Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΝΙΚΟΣ ΜΑΣΤΡΟΚΩΣΤΑΣ' | 14 Απριλίου 2026, 08:06

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Αλιβέρι : 13-4-2026 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΚΥΜΗΣ-ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΥΠΕΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΑΧ. ΔΙΕΥΘ.: ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 13-15 Διαβούλευση Νομοσχέδιο(ΕΕ) 2023/2413 ΤΑΧ.ΚΩΔ.: 34500 ΑΛΙΒΕΡΙ (ΕΕ) 2024/1405-Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 Email: nik.mastrokostas67@gmail.com dimos.kimis-aliveriou@0902.syzefxis.gov.gr Θέμα : «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του» O Δήμος Κύμης Αλιβερίου εκφράζει τις Αντιρρήσεις και κάνει προτάσεις για τροποποίηση και προσθήκες άρθρων σε Νόμους : -Με τον νέο Νόμο η προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας γίνετε για ( τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τις ΑΠΕ) να επιταχύνει τις διαδικασίες, να απλοποιήσει την αδειοδότηση και να ενσωματώσει τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες. Ωστόσο, πίσω από την επιτάχυνση των επενδύσεων, ανακύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος είναι πλέον ο ρόλος των Δήμων και των τοπικών κοινωνιών στον σχεδιασμό και τον έλεγχο των έργων ΑΠΕ ; Δεν υπάρχει πουθενά ο ρόλος των Δήμων ούτε καν σαν γνωμοδοτικός φορέας και δεν ερωτάτε για τίποτα . -Οι διαδικασίες για έργα ΑΠΕ αποκτούν σαφή χρονικά όρια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και σιωπηρή έγκριση εάν η διοίκηση δεν απαντήσει εγκαίρως. Για μικρότερα έργα, η κλασική άδεια αντικαθίσταται από γνωστοποίηση, μειώνοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία. Θεσπίζονται ειδικές περιοχές όπου: -οι αδειοδοτήσεις γίνονται ταχύτερα -οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι τυποποιούνται -ταχύτερες διαδικασίες για τροποποιήσεις έργων -ειδικά καθεστώτα για καινοτόμα έργα και υπεράκτια αιολικά -μεταβαίνει από μια χρονοβόρα διαδικασία σε ένα σύστημα fast track, ψηφιοποιημένο και κεντρικά ελεγχόμενο. Οι αλλαγές αυτές έχουν άμεσες συνέπειες για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την περιθωριοποίηση των Δήμων και της τοπικής κοινωνίας. Ο νέος Νόμος δίνει την έννοια ενός πανικού άνευ προηγουμένου η την ευκαιρία να τελειώσουν όλες οι κόντρες κατά των αδειοδοτήσεων για αιολικά πάρκα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι οι ΑΠΕ από μόνες τους δεν μπορούν να αποτελέσουν την κύρια βάση εξηλεκτρισμού της Ευρώπης λόγω του ότι η παραγωγή της ενέργειας δεν είναι σταθερή γιατί εξαρτάται από τον αέρα από την ταχύτητα του και τη διάρκεια του καθώς και από τα φωτοβολταϊκά που εξαρτώνται από την ηλιοφάνεια. Κατά συνέπεια : Όσον αφορά για τον Δήμο μας, τον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου είναι ένας Δήμος ο οποίος έχει υποστεί μεγάλο περιβαλλοντικό και οικολογικό οικονομικό πλήγμα από την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση των ανεμογεννητριών και μάλιστα χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό όλα αυτά τα χρόνια . α)Με ομόφωνη απόφαση του ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου αοφάσισε ότι δεν θέλει καμία εγκατάσταση νέας ανεμογεννήτριας στα όρια του γιατί έχει υπέρ κορεστεί . β) Είμαστε κάθετα αντίθετοι στον Νέο Νόμο όσον αφορά την έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σκοπό έχει το ξεμπλοκάρισμα της έγκρισης των αδειοδοτήσεων που εκκρεμούν για έργα ΑΠΕ διότι επιτρέπει τις αδειοδοτήσεις ακόμα και σε περιοχές Natura, διαγράφοντας οριστικά την περιβαλλοντική νομοθεσία η κάθε έννοια χωροταξικού σχεδιασμού και οδηγεί στην καταστροφή της βιοποικιλότητας καθώς και κάθε σχεδιασμού ανάπτυξης των Δήμων για την περιοχή μας. γ) Είμαστε κάθετα αντίθετοι για τη χωροθέτηση των ΑΠΕ στην Ελλάδα με τη μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διότι στο Δήμο Κύμης-Αλιβερίου εξαιρεί μόνο την περιοχή στα Κοτύλαια όρη και παρόλα αυτά έχει εκδοθεί άδεια παραγωγού και Περιβαλλοντικά και την περιοχή εντός της λίμνης του Δύστου και επιτρέπει στα τρία τέταρτα του Δήμου την εγκατάσταση των αιολικών πάρκων ενώ σε κάποια σημεία στα παράλια που τα εξαιρεί έχουν ήδη εγκατασταθεί αιολικά πάρκα καθώς και ότι σε αυτές τις περιοχές που επιτρέπει στον Δήμος μας , ο Δήμος έχει κάνει άλλο σχεδιασμό για το τι θέλει και προτείνουμε αυτή η μελέτη να μπει σε διαβούλευση υπολογίζοντας τις προτάσεις των Δήμων και να γίνει εκ νέου . δ) Ζητάμε να ολοκληρωθεί ειδική περιβαλλοντική Μελέτη Natura 2000 εμπεριέχοντας μέσα τις παρατηρήσεις και τις ενστάσεις των Δήμων και ειδικά του Δήμου μας στο να μη θεωρήσουν υφιστάμενες τις Εγκρίσεις ΑΠΕ εντός των ζωνών Natura καθώς και την αντίρρησή μας για την εγκατάσταση ΑΠΕ και την ζώνη καλλιέργειας περιμετρικά της λίμνης του Δύστου ενώ πρέπει να θεωρήσουν υφιστάμενο το φράγμα Μανικίων καθώς επίκειται ολοκλήρωση της κατασκευής του με επεξεργασία και δίκτυα μεταφοράς ύδρευσης του Δήμου Κύμης – Αλιβερίου και Δήμου Ερέτριας . ε) Ζητάμε την εδώ και χρόνια απαίτηση μας ενός σύγχρονου ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού για τις ΑΠΕ κατόπιν ευρείας διαβούλευσης και αφού υπολογιστούν οι προτάσεις των Δήμων , Πανεπιστημίων και να είναι συμβατό με ρυθμίσεις που θα προκύψουν από την ολοκλήρωση της νέας ειδικής περιβαλλοντικής Μελέτης ΕΠΜ Natura 2000 . στ) Ζητάμε να γίνει παράκτιος και υπεράκτιος χωροταξικός σχεδιασμός λαμβάνοντας τις προτάσεις Πανεπιστημίων, Δήμων και Περιφερειών κατόπιν διαβούλευσης όχι χωρίς να μας λαμβάνετε υπόψη . ζ) Ζητάμε να εφαρμοστεί στη χώρα μας ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία περιβαλλοντικών επιπτώσεων . η) Ζητάμε να μη γίνει στο Δήμο μας, στο νομό μας και στην Ελλάδα γενικότερα αυτή η ανεξέλεγκτη εγκατάσταση των αιολικών πάρκων με την αιτιολογία έκτακτης ανάγκης και στρατηγική επένδυση, να μη γίνουμε ο χώρος αποθήκευσης και η μπαταρία της Ευρώπης και μάλιστα χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό χωρίς τη νέα ειδική περιβαλλοντική Μελέτη χωρίς τη γνώμη της τοπικής κοινωνίας και χωρίς να υπολογίσουμε την ενεργειακή ανάγκη της χώρας . θ) Ζητάμε να εξεταστούν πολιτικές για την εξοικονόμηση ενέργειας, για νέο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας με κατασκευή υδροηλεκτρικών μονάδων, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες, φωτοβολταϊκών μονάδων σε περιοχές που δεν ενοχλούν και αφού συμφωνηθούν με την τοπική κοινωνία, καθώς και νέες τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που δεν μολύνουν το περιβάλλον δεν καταστρέφουν την βιοποικιλότητα των περιοχών και τη ζωή των κατοίκων. ι)Είμαστε κάθετα αντίθετοι σε όποια νέα έγκριση εγκατάστασης αδείας αιολικών πάρκων στο Δήμο Κύμης-Αλιβερίου διότι από την μέχρι τώρα ανεξέλεγκτη εγκατάσταση τους έχει κορεστεί η περιοχή μας και δεν αντέχει άλλες ανεμογεννήτριες ενώ το όραμα μας είναι η ανάπτυξη του τόπο μας σε τουριστικό προορισμό , η δημιουργία περιπατητικών διαδρομών, φεστιβάλ αναρρίχησης και περισσότερες πίστες αναρρίχησης στο χώρο Κοτυλαίων και ότι έχει να κάνει με τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής και των δημοτών μας . -Είμαστε Αρνητικοί και εισηγούμαστε περί τροποποίησης του νόμου σε διάταξη στον νέο νόμου που σχεδιάστηκε και ψηφίστηκε περί εκσυγχρονισμού της περιβαλλοντικής νομοθεσίας πού μετατρέπει την Εύβοια μοναδικό νομό στην χώρα, σε απέραντο αιολικό πάρκο και την εντάσσει σε περιοχή ανεξέλεγκτης εγκατάστασης ανεμογεννητριών έχοντας το 41 % της ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα . ια) Ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου να εξαιρεθεί από τον νόμο ως περιοχή κορεσμένη και να μην μπει ως περιοχή Επιτάχυνσης ΑΠΕ -Να γίνει αναστολής νέων αδειοδοτήσεων στα όρια του Δήμου Κύμης Αλιβερίου λόγο υψηλής συγκέντρωσης έργων ΑΠΕ . Πρέπει να γίνουν προσθήκες και αλλαγές στον Νόμο και σε άλλους νόμους Υπουργείων : 1)Να είναι προϋπόθεση και να απαιτείτε η γνωμοδότηση από τις τοπικές κοινωνίες όπως αυτές εκφράζονται από τους Ο. Τ.