Αρχική Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ KAI TA ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΝΝΑΒΗΣ  (άρθρα 33-49)Σχόλιο του χρήστη Γεωργιος Φωλιάς | 26 Απριλίου 2026, 16:09
  • Σχόλιο του χρήστη 'Γεωργιος Φωλιάς' | 26 Απριλίου 2026, 16:09

    Συμπληρωματική παρέμβαση επί του Κεφαλαίου Ε΄ — Παρατηρήσεις επί της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης Πρόλογος: Επανέρχομαι στη διαβούλευση, έχοντας ήδη καταθέσει τις προηγούμενες ημέρες δύο σχόλια ως επαγγελματίας του κλάδου, με πλήρες ονοματεπώνυμο. Χαιρετίζω το γεγονός ότι, προς το τέλος της περιόδου διαβούλευσης, έχουν πλέον κατατεθεί αρκετές θεσμικές τοποθετήσεις από εκπροσώπους συλλόγων και φορέων της αγοράς, και ελπίζω οι παρατηρήσεις τους να ληφθούν σοβαρά υπόψη από το Υπουργείο. Επανέρχομαι συμπληρωματικά γιατί, ως επιχειρηματίας που επηρεάζεται άμεσα από τη ρύθμιση, θέλησα να εξετάσω και τη νομική διάσταση του σχεδίου νόμου. Συμβουλεύτηκα για τον σκοπό αυτό νομικό με εξειδίκευση στο δημόσιο δίκαιο, και με βάση όσα συζητήσαμε, κρίνω χρήσιμο να καταθέσω την παρούσα συμπληρωματική τοποθέτηση. Σκοπός της δεν είναι η επανάληψη όσων έχω ήδη πει ως επιχειρηματίας για την ουσία, αλλά η επισήμανση ζητημάτων που αφορούν την ποιότητα και τη νομική ανθεκτικότητα της ίδιας της ρύθμισης: τεκμηρίωση, αναλογικότητα, δικαιολογημένη εμπιστοσύνη. Α. Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης και τεκμηρίωση Ο ν. 4622/2019 για το Επιτελικό Κράτος θεσπίζει ρητά την υποχρέωση σύνταξης ολοκληρωμένης Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης πριν την κατάθεση κάθε σχεδίου νόμου (άρθρα 58 επ.). Πρόκειται για ουσιαστική, όχι τυπική υποχρέωση: η ανάλυση οφείλει να εξηγεί ποιο ακριβώς πρόβλημα λύνεται, ποιες εναλλακτικές εξετάστηκαν, ποιο το κοινωνικο-οικονομικό αποτύπωμα, πώς θα αξιολογηθεί εκ των υστέρων η ρύθμιση. Στο παρόν σχέδιο νόμου, ως προς την καθολική απαγόρευση λιανικής διάθεσης του ξηρού ανθού έως 0,3% THC, δεν έχουν δημοσίως τεκμηριωθεί: ειδικά επιδημιολογικά δεδομένα που να συνδέουν το φυσικό προϊόν χαμηλής THC (διακριτά από τα συνθετικά και ημισυνθετικά) με μετρήσιμη επιβάρυνση δημόσιας υγείας, συγκριτική αξιολόγηση ηπιότερων μέτρων (πιστοποίηση παρτίδων, αυστηρός έλεγχος σημείων διάθεσης και ηλικίας, στοχευμένη απαγόρευση συνθετικών ουσιών), αποτύπωση οικονομικών συνεπειών στις νόμιμες επιχειρήσεις, την απασχόληση και τα δημόσια έσοδα, ρήτρα εκ των υστέρων αξιολόγησης με σαφές χρονοδιάγραμμα. Η καθολική απαγόρευση είναι η πιο ακραία μορφή κανονιστικής παρέμβασης. Για να είναι θεσμικά ανθεκτική, πρέπει να τεκμηριώνεται ως αναγκαία και μοναδικά πρόσφορη. Β. Αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 1 Σ.) Το Σύνταγμα επιβάλλει κάθε περιορισμός δικαιώματος να σέβεται την αρχή της αναλογικότητας. Ο τριμερής έλεγχος του ΣτΕ περιλαμβάνει καταλληλότητα, αναγκαιότητα και στενή αναλογικότητα. Καταλληλότητα: Αν ο κίνδυνος