Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ Γ΄ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ (άρθρα 32-56)Σχόλιο του χρήστη Giannis Stergiopoulos | 4 Δεκεμβρίου 2025, 23:38




ΣΧΟΛΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Το προτεινόμενο νομοσχέδιο εισάγει ένα νέο πλαίσιο βαθμολογικής εξέλιξης, το οποίο, παρουσιάζει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, ελλείψεων τεκμηρίωσης, δυσμενών αναδρομικών επιπτώσεων και ασυμβατότητας με τις θεμελιώδεις αρχές του δημοσίου δικαίου. Η κεντρική παρατήρηση είναι ότι το Μέρος Γ’ δεν αποτελεί συνέχεια ή βελτίωση των νόμων 2439/1996 και 3883/2010 αλλά ριζική ανατροπή ενός θεσμικού πλαισίου το οποίο ίσχυε επί σχεδόν τρεις δεκαετίες. Το νέο σύστημα δεν στηρίζεται σε τεχνικά, λειτουργικά ή επιχειρησιακά δεδομένα ούτε σε μελέτες επιπτώσεων ενώ επιφέρει αιφνίδια και βαθιά δυσμενή μεταβολή σταδιοδρομίας χιλιάδων υπηρετούντων στελεχών. Παραβίαση των αρχών της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της ασφάλειας δικαίου (άρθρα 25 παρ. 1 & 103 Συντάγματος - νομολογία ΣτΕ) Οι υπηρετούντες υπαξιωματικοί και αξιωματικοί προέλευσης ΑΣΣΥ εισήλθαν στις Ένοπλες Δυνάμεις μέσω πανελληνίων εξετάσεων σε ηλικία 18 ετών, γνωρίζοντας εκ των προτέρων το νομοθετικό πλαίσιο σταδιοδρομίας που ίσχυε: τον νόμο 2439/1996 και τον νόμο 3883/2010. Οι δύο αυτοί νόμοι κατοχύρωναν ρητό δικαίωμα βαθμολογικής εξέλιξης μέχρι βαθμών όπως Τχη/Ανχου, χωρίς περιορισμούς τύπου «οργανικών κενών» και χωρίς χρονικούς φραγμούς. Το ΣτΕ έχει επανειλημμένως κρίνει (ΟλΣτΕ 1917/1998, 2396/2013, 2151/2015) ότι: η Πολιτεία δεν μπορεί να ανατρέπει αιφνιδιαστικά θεμελιώδεις κανόνες σταδιοδρομίας· οι διοικούμενοι έχουν νόμιμη προσδοκία ότι η υπηρεσιακή τους κατάσταση δεν θα μεταβληθεί αιφνιδιαστικά και δυσμενώς· οι μεταβολές πρέπει να είναι προβλέψιμες, τεκμηριωμένες και αναλογικές. Το σχέδιο νόμου εισάγει αναδρομική καθήλωση χιλιάδων στελεχών στον βαθμό που θα κατέχουν την 1/1/2026, στερώντας τους 4 έως 6 βαθμούς από αυτούς που προβλέπονταν στο υφιστάμενο καθεστώς. Πρόκειται για σαφή προσβολή της αρχής της εμπιστοσύνης των διοικουμένων, η οποία προστατεύεται από το Σύνταγμα και έχει εφαρμοστεί αυστηρά στη νομολογία. Δυσμενής αναδρομικότητα - Απαγόρευση άρθρου 2 Αστικού Κώδικα και πάγια νομολογία ΣτΕ Η διάταξη που ορίζει ότι η βαθμολογική εξέλιξη υπηρετούντων αξιωματικών θα «μηδενίζεται» και θα καθηλώνεται στον βαθμό της 1/1/2026 αποτελεί ευθέως δυσμενή αναδρομική ρύθμιση. Το ΣτΕ έχει αποφανθεί ότι: απαγορεύεται η αναδρομική κατάργηση κεκτημένων (ΣτΕ 3470/2008), η αναδρομικότητα επιτρέπεται μόνο όταν ευνοεί τους διοικουμένους (ΟλΣτΕ 1125/2016), όχι όταν τους βλάπτει, οι διατάξεις σταδιοδρομίας αποτελούν «καθεστώς υπηρεσιακής ασφάλειας» και δεν ανατρέπονται αιφνιδιαστικά (ΣτΕ 3814/2009). Συνεπώς, η ρύθμιση του νέου νομοσχεδίου εκθέτει το Δημόσιο σε βέβαιες ακυρωτικές προσφυγές, οι οποίες με βάση τη νομολογία είναι εξαιρετικά πιθανό να γίνουν δεκτές. Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 Συντάγματος) Η μετάβαση από το σύστημα 2439/1996 & 3883/2010 σε νέο μοντέλο 12 βαθμών (Υ1-Υ12), με καταληκτικό τον Ανθυπασπιστή, αποτελεί υπέρμετρο περιορισμό. Τα στελέχη υφίστανται: απώλεια βαθμών, απώλεια απολαβών, απώλεια ασφαλιστικών δικαιωμάτων, απώλεια συνταξιοδοτικών προσδοκιών. Ο περιορισμός είναι δυσανάλογος, διότι υφίσταται: χωρίς πραγματικά στοιχεία που να αποδεικνύουν αναγκαιότητα, χωρίς μελέτη επιπτώσεων, χωρίς διαβούλευση, χωρίς μεταβατικό καθεστώς προστασίας. Η αναλογικότητα δεν υφίσταται απλώς ως αρχή, αλλά αποτελεί δεσμευτικό όριο του νομοθέτη (ΟλΣτΕ 668/2012). Παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης (άρθρο 4 Συντάγματος) Με τον παρόντα νόμο: Οι απόφοιτοι ΑΣΣΥ/ΑΣΜΥ αντιμετωπίζονται ως προσωπικό δεύτερης κατηγορίας. Οι υπηρετούντες αξιωματικοί εξ ΑΣΣΥ αντιμετωπίζονται δυσμενέστερα από όσους θα εισαχθούν μελλοντικά. Δημιουργούνται τρεις τάξεις στελεχών (ΑΣΕΙ - ΑΣΣΥ - ΕΠ.ΟΠ.) με διευρυμένη διαφοροποίηση αντί για εξορθολογισμό. Η άνιση μεταχείριση δεν συνοδεύεται από αντικειμενικά κριτήρια ούτε συνδέεται με επιχειρησιακές ανάγκες. Αντιθέτως, προκύπτει ότι παρόμοια στελέχη, με ίδια καθήκοντα και ίδιες αποστολές, θα βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικό καθεστώς απολαβών, βαθμών και προοπτικών. Η νομολογία του ΣτΕ (π.χ. 2192/2014, 2827/2013) επιβάλλει ίση μεταχείριση σε ομοειδείς κατηγορίες. Κατάργηση εκπαιδευτικών διαύλων - Υποβάθμιση ΑΣΣΥ Με την κατάργηση του ν.1294/1982 (μετά το 2030) παύει να υφίσταται η εκπαιδευτική άνοδος προς βαθμούς αξιωματικών. Η κατάργηση αυτή: συγκρούεται με την πάγια αρχή του ΣτΕ περί αξιοκρατίας (ΣτΕ 2913/2010), εξαφανίζει την εκπαιδευτική διάσταση της σταδιοδρομίας, μετατρέπει τις ΕΔ σε σώμα στασιμότητας, χωρίς κίνητρα εξέλιξης. Ακόμη και η επίκληση της “ανωτατοποίησης” των ΑΣΣΥ δεν στηρίζεται σε τυπικά προσόντα που ορίζει ο ν.4957/2022 για ΑΕΙ, άρα δεν παράγει πραγματική ισοτιμία ούτε επαγγελματικά δικαιώματα. Εισαγωγή οργανικών κενών - Εξάρτηση προαγωγών από διοικητική βούληση Η πρόβλεψη ότι οι προαγωγές θα εξαρτώνται αποκλειστικά από ύπαρξη οργανικών θέσεων, οι οποίες μάλιστα «κλειδώνουν» μέχρι το 2046, αντιστρατεύεται: την αρχή της κατά σταδιοδρομίας εξέλιξης, την αρχή της χρηστής διοίκησης, την αρχή της προβλεψιμότητας υπηρεσιακής πορείας. Η σταδιοδρομία μετατρέπεται σε ζήτημα διοικητικής διακριτικής ευχέρειας, χωρίς αντικειμενικά κριτήρια και χωρίς έλεγχο. Το ΣτΕ έχει ακυρώσει πολλές φορές ρυθμίσεις που καθιστούν την υπηρεσιακή εξέλιξη «τυχαία» ή «διοικητικά εξαρτημένη» (ΣτΕ 3071/2014). Επιπτώσεις σε ασφάλιση - σύνταξη - εφάπαξ Οι αλλαγές στους βαθμούς, στις οργανικές θέσεις και στους μισθολογικούς συντελεστές συνεπάγονται: μειωμένη βάση συντάξιμων αποδοχών, μειωμένο εφάπαξ, μειωμένα μερίσματα. Το ΣτΕ (ΟλΣτΕ 2287/2015 - μνημόνιο) έχει ορίσει ότι οι μεταβολές σε συνταξιοδοτικές προσδοκίες πρέπει να είναι αναλογικές, τεκμηριωμένες και κοινωνικά ανεκτές. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν πληροί καμία από αυτές τις προϋποθέσεις. Εν κατακελίδι, Το νομοσχέδιο, ως προς το Μέρος Γ’, δεν αποτελεί «μεταρρύθμιση» ούτε «εκσυγχρονισμό». Αποτελεί: νομικά προβληματική ανατροπή, θεσμικά επισφαλή μεταρρύθμιση, λειτουργικά ατεκμηρίωτη παρέμβαση, επιχειρησιακά επικίνδυνη επιλογή. Προσβάλλει συνταγματικές αρχές, υπονομεύει κεκτημένα δικαιώματα, δημιουργεί άνισες τάξεις στελεχών και προκαλεί βαθιές ρωγμές στη συνοχή των Ενόπλων Δυνάμεων. Προτάσεις Απόσυρση ή πλήρης αναμόρφωση του Μέρους Γ’ με κατάρτιση νέου πλαισίου σε συνεργασία με ΠΟΕΣ, ΣΑΣΜΥ, ΣΕΕΘΑ, ΣΑΣΥΔΑ, φορείς και νομικούς των ΕΔ. Διατήρηση της εξέλιξης που προβλέπεται από 2439/1996 & 3883/2010 ως ελάχιστη εγγύηση ασφάλειας δικαίου για τους ήδη υπηρετούντες. Μεταβατικό πλαίσιο ώστε τα στελέχη που έχουν ήδη διανύσει 10-30 έτη υπηρεσίας να μη βρεθούν αιφνιδιαστικά σε στάση σταδιοδρομίας. Αναθεώρηση της έννοιας των οργανικών θέσεων ώστε να μη λειτουργούν ως μηχανισμός καθήλωσης, αλλά ως ορθολογικός δείκτης επιχειρησιακών αναγκών. Τεκμηριωμένη μελέτη αναδιοργάνωσης με δημοσίευση των δεδομένων που επικαλείται το ΥΠΕΘΑ (ηλικιακή πυραμίδα, επιχειρησιακές ανάγκες, αποχωρήσεις, αριθμοί ΑΣΕΙ-ΑΣΣΥ-ΕΠΟΠ). Σεβασμός του εκπαιδευτικού χαρακτήρα των ΑΣΣΥ με πραγματική ανωτατοποίηση, υπό το Υπουργείο Παιδείας και όχι απλή ονοματολογική αναβάθμιση. Η σταδιοδρομία των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα συνταγματικής τάξης, εθνικής ασφάλειας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι αλλαγές που επιχειρούνται δεν πρέπει να εισαχθούν χωρίς την απαιτούμενη νομική θωράκιση και ευρεία συναίνεση. Το Μέρος Γ΄, στη σημερινή του μορφή, δεν πληροί τις προϋποθέσεις ούτε του Συντάγματος ούτε της χρηστής διοίκησης, και πρέπει να αποσυρθεί ή να αναμορφωθεί εκ βάθρων.