Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία' | 9 Απριλίου 2026, 15:42

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 9 Περιοχές Επιτάχυνσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Aντικατάσταση άρθρου 7Α ν. 3468/2006 (παρ. 6 άρθρου 1 Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413) Με το παρόν νομοσχέδιο ενσωματώνεται στην εθνική νομοθεσία η Οδηγία 2023/2413 για την «προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές». Ανάμεσα στις προβλέψεις της Οδηγίας είναι και ο καθορισμός από τα Κράτη-Μέλη των «Περιοχών Επιτάχυνσης των ΑΠΕ», δηλαδή περιοχών όπου τα έργα ΑΠΕ θα εξαιρούνται από την περιβαλλοντική αδειοδότηση, αφού πρώτα, βέβαια, θα πρέπει να έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι οι περιοχές που έχουν καθοριστεί ως «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ» έχουν χαμηλή οικολογική αξία. Υπό το πρίσμα αυτό, σημειώνεται εξ αρχής ότι οι «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ» δεν μπορεί να είναι περιοχές με έστω και μέτρια φυσικότητα και παρουσία φυσικών πληθυσμών χλωρίδας και πανίδας, αλλά αποκλειστικά τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες και χώροι με προηγούμενη έντονη ανθρωπογενή χρήση. Κατά συνέπεια, σε σχέση με τις περιοχές που δύναται ή όχι να καθοριστούν ως «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ»: • Δεν δύναται, φυσικά, να είναι εκτάσεις εντός Δικτύου NATURA και χωρίς οποιαδήποτε εξαίρεση, δηλαδή ακόμα και τεχνητές ή/και κατασκευασμένες επιφάνειες εντός των περιοχών αυτών δύναται να αποτελούν μέρος ή να γειτνιάζουν με ενδιαιτήματα της άγριας πανίδας, επομένως η αδειοδότηση έργων ΑΠΕ ακόμα σε αυτές τις θέσεις πρέπει να ακολουθεί την τυπική διαδικασία αδειοδότησης. • Παρομοίως, δεν δύναται να είναι εκτάσεις εντός του δικτύου των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (ΣΠΠ), αφενός επειδή αποτελούν την επιστημονική βάση για τον καθορισμό των Ζωνών Ειδικής Προστασίας του Δικτύου NATURA, αφετέρου γιατί σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 1542/2017) οι ΣΠΠ πρέπει να απολαμβάνουν και αυστηρότερη προστασία από τις ΖΕΠ, καθώς πληρούν τα κριτήρια για κήρυξη ως ΖΕΠ αλλά δεν απολαμβάνουν αυτό το καθεστώς. Με βάση αυτό το σκεπτικό, άλλωστε, έχει εξισωθεί το καθεστώς των ΣΠΠ με των ΖΕΠ κατά την αδειοδότηση των έργων ΑΠΕ (υπάρχει κοινή υποχρέωση εκπόνησης και υποβολής Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης). • Προφανώς δεν δύναται να είναι και περιοχές πάνω στις κύριες μεταναστευτικές οδούς των πουλιών, οι οποίες πρέπει να προσδιοριστούν σε χάρτες βάσει επικαιροποιημένης επιστημονικής τεκμηρίωσης και όχι στο επίπεδο μίας γενικόλογης διατύπωσης. Θεωρούμε, επίσης, ότι από τις κατηγορίες περιοχών που αναφέρονται στο Σχέδιο Νόμου ότι δύναται να δοθεί προτεραιότητα για τον καθορισμό τους ως «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ», (τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες, όπως στέγες και προσόψεις κτιρίων, υποδομές μεταφορών και στο άμεσο περιβάλλον τους, χώροι στάθμευσης, αγροκτήματα, χώροι αποβλήτων, βιομηχανικοί χώροι, ορυχεία, τεχνητά εσωτερικά υδατικά συστήματα, λίμνες ή ταμιευτήρες και, κατά περίπτωση, χώροι επεξεργασίας αστικών λυμάτων, καθώς και υποβαθμισμένα εδάφη που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς) πρέπει να εξαιρεθεί οπωσδήποτε η κατηγορία «τεχνητά εσωτερικά υδατικά συστήματα, λίμνες ή ταμιευτήρες». Οι περιοχές αυτές, ακόμα και αν δεν πληρούν τα κριτήρια για να ενταχθούν στο εθνικό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών, είναι κατά κανόνα περιοχές με αυξημένη παρουσία άγριας πανίδας και ιδιαίτερα πουλιών και οι οποίες με την πάροδο του χρόνου αποκτούν όλο και μεγαλύτερο φυσικό χαρακτήρα. Κατά συνέπεια, έργα ΑΠΕ που σχεδιάζονται σε αυτές τις περιοχές δύναται να έχουν επιπτώσεις σε φυσικούς πληθυσμούς άγριας πανίδας και χλωρίδας και επομένως δεν μπορούν να απαλλαγούν από την περιβαλλοντική αδειοδότηση, κάτι που αναπόφευκτα θα ισχύσει εάν οι τεχνητές λίμνες – ταμιευτήρες καθοριστούν ως «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ». Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι, ενώ έχουν μεταφερθεί σχεδόν αυτούσια από την Οδηγία οι προβλέψεις για τις κατηγορίες περιοχών που δεν δύναται (π.χ. περιοχές NATURA, μεταναστευτικές οδοί) ή δύναται (π.χ. χώροι στάθμευσης, αγροκτήματα, βιομηχανικοί χώροι) να καθοριστούν ως «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ», σκόπιμα παραλείπονται παντελώς τα εδάφια της Οδηγίας που αναφέρονται σε περιοχές που έχουν προκύψει ως σημαντικές βάσει χαρτών ευαισθησίας (ως περιοχές που δεν δύναται να καθοριστούν ως «επιτάχυνσης ΑΠΕ), αλλά και στην αναγκαιότητα χρήσης των χαρτών ευαισθησίας ως εργαλεία για τον προσδιορισμό των περιοχών. Συγκεκριμένα, η Οδηγία αναφέρει ότι: ii) ...(τα Κράτη – Μέλη) εξαιρούν τις περιοχές Natura 2000 και τις περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων προστασίας για τη διατήρηση της φύσης και της βιοποικιλότητας, τις μείζονες μεταναστευτικές οδούς για τα πτηνά και τα θαλάσσια θηλαστικά, καθώς και άλλες περιοχές που προσδιορίζονται βάσει των χαρτών ευαισθησίας και των εργαλείων που αναφέρονται στο σημείο iii) iii) χρησιμοποιούν όλα τα κατάλληλα και αναλογικά εργαλεία και σύνολα δεδομένων για τον προσδιορισμό των περιοχών στις οποίες οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές δεν θα έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της χαρτογράφησης της ευαισθησίας της άγριας πανίδας, Στο Σχέδιο Νόμου παραλείπεται σκόπιμα οποιαδήποτε αναφορά σε χάρτες ευαισθησίας της άγριας πανίδας, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά πως το ΥΠΕΝ έχει πραγματική «αλλεργία» στη χρήση επιστημονικών εργαλείων και την τεκμηρίωση που αυτά μπορούν να παράσχουν, κατά τη νομοθέτηση. Κρίνεται απολύτως απαραίτητο να περιληφθούν αυτούσιες όλες οι παραπάνω διατυπώσεις της Οδηγίας που αφορούν στην αξιοποίηση των χαρτών ευαισθησίας της άγριας πανίδας. Σε κάθε περίπτωση, η προώθηση των έργων ΑΠΕ σε - καθορισμένες με πολύ αυστηρά κριτήρια - «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ» υποτίθεται ότι θα πρέπει να έχει και σκοπό τη μείωση των συγκρούσεων ανάπτυξης ΑΠΕ και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, αφού θα υπάρχουν ισχυρά κίνητρα για τους ενεργειακούς φορείς να κατευθυνθούν προς τις «περιοχές επιτάχυνσης των ΑΠΕ». Για να είναι πραγματικά αποτελεσματική αυτή η προσέγγιση θα πρέπει αναπόφευκτα να συνδυαστεί με σαφείς χωροταξικούς περιορισμούς στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε περιοχές NATURA και φυσικές περιοχές. Τέλος, δεν μπορεί παρά να μη σχολιαστεί το γεγονός πως η Διοίκηση «σπεύδει» (ορθώς) με την ενσωμάτωση της Οδηγίας να ανταποκριθεί στην εκκίνηση διαδικασίας επί παραβάσει της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας που άνοιξε προ λίγων μηνών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά συνεχίζει να παραλείπει σκόπιμα (σε τελείως απαράδεκτο βαθμό) να μην δείχνει οποιαδήποτε πρόθεση να συμμορφωθεί με την πολύ πιο σοβαρή (αφού βρίσκεται στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης) και πολύ πιο μακρόχρονη (η διαδικασία έχει ανοίξει από το 2014!) παράβαση της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας σε σχέση με την αδειοδότηση αιολικών σταθμών στις περιοχές NATURA. Είναι τουλάχιστον οξύμωρο ότι με το παρόν Σχέδιο Νόμου εισάγονται διατάξεις που αφορούν την χωροταξία των ΑΠΕ, τη στιγμή που το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ έχει χαρακτηριστεί ως μη συμβατό με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία!