Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'akako.gr, Κωνσταντίνος Σύρμος' | 27 Ιουνίου 2026, 23:14

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Ως ΑΜΚΕ akako.gr, ασχολούμενοι με την αναπηρία και κάθε μορφή ανισότητας, θεωρούμε θετικό ότι ο Προσωπικός Βοηθός περνά από το πιλοτικό στάδιο σε μόνιμο πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας. Είναι ένα αναγκαίο βήμα. Όμως, αν θέλουμε ο θεσμός να υπηρετήσει πραγματικά την ανεξάρτητη διαβίωση, πρέπει να αντιμετωπιστούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα. Ο Προσωπικός Βοηθός δεν είναι απλώς κοινωνική παροχή, ούτε μορφή φροντίδας μέσα στο οικογενειακό ή οικιακό περιβάλλον. Είναι ο βασικός πυλώνας της Ανεξάρτητης Διαβίωσης. Είναι το μέσο με το οποίο ένα άτομο με αναπηρία μπορεί να ζει με δικές του επιλογές, να μετακινείται, να εργάζεται, να σπουδάζει, να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή και, κυρίως, να έχει έλεγχο πάνω στην καθημερινότητά του. Γι’ αυτό ο θεσμός δεν μπορεί να σχεδιάζεται απομονωμένα. Αν ο Προσωπικός Βοηθός δεν συνδεθεί με πολιτικές στέγασης, εργασία, προσβασιμότητα, μετακίνηση και ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή, κινδυνεύει να γίνει μια υπηρεσία που απλώς μπαίνει μέσα στο ίδιο σπίτι, στις ίδιες εξαρτήσεις, στα ίδια αδιέξοδα. Ανεξάρτητη Διαβίωση δεν σημαίνει να υποστηρίζεται ο άνθρωπος με αναπηρία μόνο εκεί όπου ήδη ζει. Σημαίνει να μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να φύγει από την οικογενειακή εξάρτηση, να ζήσει σε δικό του σπίτι, να οργανώσει τη ζωή του και να υπάρξει ως αυτόνομο πρόσωπο. Επομένως, χρειάζεται ρητή σύνδεση του θεσμού με συμπληρωματικά μέτρα, όπως επιδότηση ενοικίου, προσβάσιμη κατοικία, προσβάσιμες μεταφορές και ενεργές πολιτικές εργασιακής ένταξης. Χωρίς αυτά, ο Προσωπικός Βοηθός παραμένει αναγκαίος, αλλά όχι επαρκής. Δεύτερο ζήτημα είναι η καθολικότητα. Η πρόβλεψη «μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού» μετατρέπει ένα δικαίωμα ζωής σε «όποιος προλάβει, πρόλαβε». Ο Προσωπικός Βοηθός πρέπει να κατοχυρωθεί σταδιακά ως καθολικό δικαίωμα για όσους τον χρειάζονται, με σαφές χρονοδιάγραμμα επέκτασης και όχι ως περιορισμένη παροχή για όσους προφτάσουν κάθε φορά σε μια πρόσκληση. Τρίτο ζήτημα είναι η επάρκεια προσωπικών βοηθών. Αν ένας ωφελούμενος δεν βρει διαθέσιμο βοηθό μέσα σε έξι μήνες, δεν πρέπει να χάνει την απόφαση ένταξης. Η αδυναμία του συστήματος να δημιουργήσει επαρκές δίκτυο βοηθών δεν μπορεί να μετακυλίεται στο άτομο με αναπηρία. Χρειάζεται παράταση, ενεργή υποστήριξη αντιστοίχισης και ουσιαστική κρατική μέριμνα. Τέταρτο ζήτημα είναι η αμοιβή. Αν θέλουμε βοηθούς σε όλη τη χώρα, και όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, ο μισθός και οι όροι εργασίας πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε να προσελκύουν ανθρώπους και σε μικρές, νησιωτικές ή απομακρυσμένες περιοχές. Η λύση δεν είναι να ανοίγουν εξαιρέσεις που επαναφέρουν την οικογένεια στον ρόλο του Προσωπικού Βοηθού. Αυτό κινδυνεύει να αναπαράγει το ίδιο οικογενειοκεντρικό μοντέλο από το οποίο ο θεσμός υποτίθεται ότι απελευθερώνει το άτομο με αναπηρία. Ο Προσωπικός Βοηθός πρέπει να παραμείνει θεσμός αυτοδιάθεσης, όχι συγκαλυμμένη συνέχιση της άτυπης οικογενειακής φροντίδας. Το ζητούμενο δεν είναι να επιδοτηθεί η εξάρτηση, αλλά να χρηματοδοτηθεί η ελευθερία. Προτείνουμε: - Ρητή δέσμευση σταδιακής καθολικής εφαρμογής του θεσμού. - Σύνδεση του Προσωπικού Βοηθού με στέγαση, εργασία, μετακίνηση και προσβασιμότητα. - Καμία απώλεια δικαιώματος όταν δεν βρίσκεται διαθέσιμος βοηθός λόγω ανεπάρκειας του συστήματος. - Αξιοπρεπείς/κυλιώμενες αμοιβές (ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή) και εργασιακοί όροι, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμοι βοηθοί σε όλη τη χώρα. - Αποφυγή εξαιρέσεων που επαναφέρουν την οικογένεια ως βασικό μηχανισμό υποστήριξης. - Ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων με αναπηρία στον σχεδιασμό, στην αξιολόγηση και στην εποπτεία του θεσμού. Ο Προσωπικός Βοηθός δεν είναι πολυτέλεια. Είναι το πρακτικό μέσο με το οποίο η ανεξάρτητη διαβίωση παύει να είναι σύνθημα και γίνεται καθημερινή πραγματικότητα. ΑΜΚΕ akako.gr