δημόσιας υγείας προέρχεται κυρίως από συνθετικά, ημισυνθετικά ή νοθευμένα προϊόντα — όπως τεκμηριώνει ρητά η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για τα Ναρκωτικά (EUDA) — η απαγόρευση του φυσικού ανθού χαμηλής THC δεν πλήττει το πραγματικό πεδίο κινδύνου. Αναγκαιότητα: Υφίστανται πολλαπλά ηπιότερα και εξίσου πρόσφορα μέτρα — εργαστηριακές αναλύσεις ανά παρτίδα, διάθεση μόνο από αδειοδοτημένα σημεία, ψηφιακή ταυτοποίηση ηλικίας, αυτοτελής αντιμετώπιση των συνθετικών — τα οποία δεν φαίνεται να εξαντλήθηκαν πριν επιλεγεί η οριζόντια απαγόρευση. Στενή αναλογικότητα: Το κόστος (απώλεια νομίμων επιχειρήσεων, επενδύσεων, θέσεων εργασίας, φορολογικών εσόδων, μετατόπιση ζήτησης εκτός εποπτείας) είναι συγκεκριμένο και άμεσο. Το όφελος δημόσιας υγείας, ειδικά ως προς το επίμαχο φυσικό προϊόν, δεν έχει τεκμηριωθεί αντίστοιχα. Παράλληλα, άλλες συγκρίσιμης ή μεγαλύτερης επικινδυνότητας δραστηριότητες (αλκοόλ, καπνός, τυχερά παίγνια) ρυθμίζονται — δεν απαγορεύονται καθολικά. Αυτό εγείρει και ζήτημα ίσης μεταχείρισης (άρθρο 4 1 Σ.). Γ. Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη και μεταβατικότητα Η αγορά αυτή λειτουργεί νομίμως εδώ και χρόνια, υπό υφιστάμενο πλαίσιο (ν. 4139/2013 όπως ισχύει, σχετικές ΚΥΑ, ενωσιακό πλαίσιο ΚΑΠ). Επιχειρήσεις συστάθηκαν, επενδύσεις έγιναν, μισθωτήρια υπεγράφησαν, εργαζόμενοι προσελήφθησαν, αποθέματα για τη θερινή περίοδο έχουν ήδη αγοραστεί. Το άρθρο 83 του σχεδίου νόμου προβλέπει εξάμηνη προθεσμία συμμόρφωσης για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις του άρθρου 45. Η πρόβλεψη αυτή όμως δεν αποσαφηνίζει: ποιες κατηγορίες υφιστάμενων επιχειρήσεων καλύπτονται και ποιες όχι, τι ισχύει για τα ήδη νομίμως αποκτηθέντα αποθέματα, πώς προστατεύονται ενεργές εμπορικές και εφοδιαστικές δεσμεύσεις, πώς θα γίνει η μετάβαση εν μέσω τουριστικής σεζόν. Η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης — όπως την έχει διαμορφώσει το ΣτΕ και το ΔΕΕ — δεν απαγορεύει τη μεταβολή πολιτικής. Απαιτεί όμως επαρκή μεταβατική πρόβλεψη, προστασία ήδη κτηθέντων δικαιωμάτων και εξέταση αποζημιωτικής ή άλλης κατάλληλης μεταβατικής πρόβλεψης όταν ο περιορισμός προσεγγίζει στέρηση ιδιοκτησίας (άρθρο 17 Σ., άρθρο 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ). Δ. Εσωτερική αντίφαση του σχεδίου Το σχέδιο νόμου εμφανίζει εμφανή εσωτερική ένταση: από τη μία απαγορεύει καθολικά τη λιανική του ανθού έως 0,3% THC, από την άλλη — στα άρθρα 44 έως 47 — οργανώνει αδειοδοτικό πλαίσιο, ψηφιακό μητρώο και ειδικά σημεία λιανικής ακριβώς για προϊόντα έως 0,3% THC. Το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει δηλαδή τη δυνατότητα ελεγχόμενης αγοράς, αλλά αφαιρεί από αυτήν το βασικότερο προϊόν. Αυτή η ασυνέπεια θα δυσκολέψει την αιτιολόγηση της ρύθμισης ενώπιον δικαστικού ελέγχου. Ε. Ευρωπαϊκή διάσταση Το Δικαστήριο της Ε.