Αρχική Σχέδιο νόμου "Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία"ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)Σχόλιο του χρήστη Αγγελική Μπαλτατζή | 28 Ιουνίου 2026, 04:40
  • Σχόλιο του χρήστη 'Αγγελική Μπαλτατζή' | 28 Ιουνίου 2026, 04:40

    Σχολιασμός: Αγγελική Μπαλτατζή, Μέλος του ΔΣ του Διεθνούς Οργανισμού Autism-Europe (Βρυξέλλες) και Lead Volunteer HER-autism (Ηράκλειο Κρήτης) Ο «Προσωπικός Βοηθός» κατοχυρώνει τον σεβασμό της προσωπικότητας των ανθρώπων με αναπηρίες και λειτουργεί ως καίριο μέσο για ανεξάρτητη/αυτόνομη ζωή και σταδιακή απεξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον, ενισχύοντας τις προοπτικές συμμετοχής τους –και των οικογενειών τους– στην εργασία και την κοινωνία. Συνδυαστικά, προαπαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση και επιδοματική πολιτική για το ζητούμενο της αναπηρικής κοινότητας παντού, που είναι η λειτουργική συνύπαρξη, η αξιοπρέπεια, η καθολική προσβασιμότητα και κοινωνική ενσωμάτωση. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με Eurostat, η Ελλάδα έχει υψηλό κίνδυνο φτώχειας/κοινωνικού αποκλεισμού και χαμηλή αγοραστική δύναμη με δυσανάλογες επιπτώσεις στην αναπηρική κοινότητα, η προσωπική βοήθεια πρέπει να είναι δικαίωμα βάσει αναγκών, με επαρκή χρηματοδότηση/ωρομίσθια, να ακολουθεί αμετάβλητη τον/την ωφελούμενο/η μεταξύ περιφερειών και να τελεί υπό τον πραγματικό του/της έλεγχο. Ζητείται ρητή εναρμόνιση με CRPD (άρθρα 19, 12, 7), Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ (άρθρα 21, 26), Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και τις θέσεις του Autism Europe αναφορικά με τον αυτισμό για νευρο συμπεριληπτική στήριξη χωρίς περιοριστικές πρακτικές ή εξαναγκασμό. Παράλληλα, απαιτείται προσβάσιμη επίσημη ενημέρωση σε απλή γλώσσα/πολλαπλές μορφές. Παραδείγματα ΠΒ: Μοντέλα Σουηδίας, Δανίας, Φινλανδίας, Ολλανδίας (PGB), Φλάνδρας/Βελγίου (PVB/PAB), Γερμανίας και Σλοβενίας: δικαίωμα βάσει αναγκών, προσωπικός προϋπολογισμός, επιλογή/έλεγχος από τον χρήστη (συμπερ. χρήστης εργοδότης), επαρκείς και ευέλικτες ώρες με νυχτερινή/επείγουσα κάλυψη, υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων και AAC/αισθητηριακές ρυθμίσεις, δίκαιοι όροι για βοηθούς. Σε πλήρη εναρμόνιση με το διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο, το πακέτο ωρών να ακολουθεί το άτομο και να διατηρείται αμετάβλητο μεταξύ περιφερειών, με δυνατότητα προσωρινής διασυνοριακής χρήσης εντός ΕΕ (σπουδές, εργασία, βραχεία διαμονή, τουρισμός) μέσω απλής γνωστοποίησης και