Υπουργείο Υγείας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Στέφανος Γιαλαμάς' | 24 Απριλίου 2026, 14:32

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Κύριε Υπουργέ, Ως επαγγελματίας στον κλάδο της κάνναβης από το 2018 με πλήρη δραστηριότητα πάνω στο αντικείμενο και αποκλειστική ενασχόληση σε αυτό τον τομέα, από την παραγωγή και καλλιέργεια έως την διάθεση προϊόντων, θέλω να εκφράσω τις παρατηρήσεις μου πάνω σε αυτό το νομοσχέδιο καθώς και την αντίθεση μου. Ως παραγωγός και καλλιεργητής γνωρίζω ότι ο ανθός της κάνναβης είναι ευεργετικός για την υγεία, συντελεί στην πράσινη ανάπτυξη καθότι δεν αφήνει ενεργειακό αποτύπωμα, απαλλάσσει το περιβάλλον από βλαβερά εντομοκτόνα και χημικά λιπάσματα καθότι ακολουθεί πρότυπα βιολογικής καλλιέργειας και αποτελεί την πιο εμπορεύσιμη μορφή από όλα τα προϊόντα κάνναβης (συμπεριλαμβανομένων των ελαίων και καλλυντικών). Τυχόν απαγόρευση του ανθού της κάνναβης θα καθιστούσε αδύνατη και ασύμφορη την καλλιέργεια της καθότι θα μείωνε την ζήτηση κατά 90%, συνεπώς το 90% των παραγωγών (αν όχι όλοι) θα οδηγούνταν σε αφανισμό και μαζί τους ολόκληρη η παραγωγική δύναμη της χώρας, αχρηστεύοντας μια ολόκληρη βιομηχανία. Οι εναπομείναντες εναλλακτικές (έλαια και καλλυντικά) δεν αρκούν για την επιβίωση καμίας εταιρείας καθώς αποτελούν μειονότητα (δεν είναι ευρέως διαδεδομένα) και συνολικά συνεισφέρουν λιγότερο από 10% στα οικονομικά στοιχεία, επομένως είναι οξύμωρο να συζητάμε για διάθεση τέτοιων προϊόντων από ειδικά μάλιστα καταστήματα (με τους όποιους περιορισμούς) και να περιμένουμε να επιβιώσουν οικονομικά. Η καθολική απαγόρευση του ανθού είναι λάθος και θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό όλων των καλλιεργητών και παραγωγών εκμηδενίζοντας την εγχώρια παραγωγή με τις όποιες συνέπειες αυτό μπορεί να έχει (εξάρτηση από ξένες χώρες και παραγωγούς, ελλιπές ισοζύγιο, διαφυγόντα κέρδη για το κράτος από φόρους που θα εισέπραττε, κλείσιμο επιχειρήσεων, αύξηση της ανεργίας, κατάρρευση της οικονομίας πολλών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και πολλά άλλα), ακολουθώντας ένα αλυσιδωτό ντόμινο που οι συνέπειες του δεν μπορούν καν να προβλεφθούν. Πιστεύω ότι η καθολική απαγόρευση του ανθού της κάνναβης είναι ένα μοιραίο λάθος και οποιαδήποτε συζήτηση, διαβούλευση ή νομοσχέδιο που κινείται σε αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να σταματήσει άμεσα! Στόχος θα έπρεπε να είναι η ουσιαστική θεσμοθέτηση του κλάδου της κάνναβης, η εναρμόνιση της νομοθεσίας με το Ευρωπαϊκό δίκαιο και ο εκσυγχρονισμός της με τα νέα πρότυπα και τάσεις της αγοράς, άρα να κάνουμε βήματα μπροστά και όχι βήματα πίσω. Ως επιχειρηματίας του κλάδου (καθότι εμπορευόμαστε τους ανθούς, έλαια και λοιπά προϊόντα κάνναβης που παράγουμε) έχω πλήρη εικόνα της αγοράς και πως αυτή διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια με την διάχυση της κάνναβης σε όλους τους εμπορικούς κλάδους πέραν των καταστημάτων κάνναβης. Η γενική εικόνα που έχω αποκομίσει είναι ότι αν είχαν περιοριστεί τα προϊόντα κάνναβης στα καταστήματα που είχαν πρωτοεμφανιστεί και δεν είχαν