Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΜΕΡΟΣ Β’ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 184-291)Σχόλιο του χρήστη ΜΑΡΚΗΣΙΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ | 4 Ιουνίου 2026, 08:45
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΜΑΡΚΗΣΙΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ' | 4 Ιουνίου 2026, 08:45

    Ως γενική παρατήρηση αναφέρω την αντίθεση που παρατηρείται μεταξύ των υφιστάμενων διατάξεων του Ν. 4674/2020 και του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου. Επιγραμματικά αναφέρω ότι οι νέες διατάξεις απέχουν παρασάγγας από το πνεύμα του Ν. 4674/2020 και την Εισηγητική Έκθεση για τη νομοθέτησή μου, αλλά και τη μεταγενέστερη Εγκύκλιο 200 του Υπουργείου Εσωτερικών, όπου σαφώς διατυπώνεται η ανάγκη για τη δημιουργία ενός «εργαλείου» προς υποστήριξη των ΟΤΑ στην ορθή διαχείριση των διάφορων χρηματοδοτικών εργαλείων και περαιτέρω την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων. Ήδη σήμερα, και ενόσω οι ΑΟΤΑ υποστηρίζουν πράγματι τους ΟΤΑ και έχουν αποδείξει ότι συνεισφέρουν τα μέγιστα στον σκοπό για τον οποίον δημιουργήθηκαν, οι διατάξεις του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου ανατρέπουν ουσιωδώς το αρχικό σκεπτικό της σύστασής τους και οδηγούν σε έναν δυσλειτουργικό μηχανισμό, ο οποίος χάνει κάθε ευελιξία που του προσδίδει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο (Ν. 4674/2020 και 4548/2018). Από εταιρείες που λειτουργούν σήμερα με κριτήρια «ελεύθερης» αγοράς, οι ΑΟΤΑ, και ιδία αυτοί οι οποίοι εντάχθηκαν με την πρόσφατη απόφαση της ΕΛΣΤΑΤ στους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης (αλλά και αυτοί που θα ενταχθούν με επόμενη/ες σχετική/ές απόφαση/εις), καθίστανται «μικροί δήμοι» ή «μικρές περιφέρειες» με σημαντικές ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό για την κάλυψη θέσεων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (βλέπε ΠΟΥ, εκκαθαριστής κλπ) και χωρίς χρηματοδότηση. Ειδικότερα, ως προς τις διατάξεις του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου: 1. Αρθρο 189 παρ. 2: «… δεν επιτρέπεται να συμμετάσχουν…»: να διευκρινιστεί αν πρόκειται για συμμετοχή σε νέα νομικά πρόσωπα ή και εκείνα που οι ΟΤΑ ήδη συμμετέχουν 2.Άρθρο 191 παρ. 6: αντίθεση με τις διατάξεις περί ανωνύμων εταιρειών και του ρόλου της Γενικής Συνέλευσης της εταιρείας. Τουλάχιστον για τα ΝΠΙΔ, η Γενική Συνέλευση, όπου οι μέτοχοι μετέχουν με εκπρόσωπό τους είναι αρμόδια για την εκλογή του Διοικητικού Συμβουλίου (των ρόλων). Ιδιαίτερο πρόβλημα θα δημιουργηθεί με την προτεινόμενη διάταξη στους πολυμετοχικούς ΑΟΤΑ. ΠΡΟΣΟΧΗ υφίσταται αντίθεση με το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 225 του νομοσχεδίου όπου προβλέπεται ότι εφαρμόζεται ο Ν. 4548/2018 3. Άρθρο 191 παρ. 7: καταστρατήγηση των διατάξεων του Ν. 4548/2018 περί ανωνύμων εταιρειών, χωρίς κανέναν απολύτως λόγο και χωρίς να εξυπηρετείται καμία σκοπιμότητα ή να αντιμετωπίζεται κάποια δυσλειτουργία με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη – καταστρατήγηση των διατάξεων που αφορούν στο ΓΕΜΗ, δλδ μια εταιρεία θα αποκτά υπόσταση με την ανάρτηση της απόφασης του Περιφερειάρχη/Δημάρχου στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ και όχι στο ΓΕΜΗ. Πρόκειται για Ανώνυμες Εταιρείες που λειτουργούν στην αγορά, η υπόστασή τους δε μπορεί να συναρτάται από την ανάρτηση στο πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ και όχι από τις διατυπώσεις δημοσιότητας που προβλέπει ο Ν. 4548.2018, καθώς κάθε τρίτος που βλέπει στην επωνυμία το «Α.