Αρχική Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση για το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ)Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση για το Επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ)Σχόλιο του χρήστη Λαμπρινίδης Φώτης Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Θεσσαλίας | 8 Ιανουαρίου 2026, 12:15
  • Σχόλιο του χρήστη 'Λαμπρινίδης Φώτης Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Θεσσαλίας' | 8 Ιανουαρίου 2026, 12:15

    1. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ α. η ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις της Θεσσαλίας εμφανίζει τα εξής χαρακτηριστικά: - παρουσιάζει συγκεκριμένη εποχικότητα, δηλ. εμφανίζεται με υψηλές τιμές συγκεντρώσεων ΡΜ10 & ΡΜ2,5 κατά κύριο λόγο από 01 – 11 μέχρι 31 – 03 του επομένου έτους, ενώ κατά την υπόλοιπη χρονική περίοδο του έτους εμφανίζει τιμές οι οποίες μπορούν να ικανοποιούν τους στόχους της κοινοτικής οδηγίας 2881/2024/ΕΕ , τόσο για το έτος 2026, όσο και για την ημερομηνία - στόχο 01 – 01 – 2030. Ως εκ τούτου, η επίκληση των μέσων όρων – είτε ημερήσιων, είτε ετήσιων - αλλά και των ημερολογιακών ημερών, όπου υπάρχει δυνατότητα υπέρβασης των ορίων στα 50μg/m3 & 25μg/m3 είναι αδόκιμος, δεδομένου ότι ο γενικός πληθυσμός εισπνέει αέρα ιδιαίτερα επιβαρυμένο για τουλάχιστον 5 μήνες τον χρόνο. - εμφανίζει σχεδόν συγκεκριμένη ημερήσια διακύμανση· ((α) κατά τις πρωϊνές ώρες 7.30 - 11.00 π.μ, γεγονός που οφείλεται αφενός στην αυξημένη κίνηση των οχημάτων και αφετέρου στη λειτουργία της θέρμανσης που σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στα στερεά καύσιμα. (β) κατά τις ώρες 17.00 – 01.00 , ως συνδυασμός της θέρμανσης και της κίνησης των οχημάτων, εφόσον λειτουργεί η αγορά, όπου και εμφανίζονται οι υψηλότερες τιμές συγκεντρώσεων των επικίνδυνων ΡΜ2,5 και λιγότερο των ΡΜ10 . Ειρήσθω εν παρόδω ότι σε εποχές που δεν λειτουργεί η θέρμανσης των κατοικιών, η αναλογία των δύο παραμέτρων κυμαίνεται μεταξύ 1: 4 & 1: 5, ενώ κατά την περίοδο καύσης της στερεάς βιομάζας( καυσόξυλα) η αναλογία αυξάνεται υπέρ των ΡΜ2,5 κατά συνέπεια και η επικινδυνότητα. Σε μικρό ποσοστό συμμετέχει και η εστίαση που χρησιμοποιεί στερεά καύσιμα( ξύλα & κάρβουνα). (γ) από έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και για τις πόλεις που διαθέτουν και ιδιαίτερα οργανωμένες βιομηχανικές υποδομές, όπως ο Βόλος, η ρύπανση κατά τους χειμερινούς μήνες μπορεί να αποδοθεί κατά το 1/3 περίπου για κάθε τομέα· βιομηχανία, θέρμανση, κυκλοφορία. Στις υπόλοιπες θεσσαλικές πόλεις, κυρίως Τρίκαλα και Καρδίτσα η συνεισφορά της θέρμανσης είναι πολύ μεγαλύτερη. - η κατάσταση επιδεινώνεται σε σημαντικό βαθμό όταν υπάρχει άπνοια, υψηλή σχετική υγρασία και κυρίως όταν αναπτύσσονται φαινόμενα θερμοκρασιακών αναστροφών, κυρίως στον Βόλο λόγω και της γεωμορφολογίας της περιοχής. Κατά συνέπεια, θεωρούμε την ατμόσφαιρα των αστικών κέντρων ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατά τους χειμερινούς μήνες, οπότε σημειώνεται έξαρση των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα( βρογχίτιδες, ΧΑΠ κλπ) και