Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ Θ΄ ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (άρθρα 171-243)Σχόλιο του χρήστη Ελένη Κατσιμίχα | 1 Δεκεμβρίου 2025, 04:03
  • Σχόλιο του χρήστη 'Ελένη Κατσιμίχα' | 1 Δεκεμβρίου 2025, 04:03

    Μελετώντας τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν την πιστοποίηση ψυχικών παθήσεων, την αναβολή κατάταξης και την απαλλαγή από την στρατιωτική θητεία, θα ήθελα να επισημάνω ότι ορισμένες διατάξεις εισάγουν σοβαρές αποκλίσεις από τις αρχές της συνταγματικής ισότητας, της αναλογικότητας, της προστασίας της υγείας και της απαγόρευσης των διακρίσεων. Η Ελλάδα είναι χώρα με υψηλή ψυχική νοσηρότητα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη χρήση αντικαταθλιπτικών, υψηλά ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, καθώς και αύξηση/επιδείνωση ψυχικών διαταραχών, ιδιαίτερα μετά την πανδημία. Η αυστηροποίηση των διαδικασιών για τα ψυχικά νοσήματα ενισχύει το ήδη υπάρχον κοινωνικό στίγμα. Η διαφοροποίηση του ανώτατου ορίου αναβολών μεταξύ παθολογικών παθήσεων (2 έτη) και ψυχικών παθήσεων (5 έτη) δεν προκύπτει επιστημονικά ούτε συνοδεύεται από τεκμηρίωση. Η εφαρμογή αυτής της διάκρισης παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας (Άρθρο 25 Συντ.), επιβάλλοντας επιλεκτικά υπερδιπλάσια χρονική αναβολή σε βάρος μόνο των Ι5Ψ. Η πενταετής διαδικασία επανεξετάσεων στερεί από τον πολίτη την δυνατότητα έκδοσης στρατολογικής κατάστασης και περιορίζει την συμμετοχή στην εργασία, αντιβαίνοντας στο άρθρο 5 §1 Συντ. Η απαίτηση να τεκμηριωθεί ψυχική νόσος για περίοδο 5 ετών δεν συνάδει με την φύση των ψυχικών διαταραχών, οι οποίες έχουν κυμαινόμενη ένταση, οξεία ή υποτροπιάζουσα μορφή. Η πενταετία είναι αυθαίρετη σε σχέση με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα ψυχιατρικής διάγνωσης (ICD 10/11, WHO, DSM-5-TR, APA). Η απαίτηση προσκόμισης γνωμάτευσης ΚΕΠΑ, διαδικασία η οποία αφορά την πιστοποίηση αναπηρίας και όχι την στρατολογική καταλληλότητα, συνεπάγεται συλλογή και διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων υγείας χωρίς ιατρική αναγκαιότητα, παραβιάζοντας το άρθρο 5 §5 Συντ. και τις απαιτήσεις του GDPR. Η υποχρεωτική προσφυγή στα ΚΕΠΑ για στρατολογικούς λόγους είναι δυσανάλογη, υπερβαίνει τον αναγκαίο σκοπό, επιβαρύνει ένα θεσμό που ήδη υπολειτουργεί, και δημιουργεί μόνιμη καταχώρηση αναπηρίας σε πολίτες που ενδέχεται να μην είναι σύμφωνοι με αυτή την καταγραφή (Άρθρο 2 §1 Συντ.) Το νομοσχέδιο εισάγει σαφή υποβάθμιση της ισχύος των ιδιωτικών ψυχιατρικών γνωματεύσεων, παρά το άρθρο 5 Ν. 3418/2005, όπως τροποποιήθηκε από το 6 Ν. 3627/2007, που ορίζει ότι όλες οι ιατρικές γνωματεύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, έχουν ίδια νομική ισχύ έναντι του δημοσίου. Η διάκριση αυτή είναι νομικά άκυρη και εισάγει αδικαιολόγητη απαξίωση του ιδιώτη ιατρού, αγνοώντας και την σημασία της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενή και θεράποντος ιατρού, η οποία απαιτεί χρόνο, σταθερότητα και γνώση της ατομικής πορείας του ασθενή. Οι διαγνώσεις δεν μπορούν να εκδοθούν αξιόπιστα από τυχαίο ή προσωρινό γιατρό, καθώς αυτό υπονομεύει τόσο την ακρίβεια της εκτίμησης όσο και την ψυχική ασφάλεια του ασθενή. Στη νομολογία του ΕΔΔΑ (Placì v. Italy, 2024) επισημαίνεται ότι οι διαδικασίες στρατολογικής απαλλαγής που αφορούν την ψυχική υγεία πρέπει να είναι αναλογικές, να μην επιβαρύνουν υπέρμετρα τον πολίτη και να μην δημιουργούν διαρκείς πρακτικές ή διοικητικές δυσχέρειες. Η διαφορετική και δυσμενέστερη μεταχείριση των ψυχικών παθήσεων συνιστά έμμεση διάκριση κατά παράβαση του άρθρου 21 Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ και παραβιάζει σειρά διατάξεων CRPD (άρθρα 2, 3, 5, 19), τις οποίες η Ελλάδα έχει κυρώσει με τον Ν. 4074/2012. Ο Ν. 2071/1992 «Εκσυγχρονισμός και οργάνωση συστήματος υγείας» ορίζει την εκούσια και ακούσια νοσηλεία. Σύμφωνα με το άρθρο 94, εκούσια νοσηλεία σημαίνει εισαγωγή και παραμονή με την συγκατάθεση του ασθενή. Στην πράξη, όμως, η έννοια της «συγκατάθεσης» υπονομεύεται όταν η νομοθεσία συνδέει την άρνηση νοσηλείας με αρνητικές συνέπειες, όπως την αυτόματη στράτευση. Σε τέτοιες περιπτώσεις η επιλογή του ασθενή δεν είναι πραγματικά ελεύθερη, καθιστώντας τον χαρακτηρισμό «εκούσια» παραπλανητικό. Για όλους αυτούς τους λόγους, θεωρώ αναγκαία την απόσυρση ή την ριζική αναδιατύπωση των διατάξεων, ώστε να εξασφαλιστεί η συνταγματική ισότητα, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των ασθενών, η προστασία της ψυχικής υγείας, η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και η λειτουργική αποτελεσματικότητα της διαδικασίας. Ελένη Κατσιμίχα