Αρχική «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη»Άρθρο 9 Υποδοχή και παρακολούθηση καταγγελιών στους φορείς του δημόσιου τομέα από τον Σύμβουλο Ακεραιότητας – Προσθήκη άρθρου 24Α στον ν. 4795/2021Σχόλιο του χρήστη ΛΟΥΣΗ ΣΟΛΟΜΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ | 9 Μαρτίου 2026, 14:17
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΛΟΥΣΗ ΣΟΛΟΜΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ' | 9 Μαρτίου 2026, 14:17

    Η προτεινόμενη προσθήκη του άρθρου 24Α στον Νόμο 4795/2021, με την οποία ανατίθενται πρόσθετες αρμοδιότητες στον Σύμβουλο Ακεραιότητας, δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς ως προς τη λειτουργικότητα και τη θεσμική συνέπεια του συγκεκριμένου θεσμού, πόσο μάλλον όταν η πρόταση αυτή κινδυνεύει να ακυρώσει τον αρχικό σχεδιασμό του θεσμού πριν ακόμη αυτός προλάβει να καθιερωθεί, να οργανωθεί διοικητικά, να λειτουργήσει και να αξιολογηθεί στην πράξη. Επί του παρόντος σημειώνεται ότι οι πρώτοι Σύμβουλοι Ακεραιότητας στα Υπουργεία τοποθετήθηκαν σταδιακά από τον Ιούνιο έως και τον Δεκέμβριου του έτους 2025. Περαιτέρω, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας αποτελεί για την Ελληνική Δημόσια Διοίκηση, έναν νέο θεσμό ανάδειξης ζητημάτων δεοντολογίας και ακεραιότητας που αντιμετωπίζει ο δημόσιος υπάλληλος κατά την ενάσκηση των υπηρεσιακών του καθηκόντων με απώτερο σκοπό την εκπαίδευση και την βελτίωση των μηχανισμών πρόληψης, εντοπισμού και αποτροπής περιστατικών παραβιάσεων αποσκοπώντας εμμέσως και στην πρόληψη φαινομένων κακοδιοίκησης. Η εκ των υστέρων ανάθεση σε αυτόν πρόσθετων αρμοδιοτήτων, ενέχει τον κίνδυνο θεσμικής στρέβλωσης και αποδυνάμωσης του αρχικού του ρόλου πόσο μάλλον όταν λειτουργούν ήδη θεσμοί με σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες στον τομέα της υποδοχής και διερεύνησης καταγγελιών πολιτών, όπως ενδεικτικά η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και ο Συνήγορος του Πολίτη. Οι αρχές αυτές επιτελούν ήδη αποτελεσματικά τον σχετικό ρόλο, γεγονός που καθιστά αμφίβολη τη σκοπιμότητα δημιουργίας παράλληλου μηχανισμού εντός κάθε φορέα, με κίνδυνο επικάλυψης αρμοδιοτήτων και θεσμικής σύγχυσης. Ιδιαίτερα προβληματική εν τοις πράγμασι είναι η πρόβλεψη αρμοδιοτήτων σχετικών με την παραλαβή και διαχείριση καταγγελιών πολιτών δεδομένου ότι ο Σύμβουλος Ακεραιότητας είναι μονομελές όργανο, δεσμευόμενο από αυστηρό πλαίσιο εμπιστευτικότητας, το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά σε κάθε είδους υποστήριξη από διοικητικούς υπαλλήλους του φορέα, λόγω έλλειψης σχετικού θεσμικού πλαισίου ως προς τις αρμοδιότητες των τελευταίων. Ειδικότερα, η ανάθεση στον Σύμβουλο Ακεραιότητας της διοικητικής διαδικασίας παραλαβής, πρωτοκόλλησης και διαχείρισης καταγγελιών δημιουργεί επιπλέον διοικητικό φόρτο, δεδομένης της σύνθετης διαδικασίας έως την περαίωσή της πόσο μάλλον όταν σε αυτήν προστίθεται και η πρόσθετη διαδικασία της αρχικής διερεύνησης των καταγγελιών πολιτών vs της διερεύνησης καταγγελιών υπαλλήλων όπου ρητώς αποκλείεται οποιαδήποτε διοικητική διερεύνηση. Κατ’ αποτέλεσμα, σε μία προσπάθεια ανάδειξης και αναβάθμισης του σημαντικότατου θεσμού του Συμβούλου Ακεραιότητας ενέχει σοβαρός κίνδυνος να υποβαθμιστεί ο ρόλος του θεσμού και να μετατραπεί στην πράξη σε ένα γραφείο πρωτοκόλλου καταγγελιών, αποδημώντας τον ουσιαστικό του ρόλο. Υπό το πρίσμα αυτό, και προκειμένου να μην ακυρώσουμε την εξαιρετική αυτή νομοθετική πρωτοβουλία προτείνεται ο Σύμβουλος Ακεραιότητας να αναλάβει έναν ενδιάμεσο κομβικό ρόλο, ήτοι να κοινοποιείται σε καταγγελίες που αφορούν σε περιστατικά κακοδιοίκησης, ώστε να αντλεί στοιχεία για συστημικές αδυναμίες του οργανισμού, να προβαίνει σε εισηγήσεις προς τα αρμόδια όργανα για δράσεις ενίσχυσης της διοικητικής ακεραιότητας, όπως προγράμματα εκπαίδευσης προσωπικού και βελτίωση των εσωτερικών διαδικασιών αλλά και να εμπλουτίζει με τις σχετικές πληροφορίες την ετήσια έκθεση του. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι ο θεσμός του Συμβούλου Ακεραιότητας σχεδιάστηκε να επιτελεί κυρίως εκπαιδευτικό, συμβουλευτικό και εισηγητικό ρόλο και όχι ελεγκτικό ή κατασταλτικό. Ο στόχος του θεσμού είναι η ενίσχυση της κουλτούρας ακεραιότητας εντός της διοίκησης και η πρόληψη φαινομένων κακοδιοίκησης, ενώ για την επιβολή κυρωτικών ή ελεγκτικών μέτρων υπάρχουν ήδη πολυάριθμοι ελεγκτικοί μηχανισμοί και ανεξάρτητες αρχές. Εν κατακλείδι, η αποτελεσματικότητα ενός νέου θεσμού δεν ενισχύεται μέσω της συνεχούς διεύρυνσης των αρμοδιοτήτων του για την κάλυψη κενών της διοίκησης αλλά μέσω της ενίσχυσης του ρόλου του, της αποσαφήνισης του υπάρχοντος νομικού πλαισίου, της προστασίας του θεσμού και της επί τοις πράγμασι υποστήριξης αμβλύνοντας υπάρχουσες αγκυλώσεις που δυσχεραίνουν το καθημερινό έργο του Συμβούλου Ακεραιότητας. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Σύμβουλος Ακεραιότητας έχει επί του παρόντος και αρμοδιότητα που εκτείνεται και στις αυτοτελείς υπηρεσίες και τα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του εποπτεύοντος φορέα, τα οποία δεν έχουν συστήσει και δεν προβλέπεται να συστήσουν στο άμεσο μέλλον Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας. Συνεπώς η ανάθεση επιπλέον διαδικασιών διαχείρισης καταγγελιών στο συγκεκριμένο μονομελές όργανο κινδυνεύει να καταστεί ανέφικτη, ακυρώνοντας την ουσία της επιδιωκόμενης με την εν επικείμενη τροποποίηση πρωτοβουλίας.