Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΠΟΕΕΜΟ - Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό' | 17 Φεβρουαρίου 2026, 14:10

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  A' Μέρος Ως Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό, σας αποστέλλουμε, στα πλαίσια της διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος - Εγκαταστάσεις Εξυπηρέτησης Οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές - οδικές - εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις», τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις μας, επί του άρθρου 52 του σχεδίου νόμου, που αφορά την «Εκμίσθωση επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων με οδηγό - Τροποποίηση παρ. Η άρθρου πρώτου ν. 4093/2012 και περ. β΄ παρ. 1 άρθρου 105 ν. 4199/2013». Άρθρο 52 παρ. 1 Αντικατάσταση της περίπτωσης 1, της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 1. Η αναγραφή και του σημείου αποβίβασης του μισθωτή είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και σύμφωνη με το περιεχόμενο της ΚΥΑ 134328/2025, αλλά και με τη νομολογία των Διοικητικών Δικαστηρίων. Η αναγραφή του σημείου αποβίβασης πάντως δεν θα πρέπει να έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα, αλλά μόνο προαιρετικό, όπως άλλωστε προβλέπεται και στην ΚΥΑ 134328/2025, διότι το σημείο αποβίβασης του μισθωτή δεν είναι πάντοτε καθορισμένο εκ των προτέρων. Προτείνεται, λοιπόν, η σχετική διάταξη να έχει ανάλογο περιεχόμενο με την αντίστοιχη διάταξη της ΚΥΑ 134328/2025 («Στην ως άνω έγγραφη σύμβαση δύναται να καταγράφεται και το σημείο αποβίβασης του μισθωτή, εφόσον αυτό δηλωθεί εκ των προτέρων στην επιχείρηση»). 2. Η αναγραφή στη σύμβαση μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, της ελάχιστης διάρκειας της μίσθωσης, και δη ως υποχρεωτικό στοιχείο αυτής, κρίνεται περιττή. Ειδικότερα, πρόκειται για μία αναφορά (υποχρεωτικό στοιχείο), η οποία δεν περιλαμβάνεται στο υποχρεωτικό περιεχόμενο της σύμβασης ενοικίασης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, όπως αυτό καθορίζεται στο άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 4530/2018 («Η σύμβαση ενοικίασης ... Επιβατικών Ιδιωτικής Χρήσης (Ε.Ι.Χ.) οχημάτων με οδηγό, και για οποιοδήποτε Ε.Ι.Χ. με οδηγό, περιλαμβάνει με ποινή ακυρότητας τα στοιχεία του εκμισθωτή, του μισθωτή, του οδηγού, της ημερομηνίας και της ώρας κατάρτισής της, της ημερομηνίας και της ώρας έναρξης και λήξης της, του τιμήματος της μίσθωσης») και στην παράγραφο 2 της ΚΥΑ 50427/2440/2018, όπως αντικαταστάθηκε με την ΚΥΑ 134328/2025. Προστίθεται, δηλαδή, ένα επιπλέον υποχρεωτικό στοιχείο στην έγγραφη σύμβαση μίσθωσης, το οποίο, μάλιστα, καταργήθηκε (ως περιττό) με την ΚΥΑ 134328/2025. Η αναφορά της ελάχιστης διάρκειας στην έγγραφη σύμβαση μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό είναι περιττή, διότι τόσο στο άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 4530/2018, όσο και στην ως άνω ΚΥΑ, προβλέπεται ότι στο υποχρεωτικό περιεχόμενο της έγγραφης σύμβασης μίσθωσης αναφέρεται η ώρα έναρξης και λήξης αυτής (άρα η προκύπτει και η διάρκειά της). Συνεπώς, η αναγραφή της διάρκειάς της ή της ελάχιστης διάρκειάς της, ως επιπρόσθετο υποχρεωτικό στοιχείο, είναι περιττή. 3. Ο καθορισμός στο νόμο της ελάχιστης διάρκειας της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό στις τρεις (3) ώρες είναι άκρως προβληματικός. Έχουμε τονίσει επανειλημμένα, ότι η ελάχιστη διάρκεια των 3 ωρών για τη μίσθωση Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό ισοδυναμεί ουσιαστικά με την απαγόρευση της νομότυπης λειτουργίας των επιχειρήσεων εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, σε βάρος της εξυπηρέτησης των τουριστών που επισκέπτονται τη χώρα μας και σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος και της εθνικής οικονομίας. Ο καθορισμός της ελάχιστης διάρκειας της σύμβασης μίσθωσης