• Σχόλιο του χρήστη 'Panagiotis Bourlokas' | 14 Φεβρουαρίου 2026, 19:52

    Αντικείμενο: Έλεγχος συμβατότητας του προτεινόμενου Άρθρου 30 («Πρακτική και θεωρητική εκπαίδευση οδηγών της Ο.ΣΥ. Α.Ε.») με το ισχύον δίκαιο 1. Εισαγωγικές επισημάνσεις (μεθοδολογία) Η αξιολόγηση γίνεται ως έλεγχος συστηματικής συμβατότητας με: κανόνες υπερνομοθετικής ισχύος (Σύνταγμα, ΕΣΔΑ, ενωσιακό δίκαιο), και ισχύοντες νόμους/κανονιστικές πράξεις για σχολές οδηγών, άδειες οδήγησης, προσλήψεις και εργασιακές ρήτρες. Σημειώνεται ότι νέα διάταξη νόμου δύναται να εισαγάγει ειδική ρύθμιση (lex specialis) που παρεκκλίνει από γενικούς κανόνες μόνο εφόσον: η παρέκκλιση διατυπώνεται ρητά και σαφώς, και δεν παραβιάζονται Σύνταγμα/ΕΣΔΑ/ΕΕ. 2. Ισχύον κανονιστικό πλαίσιο (κύριες πηγές) Α. Σχολές Οδηγών & ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο. Π.Δ. 208/2002 («Εκπαιδευτές, Σχολές Οδηγών, Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης…»). ν. 4442/2016, Κεφάλαιο ΛΑ’ (γνωστοποίηση/πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας σχολών οδηγών & ΚΕΘΕΥΟ). Β. Άδειες οδήγησης – όροι/κατηγορίες/εναρμόνιση ν. 4850/2021 (εκσυγχρονισμός πλαισίου εκπαίδευσης/εξέτασης υποψήφιων οδηγών). Π.Δ. 51/2012 (κατηγορίες αδειών, προϋποθέσεις κ.λπ., εναρμόνιση με οδηγία 2006/126/ΕΚ). Γ. Προσόντα/τυπικά προσόντα σε φορείς δημοσίου Π.Δ. 85/2022 (Προσοντολόγιο-Κλαδολόγιο). Δ. Ρήτρες – καταχρηστικότητα – προστασία μισθού ΑΚ 281 (κατάχρηση δικαιώματος). ΑΚ 664 (περιορισμοί συμψηφισμού/κρατήσεων μισθού). ν. 3248/1955 (κύρωση ΔΣΕ 95/1949 «περί προστασίας του ημερομισθίου»). Ε. Είσπραξη με ΚΕΔΕ ν. 4978/2022 (Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων). ΣΤ. Συνταγματικές/υπερνομοθετικές εγγυήσεις Σύνταγμα: άρθρα 4 (ισότητα), 5 (ελεύθερη συμμετοχή στην οικονομική ζωή), 20 (έννομη προστασία/προηγούμενη ακρόαση), 22 (προστασία εργασίας), 25 (αναλογικότητα/κοινωνικό κράτος δικαίου). ΕΣΔΑ άρθρο 6 (δίκαιη δίκη σε αστικές διαφορές). 3. Έλεγχος ανά παράγραφο του προτεινόμενου Άρθρου 30 I. Παρ. 1 – «Σύσταση Σχολής Οδηγών και ΚΕΘΕΥΟ στην Ο.ΣΥ. Α.Ε.» (α) Πιθανή αντίθεση/ασυμβατότητα με το ειδικό πλαίσιο αδειοδότησης–γνωστοποίησης Παρατήρηση: Το σχέδιο νόμου «συστήνει» Σχολή Οδηγών και ΚΕΘΕΥΟ εντός Ο.ΣΥ. Α.Ε., χωρίς ρητή υπαγωγή στο υφιστάμενο καθεστώς. Σημείο τριβής: Το Π.Δ. 208/2002 ρυθμίζει όρους/προϋποθέσεις για σχολές οδηγών και ΚΕΘΕΥΟ (εκπαιδευτές, απαιτήσεις κ.λπ.). Ο ν. 4442/2016 (Κεφ. ΛΑ’) θέτει καθεστώς γνωστοποίησης και διαδικασίες λειτουργίας/ελέγχων. Κίνδυνος: Δημιουργείται νομοτεχνική σύγκρουση (ή τουλάχιστον αβεβαιότητα) ως προς το αν η «Σχολή της Ο.ΣΥ.» εξαιρείται από τους ίδιους όρους που δεσμεύουν όλους τους λοιπούς φορείς. Συμπέρασμα παρ. 1: Πιθανή αντίθεση/ασυμβατότητα με Π.