Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΙΑΤΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (άρθρα 64-73)Σχόλιο του χρήστη Anonymous | 25 Απριλίου 2026, 11:17
  • Σχόλιο του χρήστη 'Anonymous' | 25 Απριλίου 2026, 11:17

    Αθήνα, 25 Απριλίου 2026 ΥΠΟΜΝΗΜΑ προς την Ελληνική Βουλή Επιτροπή Ανάρτησης Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Υγείας Θέμα: Ἄρθρο 68 – Χορήγηση τίτλων εξειδίκευσης στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία, την Παιδιατρική Γαστρεντερολογία και την Αναπτυξιακή Παιδιατρική (Προσθήκη στην παρ. 5 του άρθρου 21 του ν. 3580/2007) I. Προοίμιο και σκοπός της παρούσας γνώμης Η παρούσα γνώμη/υπόμνημα κατατίθεται στο πλαίσιο των συνεδριακών επεξεργασιών του σχεδίου νόμου και απευθύνεται στις αρμόδιες επιτροπές της Ελληνικής Βουλής. Επιδιώκει να εφιστήσει την προσοχή σε συγκεκριμένες νομικές αδυναμίες της μεταβατικής ρύθμισης του Ἄρθρου 68, οι οποίες αφορούν την αναγνώριση χρόνων άσκησης σε ιδιωτικά ιατρεία και ιδιωτικές κλινικές. Ο καταθέτης της παρούσας γνώμης δεν αντιτίθεται καταρχήν στην αναγνώριση επαγγελματικής εμπειρίας από τον ιδιωτικό τομέα. Αντιτίθεται, ωστόσο, στην πλήρη απουσία ελεγκτικών μηχανισμών και επαληθεύσιμων προτύπων εκπαίδευσης για τις εν λόγω «εκπαιδευτικές δομές», και στην ανάθεση της κρίσης ποιότητας σε έναν ιδιωτικού δικαίου επιστημονικό σύλλογο χωρίς νομικά καθορισμένη βάση. II. Αντικείμενο της αντίρρησης Το Ἄρθρο 68 του σχεδίου νόμου προβλέπει μεταβατική ρύθμιση που επιτρέπει σε παιδίατρους, κατόχους τίτλου ειδικότητας, να αποκτήσουν τίτλο εξειδίκευσης στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία (περ. ΣΤ'), την Παιδιατρική Γαστρεντερολογία (περ. Ζ') και την Αναπτυξιακή Παιδιατρική (περ. Η'), αναγνωρίζοντας χρόνους άσκησης σε ιδιωτικά ιατρεία και ιδιωτικές κλινικές. Ειδικότητα Ιδιωτικό ιατρείο αναγνωρίσιμο; Ελάχιστη διάρκεια ιδιωτ. ιατρείου Απαίτηση δημόσιας υπηρεσίας ΣΤ' Παιδ. Ενδοκρινολογία Ναι (μόνο κατόπιν συνδυασμού) 5 έτη επιπλέον 2 έτη ΕΣΥ/Πανεπιστήμιο Ζ' Παιδ. Γαστρεντερολογία Όχι (δεν προβλέπεται) – – Η' Αναπτυξιακή Παιδιατρική Ναι (μόνο κατόπιν συνδυασμού) 4 έτη επιπλέον 3 έτη ΕΣΥ/Πανεπιστήμιο Η παρούσα γνώμη δεν αντιτίθεται καταρχήν στη λήψη υπόψη ιδιωτικής εργασίας ως στοιχείο αξιολόγησης. Αντιτίθεται, ωστόσο, στην πλήρη απουσία ελεγκτικών διαδικασιών και επαληθεύσιμων προτύπων εκπαίδευσης για τις εν λόγω «εκπαιδευτικές δομές», και στην ανάθεση της αξιολόγησης ποιότητας σε ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου χωρίς νομικά καθορισμένη βάση. III. Νομικές ενστάσεις κατά επιμέρους 1. Έλλειψη ελεγκτικών διαδικασιών και επαληθεύσιμων προτύπων εκπαίδευσης για ιδιωτικές δομές Η ρύθμιση απαιτεί για την αναγνώριση χρόνων άσκησης σε ιδιωτικά ιατρεία αποκλειστικά μια ελάχιστη χρονική διάρκεια. Απουσιάζουν πλήρως: – Σαφώς καθορισμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης ή κατάλογος γνώσεων για τις ιδιωτικές εκπαιδευτικές δομές, – Ελάχιστοι αριθμοί περιστατικών / περιπτώσεων ή χειρουργικών πράξεων (δεν προβλέπεται υποχρεωτική τήρηση εγκεκριμένου βιβλιαρίου εκπαίδευσης/logbook, – Υποχρεωτική εποπτεία από αναγνωρισμένο επόπτη (επιβλέπων εκπαιδευτής), – Κρατική ή διοικητική εποπτεία της ποιότητας εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια άσκησης, – Αναγνώριση (accreditation) η πιστοποίηση της ιδιωτικής δομής ως κέντρου εκπαίδευσης. Η χρονική διάρκεια δεν αντικαθιστά την ποιότητα. Επτά έτη ανεξέλεγκτης άσκησης σε ιδιωτικό ιατρείο δεν είναι κατ ' ανάγκη ισοδύναμες με δύο έτη δομημένης εκπαίδευσης σε πανεπιστημιακές μονάδες ή τμήματα του ΕΣΥ. Το νομοσχέδιο όμως τεκμαίρει ακριβώς αυτήν την ισοδυναμία χωρίς νομική βάση. Η άσκηση στην εκπαίδευση σε νοσοκομεία του ΕΣΥ και σε Πανεπιστημιακές Κλινικές διεξάγεται μέσα σε σαφώς καθορισμένο, ιεραρχικά δομημένο και κρατικά εποπτευόμενο πλαίσιο εκπαίδευσης. Τα ιδιωτικά ιατρεία, αντιθέτως, δεν έχουν δομηθεί ως εκπαιδευτικές μονάδες/δομές και δεν αναγνωρίζονται ως τέτοιες από καμία αρμόδια αρχή. 2. Αρχή της ισότητας (Ἄρθρο 4 παρ. 1 Συντάγματος) Η αρχή ισότητας ενώπιον του νόμου κατά το Ἄρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος απαγορεύει την αυθαίρετη άνιση ομοιότυπων περιπτώσεων και εξίσου την αυθαίρετη εξομοίωση ουσιωδώς διαφορετικών δομών. Στην προκειμένη ρύθμιση εντοπίζονται τρία επίπεδα προβλημάτων: α) Εξομοίωση δομικά ανόμοιων καταστάσεων: Ιατρός που απέκτησε την ειδίκευσή του αποκλειστικά υπό εποπτεία σε δομημένες μονάδες, εξισώνεται με ιατρό που ασκήθηκε χρόνια σε ιδιωτικό ιατρείο χωρίς καμία εποπτεία ή δομημένο πλαίσιο εκπαίδευσης. β) Ανίση μεταξύ των τριών ειδικοτήτων: Τα ιδιωτικά ιατρεία εξαιρούνται πλήρως από τη ρύθμιση της Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας (περ. Ζ'), ενώ στις άλλες εξειδικεύσεις επιτρέπεται. Η ασυμμετρία αυτή δεν δικαιολογείται από την ανάγκη ενδοσκοπικής υποδομής χωρίς ο νομοθέτης να εξηγεί γιατί η ίδια λογική δεν εφαρμόζεται στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία ή την Αναπτυξιακή Παιδιατρική. γ) Τετραπλή επιβάρυνση χωρίς ουσιαστικό ανταλλακτικό: Στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία, ο ιατρός με άσκηση σε ιδιωτικό ιατρείο πρέπει να τεκμηριώνει 5 έτη ιδιωτικής άσκησης και επιπλέον 2 έτη άσκησης σε τμήματα του ΕΣΥ ή σε πανεπιστημιακές μονάδες, ενώ ένας ιατρός αποκλειστικά του Δημόσιου τομέα χρειάζεται μόνο 3 έτη. Χρονικά η επιβάρυνση δεν αντισταθμίζεται με κανένα ουσιαστικό κριτήριο ποιότητας. 3. Αρχή νομιμότητας και αρχή της νομοτυπίας (Ἄρθρο 25 Συντάγματος) Η αρχή της νομιμότητας απαιτεί οι βασικές προυποθέσεις κρατικών αποφάσεων να καθορίζονται με επαρκή ασφάλεια από τον ίδιο τον νομοθέτη. Το Ἄρθρο 68 δεν καθορίζει για τα ιδιωτικά ιατρεία: – τι περιεχόμενο εκπαίδευσης απαιτείται να καλύπτει η άσκηση αυτή, – ποιες υποχρεώσεις τεκμηρίωσης έχει ο αιτών ιατρός για την ιδιωτική του άσκηση, – με βάση ποιό κριτήριο η εταιρεία θα αξιολογήσει την ουσιαστική ποιότητα της ιδιωτικής άσκησης, – τι συνέπειες έχει η πιθανή άρνηση της βεβαίωσης. Η απόφαση χορήγησης κρατικού τίτλου ειδίκευσης δεν μπορεί να εξαρτάται από την ανεξέλεγκτη διακριτική ευχέρεια ιδιωτικού φορέα. Η αρχή της θεμελίωσης επιβάλλει ο νομοθέτης να καθορίζει ο ίδιος τα κριτήρια αξιολόγησης. 4. Έλλειψη δικαστικής προστασίας (Ἄρθρο 20 Συντάγματος) Το Ἄρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος εγγυάται σε κάθε πολίτη το δικαίωμα δικαστικής προστασίας. Όταν η επιστημονική εταιρεία αρνείται να χορηγήσει τη βεβαίωση που απαιτείται για τη διαδικασία αναγνώρισης, χωρίς να έχουν οριστεί νομικά κριτήρια και χωρίς αυτή η άρνηση να είναι διοικητικά πραξιοδικαστέα αποκλείει τον θιγόμενο ιατρό από ουσιαστική δυνατότητα προσφυγής. Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) είναι αρμόδιο να ελέγξει τα εκπαιδευτικά κέντρα για την εκπόνηση χρόνου ειδικότητας και εξειδίκευσης με σαφώς καθορισμένα κριτήρια που αφορούν τόσο τον αριθμό των εκπαιδευτών, το εκπαιδευτικό έργο μίας δομής, τον αριθμό των περιστατικών που εξυπηρετεί και κατά συνέπεια το χρόνο αναγνώρισης εκπαίδευσης στη δομή αυτή. Αντιθέτως σύμφωνα με το άρθρο αυτό το ΚΕ.Σ.Υ. ελέγχει μόνο την τυπική πληρότητα των υποβληθέντων δικαιολογητικών χωρίς να εκφέρει αιτιολογημένη τοποθέτηση για την επάρκεια μιας ιδιωτικής κλινικής ή ιατρείου ως εκπαιδευτικού κέντρου. Επιπλέον αξιολογεί εάν ελλείπει ή όχι η βεβαίωση της εταιρείας, η αίτηση είναι ελλιπής – χωρίς αυτό να αντιστοιχεί σε διοικητική πράξη που να μπορεί να προσβληθεί. Αυτός ο μηχανισμός είναι ασύμβατος με την επιταγή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. IV. Ευρωπαϊκή συγκριτική έρευνα: Πρότυπα εκπαίδευσης σε ιδιωτικές εγκαταστάσεις 1. Η ευρωπαϊκή αρχή: η αδειοδότηση/αναγνώριση (accreditation) ως βασική προϋπόθεση Σε κανένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν προβλέπεται αναγνώριση χρόνων άσκησης σε ιδιωτικό ιατρείο ή σε μη αναγνωρισμένη ιδιωτική κλινική ως βάση χορήγησης τίτλου ιατρικής εξειδίκευσης. Αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά εκφράζει μια πανευρωπαϊκά συνεχή νομική αρχή: το κριτήριο δεν είναι ο δημόσιος ή ιδιωτικός χαρακτήρας της εγκατάστασης, αλλά η κρατική αδειοδότησή/αναγνώρισή της και η συνεχής εποπτεία της. Τα European Training Requirements (ETR) της Union Européenne des Médecins Spécialistes (UEMS) – της αρμόδιας ευρωπαϊκής οργάνωσης ιατρικών ειδικοτήτων, με μέλη από 41 χώρες – ορίζουν τρεις τουλάχιστον απαιτήσεις/προϋποθέσεις για κάθε εκπαιδευτική δομή: – Απαιτήσεις για το περιεχόμενο εκπαίδευσης (curriculum, στόχοι ικανότητας, αποτελέσματα μάθησης), – Απαιτήσεις για τους εκπαιδευτές (formal) αναγνώριση, απόδειξη εκπαιδευτικής ικανότητας, ενεργής κλινική δραστηριότητα), – Απαιτήσεις για την ίδια την εκπαιδευτική δομή (διαδικασία αναγνώρισης ελάχιστος αριθμός περιστατικών, δομή ομάδας, διασφάλιση ποιότητας, τακτικές κρατικές επιθεωρήσεις). Τα ιδιωτικά ιατρεία είναι δομικά αδύνατα να αναγνωρισθούν ως εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ, διότι δεν διαθέτουν τον απαραίτητο αριθμό περιστατικών, δομή ομάδας με πολυεπίπεδη εποπτεία και τις θεσμικές προϋποθέσεις ενός τυπικού εκπαιδευτικού προγράμματος. 2. Υποχρεωτική πιστοποίηση/αναγνώριση και για ιδιωτικές κλινικές Ιδιωτικές κλινικές μπορούν κατ’ αρχήν να πιστοποιηθούν/αναγνωριστούν ως εκπαιδευτικές δομές σε ορισμένες χώρες-μέλη της ΕΕ – αλλά ανεξαιρέτως μόνο μετά από επίσημη κρατική πιστοποίηση (accreditation). Οι απαιτήσεις της UEMS π.χ. για δερματολογία και αφροδισιολογία απαιτούν κάθε εκπαιδευτική δομή, δημόσια ή ιδιωτική, να έχει αναγνωριστεί από την αρμόδια εθνική αρχή ως κατάλληλη, με επιθεωρήσεις τουλάχιστον ανά πενταετία. Ανάλογες ρυθμίσεις ισχύουν στη Γερμανία (αδειοδότηση εκπαίδευσης από τον ιατρικό σύλλογο του ομοσπονδιακού ιατρικού συλλόγου/Landesärztekammer), αλλά και σε Αυστρία, Γαλλία και όλες τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Το Ἄρθρο 68 δεν περιλαμβάνει καμία αντίστοιχη απαίτηση αδειοδότησης/πιστοποίησης για ιδιωτικές κλινικές ή ιδιωτικά ιατρεία. Αυτό αποτελεί απλή κατάργηση μιας βασικής προϋπόθεσης που ισχύει σε όλη την Ευρώπη – χωρίς ουσιαστική αιτιολόγηση. 3. Υποχρεωτικό βιβλιάριο εκπαίδευσης (logbook) ως ευρωπαϊκό πρότυπο Όλες οι ευρωπαϊκές ιατρικές ειδικεύσεις χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά ή έγγραφα βιβλιάρια εκπαίδευσης (logbook) ως υποχρεωτικό αποδεικτικό μέσο. Το logbook πληροί τρεις λειτουργίες: – Απόδειξη συγκεκριμένων περιστατικών περιπτώσεων, επεμβάσεων και διαγνώσεων με συνυπογραφή επόπτη εκπαίδευσης (supervisor), – Διασφάλιση ποιότητας μέσω συνεχούς τεκμηρίωσης και αξιολόγησης της εκπαιδευτικής προόδου, – Νομικό αποδεικτικό μέσο στη διαδικασία αναγνώρισης. Το Ἄρθρο 68 δεν προβλέπει καμία υποχρέωση τήρησης logbook ούτε για ιδιωτικές κλινικές, ούτε για ιδιωτικά ιατρεία. Το μοναδικό αποδεικτικό μέσο παραμένει η βεβαίωση της εταιρείας – ένα μέσο που κανένα αλλο κράτος-μέλος της ΕΕ δεν θεωρεί ικανό για τη χορήγηση τίτλου. 4. Νομικό συμπέρασμα από τη συγκριτική έρευνα Η Ελλάδα θα αποτελούσε, με το Ἄρθρο 68 στην παρούσα μορφή του, το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ που χορηγεί τίτλους εξειδίκευσης βάσει χρόνων άσκησης που δεν έλαβαν χώρα ούτε σε πιστοποιημένη/αναγνωρισμένη δομή ούτε τεκμηριώνονται με logbook ή αντίστοιχη τεκμηρίωση ποιότητας. Αυτό δημιουργεί διπλό νομικό πρόβλημα: – Εσωτερικά: Οι τίτλοι αυτοί δεν ικανοποιούν την συνταγματική αρχή ισότητας, διότι εξισώνονται με τίτλους που αποκτήθηκαν μέσω ελεγχόμενων και δομημένων προγραμμάτων. – Ενωσιακά: Οι τίτλοι αυτοί δεν ανταποκρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ, με αποτέλεσμα οι ως άνω προβλεπόμενοι ιατροί να μην μπορούν να αναγνωρίσουν τον τίτλό τους σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ – βλάπτοντας το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας τους (Ἄρθρο 45 ΣΥΕΚ). V. Συγκεντρωτικός πίνακας ενστάσεων Νομική βάση Συγκεκριμένη ένσταση Αρχή ισότητας (Ἄρθρο 4 παρ. 1 Συντάγματος) Εξομοίωση ανεξέλεγκτης ιδιωτικής άσκησης με δομημένη δημόσια εκπαίδευση χωρίς ουσιαστική βάση· ανισότητα μεταξύ των τριών ειδικοτήτων Αρχή νομιμότητας