Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη Μιχαλης Σκορδάς Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου LEADER | 3 Ιουνίου 2026, 17:03
  • Σχόλιο του χρήστη 'Μιχαλης Σκορδάς Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου LEADER' | 3 Ιουνίου 2026, 17:03

    Το Ελληνικό Δίκτυο Ομάδων Τοπικής Δράσης, στο οποίο συμμετέχουν 33 πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες, 12 αναπτυξιακοί οργανισμοί και 3 αστικές μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, που υλοποιούν τοπικά προγράμματα LEADER, χρηματοδοτούμενα από το ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 και το ΠΑΛΥΘ 2021-2027, εκφράζει την ιδιαίτερη ανησυχία του αναφορικά με τις προβλέψεις του σχεδίου νόμου «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» και τις ενδεχόμενες συνέπειες που αυτές επιφέρουν στη λειτουργία των Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) του προγράμματος LEADER. Στο σχέδιο νόμου εντοπίζονται οι εξής αδυναμίες: 1. υποχρεώνονται οι αναπτυξιακές εταιρείες σε μετατροπή ή συγχώνευση σε αναπτυξιακό οργανισμό, παρότι η μετοχική τους σύνθεση και η φιλοσοφία λειτουργίας τους διαφέρει, με παράλληλη συνέπεια την έμμεση επιβολή αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με πόρους της τοπικής αυτοδιοίκησης για να ανέλθει το ποσοστό συμμετοχής της τουλάχιστον στο 97% του μετοχικού κεφαλαίου, όπως προβλέπει ο νόμος για την μετοχική σύνθεση των αναπτυξιακών οργανισμών 2. τίθενται περιορισμοί στην συμμετοχή των ΟΤΑ σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, γεγονός που συνεπάγεται μεταβολή στην μετοχική σύνθεση τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων (από μετατροπή ή συγχώνευση) αναπτυξιακών οργανισμών, καθώς και πολιτική πίεση στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, που καλούνται να επιλέξουν σε ποιον αναπτυξιακό οργανισμό θα συμμετάσχουν 3. δεν προβλέπεται εξαίρεση για τις πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες, που η τοπική αυτοδιοίκηση κατέχει ποσοστό μετοχών κάτω του 50% 4. οι προβλεπόμενες άμεσες ή έμμεσες συγχωνεύσεις στηρίζονται στην λογική συγχώνευσης αρμοδιοτήτων δημόσιων υπηρεσιών, αγνοώντας πλήρως το νομικό και οικονομοτεχνικό πλαίσιο συγχώνευσης ανωνύμων εταιρειών, καθώς και τις δυσλειτουργίες που θα προκύψουν δεδομένου ότι οι συγχωνεύσεις θα πραγματοποιηθούν σε πλαίσιο περιοριστικών προϋποθέσεων ως προς το ποσοστό συμμετοχής της τοπικής αυτοδιοίκησης στο μετοχικό κεφάλαιο και το πλήθος αναπτυξιακών οργανισμών που επιτρέπεται ο δήμος ή η περιφέρεια να συμμετάσχει, επιβάλλοντας μη επαρκές χρονικό περιθώριο (έως 31.12.2026). Για τις συγχωνεύσεις πρέπει να πραγματοποιηθούν στρατηγικές συμφωνίες, οικονομοτεχνικές μελέτες αποτίμησης της αξίας των μετοχών, λεπτομερής απογραφή της περιουσίας και των υποχρεώσεων των υπό συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών, αποφάσεις δημοτικών ή/και περιφερειακών συμβουλίων (ειδικά βάσει των περιορισμών συμμετοχής δήμων ή περιφερειών, ως προς το πλήθος, σε αναπτυξιακούς οργανισμούς), γενικές συνελεύσεις των μετόχων (αποφάσεις για συγχώνευση, για μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου σε περίπτωση αποχώρησης μετόχων, για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ώστε η τοπική αυτοδιοίκηση να κατέχει τουλάχιστον το 97% των μετοχών) και αναρτήσεις στο ΓΕΜΗ. 5. επιβάλλει σε επιχειρήσεις διοικητική και διαχειριστική λειτουργία δημοσίων υπηρεσιών (έλεγχος νομιμότητας αποφάσεων, εφαρμογή διαδικασιών οικονομικής διαχείρισης δημοσίου, ενιαία αρχή πληρωμής, ενιαίο μισθολόγιο), παρότι αυτές λειτουργούν σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του ιδιωτικού τομέα, παραβλέποντας ότι το εκάστοτε θεσμικό πλαίσιο (ιδιωτικού ή δημοσίου τομέα) δομείται βάσει του χαρακτήρα δραστηριοποίησης. Ο συγκερασμός των δυο θεσμικών πλαισίων (ιδιωτικού και δημοσίου