Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'EUNICE ENERGY GROUP - Τμήμα Τεκμηρίωσης' | 6 Απριλίου 2026, 09:47

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Τεχνικές Προδιαγραφές Εξοπλισμού και Συστημάτων Ενέργειας από Α.Π.Ε. (ΑΡΘΡΟ 19) Ασφάλεια, Κυβερνοασφάλεια και Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Ανθεκτικότητα 1. Εισαγωγή και αντικείμενο των σχολίων Τα παρόντα σχόλια υποβάλλονται στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί των διατάξεων για τις τεχνικές προδιαγραφές εξοπλισμού και συστημάτων ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), τα οποία επωφελούνται από καθεστώτα στήριξης ή είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων. Σκοπός είναι η κατάθεση τεκμηριωμένων παρατηρήσεων από την οπτική της βιομηχανίας ενεργειακού εξοπλισμού και των σχετικών τεχνολογιών, με έμφαση στον εξοπλισμό ΑΠΕ, στα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (BESS), στις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και στις λύσεις μικροδικτύων. Οι παρατηρήσεις εστιάζουν σε τρεις βασικούς πυλώνες που κρίνεται σκόπιμο να ενισχυθούν στο υπό διαβούλευση πλαίσιο: α) η φυσική και λειτουργική ασφάλεια του εξοπλισμού, β) η κυβερνοασφάλεια των διασυνδεδεμένων ενεργειακών συστημάτων, και γ) η ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και η ευρωπαϊκή βιομηχανική επάρκεια, σε συνέπεια με τον Κανονισμό Net-Zero Industry Act (NZIA). 2. Ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο αναφοράς Η υπό διαβούλευση διάταξη αναφέρεται ρητά στους Κανονισμούς (ΕΕ) 2017/1369 (ενεργειακή σήμανση) και (ΕΕ) 2024/1781 (οικολογικός σχεδιασμός βιώσιμων προϊόντων — ESPR). Για την πληρέστερη εναρμόνιση με το ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ρητή αναφορά και στα ακόλουθα νομοθετήματα και τεχνικά πλαίσια, που συνδέονται άμεσα με τον εξοπλισμό ΑΠΕ και τις κρίσιμες υποδομές ενέργειας: Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1735 — Net-Zero Industry Act (NZIA) Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1542 — Κανονισμός Μπαταριών Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2847 — Cyber Resilience Act (CRA) Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 — NIS2 Σειρά προτύπων EN IEC 61400 για ανεμογεννήτριες 3. Φυσική και λειτουργική ασφάλεια εξοπλισμού 3.1 Ανεμογεννήτριες Η σειρά προτύπων EN IEC 61400 αποτελεί το βασικό πλαίσιο σχεδιασμού, πιστοποίησης και λειτουργίας ανεμογεννητριών. Περιλαμβάνει απαιτήσεις δομικής ακεραιότητας (IEC 61400-1), ακουστικών εκπομπών (IEC 61400-11), μέτρησης ισχύος (IEC 61400-12-1), αντικεραυνικής προστασίας (IEC 61400-24) και σύνδεσης στο δίκτυο (IEC 61400-21). Η πρόσφατη τροποποίηση EN IEC 61400-1:2019/A1:2026 συνδέεται με την ευρωπαϊκή εντολή τυποποίησης M/617 και παρέχει ισχυρό τεκμήριο συμμόρφωσης. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμη η ρητή ενσωμάτωσή της στον κατάλογο του ΚΑΠΕ. 3.2 Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (BESS) Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1542 θεσπίζει υποχρεωτικές απαιτήσεις για την ασφάλεια των σταθερών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (SBESS), ενώ παράλληλα εισάγει νέες υποχρεώσεις ως προς το ανθρακικό αποτύπωμα και την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα. Για τα BESS, κρίνεται σκόπιμο να ενταχθούν ρητά στον κατάλογο του ΚΑΠΕ πρότυπα και τεχνικές απαιτήσεις όπως: IEC 62619 (ασφάλεια δευτερογενών κυψελών λιθίου) IEC 62933 (συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας) UN 38.3 (δοκιμές μεταφοράς) UL 9540A (δοκιμή θερμικής διαφυγής) Η μη ρητή αναφορά σε τέτοια πρότυπα μπορεί να δημιουργήσει ερμηνευτικά κενά ως προς το ελάχιστο επίπεδο αποδεκτής συμμόρφωσης. 3.3 Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων Τα ευρωπαϊκά πρότυπα IEC 61851, IEC 62196 και ISO 15118 συνιστούν το βασικό τεχνικό πλαίσιο για τις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, καλύπτοντας θέματα αγώγιμης φόρτισης, συνδέσμων/βυσμάτων και επικοινωνίας οχήματος-φορτιστή. Για λόγους διαλειτουργικότητας, ασφάλειας και μελλοντικής συμβατότητας, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ως ελάχιστη κατεύθυνση συμμόρφωσης για νέους δημόσια προσβάσιμους σταθμούς φόρτισης η ευθυγράμμιση με το EN ISO 15118-20:2022, ιδίως σε ό,τι αφορά προηγμένες λειτουργίες επικοινωνίας, Plug & Charge και μελλοντικές δυνατότητες V2G. 4. Κυβερνοασφάλεια ενεργειακών συστημάτων 4.1 Το κενό στην υφιστάμενη ρύθμιση Η σύγχρονη ενεργειακή υποδομή είναι κατ’ ουσίαν ψηφιακή. Inverters, ελεγκτές BESS (BMS/EMS), σταθμοί φόρτισης EV, SCADA συστήματα ανεμογεννητριών και συναφείς πλατφόρμες λειτουργούν μέσω δικτυακών υποδομών και ανταλλαγής δεδομένων. Στη σημερινή της μορφή, η υπό διαβούλευση διάταξη δεν αντιμετωπίζει με επάρκεια την παράμετρο της κυβερνοασφάλειας. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θεσπίσει σχετικό πλαίσιο μέσω: α) του Cyber Resilience Act — Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2847 Ο CRA καλύπτει προϊόντα με ψηφιακά στοιχεία που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών συσκευών και συστημάτων που είναι συνδεδεμένα ή απομακρυσμένα διαχειρίσιμα. β) της Οδηγίας NIS2 — Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 Η NIS2 εισάγει υποχρεώσεις για κρίσιμες και σημαντικές οντότητες, μεταξύ άλλων σε τομείς ενέργειας και μεταφορών, με ιδιαίτερη σημασία για φορείς που λειτουργούν ή διαχειρίζονται κρίσιμες υποδομές. γ) του Κανονισμού Μπαταριών — Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1542 Το ψηφιακό διαβατήριο μπαταρίας δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις ακεραιότητας, αυθεντικότητας και ασφάλειας των σχετικών δεδομένων. 4.2 Εξειδικευμένες απαιτήσεις ανά τεχνολογία Προτείνεται να εξεταστεί η ενσωμάτωση εξειδικευμένων απαιτήσεων ή αναφορών κυβερνοασφάλειας ανά κατηγορία εξοπλισμού, όπως ενδεικτικά: Ανεμογεννήτριες / SCADA: IEC 62443, ISO 27001 Σταθμοί φόρτισης EV: OCPP 2.0.1 Security Profiles, ISO 15118 BESS / Smart Inverters / IoT εξοπλισμός: ETSI EN 303 645, IEC 62351 Η πρόβλεψη σχετικών αναφορών δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως πρόσθετη γραφειοκρατική απαίτηση, αλλά ως βασική συνιστώσα της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των ενεργειακών υποδομών. 