|
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων OpenGov.gr Ανοικτή Διακυβέρνηση |
Πολιτική Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα Πολιτική Ασφαλείας και Πολιτική Cookies Όροι Χρήσης Πλαίσιο Διαλόγου |
Creative Commons License![]() Με Χρήση του ΕΛ/ΛΑΚ λογισμικού Wordpress. |
1) Ζήτημα άνισης μεταχείρισης και μη τήρησης θεμελιωδών δικαιωμάτων σχετικά με διάκριση μεταξύ σωματικών και ψυχικών παθήσεων. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν εμφανή διαφοροποίηση μεταξύ σωματικών και ψυχικών παθήσεων. Συγκεκριμένα, η δυνατότητα χορήγησης αναβολών έως δύο έτη για σωματικά νοσήματα, έναντι έως πέντε ετών για ψυχικές διαταραχές συνιστά αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση. Η διάκριση αυτή αντίκειται: (α) Στην αρχή της ισότητας (Άρθρο 4 Συντάγματος), καθώς δημιουργεί ένα παράλληλο, ιδιαίτερα βαρύτερο καθεστώς μόνο για όσους έχουν ψυχικές διαταραχές. (β) Στην αρχή της αναλογικότητας (Άρθρο 25 Συντ. – Άρθρο 10 ΣΛΕΕ), καθώς η αυξημένη διάρκεια αναβολής δεν τεκμηριώνεται από αντικειμενικά κριτήρια. (γ) Στο Άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίο απαγορεύει διακρίσεις λόγω αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένων των ψυχικών παθήσεων. Επιπλέον, η αποκλειστική αναγνώριση γνωματεύσεων μόνο από δημόσιες δομές παραβλέπει και απαξιώνει το έργο των θεραπόντων ψυχιάτρων στον ιδιωτικό τομέα, οι οποίοι έχουν γνώση της μακροχρόνιας κλινικής εικόνας του ασθενούς. Η ρύθμιση αυτή θα επιβαρύνει δραματικά τις ήδη υποστελεχωμένες δημόσιες ψυχιατρικές υπηρεσίες, θέτοντας σε κίνδυνο την ποιότητα και την ταχύτητα των αξιολογήσεων. Ελλείψεις εντοπίζονται επίσης στο πεδίο προστασίας δεδομένων υγείας, καθώς οι απαιτούμενες επαναλαμβανόμενες εξετάσεις αυξάνουν σημαντικά το ρίσκο παραβίασης του ιατρικού απορρήτου. Τα δεδομένα ψυχικής υγείας αποτελούν «ευαίσθητα δεδομένα» κατά τον GDPR και απαιτούν αυστηρότατες δικλείδες, οι οποίες δεν περιγράφονται επαρκώς στο σχέδιο νόμου. Τέλος, η ανάθεση τελικής κρίσης στα ΚΕΠΑ είναι νομικά και λειτουργικά ακατάλληλη: ο οργανισμός έχει σχεδιαστεί για κοινωνικοασφαλιστική πιστοποίηση αναπηρίας, όχι για αξιολόγηση στρατιωτικής ικανότητας. Η σύνδεση της καταλληλότητας προς στράτευση με την ύπαρξη ή τον βαθμό αναπηρίας συνιστά ουσιαστικά προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και παγιώνει τον στιγματισμό των ψυχικών παθήσεων. 2) Διευκρίνηση σχετικά με το μεταβατικό καθεστώς και δικαίωμα ολοκλήρωσης της διαδικασίας απαλλαγής με το προηγούμενο σύστημα Το άρθρο 242 §8 αναφέρει "Όσοι μέχρι την προηγούμενη της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του παρόντος έχουν υπαχθεί ή έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους στις διατάξεις περί αναβολών κατάταξης του ν. 3421/2005, πλην του άρθρου 25 του νόμου αυτού, διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, εκτός εάν επιθυμούν την υπαγωγή τους στον παρόντα." Η διάταξη αυτή συνεπάγεται ότι κάθε πολίτης ο οποίος έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία για χορήγηση απαλλαγής Ι5 (λόγω ψυχικής ή σωματικής υγείας) βάσει του ισχύοντος πλαισίου του ν. 3421/2005—είτε έχει λάβει την πρώτη αναβολή, είτε έχει ήδη παραπεμφθεί ή εξεταστεί από ΣΥΕ—εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα να συνεχίσει και να ολοκληρώσει τη διαδικασία απαλλαγής με το ίδιο καθεστώς, χωρίς να υπαχθεί αυτομάτως στον νέο μηχανισμό των ΕΔΥΨΕ και τις αυξημένες υποχρεώσεις του. Ωστόσο, επειδή η πρακτική εφαρμογή μιας τόσο κρίσιμης μεταβατικής ρύθμισης πρέπει να είναι απόλυτα σαφής και ανεπίδεκτη παρερμηνειών, ζητείται να διευκρινιστεί: Ισχύει πλήρως το δικαίωμα συνέχισης απαλλαγής με το παλαιό καθεστώς για όλους όσοι έχουν ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία; Αν αυτό το δικαίωμα δεν ισχύσει, στην πράξη οι συνέπειες για τη ζωή των ανθρώπων αυτών θα είναι σοβαρές και άμεσα καταστροφικές: (α) Θα ακυρωθεί ο προγραμματισμός πολλών ετών (β) Θα επιβληθούν νέες, χρονοβόρες, επαναλαμβανόμενες και συχνά ψυχολογικά επιβαρυντικές εξετάσεις, επιτείνοντας το άγχος, την αβεβαιότητα και την αποδιοργάνωση της καθημερινότητάς τους. (γ) Θα