σε 3 ώρες, έχει ως συνέπεια, ένα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό να εκτελεί μία μόνο μεταφορά ανά 3 ώρες, δηλαδή μόνο 8 μεταφορές σε 24ωρη βάση. Δηλαδή, πρακτικά, ένα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό εκτελεί μία μεταφορά διάρκειας 30 - 60 λεπτών και την υπόλοιπη ώρα πρέπει υποχρεωτικά να είναι σταθμευμένο στην έδρα της επιχείρησης. Στη μείωση της ελάχιστης διάρκειας της σύμβασης μίσθωσης των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, μάλιστα, αντιδρά ένας επαγγελματικός κλάδος, του οποίου το βασικό επιχείρημα ενάντια στην εφαρμογή του μέτρου της ηλεκτροκίνησης, είναι ότι αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα να μην δύναται να λειτουργεί το Ε.Δ.Χ. όχημα (ταξί) σε 24ωρη βάση, καθόσον θα απαιτείται χρόνος για τη φόρτισή του. Τα ταξί, λοιπόν, δεν θέλουν να χάσουν ούτε ένα δευτερόλεπτο από την 24ωρη λειτουργία των οχημάτων τους, αλλά για τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό προτείνουν να δουλεύουν μόνο 4 - 8 ώρες το 24ωρο και όλες τις υπόλοιπες ώρες να είναι εκτός λειτουργίας. Τέτοιος περιορισμός δεν υπάρχει σε κανένα άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, στα περισσότερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κύπρος, Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Ολλανδία, Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Πολωνία, Κροατία, Σλοβενία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο και Μάλτα) δεν υπάρχει κανένας απολύτως γενικός χρονικός περιορισμός ως προς την ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό. Ενώ και στα κράτη μέλη στα οποία υπάρχουν τέτοιες προβλέψεις (κυρίως σε Ισπανία και Ιταλία και δευτερευόντως σε Γαλλία), αυτές δεν ισχύουν καθολικά σε όλη την επικράτεια, αλλά συνήθως αποτελούν τοπικές κανονιστικές ρυθμίσεις, δηλαδή κυρίως σε επίπεδο Δήμων. Περαιτέρω, σύμφωνα, με την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των τοπικών επιβατικών μεταφορών κατά παραγγελία (ταξί και οχήματα ιδιωτικής μίσθωσης), ο ως άνω περιορισμός της «θέσπισης ελάχιστης περιόδου μίσθωσης» αντιβαίνει, καταρχήν, στο ενωσιακό δίκαιο, παραβιάζοντας ιδίως την ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ). Κατά συνέπεια, τέτοιοι περιορισμοί στις προϋποθέσεις λειτουργίας των οχημάτων ιδιωτικής μίσθωσης «θα πρέπει να συνάδουν με το δίκαιο της ΕΕ και, κυρίως, την ελευθερία εγκατάστασης». Προτείνουμε, λοιπόν, η ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό για την ηπειρωτική Ελλάδα, να καθοριστεί ως ακολούθως: α) Για την ηπειρωτική Ελλάδα, πλην του νομού Αττικής, προτείνουμε ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό 60 λεπτών και ελάχιστο μίσθωμα 45 ευρώ, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. β) Για το νομό Αττικής, προτείνουμε ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό 90 λεπτών και ελάχιστο μίσθωμα 54 ευρώ, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. 4. Η εξαίρεση της Κρήτης (και της Εύβοιας) από το ειδικό καθεστώς της νησιωτικής Ελλάδας και η ένταξή τους στο καθεστώς της ηπειρωτικής Ελλάδας (3 ώρες ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης και 82 ευρώ ελάχιστο μίσθωμα) είναι εντελώς αδικαιολόγητη και ατεκμηρίωτη και συνιστά υπαναχώρηση εξαιτίας των συνδικαλιστικών πιέσεων των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί). Έχουμε τονίσει και τεκμηριώσει επανειλημμένα, ότι η ένταξη της Κρήτης στο καθεστώς της ηπειρωτικής Ελλάδας δεν συνάδει με τα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες της τουριστικής αγοράς της Κρήτης ούτε και με τη βέλτιστη και ποιοτική εξυπηρέτηση του μεγάλου αριθμού τουριστών που επισκέπτονται το νησί, ο οποίος αυξάνεται εκθετικά κάθε χρόνο. Και σε αυτό συμφωνούν και όλοι οι θεσμικοί φορείς του τουρισμού του νησιού (Επιμελητήρια, Ενώσεις Τουριστικών Πρακτόρων, Ενώσεις Διευθυντών Ξενοδόχων κ.