Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'JL' | 2 Δεκεμβρίου 2025, 01:02

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Υπόμνημα για τη Δημόσια Διαβούλευση Σχετικά με τον περιορισμό παραμονής 4 ημερών στην Ελλάδα για ανυπότακτους εξωτερικού Προς: Υπουργείο Εθνικής Άμυνας Θέμα: Παρατηρήσεις επί της διάταξης που περιορίζει την παραμονή ανυπότακτων εξωτερικού στην Ελλάδα σε τέσσερις (4) ημέρες ετησίως ⸻ 1. Εισαγωγή Με το παρόν υπόμνημα εκθέτω τεκμηριωμένες νομικές παρατηρήσεις επί της διάταξης του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, η οποία περιορίζει την επιτρεπόμενη παραμονή των ανυπότακτων εξωτερικού στην Ελλάδα σε τέσσερις (4) ημέρες ανά ημερολογιακό έτος. Ο εν λόγω περιορισμός θίγει θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύονται από το Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και το ενωσιακό δίκαιο, και κρίνεται δυσανάλογος και νομικά προβληματικός. ⸻ 2. Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος) Η διάταξη επιβάλλει έναν εξαιρετικά βαρύ περιορισμό – πρακτικά απαγόρευση παραμονής στην Ελλάδα για 361 ημέρες τον χρόνο – χωρίς να αποδεικνύεται ότι: 1. είναι κατάλληλη για την επίτευξη του σκοπού, 2. είναι αναγκαία, δηλαδή ότι δεν υπάρχουν ηπιότερα μέτρα, και 3. είναι ανάλογη ως προς τη βαρύτητα της “παράβασης”. Το ΣτΕ έχει κρίνει επανειλημμένα ότι μέτρα που αποστερούν την ουσία ενός δικαιώματος ή υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο παραβιάζουν την αναλογικότητα. Ο πλήρης σχεδόν αποκλεισμός του πολίτη από την πατρίδα του δεν συνιστά εύλογη κύρωση για την μη εκπλήρωση στρατεύσιμης υποχρέωσης. ⸻ 3. Προσβολή του δικαιώματος στην οικογενειακή ζωή (άρθρο 9 Συντ., άρθρο 8 ΕΣΔΑ) Η επιτρεπόμενη παραμονή 4 ημερών ετησίως καθιστά αδύνατη την ουσιαστική άσκηση οικογενειακών δικαιωμάτων: • επίσκεψη ηλικιωμένων γονέων, • επαφή με παιδιά, • συμμετοχή σε κρίσιμα οικογενειακά γεγονότα ή φροντίδα συγγενών. Το ΕΔΔΑ έχει κρίνει ότι το κράτος οφείλει να μην παρεμποδίζει δυσανάλογα την οικογενειακή ζωή, ακόμη και για πρόσωπα που τελούν υπό σοβαρότερες νομικές εκκρεμότητες. Επομένως, ο εν λόγω περιορισμός συνιστά υπέρμετρη επέμβαση, μη ανάλογη με τον επιδιωκόμενο σκοπό. ⸻ 4. Περιορισμός του δικαιώματος ελεύθερης κίνησης και εισόδου στη χώρα (άρθρο 5 παρ. 4 Συντάγματος, άρθρο 21 ΣΛΕΕ) Οι Έλληνες πολίτες έχουν συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα: • να εισέρχονται στη χώρα τους, • να διαμένουν σε αυτήν, • και να κινούνται ελεύθερα. Ο περιορισμός των 4 ημερών αποτελεί πρακτικά μια έμμεση απαγόρευση εισόδου, αφού η επιτρεπόμενη παραμονή δεν επαρκεί για οποιαδήποτε ουσιαστική προσωπική, επαγγελματική ή περιουσιακή δραστηριότητα. Τέτοιος σχεδόν απόλυτος περιορισμός δεν τεκμηριώνεται από λόγους δημοσίου συμφέροντος και υπερβαίνει κάθε εύλογο μέτρο. ⸻ 5. Παραβίαση της αρχής ίσης μεταχείρισης (άρθρο 4 Συντάγματος) Η διάταξη επιβάλλει εξαιρετικά αυστηρούς περιορισμούς σε μία μόνο κατηγορία Ελλήνων πολιτών (ανυπότακτοι εξωτερικού), χωρίς αντικειμενικά κριτήρια που να δικαιολογούν αυτή τη διαφοροποίηση. Ακόμη και πρόσωπα που έχουν τελέσει σοβαρότερα αδικήματα δεν υφίστανται ανάλογους περιορισμούς στην είσοδο και παραμονή στη χώρα. Η διαφοροποίηση είναι δυσανάλογη και αντίθετη με τη συνταγματική αρχή της ισότητας. ⸻ 6. Παρέμβαση στην απόλαυση της ιδιοκτησίας (άρθρο 17 Συντ., άρθρο 1 ΠΠΠ της ΕΣΔΑ) Η σχεδόν πλήρης απουσία από τη χώρα: • εμποδίζει τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, • καθιστά αδύνατη τη συμμετοχή σε συμβολαιογραφικές/δικαστικές πράξεις, • δημιουργεί οικονομική ζημία. Το ΕΔΔΑ έχει κρίνει ότι τέτοιου είδους εμπόδια συνιστούν προσβολή της απόλαυσης περιουσίας όταν είναι υπέρμετρα και χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Ο περιορισμός των 4 ημερών δεν συνιστά εύλογη ή ισορροπημένη ρύθμιση. ⸻ 7. Έλλειψη αιτιολόγησης και προβλεψιμότητας της “κύρωσης” Η επιλογή του συγκεκριμένου ορίου (4 ημερών): • δεν αιτιολογείται επιστημονικά, • δεν συσχετίζεται με αντικειμενικά κριτήρια (π.χ. κίνδυνο φυγής, διοικητικό φόρτο), • και λειτουργεί στην πράξη ως ποινική κύρωση, χωρίς όμως τις εγγυήσεις που απαιτεί το Σύνταγμα και η ΕΣΔΑ. Η διοίκηση οφείλει να προσδιορίζει τις κύριες παραμέτρους ενός περιορισμού με τρόπο σαφή, προβλέψιμο και λογικά τεκμηριωμένο. Αυτό δεν συμβαίνει στην παρούσα διάταξη. ⸻ 8. Συμπέρασμα – Πρόταση Ο περιορισμός παραμονής 4 ημερών ετησίως: • παραβιάζει την αναλογικότητα, • πλήττει την οικογενειακή ζωή, • περιορίζει δυσανάλογα την ελεύθερη κίνηση, • παραβιάζει την ίση μεταχείριση, • και δημιουργεί σοβαρά νομικά ζητήματα ως προς την ιδιοκτησία και την προβλεψιμότητα της διοικητικής πράξης. Προτείνεται: 1. Η πλήρης αναθεώρηση της διάταξης. 2. Η θέσπιση ηπιότερων, ρεαλιστικών και αναλογικών μέτρων για την αντιμετώπιση της ανυποταξίας εξωτερικού. 3. Η πρόβλεψη εξαιρέσεων και ικανής μεταβατικής περιόδου, ιδίως για μόνιμους κατοίκους εξωτερικού, οικογενειακές ανάγκες, και περιπτώσεις ανωτέρας βίας. Η παρούσα διάταξη, ως έχει, κινδυνεύει να κριθεί αντισυνταγματική και αντίθετη προς την ΕΣΔΑ, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει μελλοντικές ακυρωτικές αποφάσεις και ευθύνη του Κράτους.