και θεμελίωσης (Ἄρθρο 25 Συντάγματος) Καμία νορματική βάση για το περιεχόμενο εκπαίδευσης στα ιδιωτικά ιατρεία· καμία υποχρέωση logbook ή ελάχιστος αριθμός περιστατικών Αρχή θεμελίωσης Ανάθεση ουσιωδών αποφάσεων σε ιδιωτικού δικαίου φορέα χωρίς νομικά καθορισμένα κριτήρια Δικαστική προστασία (Ἄρθρο 20 παρ. 1 Συντάγματος) Αδυναμία προσβολής οταν η εταιρεία αρνείται να χορηγήσει βεβαίωση· ουσιαστική έλλειψη δικαστικής προστασίας Ευρωπαϊκή συγκριτική έρευνα Κανένα κράτος-μέλος της ΕΕ δεν αναγνωρίζει χρόνους άσκησης σε μη αδειοδοτημένες/πιστοποιημένες δομές εκπαίδευσης ή ιδιωτικά ιατρεία· κανένα κράτος-μέλος δεν προβλέπει απαλλαγή από logbook και κρατική εποπτεία για ιδιωτικές εγκαταστάσεις Οδηγία 2005/36/ΕΚ Ἄρθρο 45 ΣΥΕΚ Οι χορηγούμενοι τίτλοι ενδέχεται να μην αναγνωρίζονται αυτόματα σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ· προσβολή στο δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας VI. Προτάσεις για συνταγματικά συμβατή διατύπωση Ο καταθέτης της παρούσας γνώμης εισηγείται στην Ελληνική Βουλή να επανεξετάσει το Ἄρθρο 68 ως προς τα εξής ζητήματα: – Θέσπιση νορματικών ελάχιστων προτύπων εκπαίδευσης για τους χρόνους άσκησης σε ιδιωτικές δομές κατάλογος πράξεων, ελάχιστοι αριθμοί περιστατικών και υποχρεωτική εποπτεία, ανάλογα με τις απαιτήσεις των δημόσιων δομών εκπαίδευσης. – Θέσπιση υποχρεωτικής κρατικής αδειοδότησης/πιστοποίησης (accreditation) κάθε ιδιωτικής δομής που θέλει να αναγνωριστεί ως εκπαιδευτική, με τακτικές επιθεωρήσεις – όπως ισχύει σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. – Θέσπιση υποχρεωτικής τήρησης logbook και για ιδιωτικές εκπαιδευτικές δομές και ιδιωτικά ιατρεία. – Νομοθετική κατοχύρωση των κριτηρίων αξιολόγησης της εταιρείας: τα κριτήρια με βάση τα οποία η εταιρεία αξιολογεί την εκπαιδευτική ποιότητα πρέπει να ορίζονται από το νόμο ή αναθετική νομοθετική εξουσιοδότηση. – Θέσπιση ένδικου οδού κατά της άρνησης βεβαίωσης από την εταιρεία, ώστε ο θιγόμενος ιατρός να μπορεί να προσφύγει δικαστικώς. – Αιτιολογημένη εναρμόνιση της διαφορετικής μεταχείρισης των τριών ειδικοτήτων ως προς την αναγνωρισιμότητα χρόνων άσκησης σε ιδιωτικές δομές/εγκαταστάσεις. – Ελεγχος της συμβατότητας των χορηγούμενων τίτλων με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ. VII. Καταληκτικές παρατηρήσεις Η παρούσα γνώμη κατατίθεται με την πεποίθηση ότι μια υψηλής ποιότητας ιατρική εξειδίκευση, στο συμφέρον της ασφάλειας των ασθενών και της ίσης μεταχείρισης όλων των ιατρών, προϋποθέτει σαφή, ελεγκτή και νομικά ασφαλή βάση. Η αναγνώριση επαγγελματικής εμπειρίας αποτελεί κατ αρχήν νόμιμο νομοτεχνικό στόχο· πρέπει όμως να συνδέεται με ουσιαστικά κριτήρια ποιότητας, τα οποία να ορίζονται από το νόμο, να ελέγχονται από την πολιτεία και να είναι δικαστικά αναστέλλσιμα. Στην παρούσα μορφή του, το Ἄρθρο 68 δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις αυτές. Η επανεξέτασή του πριν από την ψήφιση είναι επιβεβλημένη. Κατατέθηκε στις 25 Απριλίου 2026 Προθεσμία κατάθεσης γνωμών: 27 Απριλίου 2026