ά.). Δηλαδή, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προωθεί μία ρύθμιση η οποία βρίσκει απέναντί της όλους τους θεσμικούς φορείς του τουρισμού της Κρήτης. Πράγματι, λοιπόν, και στην Κρήτη, όπως και στα υπόλοιπα νησιά, στο 80% των περιπτώσεων, οι εκτελούμενες διαδρομές αφορούν σε κοντινές αποστάσεις που δεν ξεπερνούν τα 40 χιλιόμετρα, έχοντας συνήθως ως αφετηρία ή προορισμό τα τρία αεροδρόμια και τα έξι εμπορικά λιμάνια του νησιού. Πρόκειται, δηλαδή, για διαδρομές, οι οποίες εκτελούνται εντός μισής ή το πολύ μίας ώρας. Ως εκ τούτου, η ελάχιστη χρονική διάρκεια των 3 ωρών είναι εντελώς εκτός της τουριστικής πραγματικότητας του νησιού, και το μόνο που επιτυγχάνει είναι ο υπέρμετρος περιορισμός της επιχειρηματικής μας δραστηριότητας, προς όφελος των Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτων / ταξί). Κάτι που προφανώς δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Ειδικότερα, η ένταξη της Κρήτης στο καθεστώς της ηπειρωτικής Ελλάδας και ο καθορισμός της ελάχιστης διάρκειας της σύμβασης μίσθωσης σε 3 ώρες, έχει ως συνέπεια, ένα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό να εκτελεί στην Κρήτη μία μόνο μεταφορά ανά 3 ώρες, δηλαδή μόνο 8 μεταφορές σε 24ωρη βάση, ενώ στα υπόλοιπα νησιά δύναται να εκτελεί ακόμα και 48 μεταφορές το 24ωρο. Κάτι που έχει ως αποτέλεσμα, τα Ε.Ι.Χ. οχήματα με οδηγό στην Κρήτη να εκτελούν μία μεταφορά της μισής ώρας και ακολούθως να υποχρεούνται να βρίσκονται καθηλωμένα για 2,5 ώρες, πριν μπορέσουν να εκτελέσουν την επόμενη μεταφορά. Κάτι που προφανώς αντιβαίνει σε κάθε επιχειρηματική λογική και καθιστά ασύμφορη τη λειτουργία των επιχειρήσεων μας στην Κρήτη, σε βάρος της ομαλής εξυπηρέτησης των τουριστών, δηλαδή σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος. Έχουμε, επίσης, τονίσει ότι, στην Κρήτη, οι (διαρκώς αυξανόμενες) μεταφορικές ανάγκες των τουριστών οριακά καλύπτονται σήμερα από τα δραστηριοποιούμενα Ε.Ι.Χ. οχήματα με οδηγό και Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και, ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία απολύτως πραγματική αντιπαλότητα ανάμεσα στα δύο αυτά μεταφορικά μέσα. Η αντιπαλότητα δε που υφίσταται σήμερα, συντηρείται ουσιαστικά μόνο για συνδικαλιστικούς λόγους και όχι διότι υφίσταται κάποιο πραγματικό πρόβλημα. Πράγματι, ειδικά στην Κρήτη (αλλά και σε όλα τα δημοφιλή νησιά της χώρας μας), η τουριστική «πίτα» φτάνει (και περισσεύει) για όλους. Η διάταξη, λοιπόν, αυτή, αντιβαίνει ξεκάθαρα στο συμφέρον του τουρισμού του νησιού της Κρήτης και δυσχεράνει την ομαλή και ποιοτική εξυπηρέτηση των τουριστών που επισκέπτονται το νησί, χάριν και μόνο της προάσπισης συντεχνιακών συμφερόντων των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί). Έχοντας απέναντί της, επαναλαμβάνουμε, όλους τους θεσμικούς φορείς του τουρισμού της Κρήτης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, κατά τους θερινούς μήνες, λόγω της τεράστιας ζήτησης που δημιουργείται, να καθίσταται ουσιαστικά αδύνατη η εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού (τουριστών και μονίμων κατοίκων), καθώς τα Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα (ταξί) δεν δύνανται να ανταποκριθούν σε αυτή την υψηλή ζήτηση και είναι «άφαντα» στις πιάτσες. Επιπλέον, τόσο στις πιάτσες των ταξί, όσο και έξω από τα αεροδρόμια και τα λιμάνια του νησιού δημιουργούνται τεράστιες ουρές αναμονής, με τουρίστες (Έλληνες και ξένους), που περιμένουν ακόμα και ώρες μέχρι να εμφανιστεί κάποιο μη μισθωμένο Ε.Δ.