• Σχόλιο του χρήστη 'Βασίλης' | 24 Νοεμβρίου 2025, 00:21

    Κατάργηση αναβολής για διαπρέποντες ερευνητές. Η κατάργηση της δυνατότητας αναβολής για κατόχους διδακτορικού με αποδεδειγμένη επιστημονική δραστηριότητα —όπως προβλέπεται στο άρθρο 243 με την κατάργηση του άρθρου 19 του ν. 3421/2005— δημιουργεί ένα κενό που πλήττει άμεσα νέους επιστήμονες. Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη αναβολή πρέπει είτε να παραμείνει, είτε, τουλάχιστον, να αντικατασταθεί από μια αντίστοιχη, σαφώς οριοθετημένη ρύθμιση. Όλοι γνωρίζουμε πόσο ανταγωνιστικό είναι σήμερα το διεθνές ερευνητικό περιβάλλον: άριστοι φοιτητές συνεχίζουν αμέσως μετά το πτυχίο σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό, και στη συνέχεια σε μεταδιδακτορικές θέσεις, σε έναν πραγματικό «αγώνα δρόμου» για να σταθούν ισότιμα δίπλα στους αντίστοιχους άριστους του εξωτερικού. Οι μεταδιδακτορικοί ερευνητές απασχολούνται συνήθως με ορισμένου χρόνου συμβάσεις σε ευρωπαϊκά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα, με αυστηρά χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Εάν πράγματι αυτή η δυνατότητα αναβολής καταργηθεί πλήρως, τότε, το ελάχιστο που θα έπρεπε να προβλεφθεί είναι μια ουσιαστική μεταβατική περίοδος τουλάχιστον δύο ετών, ώστε όσοι έχουν ήδη προγραμματίσει τη ζωή και την καριέρα τους με βάση το ισχύον καθεστώς να μη βρεθούν ξαφνικά εκτεθειμένοι. Προσωπικά, είμαι υπότροφος Marie Skłodowska-Curie Postdoctoral Fellowship, μίας από τις πιο ανταγωνιστικές και υψηλού κύρους ερευνητικές υποτροφίες στην Ευρώπη. Έχω ήδη λάβει αναβολή ως διακεκριμένος διδάκτορας για 1 έτος και σκοπεύω να αιτηθώ αναβολή για ακόμη 2, όσο ακριβώς διαρκεί το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα. Η υποχρέωση επιστροφής στην Ελλάδα για θητεία αυτή τη στιγμή, ενώ βρίσκομαι σε εξέλιξη ενός τέτοιου προγράμματος και σε ηλικία 32 ετών, θα ήταν ουσιαστικά αδύνατο να υλοποιηθεί χωρίς σοβαρή βλάβη στην ερευνητική μου πορεία. Ο σχεδιασμός μου —όπως και πολλών άλλων νέων επιστημόνων— έχει γίνει με βάση το προϋφιστάμενο πλαίσιο: πρώτα η ολοκλήρωση των υψηλού επιπέδου ερευνητικών υποχρεώσεων στο εξωτερικό και, στη συνέχεια, η κάλυψη της στρατιωτικής υποχρέωσης μέσω βασικής εκπαίδευσης και εξαγοράς του υπολοίπου. Η αιφνίδια κατάργηση της αναβολής για διαπρέποντες κατόχους διδακτορικού, χωρίς επαρκή μεταβατική πρόβλεψη, ανατρέπει βίαια αυτόν τον προγραμματισμό. Πέρα από τη δική μου περίπτωση, εκφράζω την άποψη ότι η Ελλάδα οφείλει να στηρίξει τους νέους ανθρώπους που κυνηγούν την αριστεία και συνεχίζουν άμεσα σε μεταδιδακτορική έρευνα, ακριβώς για να «προλάβουν» τον εξαιρετικά σκληρό διεθνή ανταγωνισμό στην ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα. Άλλωστε, οι αναβολές αυτές δίνονται ήδη σήμερα μετά από εισήγηση ειδικής επιτροπής και τελική απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας· δεν πρόκειται για αυτόματη ή ανεξέλεγκτη διαδικασία. Είναι απολύτως θεμιτό να καταστούν πιο αυστηρά τα κριτήρια, να ζητούνται περισσότερα αποδεικτικά επιστημονικής αριστείας, αλλά δεν βλέπω γιατί πρέπει να καταργηθεί ολοσχερώς το εργαλείο αυτό. Είναι πράγματι τόσο μεγάλος ο αριθμός των σχετικών αναβολών ώστε να δικαιολογείται η πλήρης κατάργησή τους; Συνοψίζοντας, προτείνω: • τη διατήρηση ή την επανεισαγωγή ειδικής κατηγορίας αναβολής για κατόχους διδακτορικού με αποδεδειγμένη, υψηλού επιπέδου ερευνητική δραστηριότητα στο εξωτερικό, με σαφή και αυστηρά κριτήρια, και • εφόσον αυτό δεν γίνει αποδεκτό, την πρόβλεψη ουσιαστικής μεταβατικής περιόδου (τουλάχιστον διετίας) για όσους έχουν ήδη δομήσει την ερευνητική τους διαδρομή και τις συμβατικές τους υποχρεώσεις στο εξωτερικό με βάση το προϋπάρχον νομικό πλαίσιο.