Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Σωματείο Εργαζομένων στο Χώρο του Χορού' | 10 Μαρτίου 2026, 09:44

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ Ως Σωματείο Εργαζομένων στο Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ), αιτούμαστε την απόσυρση και επανεξέταση του προτεινόμενου σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας και ειδικά σε ό, τι αφορά στην ένταξη της τέχνης του Χορού στην ΑΣΠΤ. Επί δεκαετίες ο κλάδος διεκδικεί την ίδρυση Δημόσιου Πανεπιστημίου Χορού, ικανού να διασφαλίσει υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκή εκπαίδευση και ουσιαστική θεσμική ισοτιμία με κατοχύρωση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών δικαιωμάτων των χορευτών, δασκάλων χορού και χορογράφων. Αντί αυτού, το παρόν νομοσχέδιο εισάγει ρυθμίσεις που δημιουργούν σοβαρές στρεβλώσεις, υπονομεύοντας τόσο την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης όσο και την ισότιμη ακαδημαϊκή και επαγγελματική αναγνώριση του κλάδου. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, περισσότερο προκαλεί σοβαρούς προβληματισμούς και ερωτηματικά ως προς τις πραγματικές του συνέπειες, παρά επιχειρεί να αντιμετωπίσει το διαχρονικό κενό της πανεπιστημιακής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στο χώρο των παραστατικών τεχνών και ειδικότερα του χορού. Χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους επαγγελματικούς και συλλογικούς φορείς του χώρου, προχωρά στην κατάργηση των Ανώτερων Δημόσιων Σχολών Χορού (ΚΣΟΤ και Λυρικής) και σε συνδυασμό με τον περιορισμένο αριθμό εισακτέων στο νέο πανεπιστημιακό τμήμα οδηγεί στη συρρίκνωση της δημόσιας και δωρεάν πρόσβασης στην καλλιτεχνική εκπαίδευση και ενισχύει την κατεύθυνση προς την διευρυνση της ιδιωτικής εκπαιδευτικής αγορά. Παράλληλα, ο διαχωρισμός των καλλιτεχνικών πεδίων, που εντείνει ο χωρικός κατακερματισμός των επιμέρους τμημάτων, η διάσπαση σε κτίρια σπαρμένα σε όλο τον αστικό ιστό, η απουσία ενός ενιαίου ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και συνεκτικού προγράμματος σπουδών, δεν είναι τυχαία, ούτε προσωρινή. Βάλλει στον καταστατικό πυρήνα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης: την όσμωση, την διεπιστημονική ανταλλαγή, τον διακαλλιτεχνικό διάλογο, την ζύμωση και την διαμόρφωση φοιτητικού σώματος μέσα από συνελεύσεις, κοινούς χώρους ανάπαυλας αλλά και έρευνας και δημιουργεί έναν τεχνητό διαχωρισμό που υπονομεύει τη συλλογικότητα των μελλοντικών φοιτητ(ρι)ών. Στο πλαίσιο της εφαρμογής νόμων συνολικά για την τριτοβάθμια εκπαίδευση —σε συνάρτηση με τη διαδικασία της Μπολόνια, τον νόμο-πλαίσιο του 2022 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, τη μετατροπή των ΙΕΚ σε Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) και το ΠΔ 85/2022—, η κυβέρνηση φέρνει ένα ακόμα νομοσχέδιο που δεν διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση αλλά διατηρεί τον ταξικό διαχωρισμό και στην εκπαίδευση του χορού, καθώς δημιουργεί πρόσθετα οικονομικά εμπόδια για την απόκτηση επιπλέον προσόντων. Κάτωθι παραθέτουμε κατηγοριοποιημενα και αναλυτικα τα ζητήματα που μας οδηγούν στη μη αποδοχή του παρόντος νομοσχεδίου: 1. Κατακερματισμός υποδομών – Απουσία διακαλλιτεχνικότητας Με το προτεινόμενο σχήμα, οι πέντε δημόσιες ανώτερες σχολές χορού, μουσικής και δραματικής τέχνης αποσπώνται από το υφιστάμενο πλαίσιο της ανώτερης εκπαίδευσης και, με την προσθήκη ενός τέταρτου έτους σπουδών απορροφώνται και μετατρέπονται σε πανεπιστημιακά τμήματα ενός Ιδρύματος. Έτσι, το προτεινόμενο Πανεπιστήμιο συγκροτείται από μία μόνο σχολή και πέντε τμήματα που παραμένουν εγκατεστημένα στα υφιστάμενα κτίρια σε δύο πόλεις της χώρας. Η δομή αυτή δημιουργεί εύλογα ζητήματα ως προς τη συνοχή του ιδρύματος και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται ακαδημαϊκά η εκπαίδευση στους κλάδους των παραστατικών τεχνών. Για τα δύο Τμήματα Χορού προβλέπεται να λειτουργήσουν αποκλειστικά στην Αθήνα, σε διαφορετικά κτίρια ακυρώνοντας στην πράξη τη διακηρυγμένη «διακαλλιτεχνικότητα» του νομοσχεδίου που προϋποθέτει ενιαίο φυσικό και ακαδημαϊκό περιβάλλον. Η θέση του Σ.Ε.ΧΩ.ΧΟ, διατυπωμένη επανειλημμένα, αφορά στη δημιουργία ενιαίου Πανεπιστημίου Χορού με ολοκληρωμένες σπουδές και κοινές υποδομές. 2. Απορρόφηση υφιστάμενων δημόσιων σχολών και περιορισμός εισακτέων Η απορρόφηση της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης και της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού Εθνικής Λυρικής Σκηνής από το νέο Τμήμα Χορού συνεπάγεται, κατ’ ουσία, παύση της αυτοτελούς λειτουργίας τους και αναδιάρθρωση που οδηγεί σε δραστική μείωση του αριθμού εισακτέων. Με βάση τα προβλεπόμενα, ο αριθμός εισακτέων εκτιμάται ότι δεν θα υπερβαίνει τα δεκαπέντε (15) άτομα ετησίως. Η ρύθμιση αυτή δεν συνιστά αναβάθμιση αλλά συρρίκνωση της δημόσιας καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, αντί για διεύρυνση, όπως θα όφειλε να συνεπάγεται η ίδρυση πανεπιστημιακού τμήματος. Επιπλέον, εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας για το μέλλον των προεπαγγελματικών τμημάτων και των “φυτωρίων”,αφού οι κτιριακές υποδομές που φιλοξενούνταν παραχωρούνται στην ΑΣΠΤ και δεν προβλέπεται πουθενά στο νομοσχέδιο η διαφύλαξη και περαιτέρω ανάπτυξη δημόσιας και δωρεάν χορευτικής εκπαίδευσης για τις μικρότερες ηλικίες. 3. Αριθμός εισακτέων και κατατακτήριες εξετάσεις Σχετικά με τον ακαδημαϊκό διάδρομο, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ποσοστό μόλις 15% των εισακτέων θα προέρχεται από κατατακτήριες εξετάσεις αποφοίτων Ανώτερων Επαγγελματικών Σχολών Χορού (περίπου δύο άτομα ετησίως). Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται σοβαρό ζήτημα συμβατότητας με την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας, αφού ο δραστικός περιορισμός της δυνατότητας πρόσβασης τους στο μοναδικό πανελλαδικά Πανεπιστημιακό Τμήμα Χορού συνιστά έμμεσο αποκλεισμό της πλειονότητας των ήδη επαγγελματικά καταρτισμένων χορευτών/τριών, από τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση. 4. Στελέχωση διδακτικού προσωπικού Οι ρυθμίσεις περί στελέχωσης του Τμήματος με μέλη ΔΕΠ καθώς και η πρόβλεψη σύστασης Ειδικού Καλλιτεχνικού Προσωπικού με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, ιδίως κατά τη μεταβατική περίοδο, εγείρουν εύλογες ανησυχίες ως προς τη διασφάλιση της σταθερής λειτουργίας των τμημάτων και του εκπαιδευτικού συνεχούς, της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της ίσης πρόσβασης στις θέσεις του διδακτικού προσωπικού. Η ίδρυση του πρώτου πανεπιστημιακού Τμήματος Χορού οφείλει να εδράζεται σε σαφή, αντικειμενικά και ακαδημαϊκά κριτήρια, με πλήρη συμμόρφωση προς τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της διαφάνειας, ώστε να αποκλείεται κάθε υπόνοια προνομιακής μεταχείρισης ή «φωτογραφικών» διαδικασιών. 