5. Ευρωπαϊκή βιομηχανική ανθεκτικότητα και εφοδιαστική αλυσίδα 5.1 Ο Net-Zero Industry Act (NZIA) Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1735 (NZIA) αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής για τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Θέτει, μεταξύ άλλων, στόχους ενίσχυσης της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ σε στρατηγικές τεχνολογίες, όπως η αιολική ενέργεια, οι μπαταρίες/συστήματα αποθήκευσης, τα φωτοβολταϊκά, οι τεχνολογίες δικτύου και λοιπές καθαρές τεχνολογίες. 5.2 Κριτήρια ανθεκτικότητας εφοδιαστικής αλυσίδας Βάσει των άρθρων 25-28 του NZIA, οι αναθέτουσες αρχές οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη, πέραν της τιμής, και παραμέτρους όπως: η ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας, η βιωσιμότητα, η κυβερνοασφάλεια, η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, η ικανότητα έγκαιρης ολοκλήρωσης έργου. Η ενσωμάτωση αυτών των παραμέτρων στο εθνικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων για έργα ΑΠΕ θα ενίσχυε τη συνοχή με το ευρωπαϊκό δίκαιο και θα μείωνε τον κίνδυνο μονοδιάστατης αξιολόγησης αποκλειστικά με βάση τη χαμηλότερη τιμή. 5.3 Σημασία για την εγχώρια αγορά και την ευρωπαϊκή παραγωγική βάση Η ευρωπαϊκή και η εγχώρια αγορά ενεργειακού εξοπλισμού βρίσκονται σε φάση μετάβασης, κατά την οποία ζητήματα ποιότητας, τεχνολογικής ασφάλειας, ιχνηλασιμότητας και εφοδιαστικής ανθεκτικότητας αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία. Η ενσωμάτωση σχετικών κριτηρίων στο υπό διαβούλευση πλαίσιο μπορεί να συμβάλει στη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, στην αποφυγή στρεβλώσεων από εξοπλισμό μη ισοδύναμων προδιαγραφών και στη στήριξη μιας περισσότερο ανθεκτικής ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης. 6. Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (Digital Product Passport) Ο Κανονισμός ESPR (2024/1781) εισάγει το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (DPP) ως βασικό εργαλείο ιχνηλασιμότητας και διαφάνειας. Για τον εξοπλισμό ΑΠΕ, αυτό συνεπάγεται ψηφιακή τεκμηρίωση σχετικά με: την προέλευση υλικών, τη δυνατότητα επισκευής, την ανακυκλωσιμότητα, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά και πληροφορίες συμμόρφωσης. Ειδικά για τις μπαταρίες, ο Κανονισμός 2023/1542 εξειδικεύει το DPP μέσω του Digital Battery Passport. Προτείνεται να εξεταστεί η ενσωμάτωση σχετικών απαιτήσεων ψηφιακής τεκμηρίωσης στον κατάλογο του ΚΑΠΕ, ιδίως για BESS και συναφείς κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, ώστε να ενισχυθεί η ιχνηλασιμότητα και η διαφάνεια. 7. Ενίσχυση του ρόλου του ΚΑΠΕ Η παράγραφος 2 της διάταξης εξουσιοδοτεί το ΚΑΠΕ να δημοσιεύει και να επικαιροποιεί κατάλογο προτύπων. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω μέσω: Αναλυτικής κατηγοριοποίησης ανά τεχνολογία, αντί γενικών αναφορών σε «εναρμονισμένα πρότυπα» Ξεχωριστής ενότητας κυβερνοασφάλειας, με αναφορά στα συναφή πρότυπα και τεχνικά πλαίσια Σύνδεσης με κριτήρια ανθεκτικότητας εφοδιαστικής αλυσίδας, όπου αυτό είναι συναφές Διαδικασίας τακτικής διαβούλευσης με την αγορά και τους τεχνικούς φορείς, ώστε η ετήσια επικαιροποίηση να αντανακλά τις τεχνολογικές εξελίξεις και την πραγματική διαθεσιμότητα πιστοποιήσεων 8. Μεταβατικές περίοδοι και χρονοδιαγράμματα Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τα χρονοδιαγράμματα των σχετικών ευρωπαϊκών κανονισμών και να αποφύγει: πρόωρες ημερομηνίες εφαρμογής που δημιουργούν αβεβαιότητα, δυσανάλογες ή αυστηρότερες απαιτήσεις πέραν του αναγκαίου επιπέδου εναρμόνισης, ερμηνευτικές αποκλίσεις που ενδέχεται να αυξήσουν αδικαιολόγητα το κόστος συμμόρφωσης. Η ομαλή μετάβαση είναι κρίσιμη τόσο για τους κατασκευαστές όσο και για τους φορείς προμήθειας, εγκατάστασης και λειτουργίας εξοπλισμού, χωρίς να υπονομεύεται ο στόχος της ασφάλειας και της ποιότητας. 9. Συνοπτικός πίνακας προτάσεων Πυλώνας Πρόταση Νομικό / Τεχνικό Πλαίσιο Φυσική Ασφάλεια Ρητή αναφορά σε EN IEC 61400 για ανεμογεννήτριες στον κατάλογο ΚΑΠΕ EN IEC 61400, M/617 Φυσική Ασφάλεια Ένταξη IEC 62619 / IEC 62933 / UL 9540A για BESS Καν. (ΕΕ) 2023/1542 Φυσική Ασφάλεια Ένταξη IEC 61851 / ISO 15118 για υποδομές EV EN ISO 15118-20:2022 Κυβερνοασφάλεια Ρητή αναφορά σε CRA και NIS2 στη διάταξη Καν. (ΕΕ) 2024/2847, Οδ. (ΕΕ) 2022/2555 Κυβερνοασφάλεια Ξεχωριστή ενότητα κυβερνοασφάλειας στον κατάλογο ΚΑΠΕ IEC 62443, ETSI EN 303 645, ISO 27001 Εφοδιαστική Ανθεκτικότητα Ενσωμάτωση κριτηρίων NZIA στις δημόσιες συμβάσεις ΑΠΕ Καν. (ΕΕ) 2024/1735 Ψηφιακή Ιχνηλασιμότητα Πρόβλεψη DPP / Battery Passport όπου είναι συναφές Καν. (ΕΕ) 2024/1781, Καν. (ΕΕ) 2023/1542 Ρόλος ΚΑΠΕ Αναλυτικός κατάλογος ανά τεχνολογία και θεματική ενότητα Παρ. 2 άρθρου 19 Ρόλος ΚΑΠΕ Διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης κατά την ετήσια επικαιροποίηση Παρ. 2 άρθρου 19 Μεταβατικές Περίοδοι Εναρμόνιση εθνικών χρονοδιαγραμμάτων με CRA και ESPR Καν. (ΕΕ) 2024/2847, 2024/1781 10. Συμπεράσματα Η υπό διαβούλευση διάταξη κινείται προς μια ορθή κατεύθυνση ως προς τη θέσπιση πλαισίου τεχνικών προδιαγραφών για τον εξοπλισμό ΑΠΕ. Ωστόσο, για να επιτύχει πληρέστερα τους στόχους της ασφάλειας, της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της βιωσιμότητας, κρίνεται σκόπιμο να ενισχυθεί σε τρία σημεία: Κυβερνοασφάλεια: με ρητή αναφορά στο σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο και στα αντίστοιχα τεχνικά πρότυπα Φυσική και λειτουργική ασφάλεια: με σαφέστερη κατηγοριοποίηση προτύπων ανά τεχνολογία Ανθεκτικότητα εφοδιαστικής αλυσίδας και ευρωπαϊκή βιομηχανική επάρκεια: με εναρμόνιση προς τις προβλέψεις του NZIA στις δημόσιες συμβάσεις και στα κριτήρια επιλεξιμότητας Η προσέγγιση αυτή θα συνέβαλε σε ένα πιο σαφές, λειτουργικό και μελλοντικά ανθεκτικό ρυθμιστικό πλαίσιο.