Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΚΛΟΓΗ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΝΔΟΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ (άρθρα 29-87)Σχόλιο του χρήστη Αλέξανδρος Παντελειός | 3 Ιουνίου 2026, 13:12




Άρθρο 47 Κατάρτιση συνδυασμών – Υποβολή υποψηφιοτήτων Παρ. 3 «Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι: α) Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%). β) Για τους υποψήφιους συμβούλους και τους εκπροσώπους κάθε δημοτικής κοινότητας, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).» Να επανέλθει η προσαύξηση υποψηφίων κατά 50%, όπως προβλεπόταν στην αρχική μορφή του κώδικα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος ύπαρξης 100% αναπληρωματικών συμβούλων, καθώς η πιθανότητα παραίτησης του συνόλου των μελών ενός συμβουλίου είναι εξαιρετικά απίθανη για να δεσμεύει τον αριθμό των υποψηφίων. Τα αυξημένα σε αριθμό ψηφοδέλτια δημιουργούν στρεβλώσεις στην εκλογική διαδικασία. «γ) Από κάθε φύλο, ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου και εξαιρουμένων, από τον συνολικό αριθμό των υποψηφίων, των εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων και των υποψηφίων της παρ. 4.» Η πρόβλεψη αυτή δεν θεραπεύει το πρόβλημα της υποεκπροσώπησης των γυναικών, βάση του οποίου θεσμοθετήθηκε. Μια ουσιαστική μεταρρύθμιση θα ήταν η πρόβλεψη της εκλογής των μελών κάθε συμβουλίου με συγκεκριμένη ποσόστωση (π.χ. 30% τουλάχιστον από κάθε φύλο). Παρ. 4 «Επιπλέον του αριθμού των υποψηφίων της περ. α) της παρ. 3 και κατά παρέκκλιση της περ. γ) της ίδιας παραγράφου, κάθε δημοτικός συνδυασμός δύναται να περιλαμβάνει υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους έως και το δέκα τοις εκατό (10%) του αριθμού των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό (30ο) έτος της ηλικίας τους.» Δεν υπάρχει λόγος να αυξάνεται ο αριθμός των υποψηφίων. Η συμμετοχή των νέων θα μπορούσε να ενισχυθεί με τον ίδιο τρόπο που προτείνεται για τη συμμετοχή των γυναικών, με την εκλογή με συγκεκριμένη ποσόστωση (π.χ. 10% τουλάχιστον από υποψήφιους ηλικίας <30 ετών). Παρ. 5 «Επιπλέον των υποψηφίων των παρ. 2, 3 και 4, κάθε συνδυασμός: α) Για τις δημοτικές εκλογές δύναται να περιλαμβάνει: αα) Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη. αβ) Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη. αγ) Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.» Προτείνεται οι υποψήφιοι αυτοί να έχουν την δυνατότητα να εκλεγούν με σταυροδοσία στην περίπτωση που ο συνδυασμός είναι στην αντιπολίτευση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗΣ «5. Στο ψηφοδέλτιο, μετά από το όνομα και το έμβλημα του συνδυασμού, εφόσον αυτό υπάρχει, αναγράφονται, κατά σειρά, όπως αναφέρονται στην απόφαση ανακήρυξης:… β) για τις δημοτικές εκλογές: βα) Το επώνυμο και το όνομα του υποψήφιου δημάρχου, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49. Δίπλα ή κάτω από τα ονοματεπωνυμικά στοιχεία του υποψήφιου δημάρχου τίθεται η ένδειξη «ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ», εντός ή εκτός παρένθεσης. ββ) Την ένδειξη «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΕΥ ΣΤΑΥΡΟΥ» και από κάτω τίθενται το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων άνευ σταυρού, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά. Το στοιχείο αυτό δεν είναι απαραίτητο αν ο συνδυασμός δεν έχει ανακηρύξει υποψηφίους άνευ σταυρού. βγ) Ο τίτλος «ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ» και στη συνέχεια από κάτω το επώνυμο και το όνομα των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων, σύμφωνα με την απόφαση ανακήρυξης του άρθρου 49, με αλφαβητική σειρά» Προτείνεται κατάργηση της παρ. ββ και η ενσωμάτωση των υποψήφιων άνευ σταυρού στην βγ, ώστε να έχουν την δυνατότητα να εκλεγούν με σταυροδοσία στην περίπτωση που ο συνδυασμός είναι στην αντιπολίτευση. Δίπλα