διαδοθεί σε περίπτερα, mini market, super market, 24h shops, ψιλικά και διάφορες άλλες τουριστικές επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων και των ξενοδοχειακών μονάδων) δεν θα υπήρχε όλη αυτή η άνθιση της οικονομίας, τόσο για τους παραγωγούς, μεταποιητές, διανομείς, εμπόρους κτλ, όσο και από τις επιχειρήσεις που διαθέτουν αυτά τα προϊόντα σε όλη την Ελλάδα. Υπολογίζεται ότι προϊόντα κάνναβης υπάρχουν αυτή την στιγμή σε περισσότερα από 12.000 σημεία σε όλη την χώρα και άρα οποιαδήποτε απαγόρευση θα έφερνε οικονομική ζημία σε χιλιάδες επιχειρήσεις (και συνεπακόλουθα θα επηρέαζε αρνητικά δεκάδες χιλιάδες οικογένειες, εργατικό δυναμικό, καταστηματάρχες, υπαλλήλους, κτλ). Οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες είναι ανυπολόγιστες και άρα οποιαδήποτε απαγόρευση του ανθού της κάνναβης (καθολική ή μερική) είναι αδιανόητη! Ως εκδότης και συγγραφέας, με αρκετή εμπειρία τόσο στα ελληνικά δεδομένα όσο και σε αυτά του εξωτερικού θα ήθελα να επισημάνω ότι από το 2017 που έγινε η αρχή με το τότε νομοσχέδιο, δημιουργήθηκε ένας ολόκληρος κλάδος με πολλές προσδοκίες και όνειρα που σε αρκετές φάσεις ξεπέρασε και τις καλύτερες προβλέψεις, επιβεβαιώνοντας όλους εμάς που αφιερώσαμε όλη μας την ζωή σε αυτό τον τομέα. Σήμερα χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλη την ελληνική επικράτεια έχουν ενσωματώσει την κάνναβη στη ζωή τους, την οικονομία και την καθημερινότητα τους. Το θαυματουργό αυτό φυτό που δεν σταματάει να μας ξαφνιάζει με τις ολοένα και περισσότερες ευεργετικές του δράσεις (ακόμα είμαστε στην αρχή της αποκωδικοποίησης όλων των ουσιών που περιέχει), έχει αποδειχτεί σωτήριο για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, καθότι προσφέρει, ανακούφιση, καλύτερη διαβίωση, (ακόμα και ίαση) σε περίπου 43 διαφορετικές παθήσεις και ασθένειες καθιστώντας το ως έναν από τους πιο πολύτιμους σύμμαχους του ανθρώπινου οργανισμού. Είναι λυπηρό λοιπόν να οπισθοδρομούμε με απαγορεύσεις, περιορισμούς και δαιμονοποιήσεις ενός ευεργετικού φυτού, όταν μάλιστα η παγκόσμια τάση είναι προς την πλήρη αποποινικοποίηση της χρήσης τόσο της φαρμακευτικής όσο και της ψυχαγωγικής. Συνεπώς ενώ σε όλο τον κόσμο αρχίζει να αποποινικοποιείται το THC, εδώ στην Ελλάδα έχουμε αρχίσει να ποινικοποιούμε ακόμα και το CBD (!) γυρνώντας χρόνια πίσω στην αντίληψη, την διαχείριση και την ευημερία ενός κλάδου που θα μπορούσε να πρωτοστατήσει στην Ελληνική οικονομία! Κανένα πολιτικό κόστος δεν δικαιολογεί αυτό το πισωγύρισμα και οι συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης θα αποβούν μοιραίες. Ως πολίτης αυτού του κράτους θα ήθελα να δω περισσότερα να γίνονται στον κλάδο της κάνναβης και όχι να μπαίνουν κλιμακωτοί περιορισμοί. Έχοντας ζήσει σε Ελλάδα, Αμερική, Αγγλία και Ολλανδία γνωρίζω ότι η πλειοψηφία των πολιτών (που ασχολούνται, αγοράζουν, καταναλώνουν για ιατρικούς ή ψυχαγωγικούς σκοπούς προϊόντα κάνναβης) θα θέλαν να δούνε ένα μοντέλο πλήρης αποποινικοποίησης στα πρότυπα της Αμερικής, της Ολλανδίας, της Γερμανίας ή της Ισπανίας (ή και ένα μεικτό σύστημα, μοναδικό για την χώρα