Ε.» (ειδικά όταν χρησιμοποιείται ο διακριτικός τίτλος) δε μπορεί να γνωρίζει ότι πρόκειται για ΑΟΤΑ 4. Άρθρο 191 παρ. 8: ομοίως η παρ. 8 εκτός πλαισίου Ν. 4548/2018 χωρίς καμία χρησιμότητα. Αντιθέτως επιβαρύνεται σοβαρά η διαδικασία της σύστασης ή ορισμού νέου Δ.Σ. Από ένα ευέλικτο σχήμα και διαδικασία περνάμε σε μια διαδικασία λήψης και έκδοσης αποφάσεων, ορκωμοσίας κλπ., χωρίς ουσιαστική χρησιμότητα. 5. Άρθρο 192 παρ. 4: Οι μέτοχοι ΟΤΑ θα πρέπει να έχουν την ευελιξία να ορίζουν νέα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με τις ανάγκες τους, ήτοι χωρίς χρονικό περιορισμό, τουλάχιστον όχι ως προς το ελάχιστο της θητείας τους. Μπορεί να διατηρηθεί το μέγιστο χρονικό διάστημα της θητείας, να διατυπωθεί όμως η δυνατότητα των μετόχων ΟΤΑ για ορισμό μελών οποτεδήποτε Γενικά οι ανωτέρω διατάξεις έρχονται σε αντίθεση με το άρθρο 225 6. Άρθρο 194: μετατροπή της Ανώνυμης Εταιρείας σε περιφέρεια ή δήμο. Όλα τα θέματα του άρθρου 194, για τους ΑΟΤΑ θα πρέπει να ρυθμίζονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Ν. 4548/2018, ως ανώνυμη εταιρεία 7. Άρθρο 195 παρ. 1 περ. γ: σύγχυση προκαλείται ως προς τη χρησιμότητα του Κανονισμού Οικονομικής Διαχείρισης για τους ΑΟΤΑ που εντάσσονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης της ΕΛΣΤΑΤ 8. Άρθρο 196 παρ. 4: άκρως δυσλειτουργική η πρόβλεψη για άσκηση των αρμοδιοτήτων οικονομικής υπηρεσίας από την οικονομική υπηρεσία του οικείου ΟΤΑ. Σύγχυση και αδιέξοδο δημιουργείται στους πολυμετοχικούς ΑΟΤΑ. 9. Άρθρο 198 παρ. 2: Ειδικά για τους ΟΤΑ που εντάχθηκαν ή θα ενταχθούν στο Μητρώο ΦΓΚ της ΕΛΣΤΑΤ θα πρέπει να προβλεφθεί ως δυνατότητα και η επιχορήγηση. 10. Άρθρο 199 παρ. 1: Αντίθεση με τον Ν. 4548/2018 περί ανωνύμων εταιρειών και την σχετική πρόβλεψη για ορκωτό ελεγκτή – λογιστή που εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση της εταιρείας – προσοχή ελλοχεύει τεράστιος κίνδυνος δυσλειτουργίας καθώς ο ΟΤΑ καλείται να επιτελέσει σημαντικές διοικητικές λειτουργίες για λογαριασμό του ΑΟΤΑ – θα υπάρξουν αναμφισβήτητα καθυστερήσεις και τελικά απαξίωση του έργου των ΟΤΑ. Οι ΑΟΤΑ πρέπει να είναι το εργαλείο για τους μετόχους ΟΤΑ, όχι το αντίστροφο. Το σύνολο των διατάξεων δημιουργεί διοικητικό φόρτο για τους μετόχους ΟΤΑ 11. Άρθρο 200: Πρακτικά οδηγούμαστε σε οικονομικό στραγγαλισμό των ΑΟΤΑ-ΦΓΚ, τους επιβαρύνουμε με πολυάριθμες υποχρεώσεις και περιορίζουμε με κάθε τρόπο την χρηματοδότηση. Πρακτικά αναμένουμε μια ανώνυμη εταιρεία, η οποία μάλιστα λόγω των υποχρεώσεών της ως Φορέα Γενικής Κυβέρνησης έχει υπερβολικά αυξημένες υποχρεώσεις ως προς την ύπαρξη προσωπικού για την κάλυψη συγκεκριμένων ρόλων, να είναι κερδοφόρα από την πρώτη ημέρα λειτουργίας της, να λειτουργεί με κριτήρια ελεύθερης αγοράς, αλλά με υποχρεώσεις ΦΓΚ και να έχει οικονομικά αποτελέσματα ιδιωτικού φορέα με υποχρεώσεις και βαρίδια δημοσίου. 