5. Έλλειψη αποκέντρωσης – Περιορισμός γεωγραφικής πρόσβασης Η ίδρυση ενός και μοναδικού Τμήματος στην Αθήνα παραβλέπει την αρχή της περιφερειακής ανάπτυξης και της ισότιμης πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση. Σε πλήθος επιστημονικών αντικειμένων, η Πολιτεία έχει υιοθετήσει μοντέλο αποκεντρωμένης ανάπτυξης πανεπιστημιακών δομών. Η πρόβλεψη ίδρυσης επιπλέον Τμημάτων ή Παραρτημάτων σε άλλες περιφέρειες θα διασφάλιζε ουσιαστικά ίσες ευκαιρίες για υποψηφίους/ες πανελλαδικά και θα ενίσχυε την πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας. 6. Ζήτημα συμπερίληψης Η πρόβλεψη για άρση της αρτιμέλειας μόνο ως τίτλος εντάσσεται προκειμένου να συμμορφωθεί στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Η επίκληση της συμπερίληψης καθίσταται αντιφατική όταν, ταυτόχρονα, ο εξαιρετικά περιορισμένος αριθμός θέσεων οδηγεί σε ουσιαστικό αποκλεισμό της πλειονότητας των ενδιαφερομένων από την πρόσβαση στο δημόσιο πανεπιστήμιο, ενώ ταυτόχρονα οι υπάρχουσες υποδομές δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε εξ αρχής να εξυπηρετήσουν ανάγκες ατόμων με αναπηρίες. 7. Ένταξη στο 5ο εξάμηνο Η πρόβλεψη ένταξης αποφοίτων Ανώτερων Επαγγελματικών Σχολών Χορού στο 5ο εξάμηνο, μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων, δεν διασφαλίζει δίκαιη και ακαδημαϊκά τεκμηριωμένη διαδικασία, αφού η εν λόγω ρύθμιση αναγνωρίζει, κατ’ ουσίαν, δύο έτη σπουδών αντί των τριών που συνιστούν τη διάρκεια φοίτησης στις Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, οδηγώντας σε έμμεση υποβάθμιση των σπουδών αυτών. Η μετάβαση από την Ανώτερη στην Ανώτατη βαθμίδα οφείλει να προβλέπει συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο κύκλο συμπληρωματικών μαθημάτων, ιδίως σε θεωρητικά και ερευνητικά πεδία. 8. Ενίσχυση κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση του Χορού. Η προώθηση της εισαγωγής μέσω του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), που προϋποθέτει την καταβολή διδάκτρων, προκειμένου να αποκτηθεί το ακαδημαϊκό 6ο επίπεδο, ενισχύει τον ταξικό αποκλεισμό στην εκπαίδευση του χορού, καθώς δημιουργεί πρόσθετα οικονομικά εμπόδια για την εισαγωγή στην Πανεπιστημιακή εκπαίδευση, βάζοντας παράλληλα τις βάσεις για την υποβάθμιση της δημόσιας και δωρεάν Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Επιπλέον, η απουσία δημόσιας και δωρεάν προετοιμασίας για την ένταξη στην ΑΣΠΤ επιτείνει τις ανισότητες, περιορίζοντας την πρόσβαση σε όσους διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να υποστηρίξουν ιδιωτική προετοιμασία, αφού δεν υπάρχει καμία θεσμική πρόβλεψη της ένταξης του χορού στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια δημόσια εκπαίδευση. Καταληκτικά, το προτεινόμενο σχέδιο νόμου, αντί να θεμελιώνει ένα ουσιαστικό, ανοιχτό και ακαδημαϊκά συγκροτημένο Δημόσιο Πανεπιστήμιο Χορού, διαμορφώνει ένα περιορισμένο και συρρικνωμένο σχήμα, το οποίο δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές εκπαιδευτικές, καλλιτεχνικές και κοινωνικές ανάγκες του κλάδου, έτσι όπως ανά τα χρόνια έχουμε οραματιστεί, επεξεργαστεί και επανειλημμένως καταθέσει τεκμηριωμένα τόσο στο Υπουργείο Παιδείας, όσο και στο Υπουργείο Πολιτισμού. Η ίδρυση πανεπιστημιακού τμήματος χορού αποτελεί μια ιστορική στιγμή για το ελληνικό πανεπιστήμιο. Η γνώση, η εμπειρία και η τεχνογνωσία γύρω από το πεδίο αυτό κατανέμονται σε ένα ευρύ φάσμα φορέων, συλλογικοτήτων και επαγγελματιών. Ο σχεδιασμός ενός τέτοιου ιδρυτικού νόμου δεν μπορεί να πραγματοποιείται ερήμην αυτών των φορέων ούτε υπό συνθήκες περιορισμένου διαλόγου. Το ΣΕΧΩΧΟ καλεί το Υπουργείο να αποσύρει το εν λόγω σχέδιο νόμου, να επανεξετάσει συνολικά το θεσμικό πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας του Τμήματος Χορού και συνολικά της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, καλώντας σε ουσιαστικό διάλογο το ΣΕΧΩΧΟ, ώστε να ληφθούν υπόψη τα χρόνια αιτήματα και οι προτάσεις των εργαζομένων του κλάδου του χορού. Για ένα συνεκτικό, δίκαιο και ακαδημαϊκά τεκμηριωμένο μοντέλο ανώτατης καλλιτεχνικής εκπαίδευσης που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες του κλάδου και της σημερινής κοινωνίας.