μας) με λέσχες κάνναβης, ειδικά καταστήματα (dispensaries), καφετέριες (Coffeshops), το δικαίωμα αυτοκαλλιέργειας έως 4 φυτά, καθώς και την κρατική εισφορά σε ανάλογα φάρμακα κάνναβης (με κρατική συμμετοχή τουλάχιστον 90%), ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες τόσο των ασθενών που χρησιμοποιούν ιατρική κάνναβη όσο και των πολιτών που χρησιμοποιούν την κάνναβη για ψυχαγωγικούς σκοπούς. Ένας τέτοιος προσανατολισμός θα έδινε στην χώρα μας τεράστια ανάπτυξη, οικονομική ευημερία για χιλιάδες επιχειρήσεις και δουλειά σε δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους (τόσο στον πρωτογενή όσο και στον δευτερογενή τομέα), θα έριχνε σημαντικά την ανεργία, θα προσέλκυε κεφάλαιο και επενδύσεις, θα γέμιζε τα ταμεία του κράτους από έμμεσους και άμεσους φόρους, ενώ θα έδινε μια καλύτερη ποιότητα ζωής σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Πιστεύω ότι προς τα εκεί θα έπρεπε να κινείτε η οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον του κλάδου και όχι προς την κατεύθυνση των απαγορεύσεων (ακόμα και του ανθού της βιομηχανικής κάνναβης) με ανεφάρμοστους περιορισμούς αποστάσεων για τις επιχειρήσεις που θα παραμείνουν ή ανεξέλεγκτα διοικητικά πρόστιμα και κυρώσεις!... Αυτές οι συζητήσεις που έχουν ως πρόφαση την ρύθμιση της αγοράς πετυχαίνουν απλά την εξόντωση της και πνίγουν το οποιοδήποτε μέλλον μπορεί να είχε η χώρα μας (που θα έπρεπε να πρωτοστατεί στις εξελίξεις και όχι να είναι ουραγός). Συνεπώς ως πολίτης δεν είμαι ικανοποιημένος από την κατάσταση που πάει να διαμορφωθεί μέσα από αυτό το νομοσχέδιο και θα προτιμούσα μια τελείως διαφορετική προσέγγιση που να είναι συμβατή και αντίστοιχη με την παγκόσμια τάση. Ως μέλος του συνδικαλιστικού οργάνου ΕΛ.Ε.ΚΑΝ (Έλληνες Επαγγελματίες Κάνναβης) που γνωρίζει την αγορά δεν νομίζω ότι χρειάζεται να σχολιάσω ιδιαίτερα τις διατάξεις του νομοσχεδίου, καθότι οι περιορισμοί είναι υπερβολικοί, εξοντωτικοί και σε πολλά σημεία πρακτικά ανεφάρμοστοι! Καταρχήν η απαγόρευση του ανθού καθιστά ανούσια την ύπαρξη ειδικών καταστημάτων κάνναβης και οι αποστάσεις που πρέπει να έχουν από σχολικά κτήρια καθιστούν αδύνατη την λειτουργία τους εντός σχεδίου πόλεως! Τα πρόστιμα των 100 χιλιάδων ευρώ είναι ανήκουστα και οι διοικητικές κυρώσεις των 5 ετών φυλάκισης αγγίζουν τα όρια της συνταγματικότητας. Πιστεύω ότι μια σοβαρότερη προσέγγιση (σε λογικά δηλαδή πλαίσια) είναι αναγκαία σε αυτό το σημείο και άρα συνεπάγεται και η κατάργηση αυτών των (ούτως ή άλλως) ανεφάρμοστων και υπερβολικών περιορισμών. Αν είναι να καταργηθούν οι ανθοί κάνναβης από τις περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις και να περιοριστούν σε ‘’ειδικά καταστήματα’’ τότε αν μη τι άλλο θα έπρεπε να μην υπάρχουν περιορισμοί στον τρόπο λειτουργία τους παρά μόνο στον περιορισμό της ηλικίας των πελατών τους. Συνεπώς να μην υπάρχει διάκριση και περιθωριοποίηση αυτών των επιχειρήσεων και να διέπονται από τους ίδιους κανονισμούς με τους υπόλοιπους κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Η ύπαρξη όμως τέτοιων ειδικών καταστημάτων θα έπρεπε να οδηγεί και στην διάθεση