Υπουργείο Εσωτερικών | Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

Σχόλιο του χρήστη 'Παύλος Κοτσώνης' | 13 Φεβρουαρίου 2026, 05:55

Μόνιμος Σύνδεσμος

Το άρθρο 6 παράγραφος 5 λέει «Οι υποψήφιοι της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 6, στον εκλογικό κατάλογο της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού.» Αν η έννοια της παρ. 1 του άρθρου 6 αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του Προεδρικού Διατάγματος 26/2012 - (Άρθρο 6 Π.Δ. 96/2007) η οποία λέει: «Το δικαίωμα του εκλέγειν έχουν σε κάθε εκλογική περιφέρεια μόνο όσοι είναι γραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους των δήμων της εκλογικής περιφέρειας.» τότε αυτή η αναφορά είναι περιοριστική και δεν δίνει πρόσβαση στο εκλέγεσθαι σε μεγάλο κομμάτι της ομογένειας. Αυτό είναι ένα προβληματικό κομμάτι αυτής της νομοθεσίας και οι νομοθέτες οφείλουν να σκεφτούν πως μπορούν να αυξήσουν την πρόσβαση στο εκλέγεσθαι. Το άρθρο 6 παράγραφος 5 του σχεδίου νόμου σημαίνει ότι για να μπορεί κανείς να εκλέγεται από την περιφέρεια του απόδημου ελληνισμού οφείλει να είναι και γραμμένος ή γραμμένη στον εκλογικό κατάλογο της διασποράς. Δηλαδή εκλέγεσθαι από την περιφέρεια του απόδημου ελληνισμού απαιτεί και δικαίωμα εκλέγειν από την ίδια περιφέρεια. Αλλά για να υπάρχει εκλέγειν (άρα και εκλέγεσθαι) στην περιφέρεια απόδημου ελληνισμού ο απόδημος πρέπει να πληρεί τα εξής: (1) να έχει διαμείνει συνολικά στην Ελλάδα για 2 χρόνια, κατά τα τελευταία 35 έτη από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, για να εγγραφεί στους ειδικούς καταλόγους εκλογέων που ζουν στο εξωτερικό. (2) να έχει υποβάλει δήλωση εισοδήματος στο τρέχον ή στο προηγούμενο φορολογικό έτος. (3) να έχει πρόσβαση στα στοιχεία Taxisnet. Λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί από τους ομογενείς που ζουν στο εξωτερικό μπορεί να μην πληρούν τα παραπάνω, το σχέδιο νόμου εδώ δημιουργεί ένα πρόβλημα λογοδοσίας. (1) Δημιουργείται ιεραρχία Ελλήνων ομογενών, όπου κάποιοι έχουν δικαίωμα να εκλέγονται και κάποιοι όχι — κυρίως όσον αφορά στον όρο διαμονής για δύο χρόνια στην Ελλάδα κατά τα τελευταία 35 έτη. Αν κάποιος γεννήθηκε και έζησε συνεχόμενα για 18 χρόνια στην Ελλάδα αλλά έφυγε τότε από την Ελλάδα και δεν ξαναγύρισε, στα 54 χρόνια του δεν θα έχει πλέον δικαίωμα εκλέγειν, άρα ούτε και δικαίωμα εκλέγεσθαι. Αυτό είναι αυθαίρετο και πρέπει να τροποποιηθεί με πρόθεση το εκλέγειν και άρα και το εκλέγεσθαι να περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερους Έλληνες ομογενείς, ασχέτως του πότε έφυγαν από την Ελλάδα ή του αν έζησαν στην Ελλάδα. Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη εξέταση από τους νομοθέτες, το παρόν σχέδιο νόμου όμως είναι σίγουρα αυθαίρετο σε αυτό το σημείο και δημιουργεί παράλογες ανισότητες στα δικαιώματα των αποδήμων στο εκλέγειν και άρα και στο εκλέγεσθαι, περιορίζοντας πλήρως τους Έλληνες που έφυγαν νωρίς στη ζωή τους ή δεν μεγάλωσαν στην Ελλάδα, πολλοί εκ των οποίων μπορεί να έχουν ελληνικό διαβατήριο και να αισθάνονται εξίσου Έλληνες με αυτούς που πληρούν τον όρο των 2 ετών στην Ελλάδα τα τελευταία 35 χρόνια. (2) Αν πρέπει να έχει υποβάλει ο Έλληνας της διασποράς δήλωση εισοδήματος, αυτό δεν τον υποχρεώνει να έχει περιουσία στην Ελλάδα ούτε εισόδημα, μιας και η δήλωσή του μπορεί να είναι μηδενική, άρα δεν εμπεριέχεται κάποιος είδος τροχοπέδη σε αυτούς που δεν έχουν περιουσία ή εισόδημα στην Ελλάδα — άρα το σχέδιο νόμου δεν δημιουργεί υπό αυτή την έννοια ζήτημα ανισότητας δικαιωμάτων βασισμένο στην οικονομική κατάσταση του απόδημου. Αν και το παραπάνω ισχύει, η διαδικασία τακτοποίησης των φορολογικών υποχρεώσεων δεν είναι απλή για τον απόδημο ή ομογενή ο οποίος μπορεί να έχει ζήσει όλη του τη ζωή στο εξωτερικό και απαιτεί σε πολλές περιπτώσεις πληρωμή ειδικού λογιστή. Αν ο ομογενής δεν έχει τους οικονομικούς πόρους ή τη δυνατότητα να κάνει τη διαδικασία της τακτοποίησης μόνος ή μόνη, τότε περιορίζεται η δυνατότητά του στο εκλέγειν και στο εκλέγεσθαι. Άρα υπάρχουν έμμεσοι τεχνικοί και οικονομικοί περιορισμοί περιεχόμενοι εδώ. Σε αυτό το σημείο η βελτίωση είναι η απλοποίηση της φορολογικής τακτοποίησης για τους απόδημους που δεν το έχουν κάνει ή η κατάργηση του όρου. Εάν επιτρέπεται να έχει κάποιος δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι, ακόμη κι αν δεν έχει εισόδημα στην Ελλάδα (με μηδενική δήλωση), γιατί είναι απαραίτητο να έχει κάνει δήλωση; Αν, λ.χ., έχει δηλώσει μόνιμη κατοικία στο εξωτερικό για φορολογικούς σκοπούς, συνεπώς το δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι πρέπει να δίνεται σίγουρα και σε αυτούς που δεν έχουν κάνει ούτε μηδενική φορολογική δήλωση αν έχουν δηλώσει μόνιμη κατοικία εξωτερικού για λόγους φορολογίας. Το όλο σύστημα είναι περίπλοκο και θα ήταν απλούστερο για την πρόσβαση όλης της ομογένειας και της ισότητας των εκλογικών τους δικαιωμάτων να μην περιορίζονται από αυθαίρετους περιοριστικούς κανόνες. Εν κατακλείδι, η αναφορά στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του Προεδρικού Διατάγματος 26/2012 - (Άρθρο 6 Π.Δ. 96/2007) δημιουργεί πρόβλημα, μιας και περιορίζει ποιος μπορεί να εκλεχθεί βάσει της νομοθεσίας. Κάνω αναφορά και στο προηγούμενο μου σχόλιο — όλο το νόημα είναι να υπάρχει λογοδοσία, ο βουλευτής της περιφέρειας του απόδημου ελληνισμού οφείλει να εκπροσωπεί όχι μόνο τους απόδημους και ομογενείς που ψηφίζουν, αλλά όλο το πολιτικό σώμα των 5-7 εκατομμυρίων ομογενών, δηλαδή και αυτών που δεν ψηφίζουν (περιλαμβανομένων των ομογενών και αποδήμων στους οποίους δεν δίνεται το δικαίωμα λόγω των παραπάνω σε ένα βαθμό αυθαίρετων τεχνικών περιορισμών). Άρα για να υπάρξει ουσιαστική λογοδοσία, πρέπει αυτοί που εκπροσωπούνται να μην έχουν λιγότερα δικαιώματα από αυτούς που τους εκπροσωπούν, μιας και λόγω της διαφοροποίησής τους δεν μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικό έλεγχο ή να επηρεάσουν τις αποφάσεις που λαμβάνονται εκ μέρους τους. Δεν μπορούν, λ.χ., να καταψηφίσουν βουλευτή των αποδήμων που λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες είναι ενάντια στις ανάγκες τους/προτεραιότητές τους, μήτε δύνανται να εκλέγουν ώστε να εκπροσωπήσουν τις ανάγκες τους αν το θέλουν.