Αρχική «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη»Άρθρο 8 Εσωτερικός μηχανισμός συμμόρφωσης της διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις – Προσθήκη άρθρου 10Α στον ν. 4975/2021Σχόλιο του χρήστη ΑΧ | 5 Μαρτίου 2026, 13:14
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΑΧ' | 5 Μαρτίου 2026, 13:14

    Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η προτεινόμενη ρύθμιση καθώς εγείρει ζητήματα ως προς τη σαφή διάκριση μεταξύ της ελεγκτικής λειτουργίας και της επιχειρησιακής λειτουργίας της διοίκησης, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή και βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας του εσωτερικού ελέγχου στη δημόσια διοίκηση. Ειδικότερα, η ρύθμιση αυτή αποδίδει στις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου ρόλο επιχειρησιακής καθοδήγησης των υπηρεσιών του φορέα και της αναθέτει επιχειρησιακά καθήκοντα και ευθύνες όπως η διαβίβαση των αποφάσεων στις αρμόδιες οργανικές μονάδες και η παροχή κατευθύνσεων για τις αναγκαίες ενέργειες συμμόρφωσης. Ωστόσο, τόσο ο ίδιος ο ν. 4795/2021 (άρ. 7) όσο και τα Παγκόσμια Πρότυπα Εσωτερικού Ελέγχου επιτάσσουν: 1. την ανεξαρτησία της ελεγκτικής λειτουργίας και 2. την μη ανάληψη επιχειρησιακών/διοικητικών καθηκόντων από τον εσωτερικό ελεγκτή. Ο ρόλος των εσωτερικών ελεγκτών συνίσταται στην ανεξάρτητη αξιολόγηση διαδικασιών και στη διατύπωση συστάσεων/προτάσεων προς τη διοίκηση, με σκοπό τη βελτίωση της εκάστοτε ελεγχόμενης διαδικασίας. Η ανάθεση επιχειρησιακών καθηκόντων ενδέχεται να επηρεάσει την ανεξαρτησία της ελεγκτικής λειτουργίας, καθώς ο εσωτερικός ελεγκτής θα μπορούσε να κληθεί να ελέγξει διαδικασίες στις οποίες ο ίδιος συμμετείχε. Περαιτέρω, η διατύπωση ότι οι Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου «διασφαλίζουν» τη συμμόρφωση του φορέα προς τις δικαστικές αποφάσεις είναι προβληματική. Η λέξη «διασφαλίζουν» σημαίνει ουσιαστικά ότι έχουν ευθύνη επίτευξης του αποτελέσματος, δηλαδή ότι η συμμόρφωση πρέπει να πραγματοποιηθεί. Όμως στον εσωτερικό έλεγχο η ευθύνη είναι διαφορετική: οι εσωτερικοί ελεγκτές παρέχουν διασφάλιση (assurance) και μάλιστα «εύλογη» και όχι απόλυτη μέσω ελέγχου και αξιολόγησης, αλλά δεν ευθύνονται για την ίδια την υλοποίηση των διοικητικών ενεργειών. Η ευθύνη συμμόρφωσης ανήκει στη διοίκηση και στις αρμόδιες υπηρεσίες του φορέα. Αν παραμείνει η διατύπωση «διασφαλίζουν», δημιουργείται η εντύπωση ότι η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου φέρει ευθύνη για το αποτέλεσμα, κάτι που δεν συνάδει με τον ρόλο της. Η ευθύνη για την υλοποίηση των ενεργειών συμμόρφωσης προς τις δικαστικές αποφάσεις ανήκει και πρέπει να παραμείνει στις καθ’ ύλην αρμόδιες οργανικές μονάδες του φορέα. Επιπλέον, η διάταξη δημιουργεί και ζήτημα διοικητικής ιεραρχίας. Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου δεν εντάσσεται στην ιεραρχική δομή των υπηρεσιών του φορέα ώστε να παρέχει κατευθύνσεις προς αυτές, αλλά αναφέρεται απευθείας στον επικεφαλής του φορέα, χωρίς να διαθέτει διοικητική εξουσία επί των οργανικών μονάδων. Τέλος, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη και το ζήτημα της υποστελέχωσης των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις αυτές στελεχώνονται από έναν μόνο υπάλληλο – εσωτερικό ελεγκτή. Η ανάθεση καθηκόντων που απαιτούν άμεση ενέργεια, όπως η διαβίβαση των αποφάσεων, ενδέχεται να δημιουργήσει πρακτικό πρόβλημα λειτουργίας σε περίπτωση απουσίας του. Εν κατακλείδι, εφόσον η προτεινόμενη ρύθμιση υιοθετηθεί, θα δημιουργηθούν αντιφάσεις εντός του ίδιου νομοθετικού πλαισίου, καθώς και πληθώρα άλλα ζητήματα, γεγονός που θα οδηγήσει στην υπονόμευση του θεσμού του εσωτερικού ελέγχου. Για τους λόγους αυτούς προτείνεται η αναδιατύπωση της σχετικής πρόβλεψης, ώστε η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου να περιορίζεται στην αξιολόγηση της διαδικασίας συμμόρφωσης προς τις δικαστικές αποφάσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες και στην ενημέρωση της διοίκησης για τυχόν καθυστερήσεις ή παραλείψεις, καθώς και στη διατύπωση συστάσεων ή προτάσεων για τη βελτίωση της σχετικής διαδικασίας, χωρίς παροχή επιχειρησιακών κατευθύνσεων προς τις υπηρεσίες ή ανάληψη επιχειρησιακών καθηκόντων και ευθυνών. Άραγε η Εθνική Αρχή διαφάνειας έχει ενημερωθεί και ερωτηθεί για την επικείμενη αυτή ρύθμιση, όπως επιτάσσει το άρ. 22 του ν. 4795/21;