Υπουργείο Εσωτερικών

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Ναϊτίδης Ιωάννης' | 1 Ιουνίου 2026, 15:59

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Παρατηρήσεις – προτάσεις επί του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την καταστατική θέση των αιρετών, τη συμμετοχή των ενστόλων και τη λειτουργία των ΟΤΑ Αξιότιμε κ. Υπουργέ, κυρίες και κύριοι, Καταθέτω την παρούσα παρέμβαση με σεβασμό στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και με την εμπειρία που έχω αποκτήσει μέσα από την ενεργή συμμετοχή μου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση από το 2014 έως σήμερα. Η δική μου διαδρομή στην Αυτοδιοίκηση ξεκίνησε από τη βάση. Υπηρέτησα ως σύμβουλος κοινότητας και στη συνέχεια ως Πρόεδρος της Κοινότητας Αλεξανδρούπολης, βιώνοντας από κοντά την καθημερινή επαφή με τον πολίτη, τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας, αλλά και την πραγματική σημασία της άμεσης εκπροσώπησης. Σήμερα, ως Αντιδήμαρχος Καθημερινότητας, Τεχνικών Έργων και Πολεοδομίας του Δήμου Αλεξανδρούπολης, έχω την ευθύνη ενός ιδιαίτερα απαιτητικού και βαρύ χαρτοφυλακίου σε έναν Δήμο με έντονη αναπτυξιακή δυναμική, αυξημένες ανάγκες, μεγάλες γεωγραφικές αποστάσεις, πολλούς οικισμούς και καθημερινές προκλήσεις. Παράλληλα, ως στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων, αισθάνομαι την ανάγκη να σταθώ ιδιαίτερα στο ζήτημα που αφορά τους συναδέλφους μου, αλλά και συνολικά τους ένστολους που επιλέγουν να ασχοληθούν με τα κοινά. Η συμμετοχή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι προνόμιο. Είναι ευθύνη. Είναι χρόνος, κόπος, παρουσία στην κοινωνία, καθημερινή επαφή με τα προβλήματα των πολιτών και πολλές φορές προσωπικό κόστος. Όποιος υπηρετεί την Αυτοδιοίκηση, ειδικά σε έναν μεγάλο και γεωγραφικά εκτεταμένο δήμο όπως ο Δήμος Αλεξανδρούπολης, γνωρίζει ότι η δουλειά δεν τελειώνει στο γραφείο. Είναι στους δρόμους, στους οικισμούς, στα σχολεία, στα έργα, στις ζημιές, στις κοινότητες, στην καθημερινότητα. Με αυτό το σκεπτικό θεωρώ ότι ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να διευκολύνει τη συμμετοχή ικανών ανθρώπων στα κοινά και όχι να τη δυσκολεύει. Δεν ζητώ προνόμια. Ζητώ ένα δίκαιο και ισορροπημένο πλαίσιο, που να σέβεται και τη λειτουργία των υπηρεσιών και τη λαϊκή εντολή που δίνουν οι πολίτες στους αιρετούς. 1. Να μη χάνουν οι ένστολοι τη βαθμολογική και μισθολογική τους εξέλιξη Στο άρθρο 294 προβλέπεται ότι τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού, όταν αναλαμβάνουν αιρετά καθήκοντα, τίθενται σε αναστολή υπηρεσιακών καθηκόντων. Το πρόβλημα είναι ότι για τους ένστολους προβλέπεται πως ο χρόνος αυτός δεν υπολογίζεται για βαθμολογικές προαγωγές, μισθολογικές προσαυξήσεις και άλλες υπηρεσιακές συνέπειες. Αυτό, κατά την άποψή μου, είναι άδικο. Ένας ένστολος που εκλέγεται δεν σταματά να υπηρετεί την πατρίδα και την κοινωνία. Υπηρετεί έναν άλλο θεσμό, με δημόσια ευθύνη και με εντολή των πολιτών. Δεν μπορεί η συμμετοχή στην Αυτοδιοίκηση να αντιμετωπίζεται σαν τιμωρία στην υπηρεσιακή του πορεία. Προτείνεται να απαλειφθεί η σχετική εξαίρεση και ο χρόνος άσκησης αιρετών καθηκόντων να λογίζεται πλήρως για όλες τις υπηρεσιακές, βαθμολογικές, μισθολογικές, ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές συνέπειες. 