Υπουργείο Εθνικής Άμυνας | Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

Σχόλιο του χρήστη 'Μάνος' | 30 Νοεμβρίου 2025, 21:05

Μόνιμος Σύνδεσμος

Καταθέτω τις ακόλουθες παρατηρήσεις, θεωρώντας ότι το νομοσχέδιο, όπως παρουσιάζεται, δημιουργεί σοβαρές αδικίες, έρχεται σε αντίθεση με διεθνή πρότυπα και θα επιδεινώσει τα ήδη έντονα προβλήματα στελέχωσης των Ενόπλων Δυνάμεων. 1. Μη αναγνώριση τριετούς στρατιωτικής φοίτησης – αναλυτική διεθνής σύγκριση Οι σχολές υπαξιωματικών στην Ελλάδα είναι τριετούς φοίτησης, με ένταξη μέσω πανελληνίων εξετάσεων, δηλαδή του πιο απαιτητικού και αδιάβλητου συστήματος πρόσβασης στη δημόσια εκπαίδευση. Παρέχουν δε συνδυασμό στρατιωτικής, ακαδημαϊκής και τεχνικής εκπαίδευσης. Ωστόσο, το νομοσχέδιο ορίζει ότι οι απόφοιτοι θα παραμένουν διά βίου υπαξιωματικοί, με ανώτατο βαθμό τον Ανθυπασπιστή, δηλαδή πολύ χαμηλότερο και από τον βαθμό που προβλέπει σήμερα η φυσική τους εξέλιξη. Αυτό αποτελεί διεθνή εξαίρεση. Συγκεκριμένα: ΗΠΑ: – Το ROTC και τα Officer Candidate Schools οδηγούν σε βαθμό αξιωματικού (Second Lieutenant). – Υπαξιωματικοί (NCOs) με καθήκοντα αντίστοιχα των ελληνικών υπαξιωματικών έχουν πολυάριθμα προγράμματα PME που οδηγούν σε commissioning. – Τριετής εκπαίδευση δεν υφίσταται που να καταλήγει μόνιμα σε NCO. Ηνωμένο Βασίλειο (UK): – Το Royal Military Academy Sandhurst εκπαιδεύει αξιωματικούς ορισμένου κύκλου (44 εβδομάδες). – Οι NCO Academies δίνουν δυνατότητες εξέλιξης προς αξιωματικούς μέσω εξετάσεων και selection boards. – Η σταδιοδρομία δεν “κλειδώνει” μόνιμα σε ένα επίπεδο. Γαλλία: – Οι Écoles de Sous-Officiers (2 έτη) παρέχουν διαδρομή προς αξιωματικούς μέσω επιπλέον εκπαιδεύσεων ή πανεπιστημιακών προγραμμάτων υπό την École Militaire. – Το σύστημα είναι δύο κατευθύνσεων, όχι μονόδρομος. Γερμανία (Bundeswehr): – Οι υπαξιωματικοί μπορούν να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια του Bundeswehr και να ενταχθούν στο σώμα αξιωματικών. – Ο βαθμός δεν καθορίζει ισόβια την καριέρα. Ισπανία – Ιταλία: – Παρέχουν θεσμοθετημένες εξετάσεις και εκπαιδευτικές “γέφυρες” από NCO σε Oﬁcial. Δεν υπάρχει άλλη χώρα όπου τριετής στρατιωτική σχολή με πανελλήνιες εξετάσεις να καταλήγει υποχρεωτικά και οριστικά σε βαθμούς υπαξιωματικού χωρίς δυνατότητα εξέλιξης. Η Ελλάδα αποτελεί παγκόσμια αρνητική εξαίρεση. 2. Η επιχειρηματολογία περί “ανεστραμμένης πυραμίδας” είναι στατιστικά εσφαλμένη Το επιχείρημα ότι “υπάρχουν πολλοί υπαξιωματικοί σε σχέση με αξιωματικούς” παραβλέπει την ελληνική ιδιαιτερότητα: Υποχρεωτική θητεία → χιλιάδες στρατεύσιμοι σε θέσεις υποστήριξης. Χιλιάδες ΕΠΟΠ, ΕΜΘ και ΟΒΑ → δεν έχουν προσμετρηθεί στο επιχείρημα περί ανεστραμμένης πυραμίδας. Μεγάλο ποσοστό καθηκόντων υπαξιωματικών εκτελείται