Α Α΄ και Β ΄ βαθμού για την έγκριση της άδειας παραγωγού και της τελικής έγκρισης, η κάθε περιοχή έχει τις δικές της ιδιομορφίες και ο κάθε Δήμος έχει το δικό του όραμα για την περιοχή του και αυτό πρέπει να λαμβάνετε υπόψη από το Κεντρικό Κράτος . -Ο στρατηγικός σχεδιασμός για ΑΠΕ να γίνετε από κοινού, Περιφερειακό , Τοπικό επίπεδο (Δήμοι) και κεντρικό κράτος και την ΕΕ . - Οι επενδύσεις να μην μπορούν να προχωρούν χωρίς την πλήρη ευθυγράμμιση με τις τοπικές προτεραιότητες. 2) Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), που αποτελούν βασικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού των Δήμων να λαμβάνονται υπόψη και όχι να θέτει η πολιτεία τους όρους κατά το δοκούν . - Οι ζώνες επιτάχυνσης ΑΠΕ να μην καθορίζονται κεντρικά αλλά από τους Δήμους . 3) Δάση και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές - Να μη γίνετε τυποποίηση των περιβαλλοντικών όρων αλλά να γίνετε ανάλογα τις ιδιομορφίες της κάθε περιοχής και τα προστατευόμενα είδη η το περιβαλλοντικό όραμα των Δήμων . - Να μην γίνει επιτάχυνση των περιβαλλοντικών εγκρίσεων γιατί ενδέχεται να οδηγήσουν σε , περιορισμένο ουσιαστικό έλεγχο σε δασικές περιοχές με ανύπαρκτο ρόλο των τοπικών κοινωνιών και Δήμων . -Οι Δήμοι, που συχνά εκφράζουν τις τοπικές αντιδράσεις, έχουν ανύπαρκτο περιθώριο παρέμβασης και τους αφαιρεί κάθε δικαίωση στα δικαστήρια λόγο της ευνοϊκής νομοθεσίας για τις ΑΠΕ . 4) Εγκαταστάσεις ΑΠΕ σε Τουριστικές περιοχές . -Ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου είναι Τουριστικός Δήμος ενώ έχει δεχτεί μεγάλη επίθεση εγκατάστασης ΑΠΕ και ανησυχία προκαλεί η εφαρμογή του νέου Νόμου στις παράκτιες και υπεράκτιες ζώνες του γιατί αυξάνεται η πίεση για εγκατάσταση ενεργειακών έργων και συγκρούονται χρήσεις γης (τουρισμός, ενέργεια) με αποτέλεσμα να χάσουμε την φισιογνωμία μας και να μην εχουμε εργαλέια αντίδρασης . Να Αποφασίζει ο Δήμος για το τι Ανάπτυξη θέλει στα όρια του και αν επιτρέπει η όχι εγκατάσταση ΑΠΕ . 5)Χωροταξικός σχεδιασμός ΑΠΕ α) Ύπαρξη νέου ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού για τις ΑΠΕ και των θέσεων εγκατάστασης αιολικών πάρκων και άλλων ΑΠΕ ειδικά στην Εύβοια και να γνωμοδοτήσουν οι Δήμοι ότι συμφωνούν η όχι η να γίνει με την συνεργασία των Δήμων . β ) Αίτημα για να γίνει για πρώτη φορά πλάνο θαλασσίου χωροταξικού σχεδιασμού που δεν υπάρχει, ενώ ξεκινά σε λίγο η αδειοδότησης θαλασσίων και πλωτών πάρκων με έτοιμους ξένους επενδύτες να είναι προ των πηλών και εκεί πάλι φαίνεται πρωταγωνιστής η Εύβοια λόγο ανέμων υψηλών ταχυτήτων, διάρκειας καθώς και λόγο της εύκολης μεταφοράς ηλεκτρικής ενεργείας λόγο δικτύου . γ)Να γίνει χωροθετικός σχεδιασμός για τις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας(μπαταρίες) . δ)Να μειωθεί ο συντελεστής κορεσμού χωρικότητας και να εφαρμόζεται ούτος ώστε να μειωθούν η και να μηδενιστούν νέες εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών και να εφαρμοστεί σε ενδεχόμενες αδειοδοτήσεις, έτσι ώστε να μην δημιουργούνται μεγάλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και να μην λειτουργούν σε βάρος των άλλων παραγωγικών και οικονομικών συμφερόντων της περιοχής και να υπολογίζετε η φέρουσα ικανότητα σε τοπικό επίπεδο της ευρύτερης περιοχής. -Να εξαιρεθούν από τον χαρακτηρισμό ως Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ περιοχές που έχουν ήδη αυξημένη συγκέντρωση ΑΠΕ και δεν υπολογίστηκαν με συνολική περιβαλλοντική και χωρική αξιολόγηση όπως ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου . -Να υπολογιστεί ώστε να μην καθορίζονται Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ οι περιοχές όπου εκκρεμεί η ολοκλήρωση χωρικού σχεδιασμού. - ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου να εξαιρεθεί από τον νόμο ως περιοχή κορεσμένη και να μην μπει ως περιοχή Επιτάχυνσης ΑΠΕ . ε) Αίτημα για τροποποίηση νόμου η προσθήκη με άρθρο. Έγκρισης και αποδοχής των χωροθετημένων θέσεων από την τοπική κοινωνία όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τους ΟΤΑ και την Περιφέρεια , οι οποίοι και θα χορηγούν έγκριση η μη , για την εγκατάσταση του Αιολικού Πάρκου. 