ίσως και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Άρα, η χρήση των μέσων όρων για τις δύο αυτές παραμέτρους των σωματιδιακής ρύπανσης αλλά και άλλων, όπως ΝΟ2 , Ο3 είναι αδόκιμη και καταχρηστική και δε μπορεί να αποδώσει την εικόνα και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης αλλά και των δυνητικών βλαβών της υγείας των πολιτών. Και επειδή κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών οι πολίτες κινούνται σε εξωτερικούς χώρους μετέχοντας σε πολλές δραστηριότητες είτε εργασίας, είτε αναψυχής, είτε άθλησης, τα εκδιδόμενα δελτία( με βάση την υπάρχουσα νομοθεσία( Η.Π 14122/549/2011), είναι μεν υποχρεωτικά πλην όμως ατελέσφορα, καθώς με τέτοιες υψηλές τιμές ρυπαντών, δεν παραβλάπτεται υγεία των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού αλλά και των υγιών ατόμων, κυρίως των μικρών παιδιών. 2. ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ: το πρόβλημα της αιθαλομίχλης έκανε έντονα την εμφάνισή του από τις αρχές της δεκαετίας 2010, λόγω της οικονομικής κρίσης. Στην περίοδο αυτή· - σχεδόν διαλύθηκε κάθε έννοια κεντρικής θέρμανσης στις πολυκατοικίες, με όλα τα συμπαρομαρτούντα: ποιότητα καυσίμου/ πετρέλαιο, φυσικό αέριο , τακτική συντήρηση του κεντρικού καυστήρα, δυνατότητες στοιχειωδών ελέγχων. - διοχετεύτηκε στην αγορά, είτε ως προϊόν παράνομης υλοτόμησης αδιευκρίνιστης ποιότητας στερεό καύσιμο( καυσόξυλα, πέλλετ), είτε χρησιμοποιήθηκε ως καύσιμο κάθε απόβλητο ΑΕΚΚ, κυρίως από τις αδύναμες οικονομικά οικογένειες. Ακόμα, όμως, και τα νομίμως διακινούμενα στερεά καύσιμα αποθηκεύονται στην πλειονότητα των περιπτώσεων με τρόπο( υπαίθρια, σε χώρους με υψηλή υγρασία, με τρόπο που δεν διευκολύνει τον αερισμό τους κλπ), ώστε αυτό να συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στις αυξημένες συγκεντρώσεις σωματιδιακής ρύπανσης. - οι ιδιοκτήτες οχημάτων – βενζινοκίνητων & πετρελαιοκίνητων – λόγω οικονομικής στενότητας ασκούν πλημμελή συντήρησή τους, ενώ σπανίζουν οι περιπτώσεις αλλαγής καταλύτη μετά το ΤΚΖ. Και το ζήτημα των ελέγχων όλων των παραπάνω χωλαίνει σε υπερβολικό βαθμό λόγω της υποστελέχωσης των Υπηρεσιών Ελέγχου. Συνεπώς, τίθεται το ερώτημα· Μπορεί η κατάσταση αυτή όπως διαμορφώθηκε και παγιώθηκε, μέσα σε μια δεκαετία, στην Ελληνική κοινωνία, να αναστραφεί και να εξισορροπηθεί μέσα στα επόμενα τέσσερα(4) χρόνια, δηλ. μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2030, όπου: (1) για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, προβλέπονται ετήσιοι μέσοι όροι, όπως παρακάτω· ΡΜ2,5: 5 μg/m3, PM10: 15 μg/m3, ΝΟ2: 10 μg/m3, SO2 (*): 40 μg/m3. * o μόνος στόχος που φαίνεται εφικτός. Υπό τις σημερινές συνθήκες το ίδιο διαφαίνεται και για το όζον( Ο3)/ 100 μg/m3 , μέγιστος μέσος όρος 8 ωρών. (2) Ομοίως ισχύει και για την προστασία της βλάστησης και των οικοσυστημάτων, για ετήσιους μέσους όρους: SO2 8 μg/m3, για την περίοδο από 01/10 – 31/03 ΝΟ2 , 19,5 μg/m3 Για τις μικρές πόλεις της υπαίθρου, οι οποίες επίσης παρουσιάζουν έντονα φαινόμενα ρύπανσης, λόγω καύσης βιομάζας, και γειτνιάζουν με προστατευόμενες περιοχές, δάση, ευαίσθητα οικοσυστήματα κλπ το πρόταγμα είναι επίσης σημαντικό για την προστασία τους και επιβάλλει αφενός συνεχή παρακολούθηση των παραπάνω δύο παραμέτρων( θα προσθέταμε και του όζοντος) και αφετέρου ένα καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Θεωρούμε, επομένως, ότι η υφιστάμενη κατάσταση δύσκολα αναστρέφεται στο τετραετές διάστημα συμμόρφωσης. 3. ΣΤΟΧΟΙ (α) υπό την προϋπόθεση ότι η κατάσταση της χρήσης βιομάζας ως καυσίμου δεν μπορεί να ανατραπεί σύντομα, απαιτείται σοβαρός και αποφασιστικός έλεγχος για την τήρηση των κανόνων που αφορούν · α.1: την εφαρμογή του Κανονισμού Ξυλείας της ΕΕ, EUTR, αριθ. 995/2010, που τέθηκε σε εφαρμογή και στη χώρα μας με την ΚΥΑ 134627/5835/23 – 12 – 2015 α.2 τον κανονισμό FLEGT που αφορά την εισαγωγή ξυλείας, τομέας όπου σημειώνεται πληθώρα παραβάσεων σε ό,τι αφορά την ποιότητα των εισαγόμενων δασικών πρώτων υλών. α.3 τον έλεγχο των συνθηκών αποθήκευσης της ξυλείας στις εμπορικές αποθήκες, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες που αφορούν στη μείωση της υγρασίας των καυσόξυλων αλλά και τον αερισμό των αποθηκευτικών χώρων. Οι συνθήκες αποθήκευσης, στην περιφέρεια Θεσσαλίας, απέχουν πολύ από του να χαρακτηριστούν καλές. α.4 να γίνεται συστηματικός έλεγχος σε ό,τι αφορά· - τη διαχείριση των ΑΕΚΚ, ώστε η απομακρυνόμενη ξυλεία να μην καταλήγει ως καύσιμη ύλη ( Υπηρεσίες Περιβάλλοντος) - παράνομη υλοτόμηση, διακίνηση φορτίων ξυλείας( Δασικές Υπηρεσίες) β. παροχή φτηνού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος στις οικονομικά ευάλωτες ομάδες ή και σε ορισμένες περιπτώσεις απαλλαγή, ώστε και με μικρή στην αρχή αλλά διαρκώς αυξανόμενη στροφή τους στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, να μειωθεί η συμμετοχή των φτωχών νοικοκυριών στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Για να είναι όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο θα πρέπει να έχει συγκεκριμένη χρονική περίοδο εφαρμογής – προτείνουμε 01/11 – 31/03 του επομένου έτους – και όχι περιστασιακά. γ. να αυστηροποιηθούν οι έλεγχοι των πάσης φύσεως οχημάτων, σε ό,τι αφορά τα εκπεμπόμενα καυσαέρια αλλά και την κατάσταση των καταλυτών. δ. να γίνεται συστηματικός έλεγχος των βιομηχανικών μονάδων σε ό,τι αφορά: - τις χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες και τον τρόπο αποθήκευσής τους - τα χρησιμοποιούμενα καύσιμα - τη χρήση – συντήρηση – τακτική αλλαγή φίλτρων - τη συντήρηση των καυστήρων - την τήρηση των ΑΕΠΟ σε ό,τι αφορά τις συγκεντρώσεις των εκπεμπόμενων αερίων και σωματιδιακών ρύπων. ε. να τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σταδιακής απομάκρυνσης των τζακιών από τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών και να απαγορευτεί η κατασκευή τζακιών σε νέα οικιστικά συγκροτήματα. στ. να προωθηθεί ως επείγουσα προτεραιότητα κάθε μέτρο που θα αποσκοπεί σε προγράμματα θερμομόνωσης, εξοικονόμησης ενέργειας, αυτοπαραγωγή ενέργειας από επιχειρήσεις και νοικοκυριά, με χρήση ΑΠΕ. ζ. να απαγορευτεί σταδιακά η χρήση στερεών καυσίμων από τις μονάδες εστίασης αλλά και να δοθεί κάθε δυνατή διευκόλυνση προς τις υφιστάμενες μονάδες για την τοποθέτηση φίλτρων.