2. Να μπορούν οι ένστολοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι να είναι άμισθοι αντιδήμαρχοι Ιδιαίτερα προβληματική θεωρώ και την πρόβλεψη που αποκλείει τα πρόσωπα του άρθρου 294 από τη θέση του άμισθου αντιδημάρχου. Ο άμισθος αντιδήμαρχος δεν λαμβάνει αντιμισθία. Δεν επιβαρύνει τον δήμο. Προσφέρει χρόνο, γνώση και ευθύνη χωρίς οικονομική απολαβή. Δεν είναι λογικό ένας αιρετός που είναι δημόσιος υπάλληλος ή στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων να μην μπορεί να προσφέρει ως άμισθος αντιδήμαρχος, εφόσον δεν υπάρχει ειδικό ασυμβίβαστο και εφόσον δεν λαμβάνει οικονομική απολαβή από τον δήμο. Προτείνεται να τροποποιηθεί η σχετική διάταξη ώστε να προβλέπεται ότι: «Τα πρόσωπα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 294 δύνανται να ορίζονται άμισθοι αντιδήμαρχοι, εφόσον δεν λαμβάνουν αντιμισθία, έξοδα παράστασης ή άλλη οικονομική απολαβή από τον δήμο και εφόσον δεν συντρέχει ειδικό ασυμβίβαστο από την υπηρεσιακή νομοθεσία που τα διέπει.» 3. Να υπάρχει δικαίωμα επιλογής Θα πρέπει να δοθεί στον αιρετό η δυνατότητα επιλογής. Άλλο είναι κάποιος να αναλαμβάνει έμμισθη θέση και να τίθεται σε αναστολή υπηρεσιακών καθηκόντων, και άλλο να προσφέρει ως άμισθος αντιδήμαρχος, χωρίς αντιμισθία. Η οριζόντια αντιμετώπιση όλων των περιπτώσεων δεν βοηθά ούτε τους δήμους ούτε τους αιρετούς ούτε τις υπηρεσίες. Χρειάζεται πιο καθαρή διάκριση ανάμεσα στην έμμισθη και στην άμισθη άσκηση καθηκόντων. 4. Να υπάρξει μεταβατική πρόβλεψη για όσους έχουν ήδη εκλεγεί Πολλοί αιρετοί έχουν ήδη εκλεγεί για την αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028 και έχουν οργανώσει τη ζωή, την εργασία και την προσφορά τους με βάση το ισχύον πλαίσιο. Δεν είναι σωστό να αλλάξουν αιφνιδιαστικά οι όροι κατά τη διάρκεια της θητείας. Προτείνεται να υπάρξει σαφής μεταβατική διάταξη, ώστε οι νέες ρυθμίσεις να μην επηρεάσουν δυσμενώς τους ήδη εκλεγμένους αιρετούς. 5. Να προστεθεί η λέξη «μετακινούνται» στο άρθρο 301 Στο άρθρο 301 αναφέρεται ότι οι αιρετοί δημόσιοι υπάλληλοι δεν μετατίθενται ούτε αποσπώνται εκτός των ορίων όπου έχουν εκλεγεί. Όμως στην πράξη υπάρχει και η υπηρεσιακή «μετακίνηση». Αν δεν προστεθεί ρητά η λέξη αυτή, μπορεί να δημιουργηθεί κενό. Δηλαδή ένας αιρετός να μη μετατεθεί, να μην αποσπαστεί, αλλά να μετακινηθεί υπηρεσιακά μακριά από τον τόπο όπου εκλέχθηκε. Προτείνεται η διατύπωση: «Δεν μετατίθενται, δεν αποσπώνται και δεν μετακινούνται εκτός των διοικητικών ορίων του δήμου ή της περιφερειακής ενότητας όπου έχουν εκλεγεί.» 6. Η ειδική μέριμνα να μην αφορά μόνο τους νησιωτικούς δήμους Η χώρα δεν έχει μόνο νησιωτικές ιδιαιτερότητες. Έχει και παραμεθόριες, ακριτικές, ορεινές και γεωγραφικά εκτεταμένες περιοχές. Ο Έβρος είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης έχει μεγάλη έκταση, πολλούς οικισμούς, απόσταση από τα μεγάλα κέντρα, ιδιαίτερες ανάγκες πολιτικής προστασίας και καθημερινές απαιτήσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς φυσική παρουσία των αιρετών. Για τον λόγο αυτό, η δυνατότητα μετάθεσης, απόσπασης ή τοποθέτησης στον τόπο εκλογής δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στους νησιωτικούς δήμους. Πρέπει να επεκταθεί και σε παραμεθόριους, ακριτικούς, ορεινούς, μειονεκτικούς και γεωγραφικά εκτεταμένους δήμους. 7. Να στηριχθούν θεσμικά οι πρόεδροι και οι σύμβουλοι κοινοτήτων Στην πράξη, οι πρόεδροι των κοινοτήτων είναι οι πρώτοι που ακούνε το πρόβλημα του πολίτη. Είναι οι άνθρωποι που θα δεχθούν το τηλεφώνημα για μια βλάβη, έναν δρόμο, ένα φωτιστικό, μια ζημιά, ένα πρόβλημα νερού, ένα ζήτημα καθημερινότητας. Δεν μπορεί να τους αντιμετωπίζουμε σαν αιρετούς δεύτερης κατηγορίας. Το αναφέρω και από προσωπική εμπειρία, γιατί η δική μου διαδρομή ξεκίνησε ακριβώς από την Κοινότητα. Εκεί αντιλαμβάνεται κανείς τι σημαίνει άμεση επαφή με τον πολίτη, άμεση καταγραφή του προβλήματος και καθημερινή προσπάθεια για λύσεις. Προτείνεται οι διευκολύνσεις που προβλέπονται για αιρετούς να περιλαμβάνουν ρητά και τους προέδρους και συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων, ιδίως όταν υπηρετούν μακριά από τον τόπο όπου εκλέχθηκαν. 8. Η ειδική άδεια να μην οδηγεί σε οικονομική αποδυνάμωση Η συμμετοχή σε συνεδριάσεις, αυτοψίες, επιτροπές και θεσμικές υποχρεώσεις δεν είναι προσωπική υπόθεση του αιρετού. Είναι μέρος της αποστολής του. Για τον λόγο αυτό, η ειδική άδεια δεν πρέπει να λειτουργεί ως οικονομική ποινή. Πρέπει να υπάρχει ισορροπία, ώστε ο αιρετός να μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του χωρίς να βρίσκεται κάθε φορά μπροστά στο δίλημμα: εργασία ή Αυτοδιοίκηση. 9. Να αναγνωρίζεται ουσιαστικά η εμπειρία της Αυτοδιοίκησης Η Αυτοδιοίκηση είναι σχολείο διοίκησης. Ένας δήμαρχος, ένας αντιδήμαρχος, ένας πρόεδρος συμβουλίου, ένας πρόεδρος κοινότητας ή ένας αιρετός που έχει καθημερινή εμπλοκή με έργα, υπηρεσίες, πολίτες και προβλήματα αποκτά πραγματική διοικητική εμπειρία. Η εμπειρία αυτή πρέπει να αναγνωρίζεται όταν ο αιρετός επιστρέφει στην υπηρεσία του. Δεν μπορεί η διοίκηση ενός δήμου, η διαχείριση έργων, προϋπολογισμών, κρίσεων και ανθρώπινου δυναμικού να θεωρείται εμπειρία μικρότερης αξίας. Ιδίως όταν ένας αιρετός έχει περάσει από τη βάση της Αυτοδιοίκησης και στη συνέχεια αναλαμβάνει ένα σύνθετο χαρτοφυλάκιο, όπως η καθημερινότητα, τα τεχνικά έργα και η πολεοδομία, αποκτά εμπειρία που δεν είναι θεωρητική. Είναι εμπειρία πραγματικής διοίκησης, συντονισμού, ευθύνης και αποτελέσματος. 10. Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ανθρώπους, όχι αποκλεισμούς Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι μια σημαντική ευκαιρία. Πρέπει να γίνει εργαλείο ενίσχυσης της Αυτοδιοίκησης και όχι ένα πλαίσιο που θα αποθαρρύνει ανθρώπους από το να συμμετέχουν. Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται δημόσιους υπαλλήλους, ιδιωτικούς υπαλλήλους, επιστήμονες, ελεύθερους επαγγελματίες, ανθρώπους της αγοράς, ανθρώπους των κοινοτήτων, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν την κοινωνία, που έχουν μάθει να αναλαμβάνουν ευθύνη και που μπορούν να σταθούν δίπλα στον πολίτη. Ως στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων και ως άνθρωπος που υπηρετώ την Τοπική Αυτοδιοίκηση από το 2014, θεωρώ ότι η συμμετοχή στα κοινά πρέπει να ενθαρρύνεται και όχι να δυσκολεύεται. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει ανάγκη από ανθρώπους που γνωρίζουν τι σημαίνει ευθύνη, καθήκον, συνέπεια και προσφορά. Έχει ανάγκη και από στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, ανθρώπους που έχουν μάθει να λειτουργούν με σεβασμό στην ιεραρχία, με οργάνωση, με προγραμματισμό, με πειθαρχία, αλλά και με νοοτροπία ολοκλήρωσης κάθε αποστολής που αναλαμβάνουν. Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είναι εμπόδιο για την Αυτοδιοίκηση. Είναι προστιθέμενη αξία. Γιατί ο δήμος, ειδικά σήμερα, δεν χρειάζεται μόνο καλή πρόθεση. Χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να συντονίζουν, να αποφασίζουν, να αναλαμβάνουν ευθύνη, να βρίσκονται στο πεδίο και να οδηγούν ένα ζήτημα από την καταγραφή μέχρι την επίλυση. Η συμμετοχή των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας στα κοινά πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δύναμη για την τοπική δημοκρατία και όχι ως πρόβλημα προς περιορισμό. Δεν ζητούμε ειδική μεταχείριση. Ζητούμε ένα πλαίσιο που να σέβεται τη λαϊκή εντολή, να προστατεύει τις υπηρεσίες, αλλά και να επιτρέπει σε ανθρώπους με εμπειρία, πειθαρχία, οργανωτική σκέψη και αποδεδειγμένη διάθεση προσφοράς να υπηρετούν τον τόπο τους μέσα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με εκτίμηση, Γιάννης Ναϊτίδης Αντιδήμαρχος Καθημερινότητας, Τεχνικών Έργων & Πολεοδομίας Δήμου Αλεξανδρούπολης Στέλεχος Ενόπλων Δυνάμεων