επιβαρυνθούν άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχικά ή σωματικά προβλήματα, τα οποία συχνά απαιτούν σταθερότητα, προβλεψιμότητα και αποφυγή περαιτέρω στρεσογόνων διαδικασιών. (δ) Θα δημιουργηθεί πραγματική αδυναμία προγραμματισμού ζωής: επαγγελματικές αποφάσεις, σπουδές, εργασία στο εξωτερικό, οικογενειακός σχεδιασμός—όλα θα αιωρούνται σε διαρκή αβεβαιότητα για πολλά ακόμη χρόνια. Για τους ανθρώπους που έχουν ήδη επενδύσει χρόνο, ιατρική παρακολούθηση και προγραμματισμό στη διαδικασία του ν. 3421/2005, η αναδρομική αλλαγή πορείας δεν είναι απλώς διοικητικά άδικη. Είναι βαθιά επιβαρυντική για την υγεία, την ψυχική ισορροπία και την αξιοπρέπειά τους, καθώς τους εγκλωβίζει σε μία νέα, πιο δύσκολη και χρονικά απροσδιόριστη διαδικασία χωρίς καμία δική τους υπαιτιότητα. 3) Αντιπαραγωγικοί Περιορισμοί για τους Ανυπότακτους Εξωτερικού – Κίνδυνος Οριστικής Αποξένωσης των Ελλήνων του Εξωτερικού Αναγνωρίζω ότι το νομοσχέδιο προβλέπει μεταβατικές διατάξεις. όμως, αυτό δεν αναιρεί σε καμία περίπτωση οτι οι ρυθμίσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως για όλες τις μελλοντικές γενιές Ελλήνων του εξωτερικού, οι οποίοι θα κληθούν να ζήσουν με το νέο, αυστηρότερο και τιμωρητικό πλαίσιο. Η Ελλάδα θα υιοθετεί ένα σύστημα που απομακρύνει, αποξενώνει και τελικά διώχνει τους νέους Έλληνες από τη χώρα. Πολιτικά, οι Έλληνες του εξωτερικού, πολλοί εκ των οποίων παραδοσιακά στηρίζουν τη Νέα Δημοκρατία, αισθάνονται προδομένοι, καθώς η ρύθμιση αντιμετωπίζεται ως τιμωρητική και εχθρική. (α) Αύξηση ηλικιακού ορίου: από τα 33 στα 40 έτη: Το νομοσχέδιο επιβάλλει ένα σημαντικό εμπόδιο στους Έλληνες ηλικίας 33–40 ετών, που αποτελούν την πιο παραγωγική ηλικιακή ομάδα της οικονομίας. Πρόκειται για ανθρώπους με υψηλή εμπειρία και σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, η Ελλάδα ήδη χάνει δραματικά το ηλικιακό εύρος 30–54, ενώ η υποομάδα 30–44 συρρικνώνεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. (β) Μείωση παραμονής στην Ελλάδα: από 30 σε μόλις 4 ημέρες: Παράλληλα, το νομοσχέδιο μειώνει το δικαίωμα παραμονής των ανυποτάκτων εξωτερικού στην Ελλάδα από 30 σε 4 ημέρες τον χρόνο. Αυτό δεν αποτελεί ρύθμιση αλλά ουσιαστική απαγόρευση επιστροφής, που λειτουργεί σαν μορφή διοικητικής εξορίας. Το προηγούμενο πλαίσιο έστω επέτρεπε μια στοιχειώδη επαφή με την πατρίδα, την οικογένεια και τις υποχρεώσεις στην Ελλάδα. Οι 4 ημέρες καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε πραγματική σχέση με τη χώρα, ακόμη και για γάμους, κηδείες ή κρίσιμες οικογενειακές υποθέσεις. (γ) Μη αναγνώριση ως ΜΚΕ ατόμων που μετοίκησαν ως νέοι ενήλικες: Η υποχρέωση παραμονής στο εξωτερικό από το 16ο μέχρι το 18ο έτος για αναγνώριση ως ΜΚΕ είναι τελείως αβάσιμη και προβληματική. Συνολικά, η ρύθμιση αποξενώνει χιλιάδες Έλληνες του εξωτερικού και τις οικογένειές τους, ενισχύει οριστικά το brain drain και μετατρέπει την απομάκρυνση από την Ελλάδα σε μόνιμη κατάσταση. Επισημαίνω οτι την τελευταία δεκαετία, η ελληνική πολιτεία έχει επενδύσει συστηματικά σε πολιτικές brain regain — όπως το ReBrain Greece, φορολογικά κίνητρα επαναπατρισμού, δράσεις διασύνδεσης με ελληνικές επιχειρήσεις και προγράμματα για την επιστροφή εξειδικευμένου προσωπικού. Το νομοσχέδιο, όμως, κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, ακυρώνοντας στην πράξη τις ίδιες τις πολιτικές που το κράτος διαφημίζει και επιδιώκει. 4) Αντιπρόταση σχετικά με τους Έλληνες του εξωτερικού Οι ΜΚΕ έχουν χτίσει μια διεθνή επαγγελματική πορεία, εχουν επενδύσει χρόνια στην εκπαίδευσή τους και αποτελούν πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο για την Ελλάδα. Οι νέοι αυτοί καλούνται ουσιαστικά να εγκαταλείψουν την εργασία και την επαγγελματική τους πορεία, προκειμένου να επιστρέψουν για να υπηρετήσουν τη στρατιωτική θητεία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη συνέχεια της καριέρας τους. Μια πιο ισορροπημένη λύση, που δεν θα τους απομακρύνει οριστικά από τη χώρα, θα ήταν ένα σύντομο διάστημα ταχύρρυθμης εκπαίδευσης (1 μήνας), με τη δυνατότητα εξαγοράς του υπολοίπου και η μείωση του ηλικιακού ορίου εξαγοράς στο 30ό έτος.