προϊόντων κάνναβης και ανθών άνω του 0,3% THC μέσα σε αυτά, καθιστώντας τα ουσιαστικά dispensaries, κάτι που θα έβρισκε σύμφωνους τόσο τον επιχειρηματικό κόσμο όσο και τον απλό πολίτη (είτε τους ασθενείς είτε τους ψυχαγωγικούς χρήστες). Με αυτό τον τρόπο θα υπήρχε ουσιαστική αρμονία μεταξύ όλων των φορέων και επιχειρήσεων, αν δηλαδή δίδονταν η ιατρική κάνναβη από φαρμακεία με κρατική συμμετοχή 90%, η ψυχαγωγική κάνναβη άνω του 0,3% στα ειδικά καταστήματα κάνναβης (με επίδειξη της ταυτότητας – άνω των 18 ετών) και η βιομηχανική κάνναβη παρέμενε ως έχει σε όλα τα υπόλοιπα καταστήματα στην ελληνική επικράτεια (και σε αυτή την περίπτωση με επίδειξη της ταυτότητας – άνω των 18 ετών). Η ίδια η κάνναβη θα έπρεπε επιτέλους να χαρακτηριστεί ως βότανο λύνοντας τα χέρια όλων των επαγγελματιών του κλάδου και ιδιαίτερα των καλλιεργητών και παραγωγών, ενώ ταυτόχρονα να μπορεί να μπει στο καθεστώς αποζημιώσεων και να μπορεί να ασφαλιστεί, να γίνουν ευκολότερες οι διαδικασίες εξαγωγής και μια σειρά από άλλα μέτρα που έχει προτείνει κατά καιρούς ο κλάδος μας αλλά δεν έχουν εισακουστεί. Αυτοί θα έπρεπε να είναι οι στόχοι του υπουργείου ώστε να εναρμονίσει όλους τους φορείς, καλύπτοντας τα αιτήματα τους, δίνοντας λύσεις σε όλα τα προβλήματα και όχι να προσπαθεί να εφαρμόσει αλλεπάλληλες απαγορεύσεις με τις οποίες δεν συμφωνεί η κοινωνία και καταδικάζει σύσσωμος ο επιχειρηματικός κόσμος. Το νόημα κύριε υπουργέ είναι να βρίσκετε λύσεις που ικανοποιούν όλα τα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας διευκολύνοντας ταυτόχρονα τις διαδικασίες και την πρόσβαση σε όλους αυτούς που το δικαιούνται και το επιθυμούν, ισχυροποιώντας τον παραγωγικό τομέα, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μειώνοντας την ανεργία, αυξάνοντας τα κέρδη στα κρατικά ταμεία, ενώ ταυτόχρονα προσφέροντας σε πολίτες και ασθενείς ένα καλύτερο περιβάλλον διαβίωσης και μία καλύτερη ποιότητα ζωής. Ας σχεδιάσουμε μαζί το κοινό μας μέλλον μέσα από τις ευκαιρίες και τις προοπτικές που δημιουργούνται, με σταθερά βήματα και βιώσιμες λύσεις. Χρειάζεστε τις απόψεις μας και την εμπειρία μας για να θεσμοθετήσετε αυτό τον κλάδο, επομένως θα έπρεπε να διαβουλευτείτε μαζί μας πριν βγάλετε το οποιοδήποτε νομοσχέδιο ακούγοντας τα προβλήματα και τις ανάγκες ολόκληρης της κοινωνίας, αλλά και του επιχειρηματικού κόσμου που απαρτίζει τον κάδο της κάνναβης. Για όλους αυτούς τους λόγους είναι απαραίτητο να αποσύρετε αυτό το νομοσχέδιο στην μορφή που έχει αυτή την στιγμή μέχρι να δημιουργηθεί ένα σωστό και λειτουργικό πλαίσιο που θα είναι δίκαιο για όλους και θα είναι όλοι σύμφωνοι με αυτό. Προτείνω την εξάμηνη αναβολή αυτής της συζήτησης μέχρι να τεθούν όλα τα ζητήματα με σαφήνεια και να παρουσιαστούν λύσεις και προτάσεις σε όλα τα επί μέρους θέματα που απασχολούν τον κλάδο μας, με μια ειλικρινή, θετική και εποικοδομητική προσέγγιση. Στέφανος Γιαλαμάς *Εκδότης του περιοδικού κάνναβης ‘’The Green Greeks’’ *Συγγραφέας του βιβλίου ‘’Οι 101 καλύτερες ποικιλίες κάνναβης όλων των εποχών’’ *Μέλος του συνδικαλιστικού οργάνου ΕΛ.Ε.ΚΑΝ (Έλληνες Επαγγελματίες Κάνναβης)