• Σχόλιο του χρήστη 'Γιαννης' | 5 Δεκεμβρίου 2025, 08:45

    **ΥΠΟΜΝΗΜΑ Προς τη Δημόσια Διαβούλευση σχετικά με το Νομοσχέδιο για την Ιεραρχική Εξέλιξη των Στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων** Θέμα: Παρατηρήσεις επί της αντισυνταγματικότητας και μη νομιμότητας του περιορισμού της ιεραρχικής εξέλιξης των υπαξιωματικών προερχομένων από παραγωγικές σχολές (ΣΤΥΑ – ΣΜΥ – ΣΜΥΝ κ.λπ.) --- 1. Εισαγωγή – Αντικείμενο του Υπομνήματος Με το υποβαλλόμενο νομοσχέδιο προτείνεται η ριζική μεταβολή του υφιστάμενου συστήματος ιεραρχικής εξέλιξης των υπαξιωματικών προερχομένων από παραγωγικές σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων, με τον περιορισμό της εξέλιξής τους μέχρι τον βαθμό του Ανθυπασπιστή. Με τη ρύθμιση αυτή αναστέλλεται για πρώτη φορά η μέχρι σήμερα προβλεπόμενη δυνατότητα προαγωγής στους βαθμούς των αξιωματικών, έως και τον βαθμό του Συνταγματάρχη. Η εν λόγω ρύθμιση παραβιάζει θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές και την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), δημιουργώντας σοβαρό ζήτημα νομιμότητας και εύλογη πιθανότητα ακύρωσης των σχετικών διατάξεων εφόσον προσβληθούν δικαστικώς. --- 2. Παραβίαση της Συνταγματικής Αρχής της Ισότητας (Άρθρο 4 Σ.) Η αρχή της ισότητας επιβάλλει ίση μεταχείριση κατηγοριών στελεχών που τελούν υπό όμοιες συνθήκες υπηρεσίας, εκπαίδευσης και αξιολόγησης. Οι υπαξιωματικοί των παραγωγικών σχολών: εισήχθησαν με διαδικασίες υψηλής μοριοδότησης ή πανελληνίων εξετάσεων, εκπαιδεύτηκαν σε παραγωγικές στρατιωτικές σχολές ανώτερης βαθμίδας, υπηρετούν επί σειρά ετών υπό ταυτόσημα καθήκοντα και αξιολογήσεις με άλλες κατηγορίες στελεχών που διατηρούν δικαίωμα εξέλιξης. Ο αιφνίδιος περιορισμός της εξέλιξής τους δεν στηρίζεται σε αντικειμενικά, λειτουργικά ή υπηρεσιακά κριτήρια. Το ΣτΕ έχει επανειλημμένα κρίνει ότι τέτοιου είδους διακρίσεις χωρίς επαρκή αιτιολογία προσβάλλουν την ουσιαστική ισότητα και είναι αντισυνταγματικές. Η de facto υποβάθμιση μιας κατηγορίας στελεχών δημιουργεί αδικαιολόγητη ανισότητα σε σχέση με συναδέλφους τους που εξακολουθούν να προάγονται κανονικά. --- 3. Παραβίαση της Αρχής της Δικαιολογημένης Εμπιστοσύνης του Διοικουμένου Η αρχή αυτή αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα του κράτους δικαίου. Το ΣτΕ έχει κρίνει ότι όταν η Διοίκηση διαμορφώνει επί δεκαετίες μια σταθερή υπηρεσιακή προσδοκία, δεν δύναται να την καταλύει αιφνίδια και χωρίς σοβαρό υπέρτερο λόγο δημοσίου συμφέροντος. Οι υπαξιωματικοί των παραγωγικών σχολών είχαν: ρητή, νομοθετικά κατοχυρωμένη δυνατότητα εξέλιξης στους βαθμούς των αξιωματικών, εκπαίδευση, υπηρεσία και αξιολόγηση προσανατολισμένη σε μακροχρόνια ιεραρχική εξέλιξη, αναγνωρισμένη επαγγελματική διαδρομή που εξ ορισμού κατέληγε σε βαθμούς αξιωματικών. Η