Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ KAI TA ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΝΝΑΒΗΣ (άρθρα 33-49)Σχόλιο του χρήστη Μιχαήλ Πιπινιάς | 14 Απριλίου 2026, 14:25




Κύριε Υπουργέ, η προωθούμενη καθολική απαγόρευση του ανθού χαμηλής THC δεν φαίνεται να επιλύει ένα υπαρκτό πρόβλημα της αγοράς με τρόπο συνεκτικό, αναλογικό και αποτελεσματικό. Αντιθέτως, δημιουργεί ένα νέο, βαθιά αντιφατικό πλαίσιο, το οποίο αφαιρεί από τη νόμιμη και ελεγχόμενη αγορά το βασικότερο φυσικό προϊόν της συγκεκριμένης κατηγορίας, την ίδια στιγμή που στο ίδιο σχέδιο νόμου αναγνωρίζεται η ανάγκη ύπαρξης ειδικά αδειοδοτημένων καταστημάτων προϊόντων κάνναβης. Ειδικότερα, το άρθρο 41 προτείνει καθολική απαγόρευση της λιανικής πώλησης, διάθεσης, αγοράς και χρήσης του ξηρού άνθους ποικιλιών Cannabis sativa L. με περιεκτικότητα έως 0,3% THC, ενώ τα άρθρα 45 επ. οργανώνουν ειδικά αδειοδοτημένες επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης έως 0,3% THC ή/και CBD. Έτσι δημιουργείται εσωτερική αντίφαση στο ίδιο το νομοθετικό σχήμα: αναγνωρίζεται η ανάγκη ειδικών και ελεγχόμενων σημείων πώλησης, αλλά αφαιρείται από αυτά το βασικότερο φυσικό προϊόν της κατηγορίας. Αν ο πραγματικός στόχος της ρύθμισης είναι η προστασία της δημόσιας υγείας και των ανηλίκων, τότε η ορθή κατεύθυνση δεν είναι η οριζόντια απαγόρευση, αλλά η αυστηρή και σοβαρή ρύθμιση. Αυτό σημαίνει σαφές πλαίσιο αδειοδότησης, ουσιαστικούς ελέγχους, εργαστηριακές αναλύσεις, ιχνηλασιμότητα, κανόνες συσκευασίας, ηλικιακά όρια και πραγματικές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων. Η εμπειρία της αγοράς έχει ήδη δείξει ότι η απαγόρευση δεν τερματίζει τη ζήτηση. Απλώς μεταφέρει τη ζήτηση και τη σχετική οικονομική δραστηριότητα από τη νόμιμη οικονομία στη μαύρη αγορά. Αυτό συνεπάγεται απώλεια δημόσιων εσόδων, απώλεια ασφαλιστικών εισφορών, απώλεια θέσεων εργασίας, αποδυνάμωση νόμιμων επιχειρήσεων και τελικά απώλεια του ίδιου του κρατικού ελέγχου. Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι τουριστική χώρα, η οποία υποδέχεται κάθε χρόνο επισκέπτες από κράτη με πιο ανοιχτά ή πιο σαφώς ρυθμισμένα καθεστώτα ως προς τα σχετικά προϊόντα. Οι επισκέπτες αυτοί αναζητούν νόμιμες, ασφαλείς και ελεγχόμενες επιλογές. Αν το κράτος δεν τους παρέχει ένα καθαρό και σοβαρά ρυθμισμένο πλαίσιο, δεν εξαφανίζει τη ζήτηση· απλώς αυξάνει τον κίνδυνο αυτή να στραφεί προς ανεπίσημα και μη ελεγχόμενα κανάλια. Παράλληλα, είναι θετική και εύλογη η κατεύθυνση περιορισμού ή απαγόρευσης της διάθεσης τέτοιων προϊόντων από περίπτερα, μίνι μάρκετ και λοιπά ακατάλληλα σημεία πώλησης. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι η ύπαρξη ελεγχόμενου προϊόντος σε ειδικό και αδειοδοτημένο κατάστημα. Το πραγματικό πρόβλημα είναι η ανεξέλεγκτη, αδιάκριτη και ακατάλληλη διάθεσή του από σημεία που δεν έχουν ούτε τον χαρακτήρα ούτε τις προϋποθέσεις να το διαχειριστούν υπεύθυνα. Επιπλέον, θα ήταν πιο λογικό και αποτελεσματικό να παραμείνει το CBD, ως προϊόν χωρίς ψυχοδραστική δράση, σε νόμιμη κυκλοφορία μέσα σε σαφές και αυστηρά ελεγχόμενο πλαίσιο. Παράλληλα, η Πολιτεία θα μπορούσε να εξετάσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα διάθεσης προϊόντων από εγχώριες φαρμακευτικές εταιρείες μέσω ορισμένων ειδικά αδειοδοτημένων καταστημάτων. Μια τέτοια προσέγγιση θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματική από μια οριζόντια απαγόρευση, διότι θα μπορούσε να αποσπάσει σημαντικό μέρος της ζήτησης από τη μαύρη αγορά, να ενισχύσει τη νόμιμη οικονομία, να στηρίξει την εγχώρια παραγωγή και να υπηρετήσει ουσιαστικά τον στόχο της προστασίας της δημόσιας υγείας. Εξίσου κρίσιμο είναι και το ζήτημα του συγχρονισμού της οποιασδήποτε νέας ρύθμισης. Αν πρόθεση της Πολιτείας είναι να παραμείνει ελεγχόμενο προϊόν διαθέσιμο μέσω ειδικών καταστημάτων, τότε η μετάβαση πρέπει να σχεδιαστεί με τρόπο ώστε να μη δημιουργηθεί ούτε μία ημέρα κενού στη νόμιμη αγορά. Διότι κάθε τέτοιο κενό καλύπτεται άμεσα από το ανεξέλεγκτο εμπόριο. Περαιτέρω, ως προς το CBD, η ευρωπαϊκή νομολογία έχει ήδη επισημάνει ότι περιορισμοί στην εμπορία του πρέπει να στηρίζονται σε πραγματικό και αναλογικό λόγο προστασίας της δημόσιας υγείας και όχι σε υποθετική επίκληση κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, η λύση της καθολικής απαγόρευσης οφείλει να εξεταστεί με αυξημένη προσοχή ως προς την αναγκαιότητα και την αναλογικότητά της. Για όλους αυτούς τους λόγους, η καθολική απαγόρευση του ανθού χαμηλής THC δεν φαίνεται να αποτελεί ούτε αναλογική ούτε αποτελεσματική λύση. Αντίθετα, μια αυστηρά ρυθμισμένη αγορά, με σαφείς κανόνες, ελεγχόμενα σημεία διάθεσης, διαφάνεια και πραγματική εποπτεία, θα μπορούσε να προστατεύσει καλύτερα τη δημόσια υγεία, να περιορίσει τη μαύρη αγορά, να διασφαλίσει δημόσια έσοδα και να στηρίξει μια νόμιμη οικονομική δραστηριότητα με όρους ευθύνης και νομιμότητας. Για τον λόγο αυτό προτείνεται: να απαλειφθεί από το άρθρο 41 η καθολική απαγόρευση του ξηρού άνθους έως 0,3% THC, να επιτραπεί η διάθεσή του αποκλειστικά μέσω ειδικά αδειοδοτημένων επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης, με αυστηρούς όρους λειτουργίας και ελέγχου, να προβλεφθεί, εφόσον επιλεγεί μεταβατικό μοντέλο, σαφές στάδιο μετάβασης χωρίς κενό στη νόμιμη αγορά. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από μια ακόμη οριζόντια απαγόρευση που θα ενισχύσει το ανεξέλεγκτο. Έχει ανάγκη από καθαρούς κανόνες, σοβαρή ρύθμιση, δημόσια έσοδα, επενδύσεις, θέσεις εργασίας και ουσιαστική προστασία της δημόσιας υγείας.