6) Τροποποίηση για τα ανταποδοτικά στις εγκατεστημένες ΑΠΕ Αίτημα προς τα αρμόδια Υπουργεία για τροποποίηση του νόμου που τροποποιήθηκε για τα ανταποδοτικά τέλη από τις εταιρείες ανεμογεννητριών. Επιστροφή των ποσών α) Το σημερινό ποσό που παίρνουν οι Δήμοι κατάντησε να είναι 1,7 % δηλαδή ψίχουλα αν σκεφτεί κανείς ότι η δήμοι , οι κάτοικοι και οι επιχειρηματίες των περιοχών είναι αυτοί που έχουν δεχτεί και έχουν υποστεί όλη αυτή την κακοποίηση της περιοχής τους και την οικονομική πτώση των επιχειρήσεων τους ενώ στις εταιρείες ΑΠΕ χορηγείτε επιδότηση λειτουργικής ενίσχυσης βάση διατάξεων του ν. 4414/2016 . Το ποσό αυτό θα πρέπει όχι μόνο να πάει πάλη στο 3 % αλλά να αυξηθεί στο 5,5 % . Το 1/3 του ιδικού τέλους προς το πράσινο ταμείο και το 1/10 για τους κατοίκους πρέπει να είναι επιπρόσθετα του ποσού που θα παίρνουν οι ΟΤΑ με το άρθρο 25 παράγραφος Α1 του ν 3468/2006 και όχι αφαιρούμενο η το ποσό των ΟΤΑ θα πρέπει από 3 % να γίνει 5,5 % . β) Να αποδοθεί στους κατοίκους ότι ο νόμος προβλέπει , δηλαδή το 1/3 να επιστρέφει στους κατοίκους του Δημοτικού διαμερίσματος που έχει το αιολικό πάρκο κάθε πρώτο τρίμηνο του έτους η εκκαθάριση έτους . γ ) Να νομοθετηθεί με άρθρο με πρόταση νόμου ποσοστό 5 % στον εκ του συνολικού προϋπολογισμού της εγκατάστασης σε αρχικό ανταποδοτικό τέλος εγκατάστασης η ποσό που θα προκύψει από την προκήρυξη των θέσεων μετά τον χωροταξικό σχεδιασμό για έργα που θα γίνονται στο δημοτικό διαμέρισμα που θα εγκατασταθεί το αιολικό πάρκο, 2 % στον Δήμο που ανήκει το αιολικό πάρκο , ποσοστό 2 % να χορηγείται στις περιοχές των ΟΤΑ όπου περνά η έχει περάσει το καλώδιο σύνδεσης με το διαχειριστή διανομής . δ) Αίτημα για νομοθέτηση με άρθρο νόμου η απαλλαγή του τέλους ΑΠΕ , ΕΤΜΕΑΡ που πληρώνουν οι καταναλωτές των Δήμων ενώ έχουν εγκατεστημένες εταιρείες ΑΠΕ η περνά καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τις ΑΠΕ που επιβαρύνουν και μολύνουν το περιβάλλον τους και την οικονομική πτώση του τζίρου των επιχειρήσεων τους. ε) Να λαμβάνουν Ανταποδοτικά τέλη οι Δήμοι από ΑΠΕ όσα χρόνια έχουν άδεια λειτουργίας και όχι έως τώρα που λαμβάνουν όσες είναι εγκατεστημένες μέχρι 20 χρόνια λόγο της ισχύος της άδειας . Γιατί υπάρχουν εγκατεστημένες και πέρα των 20 χρόνων που λειτουργούν γιατί πήραν παράταση και οι Δήμοι δεν λαμβάνουν ανταποδοτικά . είναι παράλογο . Όσο υπάρχει παράταση λειτουργίας να λαμβάνονται και τα ανταποδοτικά 7) νομοθέτηση με άρθρο. α) Οι επενδυτές θα υποχρεούνται δια ρητής διάταξης να αποκαθιστούν στην προτέρα φυσική κατάσταση οποιαδήποτε αλλοίωση προκαλέσουν στο φυσικό περιβάλλον κατά την διάρκεια των εργασιών κατασκευής, λειτουργίας , η επέκτασης η ανανέωσης των ανεμογεννητριών αλλά και αποχώρησης τους μετά το πέρας της εκμετάλλευσης λειτουργίας της εγκατάστασης και με ποινικές ρήτρες γιατί θα μείνουν τα ερείπια . β)Υπογειοποίηση και αποκατάσταση των οδών η περιοχών κατά την κατασκευή των δικτύων μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας. γ)Αποκατάσταση των δρόμων όπου περνούν τα βαρέα οχήματα μεταφοράς ανταλλακτικών και τμημάτων των ανεμογεννητριών για την εγκατάσταση των αιολικών πάρκων. γ) Η χρήση της γης που καταλαμβάνουν οι ΑΠΕ μετά την χρήση και αποχώρηση των επενδυτών από την εκμετάλλευση των ΑΠΕ, να περιέλθει στους ΟΤΑ όσον αφορά την διαχείριση και τα οφέλη που τυχόν προκύπτουν και να υφίσταται δια συμβατικού όρου ο κύριος και χρήστης των εκτάσεων να είναι ο Δήμος στην εδαφική Περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η έκταση. Επιπροσθέτως: Συμφωνώ με τα σχόλια και τις προτάσεις του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος, όπως εκφράζονται στο παρακάτω κείμενο που συνέταξε και υπέβαλλε η Κα Καραμανώφ. 8 Απριλίου 2026, 21:03 Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ένα συνονθύλευμα ετερόκλιτων ρυθμίσεων οι οποίες επιφέρουν δραστικές μεταβολές, μεταξύ άλλων, στη χωροθέτηση και αδειοδότηση των εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, την προώθηση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, τη μίσθωση και αδειοδότηση μεταλλείων και λατομείων, τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων εγκαταστάσεων κάθε είδους σε δάση και αναδασωτέα καθώς και την ανάκληση της εκτέλεσης των πράξεων επιβολής κυρώσεων (κατεδαφίσεις, πρόστιμα) για τις αντίστοιχες παραβάσεις, τη μείωση της ήδη σχεδόν ανύπαρκτης προστασίας των περιοχών Natura με την παροχή της δυνατότητας πολεοδόμησής τους κ.