12. Άρθρο 207 παρ. 4 εδ. δ: να διευκρινιστεί αν οι περιφέρειες δύνανται να έχουν: έναν (1) μονομετοχικό ΑΟΤΑ ΚΑΙ να συμμετέχουν σε άλλον έναν (1) ΚΑΙ να διατηρούν τα νομικά πρόσωπα της παρ. 2 του άρθρου 188, καθώς η συγκεκριμένη διάταξη χρησιμοποιεί τη λέξη «επιπλέον». Γενικά δεν είναι σαφές ποια και πόσα νομικά πρόσωπα θα δύναται πλέον να έχει έναν ΟΤΑ α΄ ή β΄ βαθμού 13. Άρθρο 226 παρ. 2: ως προς τις Συμβάσεις Μίσθωσης Έργου προκαλείται σύγχυση με την αναφορά στο άρθρο 38 του Ν. 4765/2021 που αφορά σε ΙΔΟΧ 14. Άρθρο 226 παρ. 3: δεν είναι σαφές από τη διατύπωση αν στο συγκεκριμένο άρθρο γίνεται λόγος για συμβάσεις του ν. 4412/2016 ή για άλλη μορφή συνεργασίας. 15. Άρθρο 226 παρ. 5: τόσο για την περίπτωση ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ όσο και για την περίπτωση ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ προσωπικού θα πρέπει να αρθεί οποιοσδήποτε χρονικός περιορισμός ή να δοθεί δυνατότητα ανανέωσης χωρίς αριθμητικούς περιορισμούς. Στην πράξη έχει αποδειχθεί η χρησιμότητα του προσωπικού που μετακινείται στους ΑΟΤΑ από τους μετόχους ΟΤΑ, καθώς το εν λόγω προσωπικό γνωρίζει ήδη την αναπτυξιακή στρατηγική του ΟΤΑ από την εμπειρία του σε αυτόν. Επιπλέον, όπως αποδεικνύεται στην πράξη, το μετακινούμενο προσωπικό προκειμένου να αποδώσει τα μέγιστα, δέον όπως να μην περιορίζεται χρονικά στην παραμονή του στον ΑΟΤΑ, διαφορετικά ερχόμαστε αντιμέτωποι με την περίπτωση όπου μέχρι σήμερα ο υπάλληλος που μετακινήθηκε για 2 + 2 έτη, όταν έχει εξοικειωθεί με το αντικείμενο της απασχόλησης και αποδίδει τα μέγιστα, καλείται να επιστρέψει στην προηγούμενη θέση του (τα αυτά ισχύουν και για την απόσπαση) Επίσης πρέπει να προβλεφθεί ότι η μισθοδοσία των αποσπασμένων υπαλλήλων από φορέα που μετέχει στην μετοχική σύνθεση του ΑΟΤΑ να βαρύνει τον φορέα προέλευσης. Οι ΑΟΤΑ είναι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και δεν επιχορηγούνται, οπότε οι μισθοδοσία των αποσπασμένων / μετακινουμένων δεν εξασφαλίζεται. Προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης ως εξής: Η απόσπαση ή και μετακίνηση έχει διάρκεια δύο (2) ετών με δυνατότητα ανανέωσης και πραγματοποιείται με κοινή απόφαση των αρμοδίων για τον διορισμό οργάνων του φορέα προέλευσης και του φορέα υποδοχής, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου και σύμφωνη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Η μισθοδοσία του αποσπώμενου προσωπικού βαρύνει τον φορέα υποδοχής, με εξαίρεση του αποσπώμενου ή μετακινούμενου προσωπικού από φορείς που μετέχουν στην μετοχική σύνθεση της εταιρείας, όπου η μισθοδοσία βαρύνει τον φορέα προέλευσης 16. Άρθρο 226 παρ. 11: να ελεγχθεί η αναφορά στο άρθρο 646 καθώς είναι περιορισμένη. Όσο για την Οικονομική Διαχείριση των ΑΟΤΑ και των υποχρεώσεών τους ως Φορείς τη Γενικής Κυβέρνησης είναι αδύνατον να ανταπεξέλθουν. Θα πρέπει να ξανά ελεγχθούν όλες οι διατάξεις Παρακάτω παραθέτω τα εξής Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΟΤΑ), οι οποίες: • Είναι ΝΠΙΔ και λειτουργούν υπό της μορφής Ανώνυμης Εταιρείας, • λειτουργούν βάσει του εταιρικού δικαίου, • έχουν ενταχθεί στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και επομένως υπάγονται κατ’ αρχήν στο δημοσιονομικό πλαίσιο του Ν. 4270/2014, αντιμετωπίζουν ερμηνευτική ασάφεια ως προς: • Την έκταση εφαρμογής του ΠΔ 54/2018. • Την υποχρέωση τήρησης δημοσίου λογιστικού. • Την έννοια διατάκτη και υπολόγου. • Την υποχρέωση τήρησης μητρώου δεσμεύσεων. • Το καθεστώς ταμειακής διαχείρισης. • Τους περιορισμούς προσλήψεων και αμοιβών. Η έλλειψη ρητής διάταξης δημιουργεί: • διοικητική ανασφάλεια, • διαφορετικές ερμηνείες από εποπτικές αρχές, • κίνδυνο υπερ-ρύθμισης ή υπο-ρύθμισης, • επιβάρυνση της αναπτυξιακής λειτουργίας. ΙΙ. ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΑΡΧΗ Η ένταξη των ΑΟΤΑ στους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης έχει δημοσιονομικό και στατιστικό χαρακτήρα και δεν μεταβάλλει τη νομική φύση των ΑΟΤΑ ως ανωνύμων εταιρειών ιδιωτικού δικαίου. Συνεπώς απαιτείται ρητή διάκριση μεταξύ: Δημοσιονομικής Εποπτείας και Λειτουργικής Ένταξης στο Δημόσιο Λογιστικό. ΙΙΙ. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ Άρθρο … Ρυθμίσεις δημοσιονομικής λειτουργίας των ενταγμένων στους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης Αναπτυξιακών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Ν. 4674/2020 1. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Ν. 4674/2020 (ΑΟΤΑ) που αποτελούν Φορέα Γενικής Κυβέρνησης, ως προς τις διατάξεις του ν. 4270/2014 εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 202 του νόμου 4389/2016, ως εξής: «Ως προς τις διατάξεις του ν. 4270/2014 και τα κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθέντα προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις αναφορικά με την υποβολή δημοσιονομικών αναφορών, εφαρμόζονται, μόνο ως προς την υποβολή: α) Ετήσιου προϋπολογισμού και οποιασδήποτε αναπροσαρμογής του κατά τη διάρκεια του έτους (προϋπολογιστικά), β) Απολογιστικά Στοιχεία ΝΠΙΔ γ) Μηνιαία στοιχεία διαθεσίμων, δανείων, υποχρεώσεων και δ) Στοιχεία Ισοζυγίου Γενικού Καθολικού 2. Η ταμειακή διαχείριση των εταιρειών της παρ.1. διενεργείται σύμφωνα με το εταιρικό δίκαιο και δεν εντάσσονται στο σύστημα δημόσιας ταμειακής διαχείρισης. Κατά συνέπεια δεν εφαρμόζονται: α) Οι διατάξεις περί δημοσίου υπολόγου. β) Η υποχρέωση τήρησης δημόσιου λογιστικού συστήματος. γ) Η διαδικασία ανάληψης υποχρέωσης κατά το δημόσιο λογιστικό. δ) Η υποχρεωτική τήρηση μητρώου δεσμεύσεων κατά το πρότυπο ΝΠΔΔ. Αρμόδιο για τις εγκρίσεις των δαπανών της εταιρείας είναι το Διοικητικό Συμβούλιο των Αναπτυξιακών Οργανισμών. Με απόφασή του δύναται να παρέχει σχετική εξουσιοδότηση ή να ορίσει Διατάκτη. 3. Οι ανωτέρω Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης εξαιρούνται από κάθε άλλη διάταξη αναφορικά με τη δημοσιονομική διαχείριση (δημόσιο λογιστικό) και την εποπτεία που εφαρμόζεται σε νομικά πρόσωπα που έχουν ταξινομηθεί ως Φορείς Γενικής Κυβέρνησης. IV. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΟΦΕΛΗ Η ρύθμιση: • Αποσαφηνίζει το καθεστώς. • Διασφαλίζει δημοσιονομική πειθαρχία. • Διατηρεί την ευελιξία των αναπτυξιακών εταιρειών. • Μειώνει ερμηνευτικές συγκρούσεις. • Προστατεύει Περιφέρειες και ΟΤΑ από δημοσιονομικό κίνδυνο. V. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΜΗ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ Χωρίς ρύθμιση: • Υφίσταται κίνδυνος ετερογενούς εφαρμογής. • Ενδέχεται να επιβληθεί πλήρες δημόσιο λογιστικό χωρίς νομική βάση. • Δημιουργείται ανασφάλεια δικαίου. • Επηρεάζεται η ταχύτητα υλοποίησης έργων. VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Απαιτείται ειδική διάταξη που να: ✔ Διατηρεί τον ιδιωτικοοικονομικό χαρακτήρα των ΑΟΤΑ ✔ Επιβάλλει δημοσιονομική πειθαρχία ✔ Αποκλείει την πλήρη εφαρμογή δημοσίου λογιστικού ✔ Διασφαλίζει σαφή κατανομή ευθύνης Μ. Πουρνάρα Προϊστάμενη Διεύθυνσης Οικονομικής & Διοικητικής Διαχείρισης ΑΟΤΑ - ΠΚΜ Α.Ε.