Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ KAI TA ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΝΝΑΒΗΣ (άρθρα 33-49)Σχόλιο του χρήστη Χαράλαμπος Γεωργίου | 26 Απριλίου 2026, 16:38




Θέμα: Παρατηρήσεις επί των ρυθμίσεων για τα προϊόντα κάνναβης – ανάγκη αναλογικής ρύθμισης και όχι έμμεσης απαγόρευσης Με το παρόν εκφράζω την έντονη αντίθεσή μου στις προτεινόμενες ρυθμίσεις για τα προϊόντα κάνναβης, ιδίως ως προς τον περιορισμό λειτουργίας των επιχειρήσεων σε ειδικά αδειοδοτημένα καταστήματα με ελάχιστη απόσταση 500 μέτρων από προσχολικές και σχολικές εγκαταστάσεις, καθώς και ως προς την πρακτική αποδόμηση της νόμιμης αγοράς προϊόντων κάνναβης. Το ίδιο το σχέδιο νόμου ορίζει ως προϊόντα κάνναβης προϊόντα έως 0,3% THC ή προϊόντα που εμπεριέχουν CBD, ενώ το άρθρο 45 προβλέπει την απόσταση των 500 μέτρων από σχολικές και προσχολικές εγκαταστάσεις. Η πρόβλεψη απόστασης 500 μέτρων είναι δυσανάλογη και, στον πυκνό αστικό ιστό, ιδίως σε περιοχές όπως η Αττική, καθιστά την εγκατάσταση νόμιμων επιχειρήσεων πρακτικά αδύνατη ή υπέρμετρα δυσχερή. Δεν πρόκειται για απλή ρύθμιση της αγοράς, αλλά για έμμεσο αποκλεισμό. Αν ο σκοπός είναι η προστασία των ανηλίκων, αυτός μπορεί να επιτευχθεί με στοχευμένα μέτρα: αυστηρή απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους, έλεγχο ηλικίας, ουδέτερη συσκευασία, απαγόρευση παραπλανητικής διαφήμισης, τακτικούς εργαστηριακούς ελέγχους και αυστηρά πρόστιμα στους παραβάτες. Επιπλέον, μια τόσο αυστηρή εθνική ρύθμιση δημιουργεί σοβαρό ζήτημα συμβατότητας με την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην υπόθεση Kanavape, έκρινε ότι το δίκαιο της ΕΕ και ειδικά οι διατάξεις για την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών εφαρμόζονται στην CBD και ότι εθνικές απαγορεύσεις εμπορίας CBD νόμιμα παραγόμενης σε άλλο κράτος μέλος μπορούν να αντίκεινται στο ενωσιακό δίκαιο. Το ίδιο Δικαστήριο σημείωσε ότι η CBD, σε αντίθεση με την THC, δεν εμφανίζει ψυχοτρόπο δράση ούτε βλαπτική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία σύμφωνα με τα τότε διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Η αντιμετώπιση όλων των προϊόντων κάνναβης ως ενιαίας επικίνδυνης κατηγορίας είναι επιστημονικά και νομικά προβληματική. Άλλο είναι προϊόν με ψυχοτρόπο δράση, άλλο προϊόν CBD χωρίς ανιχνεύσιμη THC, άλλο καλλυντικό προϊόν, άλλο τρόφιμο από σπόρους κάνναβης και άλλο προϊόν καπνικού τύπου. Η νομοθεσία πρέπει να διακρίνει με βάση τη χρήση, τη σύνθεση, την πραγματική περιεκτικότητα σε THC και τον κίνδυνο για τον καταναλωτή, όχι με βάση μια γενική και φοβική αναφορά στη λέξη «κάνναβη». Στα καλλυντικά, η CBD χρησιμοποιείται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά υπό το πλαίσιο του Κανονισμού για τα καλλυντικά και με την υποχρέωση ασφάλειας του τελικού προϊόντος. Η πρόσφατη αξιολόγηση της SCCS θεωρεί την CBD ασφαλή σε καλλυντικά προϊόντα έως συγκεκριμένη συγκέντρωση και αναφέρεται επίσης σε αποδεκτό επίπεδο THC ως ίχνος/πρόσμιξη, γεγονός που δείχνει ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση δεν είναι η καθολική απαγόρευση αλλά η αξιολόγηση κινδύνου, η τεκμηρίωση και ο έλεγχος του τελικού προϊόντος. Αντίστοιχα, προϊόντα από σπόρους κάνναβης, έλαιο σπόρων, αλεύρι ή αποφλοιωμένους/απολιπασμένους σπόρους έχουν αναγνωρισμένη ιστορία κατανάλωσης και δεν πρέπει να συγχέονται με εμπλουτισμένα εκχυλίσματα κανναβινοειδών ή προϊόντα με ψυχοτρόπο δράση. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, διότι η χρήση σπόρων κάνναβης σε τρόφιμα και παραδοσιακά προϊόντα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν να πρόκειται για ναρκωτική ουσία. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο όριο του 0,3% THC. Σε επίπεδο ΕΕ, το 0,3% συνδέεται κυρίως με την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης και τις επιλέξιμες ποικιλίες/πρώτες ύλες, όχι αυτομάτως με κάθε τελικό καταναλωτικό προϊόν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η καλλιεργούμενη ποικιλία κάνναβης πρέπει να έχει THC κάτω από 0,3% και ότι η ακατέργαστη κάνναβη συγκεκριμένου τελωνειακού κωδικού δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,3%. Συνεπώς, για τελικά προϊόντα, ιδίως καλλυντικά, έλαια, αρωματικά προϊόντα ή επεξεργασμένα προϊόντα, η ουσιαστική βάση πρέπει να είναι η εργαστηριακή ανάλυση, η μη ανιχνεύσιμη ή νόμιμα ανεκτή THC όπου απαιτείται, η ιχνηλασιμότητα και η συμμόρφωση με την αντίστοιχη κατηγορία προϊόντος. Ως προς τον ανθό, εφόσον τίθεται ζήτημα τελικού προϊόντος, πρέπει να υπάρξει ρεαλιστικό πλαίσιο και όχι οριζόντια απαγόρευση. Εάν απαιτείται μη ανιχνεύσιμη THC στο τελικό προϊόν, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες επεξεργασίας, εργαστηριακή πιστοποίηση, ιχνηλασιμότητα και φορολογική/τελωνειακή αντιμετώπιση όπου απαιτείται. Εφόσον το προϊόν προορίζεται για χρήση καπνικού τύπου, μπορεί να υπαχθεί σε ανάλογο πλαίσιο φορολόγησης και ελέγχου, αντί να αποκλειστεί πλήρως από τη νόμιμη αγορά. Η καθολική ή έμμεση απαγόρευση δεν λύνει το πρόβλημα. Αντιθέτως, μεταφέρει τη ζήτηση στη μαύρη αγορά, στο διαδίκτυο, σε μη ελεγχόμενα προϊόντα και σε συνθετικά ή παράνομα υποκατάστατα. Το κράτος δεν πρέπει να τιμωρεί έναν ολόκληρο νόμιμο κλάδο επειδή δεν έχουν εφαρμοστεί αποτελεσματικοί ποιοτικοί έλεγχοι ή επειδή ορισμένοι παραβάτες δεν τιμωρήθηκαν επαρκώς. Αυτό δεν θα γινόταν αποδεκτό ούτε στη βιομηχανία τροφίμων, ούτε στα συμπληρώματα διατροφής, ούτε στα καλλυντικά, ούτε στα καπνικά προϊόντα: όταν υπάρχουν παραβάσεις, η λύση είναι έλεγχος, εργαστηριακή επιβεβαίωση, πρόστιμα, ανάκληση προϊόντων και κυρώσεις στους υπευθύνους — όχι εξόντωση ολόκληρης της αγοράς. Οι κυρώσεις που προβλέπονται είναι ήδη εξαιρετικά αυστηρές, με πρόστιμα 100.000 ευρώ, ανάκληση άδειας και ακόμη και ποινή φυλάκισης έως πέντε έτη για συγκεκριμένες παραβάσεις. Επομένως, δεν υπάρχει λογική να επιβληθούν επιπλέον χωροταξικοί και εμπορικοί περιορισμοί που καθιστούν τη νόμιμη λειτουργία μη βιώσιμη. Η Πολιτεία έχει στη διάθεσή της εργαλεία ελέγχου· πρέπει να τα εφαρμόσει στοχευμένα. Ζητώ την απόσυρση ή ουσιαστική αναδιατύπωση των επίμαχων διατάξεων, ιδίως της υποχρεωτικής απόστασης των 500 μέτρων και κάθε διάταξης που οδηγεί σε έμμεση απαγόρευση προϊόντων χωρίς ψυχοτρόπο δράση. Η ορθή λύση είναι ένα σύγχρονο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και αναλογικό πλαίσιο, με: αδειοδότηση νόμιμων επιχειρήσεων, υποχρεωτικούς εργαστηριακούς ελέγχους ανά παρτίδα, ιχνηλασιμότητα προέλευσης, σαφείς κατηγορίες προϊόντων, απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους, αυστηρές κυρώσεις στους παραβάτες, και σεβασμό στην ελεύθερη κυκλοφορία νόμιμων αγαθών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει την κάνναβη ως πρόσχημα για να κλείσει έναν νόμιμο κλάδο. Πρέπει να τον ρυθμίσει σοβαρά, να ελέγξει πραγματικά την αγορά, να προστατεύσει τους ανηλίκους και τους καταναλωτές, και ταυτόχρονα να σεβαστεί την ευρωπαϊκή νομιμότητα, την επιχειρηματικότητα και την αρχή της αναλογικότητας.