Ε. έχει, με την υπόθεση C-663/18, αναγνωρίσει ότι η κανναβιδιόλη δεν αντιμετωπίζεται ως ναρκωτική ουσία με τρόπο που να δικαιολογεί αυτόματο αποκλεισμό από την κυκλοφορία. Στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, η καθολική κατάργηση της εγχώριας νόμιμης λιανικής δεν μηδενίζει τη ζήτηση — αποδυναμώνει μόνο την ορατή, ελέγξιμη και φορολογούμενη ελληνική αγορά, μετατοπίζοντάς την εκτός εθνικής εποπτείας. ΣΤ. Χρόνος διαβούλευσης Η διαβούλευση εκκινήθηκε και εξελίχθηκε σε χρονικό διάστημα που περιέλαβε δημόσιες αργίες και περίοδο μειωμένης θεσμικής λειτουργίας. Μια εύλογη ολιγοήμερη παράταση της διαβούλευσης θα ήταν απολύτως συμβατή με τις αρχές της καλής νομοθέτησης και της ουσιαστικής συμμετοχής του κοινού. Τι ζητάω: 1. Δημοσίευση πληρέστερης Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης για τη συγκεκριμένη απαγόρευση. 2. Ρητή αιτιολόγηση, στην αιτιολογική έκθεση, γιατί δεν επελέγησαν ηπιότερα μέτρα. 3. Πλήρη αποσαφήνιση του μεταβατικού καθεστώτος για όλες τις κατηγορίες υφιστάμενων επιχειρήσεων, αποθεμάτων και εμπορικών δεσμεύσεων. 4. Αντικατάσταση της καθολικής απαγόρευσης του ανθού χαμηλής THC από αυστηρά ελεγχόμενο, ιχνηλάσιμο και εποπτευόμενο πλαίσιο λιανικής για ενηλίκους. 5. Ρήτρα εκ των υστέρων αξιολόγησης της ρύθμισης εντός ευλόγου χρόνου. 6. Σαφή διάκριση μεταξύ φαρμακευτικής χρήσης και νόμιμης αγοράς ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC. 7. Παράταση της προθεσμίας διαβούλευσης για όσες ημέρες συνέπεσαν με δημόσιες αργίες. Η παρέμβαση αυτή δεν αμφισβητεί την ανάγκη ρύθμισης. Αμφισβητεί μόνο το αν η συγκεκριμένη μορφή είναι επαρκώς τεκμηριωμένη, αναλογική και ανθεκτική σε μεταγενέστερο δικαστικό έλεγχο. Η Πολιτεία έχει κάθε συμφέρον να διορθώσει τώρα, στη φάση της διαβούλευσης, όσα μπορούν να διορθωθούν — αντί να τα ξανασυναντήσει αργότερα στις αίθουσες των δικαστηρίων, όπου το κόστος (δικαστικό, αποζημιωτικό, ρυθμιστικό κενό) θα είναι πολλαπλάσιο. Υποβάλλω την παρούσα συμπληρωματική τοποθέτηση ως επιχειρηματίας του κλάδου που θέλησε να καταθέσει και τη νομική διάσταση του ζητήματος, συμπληρωματικά προς τις θεσμικές παρεμβάσεις των συλλόγων και φορέων που έχουν ήδη αναρτηθεί, και με σεβασμό στο έργο του νομοθέτη. Ενδεικτικές πηγές: Σύνταγμα της Ελλάδος: https://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-Politevma/Syntagma/ ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος»: https://migration.gov.gr/wp-content/uploads/2020/06/%CE%9D%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82-46222019.pdf Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj/ell Απόφαση ΔΕΕ C-663/18: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?docid=233925&doclang=EN Better Regulation Guidelines — Ευρωπαϊκή Επιτροπή: https://commission.europa.eu/law/law-making-process/better-regulation_en EUDA — European Drug Report 2025: https://www.euda.europa.eu/publications/european-drug-report/2025/cannabis_en Παρούσα διαβούλευση: https://www.opengov.gr/yyka/?p=5580