ανατροπή του συστήματος εξέλιξης χωρίς επαρκή υπηρεσιακή αιτιολόγηση παραβιάζει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη και έχει κριθεί από το ΣτΕ ως λόγος ακύρωσης διοικητικών και νομοθετικών μέτρων που μεταβάλλουν δυσμενώς τη σταδιοδρομία δημοσίων λειτουργών. --- 4. Παραβίαση της Αρχής της Αναλογικότητας (Άρθρο 25 Σ.) Κάθε κρατική παρέμβαση οφείλει να είναι: 1. Πρόσφορη, 2. Αναγκαία, 3. Μη δυσανάλογα επαχθής. Η απόλυτη και οριζόντια παύση της εξέλιξης: δεν αποδεικνύεται αναγκαία για τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων, δεν συνοδεύεται από τεκμηριωμένο δημόσιο συμφέρον, επιφέρει εξαιρετικά δυσμενή συνέπεια σε χιλιάδες στελέχη που επένδυσαν επαγγελματικά σε συγκεκριμένη πορεία εξέλιξης. Ο νομοθέτης όφειλε, τουλάχιστον, να προβλέψει μεταβατικό στάδιο, σταδιακή προσαρμογή ή εναλλακτικούς μηχανισμούς αξιολόγησης. Η πλήρης κατάργηση του δικαιώματος εξέλιξης υπερβαίνει προφανώς τα όρια της αναλογικότητας. --- 5. Παραβίαση της αρχής της συνέχειας της διοικητικής δράσης – Έλλειψη μεταβατικών διατάξεων Η διοίκηση δεν μπορεί να μεταβάλλει βασικούς όρους υπηρεσιακής σταδιοδρομίας στελεχών χωρίς μεταβατικές προβλέψεις, ιδίως όταν οι θιγόμενοι έχουν ήδη υπηρετήσει μεγάλο μέρος της καριέρας τους υπό το προϋφιστάμενο σύστημα. Το ΣτΕ έχει ακυρώσει νομοθετικές παρεμβάσεις που καταργούσαν βαθμολογικά ή μισθολογικά δικαιώματα χωρίς επαρκή μεταβατική περίοδο. Η απουσία τέτοιας μέριμνας στο νομοσχέδιο καθιστά τη ρύθμιση πλημμελή και ευάλωτη σε δικαστικό έλεγχο. --- 6. Πιθανότητα ακύρωσης των διατάξεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας Συνδυάζοντας: την παραβίαση της ισότητας, την προσβολή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, την ουσιώδη έλλειψη αναλογικότητας, την απουσία μεταβατικών ρυθμίσεων, τη σταθερή νομολογία του ΣτΕ υπέρ της προστασίας σταδιοδρομίας δημοσίων λειτουργών και στρατιωτικών, προκύπτει ότι η πιθανότητα δικαίωσης των θιγόμενων στελεχών ενώπιον του ΣτΕ είναι ιδιαιτέρως αυξημένη. Η νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν επιτρέπει τόσο βαθιά και αιφνίδια μεταβολή που ανατρέπει κεκτημένα υπηρεσιακά δικαιώματα χιλιάδων στρατιωτικών χωρίς ειδική και επαρκή αιτιολόγηση. --- 7. Συμπέρασμα – Αίτημα Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις: αντίκεινται στο Σύνταγμα, προσβάλλουν θεμελιώδεις αρχές του δημοσίου δικαίου, παραβιάζουν τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, υποβαθμίζουν αυθαίρετα μια ολόκληρη κατηγορία στελεχών που επί δεκαετίες έχουν θεμελιωμένη υπηρεσιακή προσδοκία εξέλιξης. Αίτημα: Να αναθεωρηθούν οι επίμαχες διατάξεις και να διατηρηθεί, τουλάχιστον για τους ήδη υπηρετούντες, το δικαίωμα εξέλιξης στον αξιωματικό, με πλήρη σεβασμό στις συνταγματικές αρχές και στη νομιμότητα.