Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΠΕΔΔΗΧ' | 9 Μαρτίου 2026, 11:35

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Υπόμνημα για την ένταξη του ελληνικού παραδοσιακού χορού στην ανώτατη εκπαίδευση Η ραγδαία άνθηση του ελληνικού παραδοσιακού χορού στη σύγχρονη εποχή, τόσο ως προς τον αριθμό των συμμετεχόντων όσο και ως προς τον αριθμό των διδασκόντων, τον καθιστά έναν από τους σημαντικότερους φορείς έκφρασης των παραστατικών τεχνών. Ο παραδοσιακός χορός δεν αποτελεί απλώς μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας ή ψυχαγωγίας· αποτελεί ένα σύνθετο πολιτισμικό φαινόμενο που εμπεριέχει ιστορική μνήμη, κοινωνικές πρακτικές, μουσική, ποίηση, τελετουργία και συλλογική εμπειρία. Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη η διδασκαλία και η διάδοσή του να στηριχθούν σε στέρεες επιστημονικές και πανεπιστημιακές βάσεις. Η συγκρότηση ενός πανεπιστημιακού τμήματος αφιερωμένου στον ελληνικό παραδοσιακό χορό μπορεί να διασφαλίσει την επιστημονική μελέτη, την παιδαγωγική κατάρτιση και τη συστηματική έρευνα γύρω από το αντικείμενο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση και τη δημιουργική εξέλιξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η Πανελλήνια Ένωση Δασκάλων Δημοτικού Χορού (Π.Ε.Δ.ΔΗ.Χ.), μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε στις 25 Μαρτίου 2021 (Α.Μ. βιβλίου Ειρηνοδικείου Αθηνών: 166/27-05-2021), έχει ως κύριο σκοπό την επαγγελματική αναγνώριση του δασκάλου δημοτικού – παραδοσιακού χορού από την Πολιτεία, την προάσπιση των επαγγελματικών και επιστημονικών του δικαιωμάτων και την πλήρη ενσωμάτωση του παραδοσιακού χορού στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο ελληνικός παραδοσιακός χορός αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του ελληνικού λαού. Μέσα από τους χορούς αποτυπώνονται ιστορικές εμπειρίες, κοινωνικές σχέσεις, τοπικές ταυτότητες και συλλογικά βιώματα. Ο χορός συνοδεύει τις σημαντικότερες στιγμές της κοινωνικής ζωής: τις γιορτές, τα πανηγύρια, τις τελετουργίες, τα οικογενειακά γεγονότα και τις εποχικές εορτές του κύκλου του χρόνου. Η σημασία του χορού στην ελληνική παιδεία αναγνωρίζεται ήδη από την αρχαιότητα. Ο Πλάτων, στους «Νόμους», θεωρεί τον χορό βασικό στοιχείο της παιδευτικής διαδικασίας, καθώς συνδέεται με τη μουσική, την αρμονία του σώματος και την καλλιέργεια της ηθικής αγωγής. Στην αρχαία ελληνική σκέψη, η χορευτική κίνηση δεν αποτελεί μόνο αισθητική έκφραση αλλά και μέσο παιδαγωγικής και πνευματικής καλλιέργειας. Παράλληλα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2003), οι παραδοσιακές χορευτικές πρακτικές αποτελούν βασικό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας των κοινοτήτων και η διαφύλαξή τους προϋποθέτει την εκπαίδευση, την έρευνα και τη μετάδοσή τους στις νεότερες γενιές. Στη σύγχρονη Ελλάδα, ο παραδοσιακός χορός γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση. Εκατοντάδες πολιτιστικοί σύλλογοι δραστηριοποιούνται σε όλη τη χώρα, ενώ λειτουργούν χιλιάδες τμήματα εκμάθησης παραδοσιακών χορών για παιδιά, νέους και ενήλικες. Παράλληλα, πολυάριθμα φεστιβάλ και διεθνείς διοργανώσεις προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό στο εξωτερικό, συμβάλλοντας στην πολιτιστική διπλωματία και την ενίσχυση της διεθνούς εικόνας της χώρας. Η δυναμική αυτή ανάπτυξη καθιστά αναγκαία την ποιοτική αναβάθμιση της διδασκαλίας του παραδοσιακού χορού μέσω επιστημονικής και παιδαγωγικής κατάρτισης των δασκάλων του. Ένα πανεπιστημιακό πρόγραμμα σπουδών μπορεί να συνδυάσει τη θεωρητική γνώση (λαογραφία, ανθρωπολογία του χορού, ιστορία, μουσικολογία, παιδαγωγική) με την πρακτική εκπαίδευση και την καλλιτεχνική δημιουργία. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλές χώρες της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Κόσοβο, Τσεχία, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Τουρκία, Ιταλία, Ιρλανδία κ.ά.) ο παραδοσιακός χορός διδάσκεται ήδη σε πανεπιστημιακό επίπεδο ως αυτοτελές γνωστικό αντικείμενο, σε ανεξάρτητες σχολές ή τμήματα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο εμφανές το κενό που υφίσταται σήμερα στην Ελλάδα. Χαρακτηριστική είναι και η επισήμανση του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή» (28 Ιανουαρίου 2023): «Στη χώρα μας συμβαίνει το εξής παράδοξο: ενώ είμαστε υπερήφανοι για τη σπουδαία και μακραίωνη ιστορία μας στο θέατρο, τον χορό και τη μουσική, εδώ, στη γη των Μουσών, δεν έχουμε — δεν είχαμε ποτέ — σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου στις παραστατικές τέχνες». Το γεγονός αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης του παραδοσιακού χορού στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Ποια μπορεί να είναι η θέση της Μούσας Τερψιχόρης, προστάτιδας της χορευτικής τέχνης, στην ελληνική πολιτισμική παράδοση, εάν ο ελληνικός παραδοσιακός χορός παραμένει εκτός του πανεπιστημιακού εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας που τον γέννησε; Αιτούμαστε Η Πανελλήνια Ένωση Δασκάλων Δημοτικού Χορού αιτείται: 1. Την ένταξη του ελληνικού παραδοσιακού χορού στην υπό ίδρυση Σχολή Παραστατικών Τεχνών, με τη δημιουργία αυτοτελούς πανεπιστημιακού τμήματος που θα επιτρέπει στους φοιτητές να διδαχθούν σε βάθος τον πλούτο της ελληνικής χορευτικής παράδοσης, σε συνδυασμό με την απαραίτητη επιστημονική και παιδαγωγική κατάρτιση. 2. Την απονομή πιστοποιημένου πανεπιστημιακού τίτλου σπουδών στον τομέα του παραδοσιακού χορού, ο οποίος θα εξασφαλίζει σαφή ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα στους αποφοίτους. 3. Την ένταξη του παραδοσιακού χορού στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως αυτοτελούς γνωστικού αντικειμένου, λαμβάνοντας υπόψη τα σημαντικά παιδαγωγικά και πολιτιστικά οφέλη που μπορεί να προσφέρει στη μαθητική κοινότητα. 4. Τη συνεκτίμηση του υπομνήματος που έχει ήδη κατατεθεί στο Υπουργείο Παιδείας με αριθμό πρωτοκόλλου 161246 / 11-12-2025, στο οποίο παρουσιάζονται αναλυτικά οι προτάσεις για την ένταξη του παραδοσιακού χορού στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Η θεσμική αναγνώριση του ελληνικού παραδοσιακού χορού στην ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί ουσιαστική επένδυση στον πολιτισμό, στην παιδεία και στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας. Παράλληλα, θα συμβάλει καθοριστικά στη διασφάλιση της επιστημονικής μελέτης, της ποιοτικής διδασκαλίας και της βιώσιμης συνέχισης μιας ζωντανής πολιτιστικής παράδοσης που εξακολουθεί να εκφράζει τη συλλογική μνήμη και τη δημιουργική δύναμη της ελληνικής κοινωνίας.