ο.κ.Κοινός παρονομαστής των ρυθμίσεων αυτών είναι το έμμεσο αλλά βαρύ πλήγμα που επιφέρουν στην ήδη δοκιμαζόμενη από πλημμύρες, επιδημίες και άλλες καταστροφές ελληνική ύπαιθρο, την οποία μετατρέπουν σε ένα απέραντο βιομηχανικό τοπίο, καταστρέφοντας ό,τι έχει απομείνει από το φυσικό της περιβάλλον και εκτοπίζοντας ακόμα περισσότερο τον αγροτικό πληθυσμό και την πρωτογενή παραγωγή. Α. ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΥΤΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Το νομοσχέδιο αριθμεί 110 άρθρα και πραγματεύεται έξι διαφορετικά θεματικά αντικείμενα, από την ενσωμάτωση τριών διαφορετικών ενωσιακών Οδηγιών, την κατάργηση και των ελαχίστων προϋποθέσεων για τη χωροθέτηση και αδειοδότηση των ΑΠΕ και την ανατροπή ισχυουσών ρυθμίσεων για την προστασία των περιοχών Natura, των δασών και των αναδασωτέων εκτάσεων μέχρι την παρέμβαση στα εκπονούμενα Τοπικά Χωροταξικά Σχέδια (ΤΠΣ) και την οργάνωση και στελέχωση του ΥΠΕΝ και των εποπτευόμενων φορέων. Περιλαμβάνει πλήθος τροποποιήσεων της ισχύουσας νομοθεσίας, εξαιρετικά λεπτομερείς ρυθμίσεις και παραρτήματα με ειδικές τεχνικές προδιαγραφές για την αγορά ενέργειας, καθώς και αρκετές ειδικές και συχνά φωτογραφικές ρυθμίσεις όπως π.χ. την ανέγερση παρεκκλησίου Ιεράς Μονής, την μετεγκατάσταση Υπηρεσιών του Δήμου Ελληνικού, την ανέγερση πολυχώρου στην Πάτμο, τη νομιμοποίηση εγκαταστάσεων εντός πάρκων και αλσών στους ΟΤΑ, την εξαίρεση από την αναστολή οικοδομικών εργασιών στον Υμηττό, την παράταση της υποβολής αιτήσεων για την υπαγωγή στα κίνητρα του ΝΟΚ κ.λπ. Πρόκειται για ακόμη μία χαρακτηριστική περίπτωση παραβίασης του άρθρου 74 παρ. 5 του Συντάγματος, που ορίζει ότι «Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που περιέχει διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους δεν εισάγεται για συζήτηση».Σε κάθε περίπτωση, ο χρόνος διαβούλευσης είναι απολύτως ανεπαρκής, γεγονός που ευτελίζει την όλη διαδικασία και την καθιστά εντελώς προσχηματική. Όπως έχει επανειλημμένα επισημανθεί, ο χρόνος των δύο (2) εβδομάδων που προβλέπει το άρθρο 61 του ν.4622/2019 «περί επιτελικού κράτους» συρρικνώνει σημαντικά το διάστημα των πέντε (5) συνολικά εβδομάδων που είχε καθορίσει ο νόμος 4048/2012 για την καλή νομοθέτηση και την υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση. Με τον τρόπο αυτό όμως εξουδετερώνεται κάθε αντικειμενική δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών και των φορέων στη διαδικασία διαβούλευσης. Στην προκειμένη περίπτωση, εντός δύο (2) εβδομάδων, στις οποίες περιλαμβάνεται η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα, οι πολίτες καλούνται να αναγνώσουν 300 περίπου σελίδες, να κατανοήσουν και να ελέγξουν σε βάθος ένα μεγάλο αριθμό πολύπλοκων ρυθμίσεων και να διατυπώσουν με δόκιμα επιχειρήματα τις ενστάσεις και αντιρρήσεις τους, χωρίς μάλιστα να έχουν πρόσβαση σε κανένα από τα στοιχεία που αιτιολογούν και στηρίζουν επιστημονικά τις επιλογές του Υπουργείου.Το μόνο που προκύπτει σαφώς από το περιεχόμενο των διατάξεων είναι ότι το Υπουργείο για μια ακόμη φορά υπολαμβάνει ότι η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, των περιοχών Natura, των δασών και αναδασωτέων και η νομιμοποίηση και επιβράβευση των αυθαιρεσιών που έχουν διαπραχθεί σε βάρος τους αποτελούν δημόσια προβλήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν με κριτήριο όχι την αποκατάσταση της νομιμότητας αλλά τη νομιμοποίηση και ενθάρρυνση της παρανομίας για το μέλλον.Είναι προφανές ότι αυτή καθ’ εαυτήν η διάταξη του άρθρου 61 του ν.4622/2019 παραβιάζει την αρχή της συμμετοχικής δημοκρατίας που κατοχυρώνει το πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 11 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης -ΣΛΕΕ). Παραβιάζει επίσης το άρθρο 42 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα της πρόσβασης στην πληροφορία, αφού καμμία πληροφορία δεν παρέχεται στους καλούμενους να μετάσχουν στη διαβούλευση ούτε για τα προβλήματα που φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει το νομοσχέδιο ούτε για τα κριτήρια με τα οποία το αρμόδιο Υπουργείο κατέληξε στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις. Β. ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Όλα σχεδόν τα ζητήματα που ρυθμίζει το νομοσχέδιο, αφενός μεν, έχουν ειδικό, τεχνικό και/ή επιστημονικό περιεχόμενο, αφετέρου δε, συνεπάγονται σοβαρή επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος και κατάληψη της γεωργικής γης. Όφειλαν, ως εκ τούτου, να ρυθμίζονται όχι με τυπικό νόμο αλλά με κανονιστική διοικητική πράξη, ώστε να συνοδεύονται από την απαραίτητη τεκμηρίωση, στην οποία να δύναται να έχει πρόσβαση και να τοποθετηθεί ο πολίτης με βάση τα δικαιώματα που του παρέχει η Σύμβαση Aarhus, το άρθρο 191 ΣΛΕΕ, ο Κανονισμός 1367/2006 (Aarhus Regulation) και οι Οδηγίες 2011/92/ΕΕ, 2001/42/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, καθώς και το ελληνικό Σύνταγμα και η νομοθεσία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Το νομοσχέδιο παραβιάζει ευθέως όλες τις ανωτέρω διατάξεις οι οποίες έχουν, ως γνωστόν, υπερνομοθετική ισχύ.Η συνήθης τακτική του ελληνικού Δημοσίου να θεσπίζει κανονιστικές, ειδικές και ατομικές ρυθμίσεις όχι με διοικητικές πράξεις (Προεδρικό Διάταγμα, Υπουργικές Αποφάσεις κ.λπ.), όπως απαιτεί το άρθρο 26 του Συντάγματος, αλλά με τυπικό νόμο, δεν στερεί τον πολίτη μόνο από το δικαίωμα πληροφόρησης και συμμετοχής σε ουσιαστική διαβούλευση. Του αφαιρεί ουσιαστικά και το θεμελιώδες δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας που κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και το ενωσιακό δίκαιο. Και τούτο διότι, σε αντίθεση με τις διοικητικές πράξεις, ο τυπικός νόμος δεν προσβάλλεται ευθέως στα δικαστήρια, δύναται μόνο να αμφισβητηθεί παρεμπιπτόντως η συνταγματικότητά του. Ο έλεγχος όμως της συνταγματικότητας είναι εξαιρετικά περιορισμένος και δεν εκτείνεται στη νομιμότητα και πληρότητα των στοιχείων που αιτιολογούν και στηρίζουν τις εκάστοτε ρυθμίσεις, όπως συμβαίνει κατά τον δικαστικό έλεγχο των διοικητικών πράξεων. Δεδομένου λοιπόν ότι στη διαβούλευση επί σχεδίου νόμου τα μόνα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο πολίτης είναι οι ίδιες οι διατάξεις χωρίς καμία αιτιολογία ή τεκμηρίωση, δεν του παρέχεται στο στάδιο αυτό η απαραίτητη πληροφορία για να διατυπώσει τις αντιρρήσεις του. Ταυτόχρονα όμως του στερείται και το δικαίωμα δικαστικής προστασίας, αφού δεν μπορεί να στραφεί ευθέως κατά του νόμου επικαλούμενος έλλειψη πληροφορίας. Ακόμα και αν αργότερα προσβάλλει κάποια διοικητική πράξη που έχει εκδοθεί κατ’ εφαρμογή του νόμου αυτού, οι λόγοι που αφορούν ουσιαστικές πλημμέλειες, αστοχίες και έλλειψη τεκμηρίωσης του ίδιου του νόμου δεν θα είναι παραδεκτοί στο δικαστήριο. Γ. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ Αναφέρουμε ενδεικτικά δύο μόνο χαρακτηριστικές περιπτώσεις παραβίασης του Συντάγματος και της ενωσιακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.1. Σύμφωνα με το άρθρο 96 του νομοσχεδίου, «(4) Αποφάσεις εκδοθείσες μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου με τις οποίες κηρύχθηκαν δάση ή δασικές εκτάσεις ως αναδασωτέα λόγω καταστροφής τους από πυρκαγιά ανακαλούνται υποχρεωτικά με πράξη του αρμόδιου οργάνου ως προς το τμήμα αυτών που η απώλεια της δασικής βλάστησής του, πριν από την καταστροφή του από πυρκαγιά, είχε εγκριθεί με την έκδοση της έγκρισης επέμβασης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο Έκτο του ν. 998/1979, όπως ισχύει. Ομοίως, ανακαλούνται λοιπές πράξεις της διοίκησης που τυχόν εκδόθηκαν για την προστασία των εκτάσεων της παρούσας παραγράφου, καθ’ ό μέρος αφορούν στο ανωτέρω τμήμα αυτών. Μέχρι την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας για την ανάκληση της αναδάσωσης σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, δεν εκδίδονται διοικητικές πράξεις για την προστασία του τμήματος αυτού κατ’ εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας».Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι, εάν κάποια στιγμή είχε εκδοθεί έγκριση επέμβασης σε δάσος σύμφωνα με την (άκρως προβληματική) δασική νομοθεσία για έργα κάθε είδους όπως λ.