συνδυαστικά με την ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας με προθεσμία καθολικής εφαρμογής για όλα τα κράτη-μέλη τον Ιούνιο του 2028. Συνοπτικές προτάσεις-διατυπώσεις ανά άρθρο Άρθρο 1 – Σκοπός • «Η προσωπική βοήθεια αποτελεί εργαλείο άσκησης του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση και ένταξη στην κοινότητα κατά το άρθρο 19 CRPD, με επιλογή/έλεγχο από τον/την χρήστη/χρήστρια» Άρθρο 2 – Αντικείμενο • «Υποκειμενικό δικαίωμα βάσει εξατομικευμένων λειτουργικών αναγκών, χωρίς αυθαίρετα ανώτατα όρια, ηλικιακές ή εισοδηματικές εξαιρέσεις» • «Προσωπικός προϋπολογισμός που ακολουθεί το άτομο και διατηρείται αμετάβλητος μεταξύ περιφερειών. Σε αναμονή, προσωρινή κάλυψη γέφυρα» • «Τεκμήριο ικανότητας και υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων κατά το άρθρο 12 CRPD» Άρθρο 3 – Πεδίο προσωπικής βοήθειας • «Καλύπτονται γονεϊκός ρόλος αναπήρου/ης, πρόσβαση σε υγεία/δικαιοσύνη, μετακίνηση/ταξίδια, νυχτερινή/επείγουσα υποστήριξη με σχέδιο κρίσης, υποστήριξη εκτελεστικών λειτουργιών, AAC και αισθητηριακές ρυθμίσεις» • «Σε εργασία/σπουδές επιτρέπονται πρακτική συνοδεία, job coaching, οργάνωση/διαχείριση χρόνου και AAC, χωρίς υποκατάσταση εύλογων προσαρμογών εργοδότη/ιδρύματος» Άρθρο 4 – Υλοποίηση/Χρηματοδότηση • «Χρηματοδότηση Κέντρων Ανεξάρτητης Διαβίωσης και peer support, μόνιμης υπηρεσίας υποστήριξης χρηστών και εφεδρικού μηχανισμού αναπλήρωσης βοηθών» • «Υποχρεωτική κατάρτιση βοηθών σε νευροαποκλίσεις (π.χ. αυτισμός, και άλλες «αόρατες» αναπηρίες) και δικαιώματα» • «Εκστρατείες ενημέρωσης σε απλή γλώσσα/προσβάσιμες μορφές και κίνητρα εγγραφής στο Μητρώο Βοηθών» Άρθρο 5 – Ωφελούμενοι/Αξιολόγηση • «Κριτήριο επιλεξιμότητας οι λειτουργικές ανάγκες, ανεξαρτήτως ποσοστού, ηλικίας ή εισοδήματος. Συμπεριλαμβάνονται ανήλικοι με προσέγγιση δικαιωμάτων παιδιού» • «Παρέχεται και σε άτομα με ανάγκες υποστήριξης ΙΙΙ και μπορεί να συνυπάρχει με νοσηλευτική φροντίδα. Επιπλέον, η έλλειψη προφορικού/γραπτού λόγου δεν σημαίνει έλλειψη επικοινωνίας και διασφαλίζεται AAC» • «Επιτροπές με συν σχεδιασμό με τον/την χρήστη/χρήστρια, μέλος με σχετική εξειδίκευση και δικαίωμα ένστασης σε ανεξάρτητο όργανο» • «Το πακέτο ωρών ακολουθεί το άτομο και μεταφέρεται χωρίς απώλεια/μείωση, με προσαρμογές σε περιόδους αιχμής. Σε λίστα αναμονής, κάλυψη γέφυρα» • «Κατάργηση ηλικιακού ορίου ή συνέχιση παροχής μετά τα 65 βάσει αναγκών» Άρθρο 6 – Προσωπικοί βοηθοί • «Βεβαίωση ικανότητας καθηκόντων από ιατρό εργασίας/γενικό ιατρό, χωρίς αναφορά διάγνωσης» • «Αποκλείεται η