Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη Δημήτρης Φακιτσας | 2 Ιουνίου 2026, 00:45
  • Σχόλιο του χρήστη 'Δημήτρης Φακιτσας' | 2 Ιουνίου 2026, 00:45

    Επί της παρ. 1 του άρθρου 188 σε συνδυασμό με την παρ. 4 του άρθρου 207: Η διατύπωση της «επιφύλαξης» στην παρ. 1 του άρθρου 188, σε συνδυασμό με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 207, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα μεταβατικού δικαίου για Δήμους που ήδη συμμετέχουν σε περισσότερους του ενός πολυμετοχικούς Αναπτυξιακούς Οργανισμούς (π.χ. σε νησιωτικούς ή διαδημοτικούς οργανισμούς). Ο απόλυτος περιορισμός «κάθε δήμος δύναται να συμμετέχει σε έναν (1) αναπτυξιακό οργανισμό» δεν λαμβάνει υπόψη τις ήδη διαμορφωμένες εταιρικές σχέσεις και τις ανειλημμένες συμβατικές υποχρεώσεις των Δήμων για την υλοποίηση έργων. Εάν ένας Δήμος προχωρήσει σε μετατροπή υφιστάμενου ΝΠΙΔ του σε μονομετοχικό οργανισμό, οδηγείται σε βίαιη και ζημιογόνα έξοδο από υφιστάμενους πολυμετοχικούς οργανισμούς στους οποίους μπορεί να είναι εταίρος. Πρόταση: 1. Στους δήμους συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου: α) οι υφιστάμενοι αναπτυξιακοί οργανισμοί, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 207, περί της διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, Συμπλήρωση στο Άρθρο 200 Η απόλυτη απαγόρευση χρησιμοποίησης του προϊόντος της αύξησης κεφαλαίου για λειτουργικές δαπάνες, παραβλέπει τη φύση της λειτουργίας των Αναπτυξιακών Οργανισμών, οι οποίοι εκτελούν συγχρηματοδοτούμενα ή μη έργα με ετεροχρονισμένες ροές εσόδων (π.χ. εκ των υστέρων χρηματοδότηση ΕΣΠΑ). Οι οργανισμοί αυτοί έχουν ζωτική ανάγκη από κεφάλαιο κίνησης (ρευστότητα) προκειμένου να προχρηματοδοτήσουν την έναρξη των έργων (μισθοδοσία έκτακτου προσωπικού, αρχικά έξοδα) μέχρι την εκταμίευση των κοινοτικών πόρων. Εάν απαγορευτεί οριζόντια η διάθεση κεφαλαίων για τη διασφάλιση της ταμειακής ρευστότητας που συνδέεται με τα έργα, οι οργανισμοί θα οδηγηθούν σε οικονομική ασφυξία και αδυναμία υλοποίησης των προγραμματικών τους συμβάσεων. Πρόταση Αναδιατύπωσης (Προσθήκη περίπτωσης δ’): «Αύξηση κεφαλαίου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188 επιτρέπεται μόνον για: [...] δ) την κάλυψη αναγκών σε κεφάλαιο κίνησης που συνδέεται αποκλειστικά με την προχρηματοδότηση και υλοποίηση εγκεκριμένων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ή προγραμματικών συμβάσεων, αποκλειόμενης απολύτως της χρησιμοποίησής του για την κάλυψη πάγιων λειτουργικών ελλειμμάτων παρελθουσών χρήσεων.» Σχόλιο επί του Άρθρου 226 («Προσωπικό αναπτυξιακών οργανισμών») Το προτεινόμενο άρθρο παρουσιάζει σοβαρές νομοτεχνικές ασάφειες, εσωτερικές αντιφάσεις και ένα προφανές σφάλμα παραπομπής. Αν το άρθρο ψηφιστεί ως έχει, θα προκαλέσει προβλήματα κατά τον προσυμβατικό έλεγχο των δαπανών από το Ελεγκτικό Συνέδριο και τις Αρχές Διαχείρισης του ΕΣΠΑ. Επισημαίνονται τα ακόλουθα σημεία ανά παράγραφο: 1. Επί της Παραγράφου 2 Η διάταξη αναφέρεται σε «αμοιβές των συμβάσεων έργου του άρθρου 38 του ν. 4765/2021». Όμως, το άρθρο 38 του εν λόγω νόμου ρυθμίζει αποκλειστικά τη διάρκεια και την ανανέωση των συμβάσεων ΙΔΟΧ (προσωπικό ορισμένου χρόνου) για παροδικές ανάγκες στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων. Το άρθρο 38 δεν αποτελεί τη νομική βάση για τη σύναψη ή τον προσδιορισμό αμοιβών «συμβάσεων έργου». Η γενική παραπομπή στην υπ’ αρ. 114947/29.11.2022 Υπουργική Απόφαση (Εθνικοί κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών ΕΣΠΑ) χωρίς προσδιορισμό συγκεκριμένου άρθρου, δημιουργεί ερμηνευτική ανασφάλεια. Πρέπει να εξειδικευτεί ότι εφαρμόζονται οι διατάξεις που αφορούν τις δαπάνες προσωπικού ή φυσικών προσώπων (άρθρα 15, 32 κλπ). Σημείωση: Στην υπουργική απόφαση 114947/2022, οι κανόνες για τις αμοιβές προσωπικού και τις συμβάσεις έργου περιλαμβάνονται στο άρθρο 15 αλλά και σε άλλα άρθρα υπάρχουν σχετικές αναφορές. Πρόταση Αναδιατύπωσης της παρ. 2: «Το έκτακτο προσωπικό προσλαμβάνεται σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ασκεί τις αποφασιστικές αρμοδιότητες που προβλέπονται από τα καθήκοντα που του ανατίθενται. Για τον υπολογισμό της αμοιβής των συμβάσεων έργου του άρθρου 38 του ν. 4765/2021, εφαρμόζονται οι ειδικότεροι κανόνες του άρθρου [X] της υπ’ αρ. 114947/29.11.2022 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων “Εθνικοί κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών για τα προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027” (Β΄ 6132), που αφορούν στις αμοιβές φυσικών προσώπων.» 2. Επί των Παραγράφων 3 & 4 Η παρ. 3 εισάγει μια παρέκκλιση για συνεργασία με «ιδιώτες επαγγελματίες» με έκδοση δελτίου παροχής υπηρεσιών (μπλοκάκι), εξαιρώντας τους ρητά από το άρθρο 6 του ν. 2527/1997 (περί συμβάσεων μίσθωσης έργου). Δημιουργείται νομικό κενό για το ποιο είναι το ακριβές θεσμικό πλαίσιο αυτής της σχέσης: πρόκειται για καθαρές συμβάσεις παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών ή συμβάσεις μίσθωσης έργου; Η παρ. 4 ορίζει ότι οι εν λόγω ιδιώτες συντάσσουν μελέτες και τεύχη διαγωνισμών «υπό τη διεύθυνση του Προϊσταμένου της οικείας υπηρεσίας». Η φράση «υπό τη διεύθυνση» αποτελεί βασικό τεκμήριο σχέσης εξαρτημένης εργασίας κατά την πάγια νομολογία. Αν διατηρηθεί, υπάρχει άμεσος κίνδυνος δικαστικών διεκδικήσεων για τη μετατροπή των συμβάσεων αυτών σε ΙΔΑΧ, καθώς και καταλογισμών από τις επιθεωρήσεις εργασίας. Ο όρος «ιδιώτες επαγγελματίες» είναι νομικά αδόκιμος. Πρόταση Αναδιατύπωσης της παρ. 4 (πρώτο εδάφιο): «4. Οι εξωτερικοί συνεργάτες της παρ. 3 δύνανται να συντάσσουν μελέτες έργων και υπηρεσιών, καθώς και τεύχη δημοσίων διαγωνισμών, σε συνεργασία και σε εναρμόνιση με τις κατευθύνσεις του Προϊσταμένου της οικείας τεχνικής υπηρεσίας του αναπτυξιακού οργανισμού.» 3. Επί της Παραγράφου 6 Η διάταξη δεν ξεκαθαρίζει αν ο Γενικός Διευθυντής και οι Προϊστάμενοι που προσλαμβάνονται απευθείας από την αγορά (όχι μέσω της απόσπασης της παρ. 5) αποτελούν «τακτικό» ή «έκτακτο» προσωπικό. Δεδομένου ότι η θητεία τους συναρτάται με τη θητεία του Δ.Σ., πρόκειται για διευθυντικά στελέχη επί θητεία (ορισμένου χρόνου). 4. Για το τακτικό προσωπικό Πρόσφατες αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχουν διαμορφώσει μια αυστηρή δικαστική κρίση, σύμφωνα με την οποία η συμπερίληψη του μισθολογικού κόστους του τακτικού προσωπικού των Α.Ο.Τ.Α. ως άμεσης δαπάνης στο πλαίσιο προγραμματικών συμβάσεων στερείται νομιμότητας. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΔΙΑΤΑΞΗ: (νέα παράγραφος στο Άρθρο 226) «Το πάσης φύσεως προσωπικό του Αναπτυξιακού Οργανισμού (τακτικό, έκτακτο, αποσπασμένο ή μετακινούμενο), συμπεριλαμβανομένων των στελεχών διοίκησης, αποτελεί ίδιο μέσο του Οργανισμού για την υλοποίηση των σκοπών του, των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και των πάσης φύσεως συμβάσεων που αυτός συνάπτει. Το ανωτέρω προσωπικό δύναται να συντάσσει μελέτες έργων και υπηρεσιών, να καταρτίζει τεύχη δημοσίων διαγωνισμών σε συνεργασία και σε εναρμόνιση με τις κατευθύνσεις του Προϊσταμένου της οικείας τεχνικής υπηρεσίας του αναπτυξιακού οργανισμού, καθώς και να μετέχει στη συγκρότηση συλλογικών οργάνων και επιτροπών. Το μισθολογικό κόστος του εν λόγω προσωπικού, κατά το μέρος και τις ώρες που αποδεδειγμένα διατίθεται για την εκτέλεση συγκεκριμένης σύμβασης ή προγράμματος, συνιστά άμεση, επιλέξιμη και νόμιμη δαπάνη προσωπικού. Το κόστος αυτό ενσωματώνεται στον προϋπολογισμό της εκάστοτε σύμβασης ή του προγράμματος ως μέρος του κόστους παραγωγής του παραδοτέου έργου και χρηματοδοτείται από τους πόρους αυτών, κατά παρέκκλιση οποιασδήποτε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης.» Σχόλιο επί της παραγράφου 3 του Άρθρου 289 (Αναγνώριση προϋπηρεσίας υφιστάμενου προσωπικού) Η παρούσα διατύπωση της παραγράφου 3 σχετικά με την κατάταξη του προσωπικού στα μισθολογικά κλιμάκια του Ενιαίου Μισθολογίου (ν. 4354/2015) χρήζει άμεσης νομοτεχνικής διευκρίνισης, προκειμένου να αποτραπεί η κατάφωρη αδικία εις βάρος του υφιστάμενου προσωπικού των Αναπτυξιακών Οργανισμών. Η διάταξη αναφέρει ότι η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τον χρόνο υπηρεσίας «που έχει διανυθεί στον φορέα και σε άλλους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης». Δεδομένου ότι πολλοί Αναπτυξιακοί Οργανισμοί εντάσσονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης μόλις εντός του 2026, οι οικονομικές υπηρεσίες δεν θα αναγνωρίσουν τα προηγούμενα έτη προϋπηρεσίας που διένυσε το προσωπικό εντός του ίδιου του Οργανισμού, με το πρόσχημα ότι κατά το παρελθόν ο φορέας αυτός δεν αποτελούσε κομμάτι της Γενικής Κυβέρνησης. Έμπειρα στελέχη που υπηρετούν επί πολλά έτη στους ΑΟΤΑ, στηρίζοντας τη λειτουργία τους και την απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ, απειλούνται με μισθολογικό «μηδενισμό» της προϋπηρεσίας τους και κατάταξη στο εισαγωγικό κλιμάκιο, σαν να προσλήφθηκαν για πρώτη φορά! Κατά ανάλογο τρόπο με τις ρυθμίσεις που διέπουν το προσωπικό της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.), πρέπει να κατοχυρωθεί ρητά ότι ο χρόνος υπηρεσίας που διανύθηκε στον ίδιο τον Αναπτυξιακό Οργανισμό αναγνωρίζεται στο σύνολό του για τη μισθολογική εξέλιξη, ανεξαρτήτως του χρόνου ένταξης του Οργανισμού στο Μητρώο της Γενικής Κυβέρνησης. Πρόταση Αναδιατύπωσης της παρ. 3 (δεύτερο εδάφιο): «Η κατάταξή του σε μισθολογικά κλιμάκια διενεργείται με απόφαση του αρμόδου οργάνου του φορέα, σύμφωνα με τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας που έχει διανυθεί στον φορέα —ο οποίος λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του από την αρχική ημερομηνία πρόσληψης ή σύμβασης του υπαλλήλου στον οικείο Οργανισμό, ανεξαρτήτως του χρόνου ένταξης του φορέα αυτού στη Γενική Κυβέρνηση— καθώς και σε άλλους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, τα τυπικά προσόντα και την κατηγορία εκπαίδευσης.» Συμπληρωματικό Σχόλιο επί της παραγράφου 4 του Άρθρου 289 (Μισθολογικό καθεστώς νεοπροσλαμβανόμενου προσωπικού) Πέραν της προστασίας των αποδοχών του υφιστάμενου προσωπικού, η διάταξη οφείλει να προνοήσει για το μισθολογικό καθεστώς του νέου προσωπικού (και ιδίως του τεχνικού/επιστημονικού) που θα προσληφθεί για τις ανάγκες των συγχρηματοδοτούμενων έργων. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί ανταγωνίζονται απευθείας τον ιδιωτικό τομέα για την προσέλκυση εξειδικευμένων στελεχών (π.χ. Μηχανικών ΠΕ/ΤΕ με εμπειρία σε μελέτες και επίβλεψη έργων). Η οριζόντια και αυστηρή εφαρμογή των εισαγωγικών κλιμακίων του ν. 4354/2015 για τους νεοπροσλαμβανόμενους, χωρίς καμία δυνατότητα προσαύξησης ή χορήγησης ειδικής «προσωπικής διαφοράς» εξομοίωσης με το υφιστάμενο προσωπικό, καθιστά τις θέσεις αυτές εντελώς μη ελκυστικές. Είναι πρακτικά αδύνατο να στελεχωθεί μια Τεχνική Υπηρεσία με έμπειρους Μηχανικούς όταν ο καθαρός πρώτος μισθός υποχωρεί στα επίπεδα των 900€. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί θα αδυνατούν να καλύψουν τις κενές θέσεις του Κανονισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας (Κ.Ε.Υ.), με άμεσο κίνδυνο την απώλεια προθεσμιών, την εμπλοκή των διαγωνιστικών διαδικασιών και, τελικά, την απώλεια κρίσιμων κοινοτικών πόρων για τους ΟΤΑ. Πρέπει να προβλεφθεί ρητά η δυνατότητα χορήγησης ειδικής προσαύξησης ή «ειδικής προσωπικής διαφοράς» και για το νέο προσωπικό, ώστε οι συνολικές αποδοχές τους να εξομοιώνονται με τις αποδοχές του υφιστάμενου προσωπικού αντίστοιχων προσόντων ή να ανταποκρίνονται στα δεδομένα της αγοράς για τη συγκεκριμένη κατηγορία έργων. Πρόταση Προσθήκης νέου εδαφίου στην παρ. 4: «Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού, οι διατάξεις για τη διατήρηση της προσωπικής διαφοράς και το ύψος των συνολικών αποδοχών της παρούσας παραγράφου δύνανται να εφαρμόζονται αναλογικά και για το προσωπικό που προσλαμβάνεται μετά την ένταξη του φορέα στη Γενική Κυβέρνηση, προκειμένου οι απολαβές του να εναρμονίζονται με τις αντίστοιχες του υφιστάμενου προσωπικού των ιδίων τυπικών και ουσιαστικών προσόντων, με σκοπό τη διασφάλιση της στελέχωσης των κρίσιμων τεχνικών και οικονομικών υπηρεσιών του φορέα.»