τομέα) διαμορφώνει ένα τρίτο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο είναι μονοδιάστατα δυσλειτουργικό, αναποτελεσματικό και άνισο, καθότι επιλέγει την τήρηση υποχρεώσεων από καθ’ ένα, αφαιρώντας δικαιώματα και βαθμούς ελευθερίας. Η εμπειρική γνώση δείχνει ότι οι φορείς που θα κληθούν να το εφαρμόσουν θα οδηγηθούν σε ζημιογόνες οικονομικές χρήσεις και εν τέλει στην λύση τους. Τα προαναφερόμενα δημιουργούν κινδύνους στην υλοποίηση των προγραμμάτων LEADER, καθότι: • περιορίζεται η πολυφωνία και η συμμετοχικότητα των τοπικών φορέων, που αποτελούν θεμελιώδη αρχή του LEADER, όπως ρητά αναφέρεται στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς • διαταράσσεται η ισορροπία μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα • αποδυναμώνεται η κοινωνική νομιμοποίηση των τοπικών στρατηγικών ανάπτυξης • βάλλεται η αποτελεσματικότητα του θεσμού, των τοπικών προγραμμάτων LEADER, που έχει αποδεδειγμένα συμβάλλει στην συγκράτηση του πληθυσμού, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στην διατήρηση της κοινωνικής συνοχής στην ελληνική περιφέρεια • προκαλούνται καθυστερήσεις στην υλοποίηση των τοπικών προγραμμάτων, καθώς ο μετασχηματισμός των φορέων τίθεται αναγκαστικά σε προτεραιότητα και παράλληλα επιφέρει τροποποιήσεις αποφάσεων ένταξης, καθώς και λοιπές διοικητικές ή διαχειριστικές ενέργειες (π.χ. ενημέρωση πληροφοριακών συστημάτων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων). Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η τροποποίηση/ενσωμάτωση των παρακάτω διατάξεων: 1. Να προστεθεί περίπτωση ζ) στην παρ. 1 του άρθρου 189 ως εξής: «ζ) οι υφιστάμενες πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 252 του ν.3463/2006, στις οποίες λειτουργούν Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) για την υλοποίηση προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος. Οι εταιρείες αυτές δεν υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 207» 2. Να προστεθεί περίπτωση η) στην παρ. 1 του άρθρου 189 ως εξής: «η) τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, στα οποία η τοπική αυτοδιοίκηση δεν διαθέτει την πλειοψηφία των μετοχών ή των ψήφων στην λήψη αποφάσεων του ανώτερου αποφασιστικού οργάνου του νομικού προσώπου» 3. Να αναδιατυπωθεί η παρ. 2 του άρθρου 189 ως εξής: «2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν επιτρέπεται να συμμετάσχουν σε άλλα νομικά πρόσωπα τα οποία δεν εντάσσονται στο άρθρο 186, περί ορισμών, με εξαίρεση τη συμμετοχή τους στις ενεργειακές κοινότητες, σύμφωνα με τον ν. 4513/2018 και σε Ε.Ο.Ε.Σ., σύμφωνα με τα άρθρα 108 έως 113 του ν. 4483/2017, περί της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας και των Ευρωπαϊκών Ομίλων Εδαφικής Συνεργασίας και το άρθρο 342 του παρόντος, περί διεθνών συνεργασιών, καθώς και σε υφιστάμενες πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες και σε υφιστάμενα νομικά πρόσωπα των περιπτώσεων ζ) και η) της παρ. 1 του παρόντος άρθρου» 4. Να αναδιατυπωθεί η περίπτωση β) της παρ. 1 του άρθρου 207 ως εξής: «β) οι κάθε είδους ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 252 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α΄ 114), περί ορισμών και διακρίσεων των επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την επιφύλαξη της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 188 του παρόντος, περί των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης και με εξαίρεση των ανωνύμων εταιρειών και των νομικών προσώπων των περ. ζ) και η) της παρ. 1 του άρθρου 189». 