Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Επιτροπή Κατοίκων Δημοτικής Κοινότητας Στεφανίου Κορινθίας' | 13 Απριλίου 2026, 09:59

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές» – Ζητήματα χωρικού σχεδιασμού και σωρευτικών επιπτώσεων στη Δ.Ε. Τενέας Δήμου Κορινθίων. Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του ανωτέρω σχεδίου νόμου, καταθέτουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις, οι οποίες αφορούν τις χωρικές επιπτώσεις των προτεινόμενων ρυθμίσεων, ιδίως σε περιοχές που ήδη εμφανίζουν αυξημένη συγκέντρωση ενεργειακών έργων και συναφών υποδομών. Η έννοια των “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ”, όπως εισάγεται στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, αποτελεί κατ’ αρχήν εργαλείο επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης. Ωστόσο, η εφαρμογή της χωρίς προηγούμενη ολοκληρωμένη χωρική και περιβαλλοντική τεκμηρίωση ενέχει τον κίνδυνο παγίωσης υφιστάμενων χωρικών ανισορροπιών αντί της άρσης τους. 🔹 Υφιστάμενη κατάσταση στην περιοχή Η περιοχή της Δ.Ε. Τενέας, και ειδικότερα οι κοινότητες Στεφανίου και Αγιονορίου, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα στρεβλής χωρικής ανάπτυξης των ΑΠΕ. Η σημερινή υπερσυγκέντρωση έργων και ενεργειακών υποδομών δεν προέκυψε βάσει οργανωμένου χωροταξικού σχεδιασμού, αλλά διαμορφώθηκε στην πράξη από τη συνδυασμένη επίδραση: • του διαθέσιμου ενεργειακού δυναμικού, • της ανάπτυξης δικτύων μεταφοράς και διανομής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ – ΔΕΔΔΗΕ), • καθώς και των σχετικών κατευθύνσεων της ΡΑΑΕΥ, επί των οποίων εδράστηκαν διαδοχικές επενδυτικές επιλογές. Η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει σε συνθήκες υπερκορεσμού, χωρίς να έχει προηγηθεί: • εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων, ούτε • προσδιορισμός της φέρουσας ικανότητας της περιοχής. 🔴 Διαρθρωτικό πρόβλημα εφαρμογής του υφιστάμενου πλαισίου Η εξέλιξη της περιοχής κατά τα τελευταία έτη αναδεικνύει ένα δομικό πρόβλημα του υφιστάμενου πλαισίου, καθώς η συγκέντρωση έργων και υποδομών δεν προέκυψε βάσει ολοκληρωμένου χωρικού σχεδιασμού, αλλά ως αποτέλεσμα διαδοχικών, αποσπασματικών αδειοδοτήσεων και της ανάπτυξης ενεργειακών δικτύων, επί των οποίων εδράστηκαν επενδυτικές επιλογές. Η πρακτική αυτή οδήγησε σε de facto διαμόρφωση περιοχών υψηλής συγκέντρωσης ενεργειακών δραστηριοτήτων, χωρίς προηγούμενη εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων και χωρίς προσδιορισμό φέρουσας ικανότητας. Το υπό διαβούλευση πλαίσιο καλείται να αντιμετωπίσει αυτή τη διαρθρωτική υστέρηση και όχι να οδηγήσει σε ενδεχόμενη παγίωσή της. 🔴 Ειδική επισήμανση για το Άρθρο 9 – Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι ρυθμίσεις του άρθρου 9 περί καθορισμού «Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ». Οι ρυθμίσεις αυτές, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό τους, δύνανται να ευνοήσουν την περαιτέρω συγκέντρωση έργων σε περιοχές που ήδη διαθέτουν ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές , μέσω ταχύτερων διαδικασιών και απλοποιημένων περιβαλλοντικών αξιολογήσεων. Εάν εφαρμοστούν χωρίς προηγούμενη ουσιαστική τεκμηρίωση, ενδέχεται να λειτουργήσουν σωρευτικά και αυτοενισχυτικά ως μηχανισμός περαιτέρω συγκέντρωσης έργων. Η έννοια των