Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ KAI TA ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΝΝΑΒΗΣ (άρθρα 33-49)Σχόλιο του χρήστη Ευάγγελος | 15 Απριλίου 2026, 18:20




Ο σχολιάζων τυγχάνω επαγγελματίας στον τομέα του τουρισμού, λειτουργών νόμιμο τουριστικό κατάλυμα, το οποίο ευρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με κατάστημα το οποίο δραστηριοποιείται στη λιανική πώληση προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης (με περιεκτικότητα σε THC κάτω του 0,3%). Κατόπιν συνεχών περιστατικών καπνικής χρήσης των εν λόγω προϊόντων τόσο εντός όσο και εκτός του καταστήματος, και της ιδιαίτερα έντονης οσμής που αυτή προκαλεί, ανέκυψε σοβαρό ζήτημα που επηρεάζει τη λειτουργία του καταλύματός μου, την άνεση των πελατών μου, καθώς και την επαγγελματική φήμη της επιχείρησής μου. Ενόψει της απουσίας σαφούς και ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου που να καθορίζει ρητώς εάν επιτρέπεται ή όχι η χρήση των προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης υπό μορφήν καπνίσματος, απευθύνθηκα σε σειρά αρμόδιων ή δυνητικώς αρμοδίων αρχών, αιτούμενος διευκρινίσεις ως προς το θεσμικό και νομικό καθεστώς που διέπει τα προϊόντα αυτά. Η πρώτη αίτησή μου απεστάλη στις 13-09-2024 στο Υπουργείο Υγείας, το οποίο δια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων και του Τμήματος Λοιπών Εξαρτήσεων, διευκρίνισε ότι τα εν λόγω προϊόντα (THC < 0,3%) δεν συνιστούν καπνικά προϊόντα ούτε ναρκωτικές ουσίες, εφόσον τηρούνται τα όρια της περιεκτικότητας, κι ως εκ τούτου δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υγείας. Εν συνεχεία απέστειλα ερώτημα προς το Υπουργείο Ανάπτυξης, το οποίο αυθημερόν παρέπεμψε (εσωτερικά) το ερώτημά μου στο Τμήμα Οργανωμένου Εμπορίου. Από την απάντηση του Υπουργείου Ανάπτυξης, (Διεύθυνση Εμπορικής Επιχειρηματικότητας - Τμήμα Οργανωμένου Εμπορίου), προκύπτει ότι η εν λόγω Υπηρεσία, αν και αναγνωρίζει την ισχύ της ΥΑ 91354/2017 περί Κωδικοποίησης των Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.), επικαλέστηκε έλλειψη ειδικής αρμοδιότητας ως προς τον χαρακτηρισμό των προϊόντων αυτών, ενώ με παρέπεμψε στις διατάξεις του ν. 4801/2021 και στην ΥΑ Δ3(γ)20849/2023, οι οποίες ωστόσο αναφέρονται ρητώς στη φαρμακευτική και όχι στη βιομηχανική κάνναβη. Περαιτέρω, δε, με παρέπεμψε ως αρμόδιους φορείς επί του θέματος α/ στο Υπουργείο Υγείας (το οποίο ήδη είχε κρίνει εαυτόν αναρμόδιο)και β/ στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (υπηρεσία υπαγόμενη στο Υπουργείο Ανάπτυξης). Κατόπιν αυτού, αποτάθηκα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Γενική Διεύθυνση Γεωργίας - Δ/νση Συστημάτων Καλλιέργειας), στο οποίο ζήτησα διευκρίνιση σχετικά με την επιτρεπόμενη χρήση των προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης, καθώς και εάν είναι επιβεβλημένη η αναγραφή περιορισμού καπνικής χρήσης στις συσκευασίες. Επί των ανωτέρω έλαβα μία ακόμα φορά την απάντηση ότι τα προϊόντα αυτά (με εξαίρεση παιδικές τροφές) δεν περιλαμβάνονται στο Ν.4139/2013 (Νόμος για τα Ναρκωτικά) ούτε ως τρόφιμα, καλλυντικά ή διατροφικά συμπληρώματα, όταν τηρούνται τα προβλεπόμενα όρια THC κι ότι το εν λόγω Υπουργείο τυγχάνει αναρμόδιο για θέματα επισήμανσης προϊόντων, περιοριζόμενο στην καλλιεργητική εποπτεία, μέσω της ΚΥΑ 628/195184/2023. Τέλος, με παρέπεμψε στο Υπουργείο Ανάπτυξης (Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας – Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων και ΕΠ). Παράλληλα υπέβαλα στο ανωτέρω Υπουργείο νέο αίτημα δια πληρεξουσίου δικηγόρου, με το οποίο τελικώς η Προϊσταμένη αρχή της Δ/νσης Συστημάτων Καλλιέργειας με παρέπεμψε αυτή τη φορά στο Υπουργεϊο Υγείας. Ούτως, εκ νέου επανέφερα στο Υπουργείο Ανάπτυξης το ερώτημά μου υπό την οπτική της εμπορικής διάθεσης των εν λόγω προϊόντων και των επισημάνσεων που θα έπρεπε αυτά να φέρουν. Η νέα απάντηση, που ήλθε από τη Διεύθυνσης Εμπορικής Επιχειρηματικότητας κατέτεινε στο ότι δεν έχει αρμοδιότητα να ερμηνεύσει τον χαρακτήρα των προϊόντων, και διαβίβασε το αίτημα στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων), ως καθ’ ύλην αρμόδια για ζητήματα που αφορούν την εμπορική κυκλοφορία και τη σήμανση προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης. Την 7η Μαίου 2025, η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας - Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων (Υπηρεσία που υπάγεται στο ίδιο Υπουργείο, ήτοι το Υπουργείο Ανάπτυξης) απήντησε πως ΟΥΔΕΜΙΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ διαθέτει επί θεμάτων σχετιζόμενων με τη βιομηχανική κάνναβη. Από την ανωτέρω αλληλογραφία και τις απαντήσεις των συναρμόδιων Υπουργείων, διαφαίνεται με απόλυτη σαφήνεια α/ η ύπαρξη ενός θεσμικού και νομικού κενού ως προς τη χρήση και την καπνική ή μη κατανάλωση προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης, καθώς και ως προς την επισήμανσή τους (υπενθυμίζεται πως σε ολόκληρη την Ε.Ε. είναι υποχρεωτική η επισήμανση απάντων των προϊόντων τα οποία τίθενται σε πώληση είτε λιανικώς είτε χονδρικώς καθώς και η προτεινόμενη ή αποκλειστική χρήση τους με συγκεκριμένο τρόπο) και β/ η μετάθεση ευθυνών από το ένα Υπουργείο , στο άλλο, δίχως να δίνεται ουδεμία σαφής απάντηση και δίχως καν να γίνεται η παραμικρή προς τούτο προσπάθεια. Τουτέστιν, ουδόλως προκύπτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, από Νόμο, Υπουργική Απόφαση ή Ερμηνευτική Εγκύκλιο: Αν επιτρέπεται η χρήση προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης (THC ≤ 0,3%) μέσω καπνικής κατανάλωσης Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, αν υπάρχει υποχρέωση επισήμανσης περί απαγόρευσης καπνικής χρήσης στις συσκευασίες Αν τα προϊόντα αυτά εμπίπτουν ή όχι στην εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας (ν. 3730/2008, ΚΥΑ 80727/2019 κ.λπ.) Ποια Αρχή είναι επιφορτισμένη με τον έλεγχο της τήρησης των ανωτέρω Περαιτέρω, δεν προκύπτει ούτε υφίσταται σαφής καθορισμός ως προς: Την κατηγοριοποίηση των εν λόγω προϊόντων Τις προδιαγραφές ασφαλείας και ποιότητας Τις υποχρεώσεις ενημέρωσης των καταναλωτών Επιπλέον, καθ’ όλο το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η αγορά λειτουργεί χωρίς σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο, έχει διαμορφωθεί μια ανεξέλεγκτη πρακτική διάθεσης των προϊόντων αυτών, ιδίως ως προς τις εισαγόμενες ταξιανθίες βιομηχανικής κάνναβης. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω ταξιανθίες επανασυσκευάζονται και μεριδοποιούνται εντός της ελληνικής επικράτειας από τις εκάστοτε επιχειρήσεις, χωρίς ενιαίες προδιαγραφές ή ουσιαστικό έλεγχο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα των ανωτέρω πρακτικών αποτελούν: Η αυθαίρετη αναγραφή ενδείξεων όπως «συσκευάζεται στην Ελλάδα» ή «συλλέγεται στο χέρι», χωρίς δυνατότητα επαλήθευσης Η διάθεση των προϊόντων ως «είδος σουβενίρ», σε βαζάκια ή σακουλάκια, χωρίς σαφή προσδιορισμό χρήσης Η περαιτέρω διάθεσή τους ακόμη και υπό μορφή στριφτών τσιγάρων Οι ανωτέρω πρακτικές λαμβάνουν χώρα χωρίς καμία ουσιαστική εποπτεία, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατος ο έλεγχος της ποιότητας και της σύστασης των προϊόντων, καθώς και το κατά πόσον αυτά ενδέχεται να έχουν υποστεί επεξεργασία ή ψεκασμό με χημικές ουσίες. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις επικαλούνται καταχρηστικά τον χαρακτηρισμό «σουβενίρ», προκειμένου να παρακάμψουν κάθε υποχρέωση ουσιαστικής επισήμανσης, περιοριζόμενες στην αναγραφή γενικόλογων διατυπώσεων όπως «πωλείται για κάθε νόμιμη χρήση σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία», χωρίς καμία περαιτέρω εξειδίκευση. Η αδυναμία σαφούς καθορισμού του νομικού καθεστώτος των εν λόγω προϊόντων έχει ως συνέπεια την έλλειψη ελεγκτικής εποπτείας επί των σημείων λιανικής πώλησης και χρήσης τους, την αδυναμία εφαρμογής ή μη των διατάξεων της αντικαπνιστικής νομοθεσίας αλλά και την ανεπίλυτη σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ όμορων επιχειρήσεων. Επιπροσθέτως, δημιουργείται κλίμα νομικής ανασφάλειας τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους καταναλωτές, καθώς: Οι επιχειρήσεις δεν έχουν σαφές πλαίσιο συμμόρφωσης Οι ελεγκτικές αρχές στερούνται σαφών κατευθύνσεων Μετά από όλα αυτά, λοιπόν, η κρίση μου ως επαγγελματίας αλλά και ως πολίτης είναι πως τυγχάνει απολύτως αναγκαία η άμεση νομοθετική ρύθμιση από τα συναρμόδια Υπουργεία, προκειμένου να λάβει χώρα πλήρης αποσαφήνιση του πλαισίου διάθεσης, επισήμανσης και κατανάλωσης προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης. Η εν λόγω ρύθμιση θα πρέπει, κατ’ ελάχιστον, να προβλέπει: Ρητό καθορισμό των επιτρεπόμενων μορφών χρήσης Υποχρεωτική και σαφή επισήμανση των προϊόντων Προσδιορισμό της αρμόδιας ελεγκτικής αρχής Εναρμόνιση με το ενωσιακό δίκαιο και τις πρακτικές άλλων κρατών-μελών Πρόβλεψη κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεων ώστε να αποτραπούν παρερμηνείες, φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού και βλαπτικές συμπεριφορές, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη δημόσια υγεία και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Κατακλείδι, χαιρετίζω κάθε προσπάθεια ρύθμισης της εν λόγω αγοράς από τα συναρμόδια Υπουργεία, αναγνωρίζοντας ότι μία οριζόντια και καθολική λύση ενδέχεται να είναι αυστηρή. Πλην όμως, συμφωνώ σε κάθε περίπτωση με την επιβολή εύλογων περιορισμών, ιδίως ως προς την απόσταση σημείων διάθεσης από σχολικές μονάδες και χώρους συγκέντρωσης ανηλίκων, στο πλαίσιο προστασίας της δημόσιας υγείας και της νεότητας. Παράλληλα, θα πρέπει να ληφθεί ιδιαιτέρως υπόψη ότι τα εν λόγω προϊόντα διατίθενται ήδη ευρέως και μέσω διαδικτυακών πλατφορμών και υπηρεσιών διανομής (delivery), στις οποίες, κατά κανόνα, δεν υφίσταται ουσιαστικός και αποτελεσματικός έλεγχος ως προς την ηλικιακή συμμόρφωση των αγοραστών. Η παράμετρος αυτή καθιστά επιτακτική την ανάγκη θέσπισης ειδικών προβλέψεων για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις, ώστε να διασφαλίζεται ότι η πρόσβαση στα προϊόντα αυτά δεν είναι ανεξέλεγκτη, ιδίως από ανηλίκους.