5. Να αναδιατυπωθεί η περίπτωση δ) της παρ. 1 του άρθρου 207 ως εξής: «δ) οι αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 194 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), περί επιχειρήσεων περιφερειών, με εξαίρεση τις ανώνυμες εταιρείες της περ. ζ) της παρ. 1 του άρθρου 189» 6. Να αναδιατυπωθεί η περίπτωση β) της παρ. 5 του άρθρου 207 ως εξής: «β) τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1 στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι από ένας δήμοι ή περιφέρειες λύονται ή συγχωνεύονται σε υφιστάμενο αναπτυξιακό οργανισμό, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, μετά από αποδοχή του διοικητικού συμβουλίου του αναπτυξιακού οργανισμού ή με απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων, σε περίπτωση συμμετοχής και φορέων του ιδιωτικού τομέα» 7. Να αναδιατυπωθεί η παρ. 6 του άρθρου 207 ως εξής: «6. Από 1η Ιανουαρίου 2028 τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1, τα οποία δεν λύθηκαν, συγχωνεύτηκαν ή μετατράπηκαν σε αναπτυξιακούς οργανισμούς, λύονται αυτοδίκαια, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Τμήματος Ενδέκατου του ν.4548/2018 (Α’ 104), με την επιφύλαξη της παρ. 8 του παρόντος άρθρου.» 8. Να προστεθεί παρ. 8 στο άρθρο 207 ως εξής: «8. Από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος άρθρου εξαιρούνται οι υφιστάμενοι αναπτυξιακοί οργανισμοί, στους οποίους λειτουργούν Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) για την υλοποίηση προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος.» 9. Να αναδιατυπωθεί η παρ. 3 του άρθρου 226 ως εξής: «3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου είναι επίσης δυνατή, κατ’ εξαίρεση, εφόσον δεν επαρκεί το προσωπικό του αναπτυξιακού οργανισμού, η συνεργασία με ιδιώτες επαγγελματίες, με καθεστώς έκδοσης από αυτούς δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους. Η συνεργασία με τους ανωτέρω πραγματοποιείται κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 του ν. 2527/1997 (Α’ 206), περί συμβάσεων μίσθωσης έργου, καθώς και της περ. α’ της παρ. 20 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α’ 54), περί θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.» 10. Να αναδιατυπωθεί η παρ. 1 του άρθρου 289 ως εξής: «1. Για τα νομικά πρόσωπα που συμμετέχουν ΟΤΑ, τα οποία εντάχθηκαν στους φορείς του υποτομέα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Γενικής Κυβέρνησης, ανεξαρτήτως του χρόνου ένταξής τους, οι υποχρεώσεις που επιβάλλει το πλαίσιο του ν. 4270/2014 (Α’ 143) εκκινούν από την 1η Ιανουαρίου 2027, εξαιρουμένων των υποχρεώσεων που αφορούν στην κατάρτιση του πολυετούς δημοσιονομικού προγραμματισμού 2027-2030 και του ετήσιου αναλυτικού προϋπολογισμού έτους 2027, οι οποίες εκκινούν και ολοκληρώνονται εντός του 2026 σύμφωνα με τις οδηγίες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του Υπουργείου Εσωτερικών.» 11. Να καταργηθούν οι παρ. 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10 και 11 του άρθρου 289. 12. Να αναδιατυπωθεί η περίπτωση δ) της παρ. 4 του άρθρου 689 ως εξής: «δ) στην ανάθεση συμβάσεων, ανεξαρτήτως είδους αυτών, συμπεριλαμβανομένων των προγραμματικών συμβάσεων του άρθρου 645 και του άρθρου 44 του ν. 4412/2016, εφόσον δεν εμπίπτουν στις περ. α), β) και γ) της παρούσας παραγράφου και χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από ενωσιακούς πόρους ή πόρους του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και αυτών που συνάπτονται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η εκτιμώμενη αξία των οποίων δεν υπερβαίνει το ποσό των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α.» 13. Να διαμορφωθεί διακριτό άρθρο για τις πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες, που λειτουργούν ως Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ), για την θεσμική αναγνώριση των Ομάδων Τοπικής Δράσης, με ειδικές διατάξεις που απορρέουν από την πραγματική ερμηνεία των άρθρων 31-34 του ΚΑΝ (ΕΕ) 2021/1060, ενισχύοντας την ενεργή συμμετοχή των τοπικών φορέων, την ισόνομη συμμετοχή στην λήψη αποφάσεων, την διαβούλευση για την τοπική ανάπτυξη, την συμμετοχική τοπική διακυβέρνηση και την κατάρτιση στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης.