Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ Γ΄ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ (άρθρα 32-56)Σχόλιο του χρήστη Μαρία Μανωλ. | 30 Νοεμβρίου 2025, 13:53




Η παρούσα τοποθέτηση διατυπώνεται με αποκλειστικό γνώμονα την ανάγκη διατήρησης της θεσμικής συνοχής, της επιχειρησιακής λειτουργικότητας και της νομικής ασφάλειας στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Το προτεινόμενο πλαίσιο του Μέρους Γ’ εισάγει βαθιές μεταβολές στη σταδιοδρομία των μονίμων υπαξιωματικών και των προερχομένων εξ ΑΣΣΥ, οι οποίες δεν προκύπτουν από τεκμηριωμένη υπηρεσιακή μελέτη, ούτε από διαβούλευση με τα συλλογικά όργανα και τους φορείς εκπροσώπησης. Οι ρυθμίσεις επηρεάζουν άμεσα το αξιόμαχο, την οργανωτική δομή και τη θεμελιώδη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Πολιτείας και στελεχών. Η θεσμική σταδιοδρομία των αποφοίτων ΑΣΣΥ, όπως είχε προβλεφθεί επί δεκαετίες, ρυθμιζόταν βάσει του ν.2439/1996 και στη συνέχεια του ν.3883/2010. Οι νόμοι αυτοί συγκρότησαν ένα σταθερό, προβλέψιμο και συνταγματικά ασφαλές πλαίσιο υπηρεσιακής εξέλιξης, το οποίο αποτέλεσε τη βάση επιλογής χιλιάδων νέων που εισήλθαν στις στρατιωτικές σχολές μέσω πανελλήνιων εξετάσεων. Η Πολιτεία είχε θέσει με σαφήνεια τη διακριτή επετηρίδα των ΑΣΣΥ και τη δυνατότητα εξέλιξης μέχρι βαθμών Αξιωματικών, με ρυθμίσεις που ήταν γνωστές, προβλέψιμες και συμβατές με την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικουμένου. Το προτεινόμενο πλαίσιο ανατρέπει τον πυρήνα αυτών των ρυθμίσεων, καθιστώντας ουσιαστικά ανενεργό το κεκτημένο δικαίωμα βαθμολογικής εξέλιξης που αναγνώριζαν οι προηγούμενοι νόμοι. Οι ήδη υπηρετούντες στερούνται τη δυνατότητα συνέχισης της εξέλιξης που είχαν κατοχυρώσει κατά τον χρόνο εισαγωγής τους στις σχολές. Η αιφνίδια και αναδρομικού χαρακτήρα μεταβολή δεν ανταποκρίνεται στις αρχές του διοικητικού δικαίου, ιδίως στην αρχή της μη χειροτέρευσης της υπηρεσιακής κατάστασης ούτε στην αρχή της νομιμοποιημένης προσδοκίας, η οποία προστατεύει τους δημοσίους υπαλλήλους και στρατιωτικούς από μεταβολές που ανατρέπουν βασικά χαρακτηριστικά της σταδιοδρομίας τους. Η αναδρομική καθήλωση αξιωματικών στον βαθμό που φέρουν την 1.1.2026, ακόμη και όταν υπηρετούν ήδη σε τάξεις Αξιωματικών, συνιστά βαθιά διατάραξη υπηρεσιακής θέσης και διαφοροποίηση των όρων υπό τους οποίους εντάχθηκαν στο στράτευμα. Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι ο ν.2439/1996 διασφάλιζε πλήρη διάκριση επετηρίδων και σαφή οριοθέτηση ρόλων. Οι προερχόμενοι εξ ΑΣΣΥ υπηρετούσαν επί δεκαετίες ως τεχνικά στελέχη υψηλής εξειδίκευσης, με πραγματική εμπειρία διοίκησης σε τμήματα και υπομονάδες. Η ύπαρξη παράλληλης επετηρίδας δεν προκαλούσε σύγχυση αρμοδιοτήτων, ενώ η οργανωτική λειτουργικότητα των ΕΔ ουδέποτε επηρεάστηκε από το σύστημα αυτό. Αντιθέτως, η συνοχή του Τεχνικού Σώματος και η επάρκεια κρίσιμων ειδικοτήτων εξαρτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτή ακριβώς τη σταθερότητα των εξελικτικών κανόνων. Το νέο πλαίσιο εισάγει πλήρη αναδιάταξη, χωρίς μεταβατικά στάδια, χωρίς μελέτη επιπτώσεων και χωρίς τεκμηρίωση για το πώς θα καλυφθούν οι ανάγκες των Οπλικών Συστημάτων, των Μονάδων Πεδίου, των Τεχνικών Υπηρεσιών και των κρίσιμων ειδικοτήτων υψηλής ευθύνης. Η δημιουργία αυτόνομου «Σώματος Υπαξιωματικών» με βαθμολογικό ταβάνι, ανεξαρτήτως πραγματικής υπηρεσιακής εμπειρίας και προσόντων, οδηγεί σε διοικητική στασιμότητα και σε αποσύνδεση επαγγελματικής ευθύνης και βαθμού. Η εξέλιξη ουσιαστικά παύει να αντανακλά την