χ. κατασκευή και εγκατάσταση αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων, κατασκευή και εγκατάσταση έργων ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), περιλαμβανομένων των μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και κάθε απαραίτητου έργου για τη λειτουργία αυτών καθώς και των δικτύων σύνδεσής τους με το Σύστημα, έργα εκμετάλλευσης ορυκτών πρώτων υλών, με εξόρυξη, διαλογή, επεξεργασία και αποκομιδή αυτών κ.λπ., το δάσος καταστραφεί όμως στη συνέχεια από πυρκαγιά και η περιοχή κηρυχθεί αναδασωτέα, η πράξη αναδάσωσης ανακαλείται υποχρεωτικά (!!). Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς τους λόγους θέσπισης και τις ολέθριες συνέπειες της ρύθμισης αυτής για τη καμένα δάση της Β. Εύβοιας, της Δαδιάς και των αναρίθμητων άλλων δασών που έχουν ήδη καεί ή πρόκειται να καούν στο μέλλον.Εξάλλου στο ίδιο άρθρο νομιμοποιούνται αυθαίρετες εγκαταστάσεις στα δάση με παράταση της ανοχής της παρανομίας, ως εξής: «(7) Κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, πτηνοτροφεία, μελισσοκομεία, εκτροφεία θηραμάτων, υδατοκαλλιέργειες, εκτροφεία γουνοφόρων ή άλλες συναφείς κτηνοτροφικές μονάδες, ιεροί ναοί και βοηθητικοί χώροι αυτών, μετόχια, ησυχαστήρια, ιερές μονές και βοηθητικοί χώροι αυτών, παρεκκλήσια, ιερά προσκυνήματα που εγκαταστάθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου χωρίς άδεια της δασικής υπηρεσίας σε δάση, δασικές εκτάσεις και δημόσιες εκτάσεις των περ. α) και β) της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 συνεχίζουν τη λειτουργία τους μέχρι 31ης Δεκεμβρίου 2027 και εντός της ίδιας προθεσμίας οφείλουν να λάβουν την έγκριση επέμβασης των άρθρων 45 και 47Α του ν. 998/1979, όπως τα άρθρα αυτά ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο 36 του παρόντος νόμου […] Κατά τη διάρκεια της ανωτέρω προθεσμίας αναστέλλεται η ισχύς των διοικητικών πράξεων αποβολής, επιβολής προστίμων, κατεδάφισης, κήρυξής τους ως αναδασωτέων, που τυχόν έχουν εκδοθεί, και, εφόσον εκδοθούν όλες οι απαιτούμενες διοικητικές πράξεις και εγκρίσεις, οι πράξεις αυτές ανακαλούνται από τη δασική υπηρεσία».2. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του νομοσχεδίου, «1. Τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) που εγκαθίστανται εντός Περιοχών Επιτάχυνσης, σύμφωνα με τους όρους και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος της παρ. 2 του άρθρου 7Α, εξαιρούνται από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και την ειδική οικολογική αξιολόγηση του ν. 4014/2011 (Α’ 209)…».Για να κατανοήσουμε τις συνέπειες της διάταξης αυτής, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι το Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ το οποίο ισχύει από το 2008, έχει χαρακτηρίσει ολόκληρη σχεδόν τη χώρα ως κατάλληλη για την εγκατάσταση ΑΠΕ χωρίς όμως να έχει προβεί το ίδιο, όπως όφειλε, σε επιστημονική μελέτη και διακρίβωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των εγκαταστάσεων αυτών σε κάθε συγκεκριμένη περιοχή ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της. Ο έλεγχος αυτός έχει μετατεθεί με τελείως αντιεπιστημονικό και αδόκιμο τρόπο στο κατώτερο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δηλαδή στην εκπόνηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) από τον επιχειρηματία για τη συγκεκριμένη περιοχή που τον ενδιαφέρει και την έγκριση της ΜΠΕ με ΑΕΠΟ από τη Διοίκηση. Πρόκειται για μία διαδικασία άκρως προβληματική και απρόσφορη, όπως έχει επανειλημμένα αποδειχθεί. Με την προτεινόμενη διάταξη, προκειμένου περί περιοχών που χαρακτηρίζονται «περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ», ακόμα και αυτή η υποτυπώδης διαδικασία ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης καταργείται. Καταργείται επίσης και η διαδικασία της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) της περιοχής, η οποία έχει ως αντικείμενο τη διαπίστωση μετά από τεκμηριωμένη επιστημονική έρευνα και μελέτη, αν τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της περιοχής (δάση, βιοποικιλότητα, γεωμορφολογία, ύδατα κ.