Περιοχών Επιτάχυνσης, όπως εισάγεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο μέσω της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, προϋποθέτει προηγούμενη στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση και τεκμηριωμένη εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων. Στην περίπτωση της περιοχής μας, οι προϋποθέσεις αυτές δεν συντρέχουν. Κατά συνέπεια, η ενδεχόμενη ένταξή της σε καθεστώς επιτάχυνσης ενέχει τον κίνδυνο θεσμικής παγίωσης ήδη διαμορφωμένων χωρικών ανισορροπιών χωρίς μηχανισμό ανάσχεσης σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές. 🔴 Κρίσιμη έλλειψη: Σωρευτικές επιπτώσεις και φέρουσα ικανότητα Στην περιοχή, τα υφιστάμενα έργα και όσα βρίσκονται σε στάδιο αδειοδοτικής ωρίμανσης έχουν αξιολογηθεί κατά κανόνα σε επίπεδο μεμονωμένων έργων, χωρίς να έχει προηγηθεί συνολική και συστηματική εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων, ούτε έχει προσδιοριστεί η φέρουσα ικανότητα της περιοχής παρά τις επανειλημμένες σχετικές επισημάνσεις μας προς τις αρμόδιες αρχές. Η απουσία αυτή συνιστά : Ουσιώδες κενό στον ορθολογικό χωρικό σχεδιασμό και δημιουργεί συνθήκες ανεξέλεγκτης συσσώρευσης και εύλογα ερωτήματα ως προς την επάρκεια του υφιστάμενου πλαισίου περιβαλλοντικής αξιολόγησης, ιδίως σε περιοχές με ήδη υψηλή συγκέντρωση έργων. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας, σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, προϋποθέτει συνολική εκτίμηση των επιπτώσεων κάθε περιοχής και δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικά ή ποσοτικά κριτήρια. Χωρίς την ύπαρξη αυτής της θεμελιώδους τεκμηρίωσης, οποιαδήποτε εκ των προτέρων χωρική κατηγοριοποίηση περιοχών ως κατάλληλων για επιτάχυνση καθίσταται επισφαλής. 🔴 Ευρωπαϊκό πλαίσιο και προϋποθέσεις εφαρμογής Σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413, ο καθορισμός Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ προϋποθέτει προηγούμενη στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση, εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων και τεκμηρίωση της χωρικής καταλληλότητας, ώστε να αποφεύγεται η επιλογή ήδη επιβαρυμένων περιοχών. Η απουσία ρητής διασφάλισης των ανωτέρω στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου δημιουργεί κίνδυνο απόκλισης από το πνεύμα της ενωσιακής ρύθμισης και ενδεχόμενης παγίωσης υφιστάμενων στρεβλώσεων. 🔴 Έλλειψη χωροταξικού πλαισίου για αποθήκευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η απουσία θεσμοθετημένου χωροταξικού πλαισίου για τις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα ως προς τη συνολική χωρική επιβάρυνση των περιοχών και δυσχεραίνει τον ορθολογικό σχεδιασμό. 🔴 Αναγκαιότητα σύνδεσης με τον εν εξελίξει χωρικό σχεδιασμό Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σε εξέλιξη το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) Κορίνθου – Άσσου - Λεχαίου και ΣΧΟΟΑΠ Τενέας, το οποίο αποτελεί το βασικό εργαλείο χωρικής οργάνωσης. Η διαδικασία αυτή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και συνεπώς δεν έχουν προσδιοριστεί θεσμικά και με συστηματικό τρόπο οι τοπικές ιδιαιτερότητες , οι χρήσεις γης, οι αντοχές του χώρου και τα όρια ανάπτυξης. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να προβλεφθεί ρητά ότι δεν δύναται να καθορίζονται περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ σε περιοχές όπου εκκρεμεί η ολοκλήρωση θεσμοθετημένου χωρικού σχεδιασμού, χωρίς προηγούμενη ουσιαστική συνεκτίμησή του. Κατά συνέπεια: Η πρόωρη ένταξη περιοχών σε καθεστώς επιτάχυνσης, χωρίς να έχει προηγηθεί η ολοκλήρωση του χωρικού σχεδιασμού και η απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση, ενδέχεται να υπονομεύσει τον ρόλο του σχεδιασμού αυτού. 🔴 Θεσμική ευθύνη και συνέπειες επιλογών πολιτικής Σε κάθε περίπτωση, εφόσον, παρά τα ανωτέρω, η Πολιτεία επιλέξει την περαιτέρω συγκέντρωση ενεργειακών δραστηριοτήτων σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές, οφείλει να αναλάβει πλήρως τις συνέπειες της επιλογής αυτής, τόσο σε επίπεδο περιβαλλοντικής αποκατάστασης όσο και διασφάλισης της βιωσιμότητας των τοπικών κοινωνιών και οικισμών. 🔴 Προτάσεις – Αιτήματα Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, προτείνεται: 1. Να προβλεφθεί ρητά ότι ο καθορισμός Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ προϋποθέτει υποχρεωτικά: • προηγούμενη εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων • προσδιορισμό φέρουσας ικανότητας σε τοπικό επίπεδο και ευρύτερης περιοχής. 2. Να εξαιρεθούν από ενδεχόμενο χαρακτηρισμό ως Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ περιοχές που: • εμφανίζουν ήδη αυξημένη συγκέντρωση έργων • δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο συνολικής περιβαλλοντικής και χωρικής αξιολόγησης 3. Να προβλεφθεί ρητά ότι δεν δύναται να καθορίζονται Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ σε περιοχές όπου εκκρεμεί η ολοκλήρωση θεσμοθετημένου χωρικού σχεδιασμού, χωρίς προηγούμενη ουσιαστική συνεκτίμησή του. 4. Να θεσπιστεί σαφές πλαίσιο χωροθέτησης για τις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας. 5. Να εξεταστεί η δυνατότητα προσωρινής αναστολής νέων αδειοδοτήσεων σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση έργων, έως την ολοκλήρωση της αναγκαίας επιστημονικής τεκμηρίωσης. 🔴 Καταληκτική επισήμανση Επισημαίνεται ότι σε περιοχές όπου η σωρευτική επιβάρυνση από ενεργειακές δραστηριότητες υπερβαίνει τα όρια της φέρουσας ικανότητας, ανακύπτουν ζητήματα που άπτονται της ίδιας της βιωσιμότητας των οικιστικών ενοτήτων και της διατήρησης των υφιστάμενων χρήσεων γης. Υπό την έννοια αυτή, η πρόληψη της περαιτέρω επιβάρυνσης δεν συνιστά απλώς ζήτημα ορθολογικού σχεδιασμού, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την αποτροπή μη αναστρέψιμων χωρικών και κοινωνικών επιπτώσεων και την αποτροπή δημιουργίας συνθηκών μη βιώσιμης οικιστικής ανάπτυξης. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, ως προπομπός της αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, οφείλει να ενσωματώσει σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις χωρικής ισορροπίας. Σε αντίθετη περίπτωση, υφίσταται ο κίνδυνος παγίωσης ήδη διαμορφωμένων χωρικών ανισορροπιών, με δυσμενείς επιπτώσεις για το περιβάλλον, την τοπική οικονομία και την κοινωνική συνοχή, υπονομεύοντας τελικά την ίδια την κοινωνική αποδοχή της ενεργειακής μετάβασης. 10-4-2026 Με εκτίμηση Για την Επιτροπή Γ. Ζούζας, Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Στεφανίου Α. Παπαντωνίου, Πρόεδρος του Μορφωτικού & Εκπολιτιστικού Συλλόγου Στεφανίου Φ. Γκρούτσης, Μέλος Α. Κωστούλης, Μέλος