• Σχόλιο του χρήστη 'Ι.Π.' | 2 Ιουνίου 2026, 13:27

    Άρθρο 470: Η πρόβλεψη του άρθρου 470 για ανάθεση διενέργειας ΕΔΕ στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου (ΜΕΕ) σε περίπτωση απώλειας δικαιολογητικών, έρχεται σε πλήρη και ευθεία αντίθεση με τον πυρήνα του Ν. 4795/2021, υπονομεύοντας τη φύση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου. Συγκεκριμένα: 1. Παραβίαση της αρχής της Ανεξαρτησίας – Άρθρο 7 του Ν. 4795/2021 Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 7 του Ν. 4795/2021, «Οι Εσωτερικοί Ελεγκτές δεν εμπλέκονται καθ' οιονδήποτε τρόπο στη διοίκηση του φορέα ούτε αναλαμβάνουν επιχειρησιακά καθήκοντα που σχετίζονται με αυτή». Η διενέργεια πειθαρχικής ανάκρισης (ΕΔΕ) αποτελεί κατ' εξοχήν άσκηση εκτελεστικής και διοικητικής εξουσίας (κλήση μαρτύρων, λήψη ένορκων καταθέσεων, πρόταση επιβολής ποινών). Η ανάθεση τέτοιων καθηκόντων στη ΜΕΕ παραβιάζει τη θεσμοθετημένη ανεξαρτησία της, τη μετατρέπει σε πειθαρχικό όργανο της διοίκησης και δημιουργεί σοβαρή απειλή αυτοελέγχου (Self-Review Threat) κατά τους μελλοντικούς συστημικούς ελέγχους των ίδιων υπηρεσιών. 2. Υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της ΜΕΕ – Άρθρο 10 του Ν. 4795/2021 Στο άρθρο 10, όπου απαριθμούνται εξαντλητικά οι αρμοδιότητες των ΜΕΕ, δεν προβλέπεται σε κανένα σημείο η διενέργεια πειθαρχικών ή ανακριτικών διαδικασιών (όπως η ΕΔΕ). Αντιθέτως, περιγράφεται σαφώς ότι η ΜΕΕ ελέγχει τις διαδικασίες και τις δικλίδες ασφαλείας. Συνεπώς, σε περίπτωση απώλειας δικαιολογητικών, η ΜΕΕ νομιμοποιείται μόνο να ελέγξει συστημικά το γιατί απέτυχε το σύστημα αρχειοθέτησης και όχι να υποκαταστήσει τα πειθαρχικά όργανα. 3. Σύγχυση ρόλων σε περιπτώσεις παρατυπιών ή δόλου – Άρθρο 20 του Ν. 4795/2021 Το άρθρο 20 του Ν. 4795/2021 ορίζει επακριβώς τη συμπεριφορά του εσωτερικού ελεγκτή όταν κατά τη διάρκεια του έργου του προκύψουν ενδείξεις απάτης, απώλειας ή παρατυπιών. Ο νόμος επιτάσσει τη συλλογή στοιχείων και την άμεση γραπτή ενημέρωση του επικεφαλής του φορέα, προκειμένου ο τελευταίος να παραπέμψει την υπόθεση στα αρμόδια όργανα (π.χ. Εθνική Αρχή Διαφάνειας, Δικαιοσύνη ή πειθαρχικά συμβούλια). Σε κανένα σημείο το άρθρο 20 δεν εξουσιοδοτεί τον εσωτερικό ελεγκτή να αναλάβει ο ίδιος προανακριτικά, ανακριτικά ή πειθαρχικά καθήκοντα (όπως η ΕΔΕ), καθώς ο ρόλος του είναι διαβεβαιωτικός/συμβουλευτικός και όχι διωκτικός. 4. Αντίθεση με την ρητή βούληση του νομοθέτη για κατάργηση των ανακριτικών καθηκόντων – Άρθρο 81 του Ν. 4795/2021 Η διάταξη του άρθρου 470 αγνοεί τη ρητή βούληση που αποτυπώθηκε στις μεταβατικές διατάξεις του ιδρυτικού νόμου. Συγκεκριμένα, η παρ. 5 του άρθρου 81 του Ν. 4795/2021 όρισε ότι εκκρεμείς εισαγγελικές παραγγελίες, καθώς και εντολές ανακριτικών και προανακριτικών πράξεων που βρίσκονταν σε ΜΕΕ φορέων, μεταφέρονται και εκτελούνται υποχρεωτικά από άλλες αρμόδιες υπηρεσίες του φορέα (και όχι από τη ΜΕΕ). Ο νομοθέτης εισήγαγε τη διάταξη αυτή ακριβώς επειδή αναγνώρισε το απόλυτο θεσμικό ασυμβίβαστο μεταξύ του Εσωτερικού Ελέγχου και των ανακριτικών/πειθαρχικών διαδικασιών. Η εισαγωγή της διενέργειας ΕΔΕ στο άρθρο 470 αποτελεί οπισθοδρόμηση και ακυρώνει την προστασία που εισήγαγε το άρθρο 81. 5. Παραβίαση των Διεθνών Προτύπων (IPPF) Η εμπλοκή σε πειθαρχικές διαδικασίες παραβιάζει τα Διεθνή Πρότυπα του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών (IIA) και συγκεκριμένα: • Πρότυπο 1100 – Ανεξαρτησία και Αντικειμενικότητα: Ορίζει ότι η δραστηριότητα εσωτερικού ελέγχου πρέπει να είναι απαλλαγμένη από συνθήκες που απειλούν την ικανότητα της μονάδας να εκτελεί τις ευθύνες της με αμεροληψία. • Πρότυπο 1120 – Ατομική Αντικειμενικότητα: Οι εσωτερικοί ελεγκτές πρέπει να έχουν αμερόληπτη και απροκατάληπτη στάση. Η διενέργεια ανακριτικού έργου εναντίον συναδέλφων τους στον ίδιο φορέα δημιουργεί συνθήκες προσωπικής σύγκρουσης και διαρρηγνύει τη σχέση εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη συλλογή στοιχείων κατά τους τακτικούς ελέγχους. • Πρότυπο 1130 – Απομείωση της Ανεξαρτησίας ή της Αντικειμενικότητας: Εάν η ΜΕΕ διενεργήσει ΕΔΕ για την απώλεια εγγράφων μιας υπηρεσίας, υφίσταται άμεση Απειλή Αυτοελέγχου (Self-Review Threat). Στο μέλλον, η ΜΕΕ δεν θα μπορεί να διενεργήσει έναν αντικειμενικό, προληπτικό έλεγχο στο σύστημα αρχειοθέτησης της ίδιας υπηρεσίας, καθώς θα δεσμεύεται από τα πορίσματα και τις παραδοχές της δικής της ΕΔΕ. Για τους παραπάνω λόγους προτείνεται η απαλοιφή της αρμοδιότητας διενέργειας Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης (ΕΔΕ) από τις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου (ΜΕΕ) των Ο.Τ.Α.