από το όνομα να υπάρχει ως ένδειξη αστερίσκος (*), ο οποίος να επεξηγείται στο τέλος της λίστας υποψηφίων. (* Εκλέγονται άνευ σταυρού στην περίπτωση που ο συνδυασμός αναδειχθεί Δημοτική Αρχή) «βστ) Ο τίτλος «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΨΗΦΟΣ (Έως μία επιλογή)» και στη συνέχεια τα ονόματα των λοιπών συνδυασμών κατά σειρά ανακήρυξης και σε παρένθεση το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου δημάρχου καθενός από αυτούς. Τα στοιχεία της παρούσας περίπτωσης εκτυπώνονται με την ίδια γραμματοσειρά και ίδιου μεγέθους με τα στοιχεία της υποπερ. βα). Η αναγραφή των στοιχείων της παρούσας περίπτωσης δεν γίνεται, αν οι συνδυασμοί που έχουν ανακηρυχθεί είναι ένας (1) ή δύο (2). Εφόσον σε έναν συνδυασμό υπάρχουν υποψήφιοι με το ίδιο επώνυμο και όνομα, τότε, ειδικά σε αυτούς, δύναται να αναγράφεται στο ψηφοδέλτιο το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό τους μετά το ονοματεπώνυμό τους. Με την θεσμοθέτηση της εναλλακτικής ψήφου, αλλοιώνεται ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται η προτίμηση του κοινού προς τον εκάστοτε δήμαρχο, μεταξύ των δύο πρώτων, από τη στιγμή που η εναλλακτική επιλογή πολλών εκλογέων δεν θα βρίσκεται μεταξύ των δύο πρώτων. Μιλάμε για ένα σημαντικό ποσοστό χαμένων ψήφων, που σε αντίθετη περίπτωση θα ήθελαν να εκφράσουν προτίμηση μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών. Προτείνεται, αντί για μία και μοναδική εναλλακτική ψήφο, να υπάρχει δυνατότητα έως μίας λιγότερης από τον συνολικό αριθμό συνδυασμών, με ανώτερο το 3. Να αναγράφεται ως τίτλος «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΨΗΦΟΙ (Έως … επιλογές)» και στη συνέχεια τα ονόματα των λοιπών συνδυασμών κατά σειρά ανακήρυξης και σε παρένθεση το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου δημάρχου καθενός από αυτούς. Άρθρο 54 Σταυροί προτίμησης «6. Ο εκλογέας έχει τη δυνατότητα επιλογής ως εναλλακτικής ψήφου έως ενός (1) από τους συνδυασμούς που αναγράφονται στην υποπερ. αδ) της περ. α) και στην υποπερ. βστ) της περ. β) της παρ. 5 του άρθρου 52, περί μορφής και περιεχομένου των ψηφοδελτίων.» Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, να τροποποιηθεί ως εξής: «Ο εκλογέας έχει τη δυνατότητα επιλογής εναλλακτικών ψήφων έως τον αριθμό του συνόλου των συνδυασμών μειούμενο κατά ένα (1), με ανώτερο αριθμό τις τρεις (3) ψήφους…» Με την τροποποίηση αυτή καθίσταται μη απαραίτητη η πρόβλεψη της παρ. 8 περί δύο (2) ή περισσότερων εναλλακτικών ψήφων, οπότε καταργείται. Τροποποίηση παρ. 10 σε σχέση με τους υποψήφιους άνευ σταυρού: «10. Για τον υποψήφιο δήμαρχο ή περιφερειάρχη δεν απαιτείται σταυρός προτίμησης. Αν σημειωθεί σταυρός προτίμησης, δεν συνεπάγεται ακυρότητα του ψηφοδελτίου και δεν προσμετράται στον ανώτατο επιτρεπτό αριθμό των παρ. 2 έως 5. Άρθρο 57 Τροποποίηση παρ. 4 «4. α. Στις ψήφους των συνδυασμών που συμμετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που τους αντιστοιχούν, από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης. β. Σε περίπτωση που ψηφοδέλτιο έχει σταυρό προτίμησης (εναλλακτική ψήφο) σε περισσότερους από έναν εκ των συνδυασμών που μετέχουν στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, τότε αυτό δεν αθροίζεται στις ψήφους στης διαδικασίας του εδαφίου 4.α» Άρθρο 63 Τροποποίηση παρ. 2 «2. Τακτικοί δημοτικοί σύμβουλοι των επιλαχόντων συνδυασμών εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους επιλαχόντες συνδυασμούς που εκλέγουν δημοτικό σύμβουλο, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης στο σύνολο του δήμου, συμπεριλαμβανομένων και των υποψηφίων που εκλέγονται άνευ σταυρού στην περίπτωση που ο συνδυασμός αναδεικνυόταν Δημοτική Αρχή, εφόσον δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. Οι υποψήφιοι δήμαρχοι των επιλαχόντων συνδυασμών θεωρούνται πρώτοι επιτυχόντες σύμβουλοι των συνδυασμών τους…