λπ.) επιτρέπουν ή όχι την εγκατάσταση των ΑΠΕ. Τα σχόλια περιττεύουν. Ως προς το άρθρο αυτό και τις γενικότερες ρυθμίσεις του ιδίου Κεφαλαίου, το νομοσχέδιο επικαλείται την υποχρέωση ενσωμάτωσης των Οδηγιών της Ε.Ε. που αναφέρει στο Προοίμιό του. Οι Οδηγίες όμως αυτές, οι οποίες έχουν ως σκοπό την ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση της αγοράς ενέργειας παραγόμενης από ΑΠΕ στο χώρο της Ε.Ε., θεωρούν πάντως ως δεδομένο ότι τα κράτη μέλη στα οποία απευθύνονται έχουν τουλάχιστον εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις ισχύουσες ενωσιακές Οδηγίες για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως η Οδηγία για την προστασία των οικοτόπων Natura και η Οδηγία για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Υπολαμβάνουν, επομένως, ότι η επιτάχυνση της χωροθέτησης των ΑΠΕ στην επικράτειά κάθε κράτους μέλους θα είναι πάντως υποχρεωμένη να σεβαστεί τους περιορισμούς που προκύπτουν από τα αντίστοιχα καθεστώτα προστασίας που ήδη ισχύουν σε κάθε χώρα. Στην Ελλάδα όμως, όπως είναι γνωστό, τέτοια καθεστώτα προστασίας δεν έχουν θεσπιστεί και, επομένως, δεν υπάρχει το υποχρεωτικό υπόβαθρο προστασίας των ευαίσθητων περιοχών, το οποίο αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας για τις ΑΠΕ σε συνδυασμό με την ενωσιακή νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι γνωστό ότι για το λόγο αυτό έχουμε ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας τον οικοτόπων Natura (C-849/19/2020) και επιπλέον έχει διατυπωθεί σε βάρος μας Αιτιολογημένη Γνώμη της Επιτροπής για την ακαταλληλότητα του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ λόγω μη συμμόρφωσής του προς την Οδηγία Natura. Το νομοσχέδιο προβλέπει διατάξεις για την προώθηση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, μολονότι η χώρα μας καταδικάστηκε πρόσφατα (Φεβρουάριος 2025) από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη συμμόρφωση προς την Οδηγία 2014/89/ΕΕ για τη θέσπιση θαλάσσιων χωροταξικών σχεδίων. Επομένως, ο καθορισμός των περιοχών επιτάχυνσης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας (άρθρο 9 του νομοσχεδίου), ο οποίος εξαιρεί από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης τις ΑΠΕ που εγκαθίστανται στις περιοχές αυτές, γίνεται αποσπασματικά και χωρίς να στηρίζεται στο αναγκαίο υπόβαθρο προστασίας του περιβάλλοντος που επιβάλλει η ενωσιακή νομοθεσία.Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Το γεγονός ότι το νομοσχέδιο παραβιάζει την ενωσιακή και ελληνική νομοθεσία για την καλή νομοθέτηση και εξουδετερώνει το αντίστοιχο δικαίωμα των πολιτών στη διαφάνεια, την ουσιαστική συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση και την αποτελεσματική δικαστική προστασία, δεν είναι τυχαίο ούτε οφείλεται σε αμέλεια, σπουδή ή παρανόηση της νομοθεσίας εκ μέρους του αρμόδιου Υπουργείου.Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου είναι μεν ετερόκλιτες, πολύπλοκες και προκαλούν σκόπιμη σύγχυση, ώστε να αποθαρρύνουν τους πολίτες από τη συμμετοχή στη διαβούλευση, συγκλίνουν όμως ως προς ένα κοινό σκοπό. Συνδυαστικά λαμβανόμενες όλες οι επίμαχες διατάξεις, είτε αφορούν την ακόμα μεγαλύτερη άμβλυνση των προϋποθέσεων χωροθέτησης και αδειοδότησης των ΑΠΕ και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) είτε καταργούν εντελώς τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης χάριν της επιτάχυνσης είτε παρέχουν ακόμη μεγαλύτερα προνόμια στην αγορά ενέργειας είτε εξουδετερώνουν ακόμα περισσότερο τη συνταγματική προστασία των δασών, των αναδασωτέων και των οικοτόπων Natura είτε αλλοιώνουν τη διαδικασία χωρικού σχεδιασμού, έχουν τον ίδιο στόχο. Να καταστήσουν τη χώρα ένα πεδίο απαλλαγμένο από κάθε περιορισμό και ανοιχτό για την αλόγιστη και αναιτιολόγητη επέκταση της επιδρομής των ΑΠΕ, την ανεμπόδιστη επέκταση της λατομικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας, την οικιστική ανάπτυξη ακόμα και των περιοχών Natura, την εξόντωση των δασών και των αναδασωτέων εκτάσεων και κάθε είδους επιχειρηματική εκμετάλλευση. O Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος ΔΗΜΟΥ ΚΥΜΗΣ ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ Νικόλαος Μαστροκώστας