλο και τα δεδομένα εκπαίδευσης Η παρ. 7 του άρθρου 20 ορίζει ότι οι ανωνυμοποιημένες συνομιλίες αποθηκεύονται για «εκπαίδευση» του μοντέλου. Κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα: Ποιο μοντέλο ΤΝ χρησιμοποιείται; Από ποιον τρίτο πάροχο, υπό ποιους όρους αδειοδότησης; Τα δεδομένα εκπαίδευσης παραδίδονται σε τρίτους; Ή παραμένουν εντός G-Cloud; Το εκπαιδευμένο μοντέλο αποτελεί δημόσια περιουσία ή ιδιοκτησία του παρόχου; Η εισαγωγή αυτών των στοιχείων στην αιτιολογική έκθεση ή σε ΚΥΑ αποτελεί στοιχειώδη δημοκρατική υποχρέωση. Επίσης, ενώ η παρ. 3 του άρθρου 20 αναφέρει ότι ο ψηφιακός βοηθός παρέχει απαντήσεις "με βάση ανοιχτά δεδομένα" από gov.gr και ΜΙΤΟΣ, δεν διευκρινίζεται αν ο ίδιος ο κώδικας της εφαρμογής είναι ανοιχτός. Τα δεδομένα εισόδου είναι ανοιχτά — αλλά η εφαρμογή που τα επεξεργάζεται παραμένει αδιαφανής. Προτάσεις ΕΕΛΛΑΚ: (α) Να προστεθεί ρητή αναφορά στην υποχρέωση εκπόνησης αλγοριθμικής εκτίμησης αντικτύπου (ν. 4961/2022, αρθ. 5) και εγγραφής στο Μητρώο ΤΝ (αρθ. 8) πριν τη θέση σε λειτουργία. (β) Να προστεθεί ρητή αναφορά στην υποχρέωση ενημέρωσης χρηστών (AI Act, αρθ. 50 §1, 5). (γ) Να δημοσιοποιείται ο κώδικας του ψηφιακού βοηθού ακολουθώντας το παράδειγμα των OOTS common services (EUPL) — αρμοδιότητα της ΜΑΤ (ενότητα 3.7). Τεκμηρίωση: • AI Act άρθρο 50 — AI Act Service Desk (Επιτροπή): ai-act-service-desk.ec.europa.eu • Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act) — EUR-Lex: eur-lex.europa.eu — AI Act (ελληνικά) • Ν. 4961/2022, άρθρα 4-8 — Lawspot: lawspot.gr — ν. 4961/2022, αρθ. 5 • AI Act Recital 102 — ορισμός free and open-source AI: artificialintelligenceact.eu