απασχόληση συζύγου/συμβίως ή συγγενών έως β’ βαθμού. Κατ’ εξαίρεση λόγω ανωτέρας βίας, με πρόσκαιρη απασχόληση συγγενή με έγκριση ΟΠΕΚΑ και τεκμηρίωση αδυναμίας εύρεσης μη συγγενικού βοηθού» • «Ελάχιστα πρότυπα αμοιβών/ανάπαυσης/ωραρίων και υποχρεωτική συνεχής εκπαίδευση» Άρθρο 7 – Σχέση ωφελούμενου βοηθού • «Επιλογή μοντέλου: χρήστης εργοδότης ή άμεσες πληρωμές/προσωπικός προϋπολογισμός ή διαχείριση από φορέα επιλογής, με τον έλεγχο στον/στην χρήστη/χρήστρια» • «Εξατομικευμένο συμφωνητικό με καθήκοντα, επικοινωνία/AAC, σχέδιο κρίσης/εχεμύθεια και ταχεία λύση σε ασυμβατότητα» • «Ορισμός έως δύο υποστηρικτών λήψης αποφάσεων για σύναψη/τροποποίηση/λύση, με δήλωση ότι η απόφαση αντανακλά βούληση/προτιμήσεις» • «Δεν επιτρέπονται περιοριστικές πρακτικές/εξαναγκασμός. Εφαρμόζονται, τεκμηριωμένες μέθοδοι απο κλιμάκωσης και υποστήριξης επικοινωνίας» Άρθρο 8 – Πληροφοριακό σύστημα/Δεδομένα • «Ελαχιστοποίηση δεδομένων, σαφής ενημέρωση και σύντομοι χρόνοι τήρησης με πολιτική διαγραφής/ανωνυμοποίησης» • «Επίσημη ιστοσελίδα σε απλή γλώσσα/προσβάσιμες μορφές και helpdesk με ΕΝΓ και υποστήριξη AAC» Άρθρο 9 – Εγγυήσεις/Εξουσιοδοτικές • «Κατοχυρώνονται στον νόμο: δικαίωμα βάσει αναγκών, πακέτο ωρών που ακολουθεί το άτομο στην Επικράτεια, επιλογές μοντέλου συμπεριλαμβανομένου του χρήστη εργοδότη, ελάχιστα πρότυπα εκπαίδευσης/αμοιβών, απαγόρευση περιοριστικών πρακτικών/εξαναγκασμού, αποκλεισμός συγγενών με εξαίρεση ανωτέρα βία, τεκμήριο ικανότητας και υποστηριζόμενη λήψη αποφάσεων με διασφαλίσεις, ρήτρα συμβατότητας με CRPD/Χάρτη ΕΕ/Πυλώνα» • «Ανεξάρτητος μηχανισμός παραπόνων/μεσολάβησης και μόνιμος συν σχεδιασμός με οργανώσεις ΑμεΑ και αυτο εκπροσώπων» Άρθρα 10–12 – Μεταβατικές/Τελικές/Καταργούμενες • «Αδιάλειπτη παροχή και διατήρηση επιπέδου ωρών στη μετάβαση. Ρήτρα μη οπισθοδρόμησης. Η κατάργηση διατάξεων δεν θίγει ευνοϊκότερες ρυθμίσεις» Αντί επιλόγου Με άξονα την ανεξάρτητη διαβίωση, ο θεσμός του Προσωπικού βοηθού, συμβάλλει, μεταξύ άλλων, σε παραγωγικούς ΑμεΑ και παραγωγικούς συγγενείς/φροντιστές (διαχείριση χρόνου), για συμμετοχή σε εργασία/εκπαίδευση/κοινωνία, διασφαλίζοντας συμμετοχή, ασφάλεια και αξιοπρέπεια για ωφελούμενους-ες και βοηθούς σε όλη την Επικράτεια (και με δυνατότητα προσωρινής διασυνοριακής εφαρμογής εντός ΕΕ). Ως εκ τούτου, ο θεσμός συνδέεται ρητά με: επιδότηση ενοικίου, προσβάσιμη/προσιτή κατοικία, προσβάσιμες μεταφορές και πολιτικές εργασιακής ένταξης. Χωρίς ενίσχυση των συναφών πολιτικών, ο θεσμός δεν μεταφράζεται αυτόματα σε έμπρακτη ανεξάρτητη διαβίωση.