Δ. 208/2002 και ν. 4442/2016 (Κεφ. ΛΑ’), εκτός αν προστεθεί ρητή διάταξη υπαγωγής ή ρητή/αιτιολογημένη εξαίρεση. (β) Συμβατότητα με πλαίσιο εκπαίδευσης/εξέτασης υποψηφίων οδηγών Η εκπαίδευση/εξέταση για άδεια κατηγορίας D/DE εντάσσεται στο συνολικό σύστημα του ν. 4850/2021 και των κανονιστικών πράξεων περί αδειών. Κίνδυνος: Αν η διάταξη νοηθεί ως «ειδική οδός» εκτός του γενικού συστήματος, θα προκαλέσει σύγκρουση/ακυρότητα εφαρμογής. Συμπέρασμα: Χρειάζεται ρητή διασφάλιση ότι ισχύουν όλες οι γενικές προϋποθέσεις/διαδικασίες (ν. 4850/2021, Π.Δ. 51/2012). II. Παρ. 2 – «Προκηρύξεις πρόσληψης χωρίς το απαιτούμενο δίπλωμα Δ/ΔΕ κατά τη δημοσίευση» (α) Σύγκρουση με την έννοια “τυπικού προσόντος” και το Προσοντολόγιο Το σχέδιο επιτρέπει συμμετοχή/κατάταξη υποψηφίων χωρίς το βασικό επαγγελματικό προσόν (δίπλωμα Δ/ΔΕ), με λογική απόκτησής του κατόπιν. Σημείο τριβής: Το Π.Δ. 85/2022 συγκροτεί την πάγια αρχή ότι τα απαιτούμενα προσόντα (όπου ορίζονται ως προϋπόθεση) δεν παρακάμπτονται κατά το δοκούν. Εδώ δεν είναι “μαθηματική” ακυρότητα (διότι ο νόμος μπορεί να θεσπίσει ειδικό καθεστώς), αλλά πρόκειται για κανονιστική απόκλιση που απαιτεί αυστηρή αιτιολόγηση και σαφή οριοθέτηση ώστε να μην παράγει αυθαίρετες ανισότητες. (β) Συνταγματικές ενστάσεις: ισότητα/αναλογικότητα/κανόνες αντικειμενικότητας Η πρόβλεψη ότι στην κατάταξη προηγούνται υποψήφιοι με “κύρια προσόντα” πλην της άδειας, εγείρει ζητήματα: Άρθρο 4 Σ (ίση μεταχείριση), Άρθρο 25 Σ (αναλογικότητα – οι περιορισμοί και οι επιβαρύνσεις πρέπει να είναι πρόσφοροι/αναγκαίοι/αναλογικοί), και, κατά το μέτρο που πρόκειται για πρόσληψη σε φορέα ελεγχόμενο από το Δημόσιο, εγείρονται απαιτήσεις διαφάνειας και αντικειμενικότητας ως “σκληρός πυρήνας” του κράτους δικαίου. Κρίσιμο: Αν δημιουργείται πρακτικά «δύο-σταδίων» πρόσληψη όπου η άδεια αποκτάται με δημόσια χρηματοδότηση μόνο για όσους ήδη προκρίθηκαν, πρέπει να τεκμηριώνεται ότι αυτό είναι αναγκαίο και δεν επιβάλλει δυσανάλογο αποκλεισμό/προνόμιο. III. Παρ. 3 – «Χρηματοδότηση εκπαίδευσης από Ο.ΣΥ. και επιστροφή κόστους – είσπραξη με ΚΕΔΕ» Η παρ. 3 συγκεντρώνει τα σοβαρότερα νομικά ρίσκα (αναλογικότητα, αστικές/εργατικές εγγυήσεις, διαδικαστικές εγγυήσεις). (α) Υποχρέωση επιστροφής κόστους μετά από 2 αποτυχίες ή μη συμμετοχή Προβλέπεται πλήρης καταβολή του «συνολικού κόστους» εκπαίδευσης/εξέτασης. Σημείο τριβής: Έλεγχος καταχρηστικότητας/δυσανάλογης επιβάρυνσης υπό το πρίσμα του ΑΚ 281 και του άρθρου 25 Σ (αναλογικότητα). Απαιτείται σαφής κανόνας κοστολόγησης, πλαφόν, και πρόβλεψη για αντικειμενικά κωλύματα συμμετοχής (π.χ. υγεία) — αλλιώς η ρύθμιση κινδυνεύει να λειτουργήσει ως ποινική/τιμωρητική ρήτρα μεταμφιεσμένη σε αποζημίωση. (β) Υποχρέωση επιστροφής κόστους αν ο επιτυχών δεν προσληφθεί εντός 2 ετών (χωρίς υπαιτιότητά του) ή αν αρνηθεί Ιδίως το σκέλος “δεν διατίθενται για πρόσληψη εντός δύο ετών” είναι υψηλού κινδύνου: μετακυλίει στον πολίτη/υποψήφιο συνέπειες οργανωτικής αδυναμίας του φορέα. Σημείο τριβής: Άρθρο 25 Σ (αναλογικότητα). Άρθρο 4 Σ (ισότητα/εύλογες διακρίσεις). ΑΚ 281 (κατάχρηση δικαιώματος). (γ) Ρήτρα πενταετίας: επιστροφή κόστους αν λυθεί η σύμβαση πριν 5ετία «για λόγο αναγόμενο σε υπαιτιότητα εργαζομένου» Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι επιτρέπεται ρήτρα επιστροφής δαπανών κατάρτισης, απαιτούνται εγγυήσεις: σαφής ορισμός του τι συνιστά «υπαιτιότητα», αναλογική μείωση (pro rata) ανάλογα με τον χρόνο υπηρεσίας, και συμβατότητα με την προστασία της εργασίας (άρθρο 22 Σ). Κίνδυνος: Αν η ρήτρα λειτουργεί ως αντικίνητρο αποχώρησης/κινητικότητας με υπερβολική οικονομική απειλή, μπορεί να κριθεί δυσανάλογη (άρθρο 25 Σ) και καταχρηστική (ΑΚ 281). (δ) Βεβαίωση/είσπραξη κατά ΚΕΔΕ (ν. 4978/2022): διαδικαστικές & ουσιαστικές ενστάσεις Η πρόβλεψη είσπραξης «σύμφωνα με τον ΚΕΔΕ» (ν. 4978/2022) είναι εξαιρετικά ενισχυτική για τον δανειστή και τείνει να μετατρέψει μια οικονομική αξίωση σε μηχανισμό “δημόσιας είσπραξης”. Σημεία τριβής: Πεδίο εφαρμογής/χαρακτηρισμός απαίτησης: ο ΚΕΔΕ αφορά είσπραξη «δημοσίων εσόδων». Αν το κόστος εκπαίδευσης δεν ορίζεται ρητά ως τέτοιο, δημιουργείται εσωτερική ασυμβατότητα εφαρμογής. Διαδικαστικές εγγυήσεις: απαιτείται σαφής πρόβλεψη ένστασης/προσβολής/προηγούμενης ακρόασης και δικαστικής προστασίας: Άρθρο 20 Σ (έννομη προστασία – προηγούμενη ακρόαση), ΕΣΔΑ άρθρο 6 (δίκαιη δίκη σε αστικές διαφορές). (ε) Προστασία μισθού – κίνδυνος παράνομων κρατήσεων/συμψηφισμών στην πράξη Αν η Ο.ΣΥ. επιχειρήσει πρακτικά να ανακτήσει το ποσό μέσω μισθού (ή συμψηφισμών), ενεργοποιούνται: ΑΚ 664 (απαγόρευση συμψηφισμού/κρατήσεων όταν ο μισθός είναι αναγκαίος για διατροφή), ν. 3248/1955 (ΔΣΕ 95/1949: προστασία μισθού, αναγκαστικός χαρακτήρας). 4. Συνοπτικός πίνακας “αντίθεσης/ασυμβατότητας” (κατ’ άρθρο 30) Παρ. 1 Π.Δ. 208/2002 (όροι λειτουργίας σχολών/ΚΕΘΕΥΟ) ν. 4442/2016, Κεφ. ΛΑ’ (γνωστοποίηση/έλεγχοι/πλαίσιο λειτουργίας) ν. 4850/2021 & Π.Δ. 51/2012 (ενιαίο σύστημα εκπαίδευσης/εξέτασης και προϋποθέσεις αδειών) Παρ. 2 Π.Δ. 85/2022 (λογική τυπικών προσόντων/προϋποθέσεων) Σύνταγμα άρθρα 4 & 25 (ισότητα/αναλογικότητα ως προς τη δομή κατάταξης και την “προνομιακή” πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδοτούμενη άδεια) Παρ. 3 ΑΚ 281 (καταχρηστικότητα/δυσανάλογη ρήτρα επιστροφής) ΑΚ 664 & ν. 3248/1955 (προστασία μισθού/κρατήσεις/συμψηφισμοί) ν. 4978/2022 (ΚΕΔΕ: χαρακτηρισμός απαίτησης/όρια και ανάγκη σαφών διαδικαστικών εγγυήσεων) Σύνταγμα άρθρα 20, 22, 25 & ΕΣΔΑ άρθρο 6 (έννομη προστασία/προηγούμενη ακρόαση/δίκαιη δίκη/αναλογικότητα/προστασία εργασίας) 5. Καταληκτικές παρατηρήσεις (νομοτεχνικός πυρήνας των προβλημάτων) Χωρίς ρητή υπαγωγή της “Σχολής Ο.ΣΥ.” στο πλαίσιο Π.Δ. 208/2002 + ν. 4442/2016 (Κεφ. ΛΑ’), το άρθρο γεννά άμεσα συγκρούσεις εφαρμογής. Η “πρόσληψη/κατάταξη χωρίς δίπλωμα” είναι επιτρεπτή μόνο ως σαφώς οριοθετημένη ειδική ρύθμιση, αλλιώς δημιουργεί ενστάσεις ισότητας/αναλογικότητας και αντίθεση με τη λογική τυπικών προσόντων. Οι ρήτρες επιστροφής κόστους, ειδικά όταν συνδέονται με μη πρόσληψη εντός 2ετίας, και η είσπραξη μέσω ΚΕΔΕ, χρειάζονται ισχυρές δικλείδες (αναλογική μείωση, διαφανές κόστος, ακρόαση/ένσταση/δικαστική προστασία), άλλως προσκρούουν σε ΑΚ 281, άρθρα 20/25 Σ και ΕΣΔΑ 6.