Χ. ταξί για να τους εξυπηρετήσει. Τέλος, η συγκεκριμένη διάταξη είναι και ανακόλουθη προς τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, σχετικά με τη λειτουργία του νέου διεθνούς αερολιμένα της Κρήτης στο Καστέλλι το 2028, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε υπερδιπλάσιο αριθμό πτήσεων σε σχέση με αυτόν που δέχεται σήμερα ο αερολιμένας Ηρακλείου, καθιστώντας ουσιαστικά αδύνατη την ομαλή και ποιοτική εξυπηρέτηση του μεγάλου αυτού αριθμού τουριστών. Προτείνουμε, λοιπόν, το καθεστώς που ισχύει στη νησιωτική Ελλάδα, πλην της Κρήτης (και της Εύβοιας), να επεκταθεί και στην Κρήτη (και την Εύβοια) και, μάλιστα, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (και όχι μόνο κατά την περίοδο από την 1η Απριλίου έως και την 31η Οκτωβρίου), καθόσον η Κρήτη πλέον έχει δωδεκάμηνη τουριστική σεζόν, δηλαδή δέχεται τουρίστες και επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Θα πρέπει, λοιπόν, στην Κρήτη (και την Εύβοια) η ελάχιστη χρονική διάρκεια της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό να οριστεί σε μισή ώρα και όχι σε τρεις ώρες, όπως ισχύει σήμερα και όπως προβλέπει και το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Το δε ελάχιστο μίσθωμα, να οριστεί στα 36 ευρώ και όχι στα 82 ευρώ, όπως ισχύει σήμερα. 5. Η πρόβλεψη, ότι το ειδικό καθεστώς που ισχύει στη νησιωτική Ελλάδα (ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης μισής ώρας και ελάχιστο μίσθωμα 36 ευρώ), περιορίζεται μόνο κατά το χρονικό διάστημα από την 1η Απριλίου έως και την 31η Οκτωβρίου, δεν συμβαδίζει με τη σημερινή επέκταση της τουριστικής περιόδου, καθώς πολλά νησιά έχουν πλέον 11μηνη ή και 12μηνη τουριστική σεζόν. Κατά συνέπεια, η πρόβλεψη στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ότι η ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό στα νησιά (πλην της Κρήτης και της Εύβοιας), καθορίζεται σε μισή ώρα μόνο για την περίοδο από την 1η Απριλίου έως και την 31η Οκτωβρίου, είναι άκρως προβληματική και δυσχεραίνει την ομαλή εξυπηρέτηση των τουριστών κατά τη διάρκεια των υπολοίπων μηνών (από την 1η Νοεμβρίου έως και την 31η Μαρτίου), όταν και ισχύει το «γενικό» καθεστώς, της ελάχιστης διάρκειας των 3 ωρών και του ελάχιστου μισθώματος των 82 ευρώ. Προτείνουμε, λοιπόν, όπως έχουμε ζητήσει επανειλημμένα, το ειδικό καθεστώς της νησιωτικής Ελλάδας, δηλαδή η ελάχιστη διάρκεια της μισής ώρας και το ελάχιστο μίσθωμα των 36 ευρώ, να επεκταθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ούτως ώστε, αφενός να συμβαδίζει με την επέκταση της τουριστικής περιόδου και αφετέρου, να ενθαρρύνει τις επενδύσεις επιχειρήσεων 12μηνης λειτουργίας στα νησιά, η οποία θα συμβάλει στην κατάργηση της εποχικότητας, στον περιορισμό του φαινομένου της εγκατάλειψης των νησιών κατά τη χειμερινή περίοδο και στη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. 6. Η πρόβλεψη ελάχιστου χρόνου προκράτησης και ο καθορισμός του σε τριάντα (30) λεπτά, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθόσον, όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένα, σύμφωνα με το Συμβούλιο Επικρατείας (απόφαση 656/2024), η προκράτηση είναι αυτό που διαχωρίζει το έργο των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό από το έργο των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί). Όμως, η πρόβλεψη ελάχιστου χρόνου προκράτησης 30 λεπτών στην ηπειρωτική Ελλάδα, την Κρήτη και την Εύβοια (για πρώτη φορά), θα πρέπει να συνοδεύεται και από τη μείωση της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης και του ελάχιστου μισθώματος σε αυτές τις περιοχές. Άλλως, η πρόβλεψη ελάχιστου χρόνου προκράτησης 30 λεπτών και η διατήρηση της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης στις 3 ώρες και του ελάχιστου μισθώματος στα 82 ευρώ, θα συνιστά απλά και μόνο την προσθήκη ενός ακόμη περιορισμού στη λειτουργία των επιχειρήσεων μας στις ως άνω περιοχές, χωρίς καμία απολύτως τεκμηρίωση. Αντιθέτως, η πρόβλεψη ελάχιστου χρόνου προκράτησης 30 λεπτών και η μείωση της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης και του ελάχιστου μισθώματος, τεκμηριώνεται πλήρως, από το γεγονός ότι η προκράτηση (και μόνο) είναι αυτό που διαχωρίζει το έργο των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό από το έργο των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), σε