από προσωπικό εκτός οργανικών μονίμων. Σε καμία σύγκριση με επαγγελματικούς στρατούς δεν μπορεί η Ελλάδα να συγκριθεί ισότιμα. Η “ανεστραμμένη πυραμίδα” προκύπτει μόνο αν αφαιρεθούν αυθαίρετα οι παραπάνω κατηγορίες, κάτι που δεν αντανακλά τον πραγματικό επιχειρησιακό όγκο. 3. Μακροπρόθεσμες οικονομικές απώλειες για τα στελέχη Ο αποκλεισμός από τη βαθμολογική ιεραρχία των αξιωματικών οδηγεί σε: μειωμένες μισθολογικές προοπτικές (έως και 3–5 βαθμούς χαμηλότερα), πολύ χαμηλότερη μελλοντική σύνταξη, μικρότερο εφάπαξ και μειωμένα μερίσματα, λιγότερα χρήματα στα παιδιά τους από το ταμείο, απώλεια διοικητικών και επιτελικών θέσεων που αυξάνουν εμπειρία, εισόδημα και κύρος. Παρά τις τρέχουσες αυξήσεις, το συνολικό ισοζύγιο είναι σοβαρά αρνητικό σε βάθος 20–30 ετών υπηρεσίας. 4. Αδιαφάνεια στις αξιολογήσεις – αυξημένος κίνδυνος άνισης μεταχείρισης Το νομοσχέδιο προσδίδει στην εκάστοτε ηγεσία υπερβολικά μεγάλη διακριτική ευχέρεια στις κρίσεις. Χωρίς: μετρήσιμα κριτήρια, ανεξάρτητη εποπτεία, διασφάλιση αξιοκρατίας, οι προαγωγές και οι αποστρατείες εξαρτώνται επικίνδυνα από υποκειμενικές εκτιμήσεις. Σε έναν θεσμό με ιστορικό πολιτικών επιρροών στις κρίσεις, αυτό αποτελεί μείζονα κίνδυνο. 5. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε κρίση στελέχωσης – πιθανή αν όχι βέβαιη η περαιτέρω επιδείνωση Τα τελευταίο χρόνια παρατηρείται: ρεκόρ παραιτήσεων μονίμων στελεχών κάθε χρόνο (all time high), κενές θέσεις που φτάνουν το 40% σε στρατιωτικές σχολές, κατάρρευση των βάσεων εισαγωγής, με πρωτοφανώς χαμηλές βαθμολογίες, μειωμένο ενδιαφέρον νέων να ακολουθήσουν στρατιωτική καριέρα. Αν το κράτος θέλει σύγχρονες ΕΔ, πρέπει να ενισχύσει την ελκυστικότητα του επαγγέλματος. Το παρόν νομοσχέδιο κινδυνεύει να κάνει ακριβώς το αντίθετο. 6. Ανάγκη θεσμικών εγγυήσεων έναντι μελλοντικών μεταφορών λειτουργιών Η διαρκής αποδυνάμωση του μόνιμου προσωπικού, ο περιορισμός εξέλιξης και η αδυναμία στελέχωσης μπορεί να δημιουργήσουν στο μέλλον περιβάλλον που ευνοεί: μεταφορά λειτουργιών σε εξωτερικούς φορείς, ιδιωτικοποίηση υποστηρικτικών υπηρεσιών, περαιτέρω συρρίκνωση του μόνιμου προσωπικού. Χωρίς να αποδίδω πρόθεση, ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός και οφείλει να αντιμετωπιστεί με ρητές νομικές δικλείδες προστασίας. Συμπέρασμα Το νομοσχέδιο: δεν αναγνωρίζει την τριετή στρατιωτική εκπαίδευση, αποκλίνει από όλες τις διεθνείς πρακτικές, περιορίζει δραστικά την εξέλιξη και την οικονομική προοπτική των στελεχών, επιτείνει την αδιαφάνεια στις κρίσεις, και ενδέχεται να επιδεινώσει μια ήδη σοβαρή κρίση στελέχωσης. Οι υπαξιωματικοί είναι ο επιχειρησιακός κορμός των Ενόπλων Δυνάμεων. Αξίζουν ένα σύστημα αξιοκρατικό, διαφανές και συμβατό με τα διεθνή πρότυπα.