εμπειρία, την απόδοση και τον χρόνο υπηρεσίας. Το αποτέλεσμα είναι η αποδυνάμωση ενός ολόκληρου πυλώνα των ΕΔ, δηλαδή των στελεχών που αποτελούν τον κορμό της τεχνικής και επιχειρησιακής υποστήριξης. Η εφαρμογή των ρυθμίσεων σε ήδη υπηρετούντες δημιουργεί σοβαρό ζήτημα συνταγματικότητας. Η Πολιτεία δεν μπορεί να επιφέρει αναδρομική χειροτέρευση υπηρεσιακών όρων ούτε να μεταβάλει μονομερώς το υπηρεσιακό καθεστώς που αποτέλεσε κίνητρο εισαγωγής στις σχολές μέσω πανελληνίων εξετάσεων. Η μεταβολή αυτή, πέρα από το νομικό ζήτημα, θα οδηγήσει σε κύμα υπηρεσιακής απαξίωσης, σε ηθική κάμψη και σε απώλεια εμπιστοσύνης στο ίδιο το θεσμικό πλαίσιο. Είναι προφανές ότι στελέχη που εισήλθαν με συγκεκριμένο καθεστώς και προσδοκίες δεν μπορούν να τίθενται σε μειονεκτικότερο καθεστώς από αυτό που ίσχυε κατά την εισαγωγή τους. Η λειτουργική διάσταση είναι εξίσου σοβαρή. Οι ανάγκες των ΕΔ σε τεχνικό προσωπικό είναι ήδη αυξημένες, ενώ οι εισακτέοι σε όλες τις στρατιωτικές σχολές μειώνονται σταθερά. Η υποβάθμιση των κινήτρων εξέλιξης οδηγεί σε ακόμη μικρότερη προσέλευση και σε περαιτέρω συρρίκνωση του τεχνικού δυναμικού. Η επιχειρησιακή συνέπεια της μείωσης εμπειρίας και εξειδίκευσης δεν φαίνεται να έχει αξιολογηθεί. Το στράτευμα οφείλει να διατηρεί στελέχη με θεσμική διαδρομή και επαρκή κίνητρα παραμονής, όχι να προκαλεί κύματα αποχωρήσεων ή αποθάρρυνσης. Οι αλλαγές αυτές δεν στηρίζονται σε αποτίμηση υπηρεσιακών αναγκών, ούτε σε επιστημονική μελέτη. Η απουσία διαλόγου με τους φορείς εκπροσώπησης και η μη συμμετοχή της στρατιωτικής ηγεσίας στη διαμόρφωση του πλαισίου δημιουργεί πρόσθετη θεσμική αβεβαιότητα. Η αμυντική πολιτική δεν μπορεί να ασκείται με μονομερείς διοικητικές μεταβολές, διότι αυτές επηρεάζουν την καρδιά της επιχειρησιακής λειτουργίας, δηλαδή το προσωπικό. Η οδός της λύσης δεν βρίσκεται στην ανατροπή ολόκληρων επαγγελματικών κλάδων. Αντίθετα, απαιτείται ενίσχυση των κινήτρων εισαγωγής στις σχολές, βελτίωση των συνθηκών υπηρεσίας και καθιέρωση πραγματικών μισθολογικών αναβαθμίσεων. Η Πολιτεία οφείλει να αποσύρει τις αναδρομικές ρυθμίσεις και να διατηρήσει άθικτο το κεκτημένο εξελικτικό δικαίωμα των ήδη υπηρετούντων. Το στρατιωτικό προσωπικό πρέπει να γνωρίζει ότι η σταδιοδρομία του δεν θα ανατραπεί αυθαίρετα και ότι το θεσμικό πλαίσιο παραμένει σταθερό και προβλέψιμο. Σε επίπεδο προτάσεων, απαιτείται αντικατάσταση του Μέρους Γ’ με ένα πλαίσιο που στηρίζεται σε διάλογο, υπηρεσιακή τεκμηρίωση και διασφάλιση δικαιωμάτων. Η εξέλιξη των ήδη υπηρετούντων πρέπει να συνεχίσει να διέπεται από το πλαίσιο του ν.2439/1996 και των μεταγενέστερων νόμων, ενώ τυχόν νέες βαθμολογικές δομές μπορούν να ισχύσουν μόνο για τους μελλοντικούς εισακτέους, με πλήρη και διαφανή ενημέρωση ήδη από τον χρόνο των πανελληνίων εξετάσεων. Η διατήρηση της διακριτής επετηρίδας και των εξελικτικών προοπτικών των ΑΣΣΥ είναι κρίσιμη τόσο για λόγους συνταγματικής τάξης όσο και για λόγους επιχειρησιακής λειτουργίας. Τέλος, για να αρθεί η διοικητική ένταση που έχει ήδη δημιουργηθεί και να επανέλθει η εμπιστοσύνη στο θεσμικό πλαίσιο, είναι αναγκαίο το Υπουργείο να αναστείλει την προώθηση του συγκεκριμένου Μέρους και να ξεκινήσει επίσημος διάλογος με τη Στρατιωτική Ηγεσία, τους φορείς εκπροσώπησης και τα στελέχη που έχουν άμεση γνώση των επιχειρησιακών αναγκών. Η αμυντική πολιτική δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς το προσωπικό που τη στηρίζει. Η σταδιοδρομία των στελεχών πρέπει να αποτελεί πεδίο θεσμικής σταθερότητας και όχι πηγή αβεβαιότητας.