Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ KAI TA ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΝΝΑΒΗΣ  (άρθρα 33-49)Σχόλιο του χρήστη Μιχάλης Θεοδωρόπουλος, ΚΑΝΝΑΒΙΟ | 23 Απριλίου 2026, 12:47
  • Σχόλιο του χρήστη 'Μιχάλης Θεοδωρόπουλος, ΚΑΝΝΑΒΙΟ' | 23 Απριλίου 2026, 12:47

    Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για τα προϊόντα κάνναβης επιχειρεί να βάλει τάξη σε μια αγορά που πράγματι χρειάζεται κανόνες. Ωστόσο, τρία βασικά σημεία του εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και τη συνοχή της ρύθμισης, αλλά και για τις επιπτώσεις της στην οικονομία και τους καταναλωτές. 1. Καθολική απαγόρευση του ανθού (άρθρο 41) Το σχέδιο προβλέπει την πλήρη απαγόρευση της λιανικής διάθεσης ανθού βιομηχανικής κάνναβης (THC <0,3%), παρότι πρόκειται για προϊόν που καλλιεργείται νόμιμα στην Ελλάδα από το 2016 και σε ολόκληρη την Ευρώπη εδώ και δεκαετίες. Η επιλογή αυτή δημιουργεί μια προφανή αντίφαση: το κράτος επιτρέπει την καλλιέργεια, την εισαγωγή, την εξαγωγή και τη χονδρική διάθεση του προϊόντος, αλλά απαγορεύει την τελική του διάθεση στον καταναλωτή. Το βασικό επιχείρημα υπέρ της απαγόρευσης αφορά κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σχετίζονται κυρίως με τη διάθεση συνθετικών κανναβομιμητικών ουσιών και όχι με τον φυσικό ανθό CBD του οποίου είναι νόμιμη. Η καθολική απαγόρευση δεν εξαλείφει τη ζήτηση ούτε για ψυχοδραστικούς ανθούς, είτε για τους ανθούς CBD. Αντίθετα, ενδέχεται να μεταφέρει την πρώτη σε ανεξέλεγκτα κανάλια, όπου δεν υπάρχουν ούτε ποιοτικοί έλεγχοι ούτε προστασία καταναλωτή, ενώ στη δεύτερη περίπτωση θα αφήσει πολλούς καταναλωτές, ασθενείς και μη, χωρίς μια μορφή άμεσης πρόσληψης CBD που είναι η καπνική-ατμιστική οδός. 2. Αποκλειστική διάθεση μέσω καταστημάτων κάνναβης (άρθρο 45) Το σχέδιο προβλέπει ότι προϊόντα όπως τρόφιμα, συμπληρώματα διατροφής και καλλυντικά με περιεκτικότητα σε THC <0,3% ή προϊόντα CBD θα διατίθενται αποκλειστικά από αδειοδοτημένα καταστήματα κάνναβης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι προϊόντα που σήμερα διατίθενται νόμιμα από φαρμακεία, καταστήματα βιολογικών προϊόντων και σημεία ευεξίας αποσύρονται από τα υφιστάμενα δίκτυα διανομής. Η ρύθμιση αυτή: • περιορίζει σημαντικά την πρόσβαση των καταναλωτών σε προϊόντα ευεξίας, • αποδυναμώνει υφιστάμενες νόμιμες επιχειρήσεις με εξειδικευμένο προσωπικό (πχ φαρμακεία), και • δημιουργεί τεχνητή συγκέντρωση της αγοράς σε ένα περιορισμένο κανάλι διάθεσης. Παράλληλα, εγείρονται ερωτήματα αναλογικότητας, καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα CBD δεν είναι ψυχοδραστικά σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και αντιμετωπίζονται αυστηρότερα από άλλα προϊόντα ευεξίας. 3. Απόσταση 500 μέτρων από σχολεία (άρθρο 45) Το σχέδιο επιβάλλει ελάχιστη απόσταση 500 μέτρων των καταστημάτων κάνναβης από σχολικές μονάδες. Το μέτρο αυτό θα μπορούσε να δικαιολογηθεί εάν επρόκειτο για προϊόντα με ψυχοτρόπο δράση. Ωστόσο, με δεδομένο ότι ο ανθός απαγορεύεται και επιτρέπονται μόνο μη-ψυχοδραστικά προϊόντα (τρόφιμα, καλλυντικά, συμπληρώματα), η αναγκαιότητα ενός τόσο αυστηρού περιορισμού καθίσταται αμφισβητήσιμη και καταχρηστική από τη στιγμή που τα προιόντα CBD δεν είναι ψυχοδραστικά. Στην πράξη, το μέτρο περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα εγκατάστασης επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα, χωρίς σαφή σύνδεση με τον πραγματικό κίνδυνο, ενώ αν εφαρμοστεί τα περισσότερα υφιστάμενα καταστήματα κάνναβης θα κλείσουν. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το αντίστοιχο όριο για τους οίκους ανοχής είναι τα 200 μέτρα απόσταση από σχολικές μονάδες, γεγονός που εγείρει σημαντικά ζητήματα αναλογικότητας της συγκεκριμένης ρύθμισης. Τι διακυβεύεται Τα τρία αυτά σημεία δεν είναι απλώς τεχνικές λεπτομέρειες. Επηρεάζουν αρνητικά: • την εγχώρια αγροτική παραγωγή και τα υφιστάμενα καταστήματα κάνναβης, • τη βιωσιμότητα μιας ραγδαία αναπτυσσόμενης αγοράς σε παγκόσμιο επίπεδο, • την πρόσβαση των καταναλωτών σε νόμιμα και ασφαλή, μη-ψυχοδραστικά προϊόντα, • και την αποτελεσματικότητα της ίδιας της ρύθμισης. Το σχέδιο δεν είναι μια απλή αυστηροποίηση, αλλά μια φοβική οπισθοδρόμηση. Είναι μια βαθιά αντιφατική ρύθμιση που από τη μία αναγνωρίζει, οργανώνει και αδειοδοτεί ειδικά καταστήματα προϊόντων κάνναβης, μητρώο, ελέγχους, κυρώσεις και αποκλειστικά σημεία λιανικής, αλλά από την άλλη αφαιρεί από αυτά ακριβώς το βασικό προϊόν που βρίσκεται στο επίκεντρο της αγοράς, δηλαδή τον ξηρό ανθό ως τελικό προϊόν. Με απλά λόγια, το κράτος λέει ταυτόχρονα δύο πράγματα: «δημιουργώ ειδική λιανική αγορά προϊόντων κάνναβης» και «απαγορεύω καθολικά το βασικό προϊόν που οδήγησε στην ανάγκη να δημιουργηθεί αυτή η αγορά». Αυτό, πολιτικά και ρυθμιστικά, είναι ασυνεπές και αντικρουόμενο. Η κυβέρνηση κάνει ένα σωστό και ένα λάθος βήμα την ίδια στιγμή. Σωστό βήμα είναι ότι βάζει τέλος στην ασυδοσία, βγάζει τα προϊόντα κάνναβης από περίπτερα, ψιλικά, mini market και ανεξέλεγκτα κανάλια και δημιουργεί ειδικό, αδειοδοτημένο και ελεγχόμενο κανάλι διάθεσης. Λάθος βήμα είναι ότι, ενώ κάνει όλη αυτή τη ρύθμιση, αντιμετωπίζει τον φυσικό ξηρό ανθό κάνναβης με THC<0.3% σαν να μην μπορεί να υπαχθεί ποτέ σε ασφαλές, ελεγχόμενο και νόμιμο πλαίσιο λιανικής, ακόμη και μέσα στα ίδια τα ειδικά αδειοδοτημένα καταστήματα που τώρα δημιουργεί. Ο φυσικός ανθός CBD δεν είναι ψυχοδραστικός ή ναρκωτική ουσία. Εκεί η διάταξη γίνεται υπερβολική και μη-αναλογική, όπως και στην απόσταση των 500 μέτρων για σημεία που δεν θα πωλούν ανθό αλλά καλλυντικά και τρόφιμα από κάνναβη. Νομικά, η ρύθμιση έχει αδύναμα σημεία. Το μεγαλύτερο είναι η αναλογικότητα. Αν το κράτος δέχεται ότι ο ξηρός ανθός μπορεί να εισάγεται, να καλλιεργείται, να αποθηκεύεται, να εξάγεται, να κυκλοφορεί χονδρικά και να χρησιμοποιείται για βιομηχανική μεταποίηση, τότε δεν τον αντιμετωπίζει ως καθαυτό παράνομο ή εξ ορισμού απαγορευμένο προϊόν. Επομένως, όταν απαγορεύει μόνο τη λιανική, τη διάθεση στο κοινό, την αγορά και τη χρήση από καταναλωτές, πρέπει να εξηγήσει γιατί δεν επαρκεί ένα ηπιότερο σύστημα αυστηρής ειδικής λιανικής με COA, εργαστηριακό έλεγχο, απαγόρευση συνθετικών, σφραγισμένη συσκευασία, 18+ και πλήρη ιχνηλασιμότητα. Εκεί ακριβώς βρίσκεται το κενό της διάταξης: επιλέγει το πιο βαρύ μέτρο, ενώ ταυτόχρονα θεσπίζει όλο το οικοδόμημα των ηπιότερων μέτρων για τα υπόλοιπα προϊόντα. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η πρόβλεψη ελάχιστης απόστασης 500 μέτρων από σχολικές μονάδες (άρθρο 45) φαίνεται να βασίζεται σε λογική περιορισμού έκθεσης ανηλίκων σε προϊόντα αυξημένου κινδύνου. Το σχέδιο νόμου προβλέπει την καθολική απαγόρευση του ξηρού ανθού, καθώς και τον αποκλεισμό προϊόντων καπνού ή άτμισης. Συνεπώς, τα επιτρεπόμενα προϊόντα περιορίζονται σε μη ψυχοδραστικές κατηγορίες (π.χ. τρόφιμα, καλλυντικά, προϊόντα CBD), γεγονός που δημιουργεί ερώτημα ως προς την αναλογικότητα και τη σκοπιμότητα της εν λόγω απόστασης. Η διατήρηση αυστηρών χωροταξικών περιορισμών χωρίς την ύπαρξη των προϊόντων που δικαιολογούν τέτοιου είδους μέτρα ενδέχεται να οδηγεί σε εσωτερική ασυνέπεια του ρυθμιστικού πλαισίου. Το ζήτημα αυτό χρήζει επανεξέτασης στο πλαίσιο της συνολικής λογικής της ρύθμισης. Η Πολιτεία έχει δίκιο ότι πρέπει να ρυθμίσει την αγορά. Έχει δίκιο ότι πρέπει να μπει τέλος στα συνθετικά, στην πώληση σε ανήλικους και στα ανεξέλεγκτα σημεία διάθεσης. Έχει δίκιο ότι χρειάζεται ειδική αδειοδότηση, μητρώο, έλεγχοι και αυστηρές κυρώσεις για τα καταστήματα κάνναβης. Έχει άδικο όμως όταν ταυτίζει το πρόβλημα των συνθετικών και της ασυδοσίας με τον φυσικό ανθό συνολικά. Ο φυσικός ανθός δεν πρέπει να απαγορευθεί καθολικά· πρέπει να διαχωριστεί, να πιστοποιηθεί και να διατίθεται μόνο από ειδικά αδειοδοτημένα σημεία υπό αυστηρό έλεγχο. Τι θα μπορούσε να γίνει στο πλαίσιο μιας σύγχρονης προσέγγισης: 1) Αύξηση του ορίου THC σε ότι αφορά τις ποικιλίες κάνναβης για βιομηχανική και διατροφική χρήση στο 1% κατά τα πρότυπα της Τσεχίας (αίτημα Συνδέσμου Παραγωγών Πανευρωπαϊκά - EIHA). 2) Ρύθμιση του ανθού βιομηχανικής κάνναβης ως καπνικό προϊόν με ειδικό φόρο κατανάλωσης. 3) Λιανική πώληση του ανθού βιομηχανικής κάνναβης με THC<1% στα αδειοδοτημένα καταστήματα κάνναβης. 4) Αποστάσεις από σχολικές μονάδες στα 150 μέτρα για τα αδειοδοτημένα καταστήματα κάνναβης που θα πουλάνε ανθό με THC<1%. 5) Αυστηρή ρύθμιση και περιορισμός των συνθετικών κανναβομιμητικών ουσιών με επιτόπιους ελέγχους και πολύ αυστηρά πρόστιμα όπως περιγράφονται στο σχέδιο νόμου, με ταυτόχρονη βελτιστοποίηση της νομοθεσίας περί παραγωγής και διάθεσης συνθετικών κανναβομιμητικών ουσιών. 6) Όχι περιορισμός των υπόλοιπων προϊόντων κάνναβης και CBD πέρα των καπνικών (τρόφιμα, συμπληρώματα διατροφής, καλλυντικά) από τα αντίστοιχα σημεία λιανικής πώλησης σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους-προθήκες (πχ φαρμακεία, καταστήματα βιολογικών τροφίμων, καταστήματα συμπληρωμάτων διατροφής, κλπ). 7) Δημιουργία εξειδικευμένων ΚΑΔ για την μεταποίηση και διάθεση προϊόντων κάνναβης με THC<0.3%. 8) Αποποινικοποίηση της κατοχής και προμήθειας κάνναβης για προσωπική χρήση από τον ενήλικο πληθυσμό της χώρας, καθώς και της οικιακής καλλιέργειας. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν η Πολιτεία επιλέγει να ρυθμίσει στοχευμένα τα πραγματικά προβλήματα της αγοράς ή αν οδηγείται σε οριζόντιες απαγορεύσεις που ενδέχεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του κλάδου, αλλά και το κατά πόσο η χώρα θα μπορέσει να υιοθετήσει μια σύγχρονη και ισορροπημένη πολιτική για την κάνναβη. Μιχάλης Θεοδωρόπουλος, ΚΑΝΝΑΒΙΟ