αντίθεση με την ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης και το ελάχιστο μίσθωμα, τα οποία απλώς συνιστούν υπέρμετρους περιορισμούς στην άσκηση της επιχειρηματικής μας δραστηριότητας, οι οποίοι δεν εξυπηρετούν κανέναν απολύτως σκοπό δημοσίου συμφέροντος και έχουν θεσπιστεί αποκλειστικά και μόνο για την εξυπηρέτηση συντεχνιακών συμφερόντων άλλης επαγγελματικής ομάδας και δη κυρίως για την προστασία των συντεχνιακών συμφερόντων των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί). Τέλος, η πρόβλεψη νομοθετικής εξουσιοδότησης προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, για τον καθορισμό του ελάχιστου χρόνου προκράτησης στα νησιά (πλην της Κρήτης και της Εύβοιας), δεν εξυπηρετεί κάποια συγκεκριμένη σκοπιμότητα και θα πρέπει να καταργηθεί, ούτως ώστε, ο ελάχιστος χρόνος προκράτησης να καθοριστεί σε ενιαία βάση για όλη την επικράτεια, δηλαδή σε 30 λεπτά, τόσο για την ηπειρωτική όσο και για τη νησιωτική Ελλάδα. Διότι, αφενός, η ελάχιστη διάρκεια προκράτησης στα νησιά δεν μπορεί να καθοριστεί σε μεγαλύτερη των 30 λεπτών που καθορίζεται για την ηπειρωτική Ελλάδα (βλ. και τις υπ’ αριθ. 656/2024 και 625/2025 αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας). Ενώ, ο καθορισμός της ελάχιστης διάρκειας προκράτησης στα νησιά σε μικρότερη των 30 λεπτών δεν θα μπορέσει να εξυπηρετήσει το σκοπό για τον οποίο τίθεται, δηλαδή τον πλήρη διαχωρισμό του έργου των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό από το έργο των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί). 7. Ο ορισμός της έννοιας της προκράτησης, ως «η κατάρτιση της σύμβασης μίσθωσης και η ηλεκτρονική καταχώρισή της, με αμετάβλητη χρονοσήμανση, στο ψηφιακό μητρώο του άρθρου 20 του ν. 4530/2018», θα πρέπει να διευκρινιστεί ως προς την έννοια της «αμετάβλητης χρονοσήμανσης». Ειδικότερα, θα πρέπει να είναι απολύτως ξεκάθαρο, ότι η «αμετάβλητη χρονοσήμανση» αφορά μόνο την καταχώρηση της ημερομηνίας κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης (δηλαδή την προκράτηση) και όχι και τα υπόλοιπα πεδία του ψηφιακού μητρώου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, τα οποία επιβάλλεται να είναι μεταβλητά, καθόσον όλες οι υπόλοιπες παράμετροι της μεταφοράς και ιδίως η ημερομηνία και η ώρα έναρξης και λήξης της μεταφοράς, μπορούν να αλλάξουν μέχρι και την τελευταία στιγμή (και το ψηφιακό μητρώο του Υπουργείου πάντοτε επέτρεπε αυτές τις αλλαγές). Και πάλι, όμως, θεωρούμε ότι και αυτή η διατύπωση μπορεί να δημιουργήσει παρερμηνείες. Οπότε θεωρούμε ότι είναι καλύτερο να απαλειφθεί εντελώς η φράση «με αμετάβλητη χρονοσήμανση». Το υπόλοιπο περιεχόμενο της διάταξης αρκεί για να αποδώσει ορθά την έννοια της προκράτησης, όπως την έχει ορίσει άλλωστε και το Συμβούλιο Επικρατείας. Τέλος, σε κάθε περίπτωση, η αναφορά στον ορισμό της προκράτησης της φράσης «περί σύμβασης ενοικίασης Ε.Ι.Χ. οχημάτων», αναγράφεται δύο φορές και μία εκ των δύο θα πρέπει να διαγραφεί. Ή, καλύτερα, να διαγραφεί εντελώς ως περιττή. Άρθρο 52 παρ. 2 Προσθήκη περίπτωσης 1Α, στην υποπαράγραφο Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 1. Η πρόβλεψη για κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα για την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και σύμφωνη με την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των τοπικών επιβατικών μεταφορών κατά παραγγελία (ταξί και οχήματα ιδιωτικής μίσθωσης), αλλά και τους στόχους για μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος και περιορισμού των ρύπων (και προστασίας του περιβάλλοντος). 2. Η πρόβλεψη, όμως, για κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα μόνο για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, είναι εντελώς αδικαιολόγητη και ατεκμηρίωτη. Πράγματι, και στα νησιά (συμπεριλαμβανομένων της Κρήτης και της Εύβοιας) υπάρχει, ομοίως, μεγάλο κυκλοφοριακό πρόβλημα, διότι το οδικό δίκτυο είναι περιορισμένο και ο κυκλοφοριακός φόρτος τεράστιος, ιδίως κατά τη θερινή τουριστική περίοδο. Επίσης υπάρχει και επιβάρυνση ενός ιδιαίτερα ευαίσθητου περιβάλλοντος. Συνεπώς, και στα νησιά δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να εκτελούν τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό κενά δρομολόγια, επιβαρύνοντας την κυκλοφορία και το περιβάλλον. Δηλαδή, συντρέχουν οι ίδιοι ακριβώς λόγοι που επιβάλλουν την κατάργηση της υποχρέωσης αυτής στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, άπαξ και στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προβλέπεται η καθιέρωση υποχρεωτικής προκράτησης για τη μίσθωση ενός Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό σε όλη την επικράτεια (ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα), τότε, η διατήρηση της υποχρέωσης για την επιστροφή στην έδρα δεν έχει κανένα απολύτως νόημα, καθώς οι δύο αυτοί περιορισμοί (προκράτηση και υποχρέωση επιστροφής στην έδρα) εξυπηρετούν τον ίδιο ακριβώς σκοπό (να μην μπορεί ένα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό να προβαίνει σε άγρα πελατών όταν κινείται στο δρόμο ή όταν είναι σταθμευμένο, δηλαδή χωρίς να υπάρχει προκράτηση). Προτείνουμε, λοιπόν, την κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα και στη νησιωτική Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και της Εύβοιας). 3. Η πρόβλεψη της κατάργησης της επιστροφής στην έδρα, με την προσθήκη περίπτωσης 1Α, στην υποπαράγραφο Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, είναι νομοτεχνικά προβληματική. Πράγματι, η νομοθετική παρέμβαση θα πρέπει να γίνει στη διάταξη του άρθρου 21 του ν. 4530/2018 και όχι στην υποπαράγραφο Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012. Συγκεκριμένα, προτείνεται η κατάργηση της διάταξης του άρθρου 21 του ν. 4530/2018, η οποία προβλέπει την υποχρέωση επιστροφής στην έδρα, ορίζοντας ότι ως σημείο έναρξης της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό ορίζεται η έδρα της επιχείρησης που εκμισθώνει το όχημα. Σε κάθε περίπτωση, και εφόσον το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εμμείνει στην κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα μόνο για την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης, πράγμα στο οποίο διαφωνούμε έντονα, τότε η σχετική νομοθετική παρέμβαση θα πρέπει να γίνει στη διάταξη του άρθρου 21 του ν. 4530/2018. Άρθρο 52 παρ. 3 Τροποποίηση της περίπτωσης 2 της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 1. Με την παράγραφο αυτή τροποποιούνται οι απαιτήσεις που ισχύουν για τους οδηγούς των αυτοκινήτων που απασχολούνται στις επιχειρήσεις εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό. Οι τροποποιήσεις αυτές, οι οποίες έχουν ως κοινή συνισταμένη την προσπάθεια εξίσωσης των απαιτήσεων των οδηγών των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), έχουν τεθεί εντελώς πρόχειρα και χωρίς την απαραίτητη νομική επεξεργασία. Για το λόγο αυτό, προτείνουμε, καταρχάς, να μην γίνει καμία αλλαγή στην παράγραφο αυτή. Γενικά, η προβλεπόμενη προσπάθεια εξομοίωσης των απαιτήσεων των οδηγών των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), είναι προβληματική. Ο καθορισμός διαφορετικών απαιτήσεων για τους οδηγούς των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, σε σχέση με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), είναι επιβεβλημένος λόγω της διαφορετικής υπηρεσίας που παρέχουν. Τα ταξί αποτελούν μία υπηρεσία «δημοσίας χρήσεως». Εξ ου και οι αυστηρές απαιτήσεις που προβλέπονται στην οικεία νομοθεσία και ιδίως στις διατάξεις του ν. 4070/2012, οι οποίες δικαιολογούνται από το γεγονός ότι οι οδηγοί των ταξί παρέχουν υπηρεσία «δημοσίας χρήσεως». Από την άλλη πλευρά, τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό παρέχουν μία καθαρά ιδιωτική υπηρεσία. Επομένως, δε νοείται η θέσπιση αντίστοιχων αυστηρών απαιτήσεων για τους οδηγούς των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό. Σε κάθε περίπτωση, η εύρεση οδηγών για τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, ειδικά στα νησιά, ήταν ήδη πολύ δύσκολη, ακόμα και υπό το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Με τις ρυθμίσεις της παραγράφου 3 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, θεωρούμε ότι θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να καλυφθούν οι θέσεις των οδηγών Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, ειδικά στα νησιά, με ότι αυτό συνεπάγεται για την εύρυθμη λειτουργία των επιχειρήσεων μας και για την ομαλή εξυπηρέτηση των τουριστών. Κατά συνέπεια, προτείνεται, καταρχάς, η κατάργηση της παραγράφου 3 του άρθρου 52 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και η διατήρηση της περίπτωσης 2 της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, ως έχει. 2. Όσον αφορά στο ειδικότερο περιεχόμενο των τροποποιήσεων, σημειώνεται, καταρχάς, ότι η τροποποίηση της υποπερίπτωσης α΄ της περίπτωσης 2 της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, δια της παραπομπής στα αδικήματα που προβλέπονται στη διάταξη του άρθρου 100 του ν. 4070/2012, για την ανάκληση της άδειας κυκλοφορίας Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου (ταξί) από τον Περιφερειάρχη, δεν οδηγεί αναγκαστικά στην αυστηροποίηση των απαιτήσεων για τους οδηγούς των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό. Έτσι, η ισχύουσα σήμερα διάταξη του στοιχείου α΄ της περίπτωσης 2 της ως άνω διάταξης προβλέπει ότι οι οδηγοί των Ε.Ι.Χ. θα πρέπει να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα (δηλαδή για όλα τα κακουργήματα), κάτι που δεν προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 100 του ν. 4070/2012, η οποία περιλαμβάνει μόνο συγκριμένα κακουργήματα. Επίσης, η ισχύουσα σήμερα διάταξη της υποπερίπτωσης α΄ της περίπτωσης 2 της ως άνω διάταξης προβλέπει ότι οι οδηγοί των Ε.Ι.Χ. θα πρέπει να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για το πλημμέλημα της βαριάς σωματικής βλάβης, κάτι που δεν προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 100 του ν. 4070/2012. 3. Όσον αφορά στα στοιχεία που απαιτούνται για την απόδειξη της συνδρομής των ανωτέρω απαιτήσεων, η βασικότερη τροποποίηση που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου, είναι η απαίτηση για πιστοποιητικό ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης του οδηγού, για την απόδειξη της συνδρομής των απαιτήσεων της υποπερίπτωσης α΄. Η πρόβλεψη αυτή, η οποία κινείται και πάλι στη λογική της προσπάθειας εξίσωσης των απαιτήσεων των οδηγών των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), έχουν τεθεί εντελώς πρόχειρα και χωρίς την απαραίτητη νομική επεξεργασία. Πράγματι, η απαίτηση για ποινικό μητρώο δικαστικής χρήσης προβλέπεται στο άρθρο 95 παρ. 3 του ν. 4070/2012, για τη χορήγηση ή την ανανέωση της ειδικής άδειας οδήγησης Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου (ταξί). Δηλαδή, το ποινικό μητρώο δικαστικής χρήσης απαιτείται για τη χορήγηση ή την ανανέωση μίας διοικητικής πράξης (διοικητικής άδειας) από μία Δημόσια Υπηρεσία. Συνεπώς, το ποινικό μητρώο δικαστικής χρήσης, είτε αναζητείται αυτεπαγγέλτως από την ως άνω Δημόσια Υπηρεσία είτε παραμένει στην ως άνω Υπηρεσία, η οποία χορηγεί ή ανανεώνει την ειδική άδεια οδήγησης Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου (ταξί). Δηλαδή, δεν χορηγείται στον ίδιο τον οδηγό ταξί ούτε απαιτείται να διαθέτει και να επιδεικνύει το ως άνω ποινικό μητρώο στον έλεγχο της τροχαίας ή άλλης αρμόδιας αρχής. Αντιθέτως, η διάταξη του τελευταίου εδαφίου της περίπτωσης 2 της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, προβλέπει, ότι οι επιχειρήσεις εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό «υποχρεούνται να τηρούν στο αρχείο τους και να επιδεικνύουν σε κάθε έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές» τα αποδεικτικά έγγραφα για τη συνδρομή των παραπάνω απαιτήσεων, μεταξύ των οποίων και το πιστοποιητικό ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης του οδηγού. Σύμφωνα, όμως, με το άρθρο 572 παρ. 1 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, «Αντίγραφο ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης χορηγείται μόνο: α) στον εισαγγελέα ή τον τακτικό ανακριτή, για δικαστική αποκλειστικά χρήση, β) στους διευθυντές φυλακών και άλλων σωφρονιστικών ή θεραπευτικών καταστημάτων για κρατούμενο που με αμετάκλητη απόφαση εκτίει ποινή στερητική της ελευθερίας ή υποβάλλεται σε μέτρο ασφάλειας, γ) στις αλλοδαπές αρχές που ασκούν ποινική δικαιοδοσία, εφόσον υπάρχει υποχρέωση δικαστικής συνδρομής, δ) στις δημόσιες υπηρεσίες, πολιτικές, στρατιωτικές, στις εκκλησιαστικές αρχές, σε Ν.Π.Δ.Δ., σε οργανισμούς, σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας ή σε τράπεζες, μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία, ε) στις αλλοδαπές πρεσβείες ή προξενεία που έχουν διαπιστευθεί στην Ελλάδα για όσους πρόκειται να μεταναστεύσουν, στ) για το διορισμό δικαστικών λειτουργών, εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων, οργάνων των Σωμάτων Ασφαλείας και των υποψηφίων για την εισαγωγή στις παραγωγικές σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, το οποίο αποστέλλεται απευθείας στο αρμόδιο όργανο». Πώς, λοιπόν, θα τηρηθεί η ως άνω υποχρέωση της επιχείρησης εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, για τήρηση στο αρχείο της και επίδειξη σε κάθε έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές, του πιστοποιητικού ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης του οδηγού; Τη στιγμή, μάλιστα, που η κατοχή και χρήση από την επιχείρηση ενός τέτοιου εγγράφου, που περιέχει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, παραβιάζει ευθέως τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (GDPR); Προτείνουμε, λοιπόν, να διατηρηθεί η πρόβλεψη της ισχύουσας σήμερα διάταξης, περί πιστοποιητικού ποινικού μητρώου γενικής χρήσης, το οποίο εκδίδεται μέσω της διαδικτυακής πύλης gov.gr και όχι δικαστικής χρήσης, όπως προβλέπει η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 52 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 4. Για τους οδηγούς των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει δύο επιπλέον προϋποθέσεις, οι οποίες δεν απαιτούνται για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί): α) Την καλή γνώση μιας γλώσσας πέραν της ελληνικής, που αποδεικνύεται με πιστοποιητικό γλωσσομάθειας τουλάχιστον επιπέδου Β2 κατά το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς και β) να είναι απόφοιτοι τουλάχιστον Λυκείου οποιουδήποτε τύπου ή αντίστοιχης εκπαιδευτικής βαθμίδας της αλλοδαπής, το οποίο αποδεικνύεται απολυτήριο Λυκείου οποιουδήποτε τύπου ή αντίστοιχο τίτλο σπουδών ξένου σχολείου της αλλοδαπής. Εφόσον, λοιπόν, επιχειρείται εκ μέρους του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών να γίνει μία εξομοίωση των απαιτήσεων που ισχύουν για τους οδηγούς των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί) και των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, τότε θα πρέπει να προστεθούν και για τους οδηγούς των ταξί οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις. Ειδικά για τις περιπτώσεις εκτέλεσης τουριστικών μεταφορών από τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και, ιδίως, για τις μεταφορές τουριστών από τις πύλες εισόδου της χώρας ή των νησιών ή άλλων τουριστικών προορισμών (αεροδρόμια και λιμάνια) προς χώρους τουριστικής διαμονής (ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα) και αντίστροφα, οι οποίες εκ του νόμου ανήκουν μόνο στις τουριστικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και οι επιχειρήσεις εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό.