Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΣΟΔΑ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (άρθρα 381-448)Σχόλιο του χρήστη ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΗΣ | 2 Ιουνίου 2026, 09:48
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΗΣ' | 2 Ιουνίου 2026, 09:48

    Άρθρο 389 και συγκεκριμένα: α) στην 1η παράγραφο και στην περίπτωση τρίτου και τέταρτου συντελεστή που αφορούν στην κατηγοριοποίηση των επαγγελματικών χώρων ανάλογα με το αν επιφέρουν ή όχι σημαντική όχληση στο περιβάλλον. Δίδονται μάλιστα από τη διάταξη κριτήρια για τον προσδιορισμό του βαθμού όχλησης του περιβάλλοντος και τη μετέπειτα κατάταξη μιας δραστηριότητας στον τρίτο ή στον τέταρτο συντελεστή (το πεδίο άσκησης οικονομικής δραστηριότητας όσο και η γενική κατηγοριοποίηση της δραστηριότητας παραγωγής προϊόντων και παροχής υπηρεσιών και η φύση των χρησιμοποιούμενων εργαλείων – υλικών). Θέση μας είναι ότι τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται για την άσκηση πάσης φύσεως οικονομικών δραστηριοτήτων θα πρέπει να κατηγοριοποιούνται σε χώρους που επιβαρύνουν ή μη σημαντικά τις υπηρεσίες καθαριότητας καθώς ο όρος «όχληση στο περιβάλλον» παραπέμπει σε κριτήρια που δεν σχετίζονται – τουλάχιστον άμεσα – με τις υπηρεσίες καθαριότητας. Η εμπειρία και τα δεδομένα των Δήμων και μάλιστα των τουριστικών Δήμων, που διαπιστώνει τουλάχιστον τετραπλασιασμό (στην περίπτωση του Δήμου μας) του όγκου των σκουπιδιών τη θερινή περίοδο δεν θα πρέπει να αγνοείται και να θεσπίζονται κριτήρια ανεξάρτητα του κόστους των υπηρεσιών καθαριότητας. β) ιδιαιτέρως επικίνδυνη για τη βιωσιμότητα των Δήμων κρίνεται η παράγραφος που αφορά στην μείωση του Ενιαίου Τέλους Καθαριότητας και Φωτισμού για τις εποχικά λειτουργούσες επιχειρήσεις κατά το διάστημα που παραμένουν κλειστές. Η διάταξη αυτή, αφενός στερεί από το συλλογικό όργανο τη δυνατότητα να αποφασίζει επί της αναγνώρισης ή μη της εποχικής λειτουργίας των επιχειρήσεων και αφετέρου δεν λαμβάνει υπόψη ότι δαπάνες του Δήμου για τον ηλεκτροφωτισμό και την καθαριότητα είναι σχεδόν στο σύνολό τους πάγιες και ανελαστικές• ο Δήμος δεν σταματά τη μισθοδοσία των υπαλλήλων του, τη συντήρηση των οχημάτων ούτε σβήνει τα φώτα στο οδικό και κοινόχρηστο δίκτυο πέριξ των κλειστών τουριστικών επιχειρήσεων κατά τους χειμερινούς μήνες. Εάν επιβληθεί ως έχει διατυπωθεί, τη απώλεια των πόρων της ανελαστικής δαπάνης θα μετακυληθεί αναγκαστικά στους μόνιμους κατοίκους και στις επιχειρήσεις 12μηνης λειτουργίας, προκειμένου να μην δημιουργηθεί έλλειμμα, αφού η μείωση των εισπράξεων καθίσταται υποχρεωτική και για τους τουριστικούς Δήμους αφορά σε χιλιάδες τετραγωνικά ξενοδοχειακών χώρων, αλλά και σε λοιπούς χώρους που λειτουργούν εποχικά (ενοικιάσεις αυτοκινήτων, τουριστικά καταστήματα, εστιατόρια, κλπ.) που ως σήμερα δεν αιτούνταν αναγνώριση εποχικής λειτουργίας. Είναι προφανές ότι έχουμε να κάνουμε με μια κατάφορη διάκριση εις βάρος των μη εποχικών χρηστών. Για τον λόγο αυτό, ζητούμε την άμεση διόρθωση της διάταξης ώστε στη σχετική μελέτη να αποτυπώνονται διακριτά τα ποσά καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού, και η όποια μείωση λόγω εποχικότητας να αφορά αποκλειστικά το σκέλος της καθαριότητας, καθότι η παροχή ηλεκτροφωτισμού δεν σταματά ποτέ και επιβαρύνει τον Δήμο με πάγια έξοδα. γ) στην παρ. 9, εδ. ε, εντοπίζεται άλλη μια εξαιρετικά προβληματική ρύθμιση σχετικά με τον υπολογισμό της επιφάνειας των ξενοδοχείων, η οποία αγνοεί προκλητικά την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου (Απόφαση ΣτΕ 4142/1988 Τμ. Α΄). Ενώ το ΣτΕ ορίζει ρητά ότι ως βοηθητικοί χώροι των υπνοδωματίων (που επιβαρύνονται με οικιακό συντελεστή) νοούνται αυστηρά και μόνο όσοι υποβοηθούν αμέσως τη λειτουργία τους —όπως λουτρά, προθάλαμοι, διάδρομοι και πλυντήρια—, η προτεινόμενη διάταξη αφήνει ένα επικίνδυνο παράθυρο παρερμηνειών. Χώροι όπως η αίθουσα πρωινού, τα εστιατόρια, το μαγειρείο, η κυρία είσοδος, ο χώρος υποδοχής, τα μπαρ, τα σαλόνια και οι αποθήκες, αποτελούν ξεκάθαρα χώρους οικονομικής δραστηριότητας και επιβάλλεται να υπάγονται στον αντίστοιχο επαγγελματικό συντελεστή («λοιποί χώροι»). Η τρέχουσα ασάφεια του κειμένου θα οδηγήσει σε τεράστια απώλεια εσόδων για τους δήμους και σε ατέρμονες δικαστικές διαμάχες. Στο Άρθρο 393, που αφορά το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) και έρχεται να αντικαταστήσει το ΤΑΠ και το ΦΗΧ, εντοπίζουμε μια μνημειώδη νομοτεχνική παράλειψη στην παράγραφο 2. Κατά τη διατύπωση των κριτηρίων υπολογισμού της αξίας των ακινήτων, αναφέρονται μόνο το ύψος της τιμής ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας, έχοντας ξεχαστεί εντελώς τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου. Είναι προφανές ότι χωρίς τη μεταβλητή των τετραγωνικών μέτρων, η διάταξη καθίσταται πρακτικά ανεφάρμοστη. Ταυτόχρονα, με βάση τα νέα δεδομένα του ΤΤΑ, προκύπτει μια υπέρμετρη επιβάρυνση για τους δημότες μας. Στο Άρθρο 400 του σχεδίου νόμου διαπιστώνεται ενδεχόμενη ασάφεια ως προς τη διάκριση των παραβάσεων που υπάγονται στις παραγράφους 1 και 2. Συγκεκριμένα, η παράγραφος 1 αναφέρεται σε παράβαση των όρων χορηγηθείσας άδειας χρήσης κοινόχρηστου χώρου και προβλέπει την επιβολή του αναλογούντος τέλους και προστίμου τριπλάσιου αυτού, ενώ η παράγραφος 2 αναφέρεται σε χρήση κοινόχρηστου χώρου άνευ άδειας και προβλέπει την επιβολή προστίμου. Σημειώνεται ότι και η αιτιολογική έκθεση του άρθρου διευκρινίζει ότι, στην περίπτωση παράβασης των όρων χορηγηθείσας άδειας, επιβάλλονται σωρευτικά το οφειλόμενο τέλος και το προβλεπόμενο πρόστιμο, ενώ στην περίπτωση χρήσης κοινόχρηστου χώρου χωρίς άδεια επιβάλλεται αποκλειστικά πρόστιμο, χωρίς οφειλή τέλους. Παρά ταύτα, από τη διατύπωση των διατάξεων εξακολουθεί να μην προκύπτει με σαφήνεια: • αν η αυθαίρετη χρήση χώρου για τον οποίο επιτρέπεται η παραχώρηση, χωρίς να έχει χορηγηθεί άδεια, υπάγεται αποκλειστικά στην παράγραφο 2, • αν η υπέρβαση χορηγηθείσας άδειας σε χώρο για τον οποίο δεν επιτρέπεται η παραχώρηση υπάγεται στην παράγραφο 1 ή στην παράγραφο 2, • αν μπορεί να επιβληθεί «αναλογούν τέλος» σε χώρο που δεν είναι παραχωρήσιμος και συνεπώς δεν θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο νόμιμης παραχώρησης, • καθώς και αν η έννοια της «χρήσης χωρίς άδεια» της παραγράφου 2 καταλαμβάνει και περιπτώσεις αυθαίρετης κατάληψης παραχωρήσιμου χώρου ή μόνο περιπτώσεις όπου ο χώρος είναι καταρχήν επιτρεπτός προς παραχώρηση. Ενδεικτικά, κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος μπορεί να διαθέτει άδεια ανάπτυξης τραπεζοκαθισμάτων σε συγκεκριμένο τμήμα κοινόχρηστου χώρου, αλλά να επεκτείνει τη δραστηριότητά του είτε σε γειτονικό τμήμα για το οποίο θα μπορούσε να χορηγηθεί άδεια είτε σε τμήμα που, σύμφωνα με τις κανονιστικές αποφάσεις του δήμου ή τις διατάξεις περί προσβασιμότητας, δεν επιτρέπεται να παραχωρηθεί (όπως όδευση τυφλών ή υποχρεωτική ελεύθερη ζώνη διέλευσης). Στην πρώτη περίπτωση φαίνεται εύλογη η επιβολή του αναλογούντος τέλους και του σχετικού προστίμου. Στη δεύτερη περίπτωση, όμως, δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη δυνατότητα επιβολής αναλογούντος τέλους, δεδομένου ότι ο χώρος δεν είναι εκ της φύσεώς του παραχωρήσιμος. Αντίστοιχα, στην περίπτωση κατάληψης παραχωρήσιμου χώρου χωρίς προηγούμενη άδεια, η αιτιολογική έκθεση φαίνεται να εισάγει ρύθμιση κατά την οποία δεν οφείλεται τέλος, αλλά επιβάλλεται μόνο πρόστιμο, χωρίς να αποσαφηνίζεται ρητά η σχέση της περίπτωσης αυτής με την παράγραφο 1 και τα κριτήρια υπαγωγής εκάστης περίπτωσης. Η ανωτέρω ασάφεια ενδέχεται να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές εφαρμογής μεταξύ των δήμων, καθώς και σε αμφισβητήσεις κατά την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων. Για λόγους ασφάλειας δικαίου και ομοιόμορφης εφαρμογής της διάταξης, προτείνεται η σαφής διάκριση μεταξύ: α) αυθαίρετης χρήσης ή υπέρβασης σε χώρο για τον οποίο επιτρέπεται η παραχώρηση της συγκεκριμένης χρήσης, και β) αυθαίρετης χρήσης ή κατάληψης χώρου για τον οποίο δεν επιτρέπεται η παραχώρηση της συγκεκριμένης χρήσης. Προς την κατεύθυνση αυτή προτείνεται η ακόλουθη νομοτεχνική βελτίωση: 1. Σε περίπτωση χρήσης κοινόχρηστου χώρου χωρίς άδεια ή καθ’ υπέρβαση των όρων χορηγηθείσας άδειας, σε χώρο για τον οποίο επιτρέπεται η παραχώρηση της συγκεκριμένης χρήσης, επιβάλλεται σε βάρος του παραβάτη εκτός από το αναλογούν τέλος, και χρηματικό πρόστιμο τριπλάσιο αυτού. 2. Σε περίπτωση αυθαίρετης χρήσης ή κατάληψης κοινόχρηστου χώρου για τον οποίο δεν επιτρέπεται η παραχώρηση της συγκεκριμένης χρήσης, επιβάλλεται σε βάρος του παραβάτη πρόστιμο ίσο με το τριπλάσιο του μεγαλύτερου κατά τετραγωνικό μέτρο ποσού που καθορίσθηκε με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 398, περί συντελεστή του τέλους χρήσης κοινοχρήστων χώρων για χώρους στους οποίους έχει επιτραπεί η παραχώρηση όμοιας χρήσης. Ειδικά αν η αυθαίρετη χρήση αφορά οδεύσεις τυφλών ή την ελεύθερη ζώνη πλάτους τριών και μισών (3,5) μέτρων σε πεζόδρομο, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το τετραπλάσιο του ανωτέρω ποσού. Η ανωτέρω διατύπωση εκτιμάται ότι αποσαφηνίζει το πεδίο εφαρμογής των δύο παραγράφων, διακρίνει με σαφήνεια τις κατηγορίες παραβάσεων και συμβάλλει στην ομοιόμορφη και ασφαλή εφαρμογή της διάταξης από τις αρμόδιες υπηρεσίες.